Kinderziekten

Als je kind te maken heeft met vlekjes op blaasjes op de huid, is de kans groot dat jouw zoon of dochter te maken heeft met één van de bekende kinderziekten. Deze ziekten zijn vaak het gevolg van een besmetting, bijvoorbeeld met een virus of een bacterie. Een groot deel van de bekende kinderziekten komen voortdurend voor onder de bevolking en zijn dus niet zeldzaam. Omdat de meeste ziekten erg besmettelijk zijn, kan jouw kind eenvoudig te maken krijgen met de ziekte als een kind in de omgeving de ziekte ook heeft gekregen. De reden dat de ziekten ‘kinderziekten’ worden genoemd, heeft te maken met het feit dat kinderen extra vatbaar zijn voor de diverse aandoeningen en vaak al besmet worden bij het eerste contact met iemand die de aandoening al heeft.

Ben je eenmaal in aanraking gekomen met een kinderziekte, dan vormt het lichaam automatisch antistoffen voor deze ziekte. Door deze antistoffen kun je later nooit meer besmet raken met dezelfde bacterie of hetzelfde virus, waardoor je nooit twee keer ziek kunt worden.

Kinderziekten: viraal of bacterieel

Kinderziekten worden onderverdeeld in virale kinderziekten en bacteriële kinderziekten. Om je een duidelijk beeld te geven van de achterliggende oorzaak van een kinderziekte, zie je in onderstaande tabel een duidelijk overzicht van de vitale kinderziekten en de bacteriële kinderziekten.

Virale kinderziekten Bacteriële kinderziekten
Bof Kinkhoest
Mazelen Hersenvliesontsteking
Rode hond Roodvonk
Vijfde ziekte
Waterpokken
Zesde ziekte

Meer over de verschillende soorten kinderziekten die jouw kind kan krijgen, lees je op deze pagina. Zo worden de kinderziekten waterpokken, rode hond, mazelen en bof op deze pagina beschreven door de ziekte kort te omschrijven, de symptomen van de ziekte te omschrijven en meer informatie te geven over de behandeling van de ziekte.

Kinderziekte 1: waterpokken of windpokken

Bijna ieder kind krijgt te maken met waterpokken, ook wel windpokken genoemd. De aandoening komt voornamelijk voor in de winter of in de vroege lente en wordt veroorzaakt door het zoster-varicella-virus. Dit virus behoort tot de familie van de herpesvirussen en veroorzaakt een vervelende huiduitslag. Deze huiduitslag is het eerste en kenmerkende verschijnsel van de infectie. Heb je de ziekte gehad, dan ben je levenslang immuun voor de ziekte. Dit betekent dat je de ziekte niet meer kan krijgen, simpelweg omdat jouw lichaam antistoffen tegen het virus heeft  aangemaakt. Wel blijft het virus altijd latent aanwezig, wat betekent dat het in een later stadium nog een keer op kan spelen en aandoeningen als gordelroos (= zona of herpes zoster) kan veroorzaken.

Waterpokken is een besmettelijke ziekte, die overgedragen wordt door kleine druppeltjes die in de lucht komen als iemand niest of hoest. Kom je in contact met het vocht uit de blaasjes in het virus, dan kun je ook besmet worden. De ziekte is het meest besmettelijk vanaf de dag dat de vlekjes zichtbaar worden tot de dag dat de blaasjes zijn ingedroogd en deze periode duurt ongeveer tien dagen.

De symptomen van waterpokken

Waterpokken brengen diverse symptomen met zich mee, die zich normaliter binnen twee tot drie weken na de besmetting voordoen. De bekendste klachten van de ziekte, zijn de volgende:

  1. Koorts
  2. Hoofdpijn
  3. Huiduitslag op de romp, die zich verspreidt naar het gezicht en de hoofdhuid

De blaasjes die bij de huiduitslag horen, kunnen er jeuken. Hierdoor is krabben erg aantrekkelijk, maar dit is niet aan te raden. Krab je aan de blaasjes, dan kunnen er namelijk littekens ontstaan.

De behandeling van waterpokken

Waterpokken hoeven doorgaans niet behandeld te worden. Bij kinderen verdwijnt de ziekte vaak na enkele dagen, zonder enige nawerking. Krijg je als volwassene te maken met het virus dat waterpokken veroorzaakt en ben je niet immuun, dan kun je waterpokken krijgen met diverse aanvullende klachten. Denk hierbij aan een longontsteking, maar ook aan een ontsteking van de zenuwen (komt niet veel voor).

