Astma

De term astma is afkomstig van het Griekse woord σθμα, ofwel ásthma, dat met het Nederlands woord hijgen, kan worden vertaald. Astma is een chronische luchtwegaandoening die zich kenmerkt door ontstekingen en mag als veeveelvoorkomend worden beschouwd. Verder kenmerkt astma zich steeds terugkerende klachten, een belemmerde luchtstroom en zogenaamde bronchospasme. Als je lijdt aan astma dan heb je onder andere te maken met:

  • Kortademigheid,
  • Benauwdheid,
  • Piepend ademhalen,
  • Hoesten.

Hoe ontstaat een astma-aanval?

Astma is een aandoening die aanvalsgewijs op kan treden. Een astma-aanval kan ontstaan als je luchtwegen in contact komen met prikkelende stoffen of stoffen waar je allergisch voor bent, zoals bij een verkoudheid of na het verrichten van zware lichamelijke inspanning. De ernst van de symptomen kunnen echter van persoon tot persoon sterk verschillen. Zo kan de ene persoon last hebben van een lichte vorm van astma terwijl in andere gevallen je in een levensbedreigende situatie terecht kunt komen.

Indeling van astma

In de medische wereld kan astma worden geclassificeerd naar de regelmaat waarmee de klachten zich manifesteren. Maar ook naar het geforceerd uitademingvolume gedurende één seconde (FEV1) en de zogenaamde piekvolumestroom bij het uitademen wordt hierbij meegenomen. Verder kun je astma ook indelen als indelen extrinsiek (atopisch) of intrinsiek (niet-atopisch). Bij deze indeling zal atopie verwijzen naar de aanleg voor de ontwikkeling van ontwikkeling een overgevoeligheidsreactie van het type 1.

Behandelen van astma

Acute symptomen worden meestal behandeld met een kortwerkende bèta-2-agonist, die geïnhaleerd dient te worden, in combinatie met corticosteroïden, die oraal ingenomen worden. Als de situatie zeer ernstig is dan kan er een infuus worden gegeven met een combinatie van corticosteroïden en magnesiumsulfaat. Voor een dergelijke intraveneuze behandeling is echter wel een opname in het ziekenhuis noodzakelijk.

Je kunt astmatische symptomen voorkomen door het vermijden van prikkels, zoals irriterende stoffen en allergenen, en door corticosteroïden te inhaleren. Verder kunnen lang werkende bèta-agonisten (afgekort LABA) of leukotriëne antagonisten toe worden gediend ter aanvulling van de geïnhaleerde corticosteroïden op het ogenblik dat de astmasymptomen niet onder controle te krijgen zijn.

Oorzaken van astma

Astma wordt veroorzaakt door op het moment dat je prikkelende stoffen inademt. Een aantal voorbeelden van stoffen die een astma-aanval uit kunnen lokken zijn:

  • Koude lucht,
  • Te hoge ozonconcentratie in de lucht,
  • Allergenen, zoals:
    • uitwerpselen en andere afvalproducten van de huisstofmijt,
    • pollen (stuifmeelkorrels),
    • schimmels en schimmelsporen,
    • huidschilfers van (huis)dieren.

Andere factoren die een aanval kunnen veroorzaken zijn onder andere:

De toename, die de laatste decennia te zien is, van het aantal astmapatiënten is vermoedelijk te wijten aan een verandering van bepaalde erfelijke factoren en veranderingen in de leefomgeving van veel mensen.

Diagnose

Ondanks het feit dat astma een duidelijk herkenbare aandoening is, bestaat er nog geen algemeen aanvaarde definitie van. Vaak wordt er definitie gebruikt die uitgaat van een chronische ontstekingsziekte van de luchtwegen waarbij een groot aantal cellen en celonderdelen betrokken zijn. De chronische ontsteking zal dan gerelateerd worden aan een overgevoeligheid van de luchtwegen die:

  • een piepende ademhaling,
  • benauwdheid,
  • hoesten,
  • ademnood.

tot gevolg heeft. Dergelijke aanvallen worden vaak in verband gebracht met een belemmering van de luchtstroom in de longen. De belemmering kan van persoon tot persoon verschillen en kan zowel spontaan als na behandeling verdwijnen

Momenteel bestaat er geen specifieke test om astma vast te stellen. In de regel zal de diagnose wordt gesteld op basis van het symptomenpatroon en de reactie op therapie die werd, of nog steeds wordt, gegeven tijd. Er kan aan astma worden gedacht op het moment dat er een medische geschiedenis is van telkens terugkerende klachten, zoals: piepend ademhalen, hoesten of er zich steeds opnieuw problemen voordoen met het ademhalen.

Uiteraard dient ook te worden gekeken of deze symptomen te maken hebben met, of erger worden, als je je fysiek inspant, je een virale infectie hebt, er allergenen of luchtvervuiling bij betrokken is. Door middel van een longfunctietest (spirometrie) kan de diagnose bevestigd worden. Kinderen tot zes jaar zijn in de regel nog te jong voor een dergelijke longfunctietest waardoor het stellen van de diagnose een stuk lastiger wordt.