Aften

Hoewel de meeste mensen tijdens hun leven één of meerdere keren met aften te maken zullen krijgen, zal lang niet iedereen deze aandoening direct als zodanig herkennen. Aften kunnen voorkomen in alle leeftijdgroepen en dus bij zowel kinderen als volwassenen de kop opsteken. Het betreft overigens een aandoening die vrij onschuldig is en geen blijvende schade voor je gezondheid met zich mee zal brengen. De benaming van de afte is komt uit het oud Grieks en de vertaling in het Nederlands luidt: branden. De aanwezige aften veroorzaken je namelijk een branderig gevoel in je mond in het bijzonder tijdens het eten van zuur of heet voedsel.

Wat zijn aften?

Een aft, ook vaak omschreven als een afte, is een pijnlijk zweertje dat zich in de mond heeft ontwikkeld. Een aft kun je als volgt herkennen:

  • het formaat is ongeveer een halve tot soms wel een hele centimeter in diameter,
  • het hof van de aft is rood gekleurd door de ontsteking,
  • de dikkere onderlaag van de aft is daarentegen grijs-wit of een beetje gelig van kleur. 
  • Een aft komt vooral voor op het slijmvlies.

Aften zul je dus vooral aan kunnen treffen op je lippen, wangen, verhemelte en tandvlees. Maar ook op, of onder, je tong kun je deze pijnlijke zweertjes soms tegenkomen. Op het moment dat je de grijs-witte laag van de aft eraf wrijft dan zal er meestal een bloedinkje ontstaan.

Er zijn mensen die de (pijnlijke) tekenen van een aft al vroegtijdig kunnen herkennen. Bovendien kan in bepaalde gevallen het slijmvlies in de mond ontstoken raken op het ogenblik dat er zich aften hebben gevormd.

Het verband tussen aften en R.O.U.

Op het moment dat je al gedurende een langere periode door steeds weer terugkomende aften wordt geplaagd dan kan er waarschijnlijk worden gesproken van Recidiverende Orale Ulceraties (R.O.U.) R.O.U. is een aandoening die bij ruim één op de tien mensen voorkomt en mag om die reden worden gezien als een veelvoorkomende aandoening in de menselijke mondholte.

De oorzaak van aften of R.O.U.

De oorzaak van aften, en dus ook van R.O.U., is tot op de dag van vandaag nog steeds niet helemaal duidelijk. Het is inmiddels wel bekend dat er een aantal zogenaamde predisponerende factoren bestaan, zoals:

  • Een verminderde lichamelijke afweer,
  • Een minder goede mondhygiëne,
  • het stoppen met roken, 
  • een ontstaan wondje van de mond (bijvoorbeeld door te bijten op de binnenzijde van je wang of tong),
  • een scherp randje aan een gebitselement,
  • een gebitsprothese die niet goed past,
  • gevoelens van angst
  • blootgesteld staan aan stress,
  • een overgevoeligheid voor sommige voedingsbestanddelen, zoals benzoëzuur.
  • hormonale veranderingen die teweeg worden gebracht door de menstruatiecyclus.

Er kan echter niet in alle gevalleen een, even sterk, bewijs worden geleverd voor de invloed van bepaalde factoren.

Toch zijn er bepaalde middelen waar men van vermoedt dat deze aften, en wellicht ook R.O.U., kunnen veroorzaken. Zo wordt er onder andere van het schuimmiddel, dat aan een de meeste soorten tandpasta toe wordt gevoegd (natriumlaurysulfaat, ofwel afgekort SLS) vermoedt dat dit de kans op het ontstaan van aften sterk vergroot. Toch zijn er, ondanks uiteenlopende wetenschappelijk uitgevoerde onderzoeken geen verbanden te leggen tussen deze aandoening en deze toevoeging aan tandpasta’s.

Behandelen van aften of R.O.U.

Indien je langer dan twee weken last hebt van aften, of als deze telkens terugkeren, dan kun je het beste contact opnemen met je tandarts of huisarts. Deze kan de aandoening dan bekijken en beoordelen of er een behandeling noodzakelijk is. In een heleboel gevallen zal een behandeling van aften bestaan uit een voorgeschreven desinfecterende mondspoeling. Het middel waarmee je je mond spoelt zal ervoor dienen te zorgen dat de ontstekingen zullen verdwijnen en de klachten verminderen. Geen enkel middel dat voor wordt geschreven zal echter een volledige garantie op genezing van de aften geven.

Ook zonder behandeling kunnen aften vaak vanzelf overgaan, al zal het in dat soort situaties meestal wel wat meer tijd vergen. De omvang van de aften zal eveneens bepalend zijn voor de tijd die nodig is om deze te genezen. In de regel dienen aften binnen veertien dagen vanzelf verdwenen te zijn.

Om de genezing van aften te bespoedigen kun je er beter niet aan zitten. Ook zal het stukmaken van de zweertjes de genezing zeker niet in de hand werken. Tijdens het tanden poetsen zal er dus de nodige voorzichtigheid in acht genomen moeten worden. Maar ook door rustig te eten kun je de verspreiding van aften in je mond voorkomen.