De locatie

Het is belangrijk om te bepalen waar je bent. Breng een slachtoffer als eerste na een beschutte plek. Mocht er een strenge wind staan dan is de kans groot dat hierdoor onderkoeling aantreed. Zorg er dus voor dat het slachtoffer niet in de wind licht. Zoek eventueel een openbare locatie als die voorhanden is. Bel daarnaast 112 dat je een slachtoffer hebt met verschijnselen van onderkoeling.

Voorkom verdere afkoeling

De locatie helpt natuurlijk om verdere afkoeling te voorkomen, maar ook de kleding. Vraag omstanders om dekens en/of jassen of wat dan ook omhanden is. Kleed het slachtoffer uit en trek je eigen kleding uit. Het is belangrijk om naakt tegen elkaar aant e liggen onder de dekens. Je kan zo het slachtoffer met je eigen lichaamstempratuur opwarmen. Een slaapzak is eventueel ook een perfecte manier om warmte te delen, maar helaas is die natuurlijk niet altijd voorhanden vooral niet als je aan het sporten bent.

Drinken en eten

Geef een slachtoffer absoluut geen alcohol. Helaas wordt er vaak ten onrechte gedacht dat alcohol het lichaam opwarmt. In tegenstelling tot wat veel mensen denken wordt het lichaam vaak flink afgekoeld door alcohol. In tegenstelling tot alcohol kan je beter een warme drank als thee geven. Daarnaast kan voeding waar veel suiker inzit helpen om het lichaam extra energie en dus ook warmte te geven.

Warm bad of douche

Het is belangrijk om een slachtoffer met onderkoeling symptomen nooit zomaar een warm bad of douche te geven. Vooral als een slachtoffer sterk onderkoeld is kan een snelle opwarming juist schade geven. Vaak daalt de kans op overleving als het warme water in aanraking komt met het koude lichaam. Overleg dus altijd met de hulpdiensten of je een warm bad mag geven. Vaak mag dit alleen als een slachtoffer heel goed bij bewustzijn is.

Onderkoeling behandelen in het ziekenhuis

Een ziekenhuis zal zodra de hulpdiensten bij het slachtoffer arriveren een aantal maatregelen nemen. Met deze maatregelen wordt het lichaam veilig weer opgewarmd. Het kan zijn dat het slachtoffer inmiddels klinisch dood is. Er is een kans op overleven, maar deze is wel een stuk kleiner. Daarnaast is er een risico dat het lichaam een hersenbeschadiging heeft opgelopen. Toch is er ook een voordeel aan de onderkoeling. De kans op een hersenbeschadiging is namelijk minder groot door de kou. De cellen in onze hersens blijven hierdoor namelijk beter bewaard waardoor bij een snel ingrijpen van de hulpdienst een patiënt met relatief weinig schade kan ontwaken. Naast hersenschade kan het hart ermee ophouden door de onderkoeling. De volgende stappen onderneemt een ziekenhuis als een slachtoffer met onderkoeling binnen komt:

• Er wordt een infuus aangebracht in een vrije buikholte.
• Via dit infuus wordt een warme vloeistof ingespoten.
• Het slachtoffer krijgt zuurstof dat warm bevochtigd is om de longen op te warmen.
• Bij aankomst in het ziekenhuis wordt een patiënt op een opwarmmatras gelegd zodat het lichaam selectief wordt opgewarmd om zo te herstellen van een onderkoeling.  

Het bericht Kun je onderkoeling nog behandelen? verscheen eerst op Gezond.be.

Symptomen bij een lichaamstempratuur onder de 35 graden

• De ademhaling vertraagt.
• Normaal bewustzijn, maar last van een lichte verwarring.
• De huid is bleek en voelt nogal koud aan.
• Je merkt dat je het koud hebt doordat je gaat rillen en klappertanden.
• Handen en voeten voelen pijnlijk aan bij aanraking.
• De hartslag wordt onregelmatig.
• In de bloeddruk is een duidelijke stijging te zien. 

Zodra je lichaamstempratuur onder de 35 graden daalt begint je lichaam met de afweerfase. Deze tempratuur is wel algemeen genomen zo komt het weleens voor dat je handen misschien wel 27 graden zijn als je geen handschoenen draagt. Het afweermechanisme doet een poging om je lichaam toch nog warm te krijgen. Zo probeert het lichaam je naar de 37 graden te krijgen. Dit doet het lichaam door je spieren te laten trillen. Deze bewegingen geven het effect dat je moet rillen en je mond gaat klappertanden. Het is een teken dat je afweermechanisme bezig is en voor jou is het een teken dat je onderkoelingsverschijnselen hebt. 

Symptomen bij 33 en 27 graden

• Je wordt slaperig en je merkt dat het bewustzijn afneemt.
• Je lichaam stopt met rillen en klappertanden, maar je spieren verstijven.
• Vaak is het nog lastig om verder te sporten met stijve spieren.
• De pijn in je handen en voeten verdwijnen.
• De onregelmatige hartslag is nog aanwezig, maar wordt nog trager.
• De ademhaling wordt oppervlakkig en net als de hartslag onregelmatig.

