scrollTop top

Van verkoudheid tot longontsteking: de 5 belangrijkste winterkwalen en wat je er zélf aan kunt doen

Van verkoudheid tot longontsteking: de 5  belangrijkste winterkwalen en wat je er zélf aan kunt doen

Koning Winter staat voor de deur. Hoog tijd om je handschoenen, wanten, sjaals en mutsen tevoorschijn te halen, want de koude temperaturen brengen naar jaarlijkse traditie ook heel wat niesbuien en winterse kwalen met zich mee. Maar niet gevreesd: deze eerstehulpgids loodst je heelhuids door de winter.

Verkoudheid

Wat is het?
Nele Michels, huisarts en professor huisartsgeneeskunde aan de Universiteit Antwerpen: ‘Een verkoudheid is een infectie van de slijmvliezen van de bovenste luchtwegen: ter hoogte van de neus, de keelholte en soms ook de sinussen. Meestal wordt de verkoudheid door een
virus veroorzaakt, en er zijn verschillende soorten verkoudheidsvirussen.’

Wat zijn de klachten?
‘Er worden meer slijmen aangemaakt dan normaal, en die zorgen ervoor dat je een snotneus of verstopte neus hebt. De slijmen komen mogelijk ook in de keel, waardoor je gaat hoesten. Andere symptomen kunnen niezen, keelpijn, hoofdpijn en moeheid zijn. Soms krijg je ook druk ter hoogte van de ogen en/of kaken.’

Wat kun je zelf doen?
‘Een verkoudheid gaat vanzelf over. Geneesmiddelen zijn niet nodig, tenzij om het comfort te verhogen: eventueel de neus spoelen, of als je hoofdpijn hebt een pijnstiller nemen. Bij keelpijn kun je ook een keeltablet nemen.
Eigenlijk is het vooral afwachten. Rust veel, kruip op tijd in bed, verzorg jezelf goed.’
‘Tijdens een gewone winter zou je voor een verkoudheid zelfs niet naar de dokter hoeven, maar door het coronavirus is dat uiteraard veranderd. Wie op dit moment een van de volgende hoofdsymptomen heeft, moet toch contact opnemen met een arts omdat het mogelijk een teken is van COVID-19: hoest, kortademigheid, pijn ter hoogte van de borststreek, geen geur of smaak. Wie minstens twee van de volgende klachten heeft, kan dat beter ook doen: koorts, spierpijn, vermoeidheid, loopneus/verstopte neus, keelpijn, hoofdpijn.’

Griep

Wat is het?
Prof. Nele Michels: ‘Griep wordt veroorzaakt door het influenza- of griepvirus. Dat geeft een ander beeld dan een gewoon verkoudheidsvirus: je bent er zieker van.’
‘Net zoals de verkoudheidsvirussen en het coronavirus geef je het griepvirus gemakkelijk door; contact met anderen kun je dus beter vermijden als je getroffen bent. Stel dat je griepachtige klachten hebt en negatief test voor het coronavirus, dan zijn al de huidige hygiënemaatregelen die we nemen tegen het coronavirus ook in dit geval handig om verdere besmetting te voorkomen.’

Wat zijn de klachten?
‘Bij griep kun je ook verkoudheidsklachten krijgen, maar typisch is de aanwezigheid van koorts of rillingen, spierpijn, hoest en hoofdpijn. Omdat griep voor complicaties kan zorgen, zeker bij mensen die ouder zijn dan 65 jaar of lijden aan chronische aandoeningen zoals hart-, long- of suikerziekte, en bij nierpatiënten, is een bezoek aan de dokter hier wel op zijn plaats. Tegenwoordig zal die bij zulke symptomen ook aan COVID-19 denken en testen op de eventuele aanwezigheid van het coronavirus.’