Omdat de ziekte veroorzaakt wordt door een virus, heeft het geen zin om antibiotica te gebruiken en de ziekte op deze manier te bestrijden. Bij kinderen wordt er daarom vaak alleen iets voorgeschreven om de jeuk te verminderen, zodat er geen littekens kunnen ontstaan. Hebben kinderen last van pijnlijke blaasjes in de mond, dan kan dit opgelost worden met koude dranken en/of ijsjes. Heeft je kind koorts, dan kun je medicijnen geven om de koorts te verminderen.

Heb je als volwassene last van een heftige vorm van de waterpokken, dan kan er eventueel een antivirale therapie met aciclovir gestart worden. Er bestaat wel een vaccin tegen de waterpokken, maar dit vaccin staat niet op het schema met aanbevolen vaccinaties voor kinderen en volwassenen.

Kinderziekte 2: Rode hond

Rode hond of rodehond is een ziekte die veroorzaakt wordt door een virus, namelijk het rubella-virus. Als je niet immuun bent voor de ziekte, kun je te maken krijgen met rodehond ongeacht hoe oud je bent. De ziekte is niet gevaarlijk voor kinderen, maar kan wel ernstig en zelfs gevaarlijk zijn voor volwassenen. Vooral zwangere vrouwen moeten oppassen met de ziekte, want in de eerste maanden van de zwangerschap is de aandoening gevaarlijk.

Rodehond kan overgebracht worden door hoesten, praten en niezen. Dit komt omdat het virus van de ziekte wordt overgebracht door middel van druppeltjes uit de longen, de keel, de neus en de mond, die via niezen, hoesten en praten vrij kunnen komen. Ook kan een besmetting indirect plaatsvinden, waarbij de druppeltjes bijvoorbeeld van persoon naar persoon gaan via de handen, bestek, bekers of speelgoed. De ziekte is besmettelijk vanaf tien dagen voor de besmetting met het virus tot zeven dagen na het uitbreken van de vlekjes die bij de ziekte horen. De ziekte kan ook overgedragen worden van moeder op kind tijdens de zwangerschap, waarbij het virus via de placenta naar het kind komt.

Symptomen van rode hond

Als je te maken hebt met rode hond, krijg je vaak als eerste te maken met een verkoudheid. Pas twee of drie weken na de besmetting met het virus van rodehond krijg je te maken met andere symptomen, waaronder:

  1. Koorts
  2. Gezwollen klieren
  3. Pijn in de gewrichten
  4. Zwellingen in de gewrichten
  5. Plotseling opkomende uitslag, eerst in het gezicht en daarna over het gehele lichaam
  6. Oogbindvliesontsteking

De vlekjes waar je mee te maken krijgt als je de aandoening hebt, zijn bleekroze en jeuken niet.

De behandeling van rodehond

Bij jonge kinderen is het niet nodig om rodehond te behandelen. De aandoening is voor jonge kinderen namelijk niet ernstig en de roze vlekjes die bij rode hond horen, verdwijnen na enkele dagen weer. Het enige wat je hoeft te doen als jouw (jonge) kind te maken heeft met deze aandoening, is het verzorgen van je kind alsof hij of zij een flinke verkoudheid heeft. Daarnaast wordt aangeraden om je kind veel te laten drinken, zodat het virus gemakkelijker uit het lichaam gespoeld kan worden. Thuis houden van school is niet nodig, maar het is wel belangrijk om de besmetting even te melden.

Krijg je als niet-immune vrouw te maken met de aandoening tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap, dan si het belangrijk om direct actie te ondernemen. Heb je rodehond tijdens de eerste drie maanden van de zwangerschap, dan heb je tachtig procent kans dat jouw baby hiervan de gevolgen zal ondervinden. Ben je zwanger en krijg je te maken met de symptomen van rode hond, dan wordt aangeraden om zo snel mogelijk naar de huisarts te gaan.

Kinderziekte 3: Mazelen

Mazelen is een besmettelijke en ernstige ziekte die veroorzaakt wordt door een virus, namelijk een virus in de groep pseudomyxovirussen. De ziekte verspreidt zich door middel van vochtdruppeltjes, maar ook door middel van direct contact met afscheiding uit de neus en/of de keel. Je kunt de ziekte overdragen binnen zes tot drie dagen voor tot een week na het verschijnen van de bijbehorende uitslag van de ziekte. Kinderen die het meeste risico lopen om met de ziekte te maken te krijgen, zijn kinderen in de leeftijd van één tot zes jaar. Is het kind jonger dan drie jaar, dan is de ziekte het ernstigst en het gevaarlijkst.