Je lichaam heeft er alles aan gedaan om je lichaamstempratuur terug naar de 37 graden te brengen. Helaas raakt het lichaam uitgeput doordat de kou blijft toenemen en je de onderkoelingsverschijnselen genegeerd hebt. Door de uitputtingsverschijnselen van je lichaam is het nu nog lastig om verder te gaan sporten. Voor jezelf en voor je medesporter moet er nu wel een signaal afgaan dat je lichaam onderkoelt is. Het is belangrijk om direct de onderkoeling aan te pakken om geen gevaar te lopen. Je lichaam is het weer warm worden tenslotte al aan het opgeven.

Symptomen bij een lichaamstempratuur onder de 27 graden

• Je raakt bewusteloos en je bent niet meer aanspreekbaar.
• Je spieren verslappen en je hebt geen reflexen meer.
• Zelfs de pupillen geven geen reactie meer.
• De hartslag wordt zwak.
• De ademhaling is zeer traag.
• Uiteindelijk stopt de hartslag en is de patiënt klinisch dood.

De laatste fase van onderkoeling is mits er geen medische hulp aanwezig is altijd fataal. Het lichaam geeft het als het ware op en raakt in een verlammingstoestand. Het bewustzijn is verloren en je reageert nergens meer op. Als EHBO’er kan je enkel en alleen eerste hulp uitvoeren want zonder medische hulp gaat het slachtoffer klinisch dood en uiteindelijk met de dood tot gevolg. In het ziekenhuis kan het slachtoffer nog opgewarmd worden met een speciale warme vloeistof en een opwarmmatras. Helaas kan er als de patiënt het overleefd schade ontstaan. De patiënt kan last krijgen van hersenletsel of hart problemen. Het is dus belangrijk om de symptomen van onderkoeling tijdig te herkennen en te behandelen. Zo kunnen levens gered worden door een juiste aanpak toe te passen. 

Het bericht Welke symptomen treden er op bij onderkoeling? verscheen eerst op Gezond.be.

Alcohol voor het sporten

Ga je sporten in de kou of sneeuw? Je hoort weleens dat ze voor het skiën een glaasje glühwein naar achter gooien. Alcohol maakt je lichaam tenslotte van binnenuit lekker warm. Tenminste dat is wat je ervaart als je alcohol drinkt. Helaas gebeurd er van binnen met je lichaam iets heel anders. Om het alcohol (gif) af te breken is veel energie nodig. Hierdoor daalt de tempratuur sneller tijdens het sporten dan zonder het drinken van alcohol. Laat het glaasje glühwein dus staan en drink eerder een sportdrank waar veel suiker inzit.

Deze suikers worden verbrand naar nieuwe energie waardoor je lichaam zichzelf beter warm kan houden tijdens het sporten. Nog een nadeel van alcohol is dat het je lichaam licht verdoofd waardoor je de effecten van onderkoeling minder snel merkt. Dit is de reden dat ze in skigebieden regelmatig promotie maken om geen alcohol te drinken voor het sporten.

Samen sporten

Barre weersomstandigheden op het nieuws is voor veel sporters al een reden om vandaag een dagje over te slaap. Vooral als er een lage buitentempratuur met veel wind gemeten wordt. Je lichaam kan dan al snel extreem afkoelen waardoor onderkoeling verschijnselen ontstaan. Mocht je toch de koude weersomstandigheden doorstaan om te gaan sporten dan raden we je aan om iemand mee te nemen. Zelfs als je beschermende kleding meeneemt en je op alles bent voorbereid is het slim om samen te gaan sporten. Mocht één van jullie onderkoelt raken dan kan de ander de symptomen herkennen en eventueel de hulpdiensten bellen. Daarnaast kan je elkaar tijdens het sporten in de gaten houden.

Goede sportkleding

Misschien wel één van de belangrijkste punten om onderkoeling te voorkomen tijdens het sporten is goede sportkleding. Denk hierbij niet alleen goed na over je eigen uitrusting, maar ook aan de uitrusting van kinderen. Kinderen onder de twaalf jaar raken veel sneller onderkoelt. Denk hier dus goed over na en kies de kleding die past bij de weersomstandigheden. Bij onderkoeling denken we vaak aan de wintermaanden, maar in de herfst en zomer kan het net zo goed gebeuren. Als je tijdens de zomer overmatig gaat zweten en slechte sportkleding draagt dan kan je door je eigen zweet onderkoelt raken.

Pas je kleding dus ook aan bij eventuele warmte. Naast warmte is het belangrijk om je te beschermen tegen regen in de herfst. Regen kan ervoor zorgen dat je lichaam extra snel afkoelt. Tijdens de wintermaanden is het vooral belangrijk om met veel laagjes en eventueel thermokleding te gaan sporten. Mocht je het te warm krijgen dan kan je de laagjes weer uit trekken.

Tips voor de juiste sportkleding

• Draag bij kouder weer synthetische kleding.
• Draag handschoenen tijdens het sporten.
• Schaf nooit katoenen sportkleding aan deze kleding kan zorgen voor onderkoeling.
• Denk aan een pet of muts tijdens het sporten.
• Kies tijdens regen voor waterafstotende kleding. Natte kleding zorgt namelijk voor een daling van de lichaamstempratuur. 
• Kies voor isolerende sportkleding. 
• Laat je per seizoen informeren over sportkleding in de winkel.

Het bericht Onderkoeling voorkomen wanneer je gaat sporten verscheen eerst op Gezond.be.