Pigmentafwijkingen

Pigmentafwijkingen of pigmentstoornissen zijn afwijkingen in de huidskleur. De huidskleur wordt bepaald door het pigment melanine. Dit pigment wordt door bepaalde huidcellen geproduceerd. Het bevindt zich in de bovenste huidlaag en heeft een donkerbruine kleur. Zonder pigment is de huid vaalwit en heeft het paarse verkleuringen, welke zijn veroorzaakt door het bloed dat weer door het lichaam stroomt.

Drie vormen pigmentafwijkingen

Er zijn drie verschillende vormen van pigmentafwijkingen bij kinderen te onderscheiden. Dit zijn:

  1. Hyperpigmentatie: hierbij is er sprake van een te grote hoeveelheid pigment
  2. Hypopigmentatie: bij deze stoornis is er te weinig pigment
  3. Depigmentatie: bij deze afwijking ontbreekt het pigment

Soorten hyperpigmentatie

Bij hyperpigmentatie wordt er een abnormaal grote hoeveelheid pigment aangemaakt. Dit is het geval bij:

  • Moedervlekken
  • Sproeten
  • Mongolenvlekken

Moedervlekken

Ieder mens heeft moedervlekken. Deze zijn vaak verschillend in grootte, vorm en kleur. Zo kunnen ze lichtbruin zijn, maar ook donker of huidkleurig. De ene mens heeft veel moedervlekken, terwijl de ander er maar een paar heeft.

Als een kind een moedervlek erg ontsierend vindt, dan kan deze verwijderd worden. Wanneer je bij je kind ziet, dat een aangeboren moedervlek groter wordt of verkleurd, dan is het raadzaam om deze door de huisarts weg te laten snijden. De moedervlek wordt dan onderzocht om huidkanker uit te sluiten.

Sproeten

Sproeten zijn kleine gepigmenteerde plekjes en hebben vaak een geelbruine kleur. Sproetjes bevinden zich voornamelijk op het gezicht en de armen. Meestal worden ze pas zichtbaar als de lichaamsdelen aan het zonlicht worden blootgesteld. Doorgaans komen sproeten alleen bij jonge kinderen voor en verdwijnen ze in de loop der jaren.

Wanneer een kind slechts een café au lait vlek heeft, dan kan deze verwijderd worden. Als er sprake is van vijf of meer café au lait vlekken (egaal lichtbruine gepigmenteerde vlekken), dan kan dit een teken zijn van de ziekte von Recklinghausen. Dit is neurofibromatosis, een erfelijke ziekte waarbij er sprake is van abnormaal zenuwweefsel in de huid en in andere lichaamsdelen.

Mongolenvlekken

De mongolenvlek is een zeer zeldzame pigmentafwijking. Deze vlek komt voor bij de geboorte van een kind. De vlek bevindt zich meestal onderaan de rug en heeft een blauwgrijze kleur. Mongolenvlekken komen met name voor bij baby’s met een donkere huidskleur. De vlek verdwijnt vaak spontaan als een kind wat ouder is.

Soorten hypopigmentatie

Bij hypopigmentatie maakt het lichaam weer te weinig pigment aan. Voorkomende hypopigmentaties zijn:

  1. albinisme
  2. Pityriasis versicolor
  3. Pityriasis alba

Albinisme

Bij de zeldzame, aangeboren afwijking albinisme, maakt de huid geen pigment aan. Albinokinderen hebben een zeer bleke huid, rozerode ogen en wit haar. Vaak is hun gezichtsvermogen aangetast en zijn ze slechtziend.

Pityriasis versicolor

Bij pityriasis versicolor is er sprake van een gistinfectie van de huid. Vooral op de borst en rug zijn schilferende lichtbruine tot donkerbruine plekken te zien. De plekken vallen vooral erg op, als de huid bruiner wordt door de zon. Deze gistinfectie kan behandeld worden met een speciaal anti-schimmelmedicijn, zoals een crème of tabletten. Als de infectie is verdwenen, blijven er vaak nog plekken over. Deze verdwijnen pas na een zonbestralingskuur.

Pityriasis alba

Pityriasis alba is een stoornis waarbij er sprake is van licht schilferende plekken met minder pigment. Deze plekken zijn rond tot ovaal en bevinden zich in het gezicht. Vaak komt deze stoornis vooral op jonge leeftijd voor. Deze afwijking hoeft niet behandeld te worden. Het is voldoende om de plekken geregeld met vette crème in te vetten.

Depigmentatie

Bij depigmentatie wordt er helemaal geen pigment aangemaakt. Dit is het geval bij vitiligo, een erfelijke afwijking. Meestal wordt vitiligo pas op een oudere kinderleeftijd ontdekt. Bij deze pigmentafwijking is er sprake van scherp begrensde witte plekken die langzaamaan groter worden. Deze vlekken bevinden zich voornamelijk op het gezicht, de handruggen, het anusgebied, de geslachtsorganen en de handruggen. De huidharen die op deze plekken groeien, zijn ook wit. Vitiligo kan behandeld worden met een lichtbehandeling. De meeste mensen met deze aandoening gebruiken echter make-up om de vlekken te verbergen.

Pigmentafwijkingen voorkomen

De meeste pigmentaandoeningen zijn gelukkig ongevaarlijk. Ze kunnen alleen erg vervelend zijn en wat klachten veroorzaken. Als je kind een pigmentafwijking heeft, dan is het raadzaam om de huid goed in te smeren met een zonnebrandcrème met een hoge factor (minimaal factor 15). Hiermee kan je verbranding voorkomen. Verder kan zonverbranding op latere leeftijd ook weer leiden tot de ontwikkeling van kwaadaardige moedervlekken. Smeer je kind dus goed in en zorg voor beschermende kleding. Eigenlijk is dit het enige dat je kunt doen. Je kunt verder geen maatregelen nemen om een huidafwijking te voorkomen.