Wat zijn de uiterlijke kenmerken van wintertenen of winterhanden

Wanneer de weersomstandigheden koud en nat zijn krijg je last van een rode huid, van gezwollen handen en voeten, maar ook van een pijnlijk gevoel en van een jeukerig gevoel. De kleinste bloedvaten worden doorgaans smaller bij kou. Bij mensen met aanleg voor winterhanden en wintertenen is dit niet het geval. Bij hun vernauwen juist de grote bloedvaten bij kou. De kleine bloedvaatjes gaan daardoor juist maximaal open staan. Gevolg is dat het bloed zich zal gaan ophopen in de bloedvaten bij kou waardoor zwellingen zullen ontstaan.

Wie lopen het risico op winterhanden en wintertenen

Het is een heel veel voorkomende aandoening waar een groot deel van de bevolking – zo’n tien procent – wel eens last van heeft gehad. Het is een aandoening die voornamelijk voorkomt bij jongere mensen, aangezien die bij koude nog het meeste naar buiten zullen gaan, maar de aandoening kan ook voorkomen bij ouderen.

Zijn wintertenen en winterhanden geen verouderde kwaal

De begrippen wintertenen en winterhanden hoor je eigenlijk niet zo vaak meer als vroeger. Dit komt omdat ze steeds minder vaak voorkomen doordat we onze kleding steeds beter kunnen aanpassen op de kou en ook doordat huizen en gebouwen tegenwoordig veel betere verwarmingsinstallaties hebben. Je zou ook verwachten dat wintertenen en winterhanden veel vaker voorkomen in echt koude en droge streken zoals Scandinavië en Siberië. Dit is echter niet zo.

Horen wintertenen en winterhanden alleen bij koud weer

Hoewel je het wel zou vermoeden bij het horen van de naam komen wintertenen en winterhanden niet alleen voor bij koud weer. Kou is wel de factor die de allergrootste rol speelt bij het ontstaan van winterhanden en wintertenen. Maar het is dan niet zozeer de temperatuur die doorslaggevend is maar de vochtigheidsgraad van koude lucht. Koude wordt immers beter geleid in een vochtige omgeving dan in een omgeving waar het droog is. Dat is waarom wintertenen en winterhanden in koude en droge landen nauwelijks voorkomen.

Rode tenen en vingers; zijn dat wintertenen

Je kan dus last krijgen van winterhanden en wintertenen wanneer het weer buiten koud en nat is. Na een verblijf in de vochtige kou kunnen er rode en paarse plekken komen op je handen en tenen. Dit zijn plekken die heel erg jeuken en pijnlijk zijn. De plekken worden gevoeliger en de plekken worden intensiever wanneer je daarna in een warmere omgeving komt. Alleen de aanwezigheid van rode tenen en rode tintelende vingers kan dus ook een gewone reactie zijn op koude en het daarna weer opwarmen van je huid. Dit hoeft niet specifiek te wijzen op wintertenen en winterhanden al voelt het heel vervelend.

Winterhanden en wintertenen; wie zijn de risicogroepen

Er zijn een aantal groepen mensen met een medische achtergrond die risicogroepen zijn voor winterhanden en wintertenen in een extreme vorm. Je mag dan denken aan:

• Mensen die al lijden aan een aandoening aan de bloedvaten zoals aderverkalking. 
• Mensen die zogeheten bètablokkers gebruiken. Bètablokkers zijn geneesmiddelen die je onder andere mag gebruiken bij een hoge bloeddruk.
• Mensen die lijden aan een flink ondergewicht of juist overgewicht.

Winterhanden en wintertenen; hoe ernstig zijn ze en wat doe je er tegen

Het mag duidelijk zijn dat het heel erg vervelend is wanneer je last hebt van wintertenen en winterhanden. Het zijn echter klachten die in principe redelijk  onschuldig zijn. De overlast van winterhanden en wintertenen zal binnen twee tot vijf weken wel verdwijnen, maar bij de meeste mensen die al eens last van winterhanden en wintertenen hebben gehad zullen de klachten het jaar erop weer terugkeren. Het is echter wel zo dat de klachten het jaar erop minder ernstig zullen zijn, en na een jaar of tien zal je geen klachten meer hebben. Ouderen daarentegen kunnen last van winterhanden en wintertenen blijven houden. Hun klachten kunnen zelfs met de jaren verergeren. Los van wisselbaden en een voorzichtige massage is er weinig wat je kan doen om de bloedsomloop weer goed op gang te krijgen.