Wat kun je zelf doen?
‘Als je griep hebt, is bedrust echt heel belangrijk. Daarnaast is het net hetzelfde als bij een verkoudheid: het is een virus en daartegen kun je niets specifieks innemen. Er zijn wel geneesmiddelen die je comfort verhogen: bijvoorbeeld pijnstillers tegen hoofdpijn, middelen om de koorts te doen zakken of fysiologisch water om de neus te spoelen. Een kop thee met wat honing is ook iets wat we durven aan te raden. Je kunt van griep zeker een week goed ziek zijn, maar als het langer duurt of er komen symptomen bij, dan kun je dat best extra laten nakijken.’

Sinusitus

Wat is het?
Prof. Nele Michels: ‘We spreken van een sinusitis als de slijmvliezen van de sinussen of bijholtes ontstoken zijn.’

Wat zijn de klachten?
‘Sinussen zijn redelijk afgesloten, dichte holtes in de schedel met maar een kleine opening naar de neus-keelholte. Als het aangemaakte slijm zich opstapelt, dan kan dat heel veel druk geven en krijg je de typische hoofdpijn
bij een sinusitis: vooral boven of onder de ogen. Die pijn wordt erger als je vooroverbuigt. Sommige mensen ervaren ook wel tandpijn. Ook kan sinusitis gepaard gaan met een verstopte neus, hoest en koorts.’

Wat kun je zelf doen?
‘Omdat een sinusitis meestal viraal is, heeft het geen zin om een antibioticum te nemen. Maar ook al is de oorzaak bacterieel, dan nog is een antibioticum doorgaans niet nodig, zeker niet in de beginperiode. Door de neus te spoelen met fysiologisch water of eventueel te stomen, kunnen de
slijmen oplossen en de klachten vanzelf overgaan. Lukt dat echt niet, dan kun je eventueel een neusspray gebruiken om het proces een beetje te bevorderen.’

Bronchitis

Wat is het?
Prof. Nele Michels: ‘Bronchitis is een ontsteking van de lage luchtwegen, namelijk de kleine luchtwegtakken. Daarop zitten ook slijmvliezen, die door een infectie opzwellen en slijmen aanmaken, die dan opgehoest worden.’

Wat zijn de klachten?
‘Typisch bij bronchitis is de hoest, maar je kunt er ook algemeen ziek van zijn, met extra symptomen zoals koorts, kortademigheid en moeheid.’

Wat kun je zelf doen?
‘Ook bronchitis wordt meestal door een virus veroorzaakt en dus schrijven we doorgaans geen antibioticum voor. Het komt er dan vooral weer op aan om goed voor jezelf te zorgen, voldoende te rusten en wat geduld te hebben. Je kunt er wel één à twee weken ziek van zijn en hoesten.’
‘Tegen hoest hebben we eigenlijk niet zoveel. Er zijn hoestsiropen en middelen die slijmen oplossen, maar het is niet bewezen dat die echt helpen. Als de zware hoest blijft, je je benauwd voelt en aanhoudende koorts hebt, dan hebben we liever dat je dat komt laten nakijken.’

Longontsteking

Wat is het?
Prof. Nele Michels: ‘Een longontsteking is een ontsteking van de longblaasjes. Het slijmvlies zwelt op en er komen slijmen en ontstekingsvocht te zitten, waardoor er minder zuurstof wordt opgenomen.’

Wat zijn de klachten?
‘Bij een longontsteking heb je een zware hoest, maar je zult ook een echt ziek gevoel hebben door koorts, moeheid, kortademigheid of een snelle ademhaling, pijn op de borst … Voor veel mensen is het onderscheid tussen een longontsteking en een bronchitis niet altijd duidelijk.’

Wat kun je zelf doen?
‘Verzorg jezelf goed en ga naar de dokter. Die kan proberen het onderscheid te maken tussen bronchitis en longontsteking. Meestal wordt er een antibioticum voorgeschreven, zeker als er een vermoeden is van een bacteriële longontsteking.’


Deze artikelen kunnen u misschien ook interesseren…

Corona Virus Update

  • Wereld
  • Aantal
    besmettingen
    244.145.984
  • Aantal
    doden
    4.960.324
  • België
  • Aantal
    besmettingen
    1.333.947
  • Aantal
    doden
    25.914

Schrijf je in op “Gezond Vandaag” en ontvang de beste artikels dagelijks in je mailbox!