Nu meer en meer westerse landen cannabis (in bepaalde mate) legaliseren, is het voor wetenschappers veel eenvoudiger om te onderzoeken wat de effecten van de plant zijn op onze gezondheid. In de Verenigde Staten heeft de decriminalisering van cannabis in verschillende staten ertoe geleid dat wetenschappers nu kunnen onderzoeken wat het verband is tussen het gebruik van cannabis en een mysterieuze en zeer pijnlijke maagziekte.

Wondermiddel tegen epileptische aanvallen?

Maar het is vooral op het gebied van de medische toepassingen dat de Indische hennep waarschijnlijk nog enkele verrassingen voor ons in petto heeft: de anti-epileptische effecten werden reeds vermoed, en verschillende studies, uitgevoerd in Australië en Groot-Brittannië, wijzen erop dat cannabis de frequentie van epileptische aanvallen bij kinderen zou kunnen verminderen. Een kleine waarnemingsstudie in het VK bevestigt deze bevindingen. Toen tien kinderen met refractaire vormen van epilepsie een geneesmiddel kregen dat de volledige cannabisplant bevatte, inclusief cannabidiolen, terpenen en flavonoïden, daalde hun aanvalsfrequentie met gemiddeld 86 procent. En dat zonder bijwerkingen.

Een belangrijke nuance bij deze studie, die gebaseerd is op een zeer kleine steekproef, zonder controlegroep of placebogebruik: de onderzoekers hebben het effect van cannabis in zijn geheel bestudeerd, met zijn hele cocktail van werkzame stoffen, waaronder cannabidiolen, terpenen en flavonoïden, en dus niet alleen CBD, het meest in het oog springende bestanddeel.

Niet alleen CBD

Vandaag de dag is een oraal CBD-extract, bekend als Epidyolex, de enige vorm van cannabis die door de Amerikaanse Federal Drug Administration (FDA) is goedgekeurd voor de behandeling van ernstigste epileptische aanvallen. Maar Epidyolex lijkt niet te werken bij meer dan de helft van de kinderen met het Dravet syndroom, een zeldzame, medicijnresistente vorm van epilepsie. En als het werkt, tonen studies een vermindering van de aanvalsfrequentie aan van slechts ongeveer 32 procent.

Dat is dus veel minder effectief dan wat er is waargenomen bij kinderen die medicatie kregen op basis van de volledige cannabisplant. Hoewel deze eerste resultaten moeten worden bevestigd in veel grotere steekproeven en in een meer gecontroleerde omgeving, zijn ze veelbelovend: de tien deelnemers aan de Britse studie hadden niet eerder enige verbetering in hun toestand gezien met CBD-producten.

Volledige apotheker in één plant

Het grote publiek kent voornamelijk twee bestandsdelen van cannabis: THC, waarvan je high wordt, en CBD, waaraan vele medische deugden zijn toegekend die de laatste jaren min of meer zijn bevestigd. Maar er gaat zoveel meer schuil achter de plant. De cannabisplant verbergt een hele apotheek van potentieel interessante stoffen voor artsen, maar die zijn overschaduwd, eerst door het imago ervan als drug, en vervolgens door de focus op CBD. Toch heeft deze plant bijna 400 actieve moleculen.

Van flavonoïden in andere geneeskrachtige planten wordt aangenomen dat zij bepaalde ontstekingsremmende en kankerbestrijdende eigenschappen hebben. Deze moleculen zouden dertig maal doeltreffender zijn bij het verminderen van pijn en ontsteking dan een aspirine. Terpenen zijn verbindingen in cannabis die de plant zijn herkenbare muskusgeur zouden geven. Hun structuur lijkt opmerkelijk veel op die van knoflook, en in deze specifieke plant wordt sterk vermoed dat de verbindingen de cardiovasculaire gezondheid verbeteren en carcinogene eigenschappen hebben.

Zoals bij iedere andere plant moeten de medische effecten grondig bestudeerd worden, met inbegrip van mogelijke bijwerkingen. Maar toch lijkt de cannabisplant heel wat in zijn mars te hebben.

Het bericht Is cannabis het nieuwe wondermiddel tegen epilepsie bij kinderen? verscheen eerst op Gezond.be.

Op het werk

Start je met een nieuwe job of heb je een nieuwe collega? Vergeet dan zeker niet te vermelden dat je epilepsie hebt. Leg je collega’s ook uit hoe ze het best reageren wanneer je een epileptische aanval krijgt. Belangrijk is dat ze rustig blijven en alle voorwerpen waaraan je je zou kunnen bezeren uit je omgeving verwijderen. Het idee dat je iets tussen de tanden van iemand met een epilepsieaanval moet steken, is een fabeltje. Meestal doet dit meer kwaad dan goed.

In sommige gevallen kan stress een epileptische aanval uitlokken, probeer dus om stressvolle situaties op het werk zoveel mogelijk te vermijden.  