De symptomen van mazelen

De symptomen van de mazelen lijken op de klachten van een zware verkoudheid. Zo krijg je bij de mazelen te maken met een loopneus, hoesten, niezen, ontstoken ogen, een zere keel en hoge koorts, wel tot 40 graden Celsius. Symptomen waar je tevens mee te maken kunt krijgen als je mazelen krijgt, zijn klachten als neusbloeden, misselijkheid en diarree.

Rond de derde dag van de ziekte gaat de temperatuur van het kind omlaag en verschijnen er kleine witte vlekjes in de mond. Op de vijfde dag verschijnt vervolgens de eerste huiduitslag, die je gemakkelijk kunt herkennen aan de kleine en iets opgezette rode vlekjes op het voorhoofd en achter de oren. Deze vlekjes verspreiden zich vervolgens over het gehele lichaam, behalve over de armen en benen. Vordert de ziekte verder, dan worden de vlekjes groter en kunnen de vlekjes langzaam in elkaar gaan overlopen. Enkele complicaties waar je mee te maken kunt krijgen bij mazelen, zijn klachten als herseninfecties, longontstekingen en oorontstekingen.

De behandeling van mazelen

Het is belangrijk om de temperatuur van het kind in ieder geval onder controle te houden, zodat eventuele koortsstuipen voorkomen kunnen worden. Het onder controle houden van de temperatuur kun je het beste doen door paracetamol te geven en je kind veel te laten drinken. Heeft je kind pijn aan de ogen, dan is het belangrijk om de ruimte zo donker mogelijk te houden en de ogen te deppen met lauwwarm water. Tot slot wordt aangeraden om eventuele veranderingen in de ziekte goed in de gaten te houden en eventuele veranderingen direct bij de dokter te melden, zodat hier snel op ingespeeld kan worden als dit nodig is.

Kinderziekte 4: bof

Bof of parotitis epidemica is een virusinfectie die je slechts eenmalig kunt krijgen. De ziekte komt voornamelijk voor bij kinderen en bij jongvolwassenen, maar ook ouderen kunnen de ziekte krijgen. Vandaag de dag is er een vaccin tegen de ziekte beschikbaar, maar voor dit vaccin er was kreeg bijna iedereen de bof.

Bof wordt overgedragen door inademing van vochtdruppeltjes met het virus dat achter de ziekte zit. Dit virus infecteert de bovenste luchtwegen. De infectie die achter de bof zit, is overdraagbaar van zes dagen voor tot negen dagen nadat de zwelling van het gezicht zichtbaar is.

De symptomen van bof

Bof brengt diverse symptomen met zich mee, namelijk lichte tot hoge koorts, hoofdpijn, spierpijn, keelpijn, aangezichtspijn, pijn bij het kauwen, zwelling van de oorspeekselklier en zwelling van de slapen en/of kaak. Verder kan de ziekte ernstige complicaties veroorzaken, waaronder een ontsteking van de zaadballen, een ontsteking van de eierstokken, een ontsteking van de alvleesklier, een ontsteking van de schildklier en problemen met het hart of de lever. Ook bestaat er een verhoogd risico op een miskraam, mocht een vrouw de ziekte oplopen tijdens de zwangerschap.

De behandeling van bof

Omdat bof wordt veroorzaakt door een virusinfectie, heeft het geen zin om de ziekte te bestrijden met antibiotica. Gelukkig verdwijnen de symptomen van bof na een of twee weken, wat betekent dat je geen behandeling nodig hebt om de ziekte te laten verdwijnen. Alleen als je zwanger bent op het moment dat je bof krijgt of als je al langer dan twee weken te maken hebt met de aandoening, wordt aangeraden om naar de dokter te gaan en samen te kijken naar een behandeling van de aandoening.

De enige behandeling die je kunt starten als je te maken hebt met deze aandoening, is een behandeling om de symptomen van de ziekte wat te verlichten. Dit kan door middel van een pijnstiller, het gebruiken van warme kompressen tegen de gezwellen, het eten van vloeibaar voedsel en het houden van rust. Ook is het verstandig om veel te drinken, omdat de virusinfectie dan sneller verholpen kan worden door het eigen lichaam. Neem je rust, dan heeft je lichaam meer energie om te virusinfectie te verhelpen en ben je sneller van de ziekte af.