Het bericht Symptomen van wintertenen of winterhanden verscheen eerst op Gezond.be.

Het zomerse gevoel nog even vasthouden

Veel mensen geven daar gewillig aan toe; zij lopen niet graag rond met koude voeten. Anderen zullen het liefste dat zomerse gevoel nog zo lang mogelijk vasthouden door nog zo lang mogelijk op zomers schoeisel te blijven rondlopen. Deze tweede categorie mensen zal helaas ook het snelste te maken krijgen met een heel pijnlijk verschijnsel; wintertenen. Je kent het wel. Dat tintelende gevoel in je tenen nadat je een dag buiten bent geweest en daarna je voeten opwarmt aan de warme kachel. 

Kleed je naar het seizoen, maar overdrijf niet

Het is dus heel belangrijk dat je je kleding aanpast aan het seizoen, maar vooral aan het weerbeeld. Bij winters weer zal je dus warme kleding maar ook warme schoenen moeten dragen. Hierbij zal je natuurlijk ook in de gaten moeten houden dat je echt niet vanaf de eerste dag dat het wat frisser buiten wordt je dikke gevoerde snowboots zal hoeven aan te trekken. Uggs mogen dan nog zo modieus zijn; het is echt niet goed om direct je allerwarmste schoeisel aan te trekken.

Handschoenen, geen overbodige luxe

Denk er ook aan wanneer je op de fiets of lopend naar buiten gaat dat je handschoenen aantrekt. Die heb je ook in verschillende diktes, en ook hier geldt; overdaad schaadt. Je zou in eerste instantie wanneer het weer buiten wat fris aanvoelt kunnen kijken of vingerloze handschoenen de eerste kou kunnen opvangen, want de echte wintersporthandschoenen zijn pas nodig wanneer het natuurlijk een paar graden vriest.

De wintergarderobe mag weer uit de kast

Warme kleding zal ook zeker bijdragen tot een lichamelijk welzijn. De korte broeken en korte jurkjes mogen in de kast. Wanneer het weer afkoelt is het weer tijd voor de lange broek en voor de warme trui. Ook hier geldt natuurlijk; overdrijven is niet goed. Van te dikke kleding zal je gaan zweten wat ook weer heel onfris aanvoelt.

Het is te laat; mijn tenen tintelen en mijn handen willen ook niet meer

Wanneer het koude weer jou heeft verrast kan het zomaar zijn dat je bij thuiskomst met tintelende tenen en rode tintelende opgezwollen handen zit. In dat geval zit er nog maar één ding op; het beperken van de schade. Je zal aan de slag moeten om zo snel mogelijk  van dit akelige gevoel af te komen. We geven een paar bruikbare tips.

Wisselbaden

Je zou de bloedsomloop in je handen en voeten weer kunnen stimuleren door een wisselbad. Hiervoor heb je slechts de kraan of twee bakken water nodig. Een wisselbad werkt als volgt:

• Maak een bak warm water en houd daar je handen of je voeten twee tot drie minuten in.
• Neem de bak met koud water – of zet de kraan op de koude stand – en houd je handen of voeten twee tot drie seconden in koud water.
• Houd de handen of voeten weer twee tot drie minuten in warm water.
• Deze volgorde zou je zes tot acht keer kunnen herhalen, net zolang totdat de bloedsdoorstroming weer goed op gang is gekomen en je voeten en handen weer normaal aanvoelen.

Massage

Een andere manier om de bloedsomloop weer goed op gang te krijgen is natuurlijk een heerlijke hand- of voetmassage. Daarbij moet je er alleen wel aan denken dat je huid op dat moment al heel kwetsbaar is, en je dus een verhoogde kant op wondjes hebt wanneer je gaat masseren. Vermijd dat je aan je handen of voeten gaat krabben, want dan beschadig je de huid en dan ben je alleen nog maar verder van huis.

Kruip niet in de kachel

Het lijkt zo heerlijk; bij thuiskomst of bij aankomst op de plek van bestemming je voeten op de warme kachel leggen of er zo dicht mogelijk tegenaan gaan zitten om je op te warmen. Dit is echter af te raden. Een zodanige overdaad aan warmte zal de bloedsomloop alleen maar verder van streek brengen. 

Het bericht Wintertenen of winterhanden? Hoe dit voorkomen en meteen behandelen? verscheen eerst op Gezond.be.