In het verkeer

Het is niet omdat je epilepsie hebt, dat je niet in auto mag rijden. Maar het is natuurlijk wel zo dat epileptische aanvallen niet enkel een gevaar zijn voor jezelf, maar ook voor andere weggebruikers. Daarom zijn er in ons land specifieke regels rond epilepsie en autorijden. Zo mag je enkel met een auto rijden als je een rijgeschiktheidsattest hebt.

Tijdens het sporten

Sporten is gezond voor iedereen, dus ook voor mensen met epilepsie. Lichamelijke inspanningen zijn in het algemeen geen trigger voor epilepsieaanvallen. Als je wilt beginnen met sporten, is het belangrijk om samen met je arts te bespreken welke sport er het best bij je past. Bij sporten in groep informeer je jouw begeleider en eventueel de andere deelnemers.   

Meestal komen aanvallen niet tijdens maar na een lichamelijke inspanning. Daarom is het belangrijk dat je niet abrupt stopt met sporten. Zorg ervoor dat je de inspanning geleidelijk kan afbouwen.  

Op vakantie

Joepie vakantie! Tijd om te ontspannen en lekker te eten. Voor je vertrekt moet je natuurlijk wat voorbereidingen treffen. Het lijstje met voorbereidingen is iets langer als je epilepsie hebt. Je moet er bijvoorbeeld voor zorgen dat je voldoende, en liefst wat extra, medicijnen in je koffer steekt. Het kan ook handig zijn om een S.O.S.-talisman mee te nemen. Zo weten hulpverleners hoe ze je het best kunnen helpen wanneer je een aanval hebt. Voor sommige mensen met epilepsie brengt vliegen extra risico’s met zich mee. Raadpleeg je arts om te weten of dit voor jou het geval is. 

Het bericht Hoe omgaan met epilepsie in je dagelijkse leven? verscheen eerst op Gezond.be.

Oorzaak van epilepsie

Bij ongeveer vijftig procent van de mensen die lijden aan epilepsie kan er geen duidelijke oorzaak aan worden gewezen. In andere gevallen is epilepsie veroorzaakt door uiteenlopende aandoeningen aan de hersenen, zoals hersenletsel als gevolg van een ongeval, de aanwezigheid van een tumor, een hersenontsteking, een beroerte of tekort aan zuurstof in de hersenen. Verder zijn er omstandigheden waarin een aanval eerder op zal treden. Hierbij kun je onder andere denken aan stress of niet voldoende slaap.

Symptomen van epilepsie

Zeker wanneer je nog nooit iemand met een epileptische aanval hebt gezien, kan een eerste kennismaking hiermee behoorlijk beangstigend en overweldigend zijn. Toch is het zaak dat je niet in paniek raakt en zorgt dat de persoon in kwestie zich niet kan verwonden aan bijvoorbeeld meubels. Een aanval kan soms zeer heftig zijn en de patiënt kan daarbij ongewoon, en zelfs tegendraads, reageren.

De symptomen van een epileptische aanval zijn in de regel:

• het maken van onwillekeurige bewegingen met je lichaam,
• een daling (of verlies) van je bewustzijn,
• voor een aanval kun je ongewone zintuiglijke gewaarwordingen (een zogenaamd aura) krijgen (bijvoorbeeld lichtflitsen zien of geuren ruiken).

Een epileptische aanval zal niet in alle gevallen opvallend verlopen. In sommige gevallen ben je alleen maar even afwezig (je hebt dan last van een zogenaamde absence). Grofweg kan worden gesteld dat één derde van alle epilepsiepatiënten minder dan één aanval in het jaar heeft, eveneens één derde heeft maandelijks één aanval en één derde krijgt meerdere aanvallen in een maand. In sommige gevallen zullen de epileptische aanvallen zich kort na elkaar voordoen. Tussen de aanvallen door ben je dus niet helder en kan er, in het ergste geval, schade aan je hersenen ontstaan als gevolg van een zuurstoftekort.

Behandelen van epilepsie

Epilepsie wordt binnen de normale gezondheidszorg behandeld, al bestaan er wel een aantal gespecialiseerde epilepsiecentra. Als gevolg van epileptische aanvallen zal de kans op ongevallen toenemen. Om die reden krijg je, als de diagnose epilepsie is gesteld, bepaalde leefregels aangereikt, zoals niet meer zwemmen of (tijdelijk) geen motorvoertuigen besturen.

Op het moment dat voor de epilepsie geen duidelijk oorzaak aan kan worden gewezen, is de aandoening in de regel goed onder controle te krijgen, en te houden, met behulp van speciale geneesmiddelen (anti-epileptica). Indien je echter niet voldoende reageert op dergelijke medicatie of wanneer je te maken krijgt met onaanvaardbare bijwerkingen dan kan in bepaalde gevallen worden gekozen voor een operatieve ingreep. Dit is echter alleen mogelijk op het ogenblik dat één deel van je hersenen kan worden aangewezen als verantwoordelijke de ontstane aanvallen. Bij de operatie zal dit deel van de hersenen weg worden genomen. Om die reden mag het hersendeel niet te diep, of op een lastig te bereiken plaats, liggen.

Het bericht Epilepsie Symptomen verscheen eerst op Gezond.be.