Symptomen van Koorts

Koorts betekent echter niet alleen dat de temperatuur van je lichaam stijgt, met die temperatuurstijging komen namelijk ook andere vervelende koorts symptomen om de hoek kijken. Zo kunnen zich concentratieproblemen voordoen, neemt de eetlust vaak af, is er een gevoel van algemene vermoeidheid en slaperigheid en kan je ook nog gaan ijlen. Ondanks dat koorts op zich natuurlijk een belangrijk wapen van het lichaam is tegen ongewenste indringers, ben je deze klachten natuurlijk liever kwijt dan rijk.

Om dat voor elkaar te krijgen, helpen wij je. Hier vind je namelijk tips om koorts tegen te gaan, als wel beschrijvingen van middelen om datzelfde effect te beogen. Beide kunnen erg nuttig zijn voor wanneer je last hebt van koorts.

Tips bij en tegen koorts

We zagen zonet al dat koorts een reactie van het lichaam is op een bacterie of virus dat je lichaam is binnengedrongen. De belangrijkste tip die er bestaat om koorts tegen te gaan, de belangrijkste tip tégen koorts dus, is dus dat je niet ziek moet worden. Dit is natuurlijk gemakkelijker gezegd dan gedaan, maar door op bepaalde zaken te letten kun je de kans op ziekte, en dus op koorts, wel aanzienlijk verkleinen.

Dit hoeven geen grote maatregelen te zijn, vaak zijn het slechts kleine wijzigingen in de gewoonten. Om het afweersysteem te verbeteren, iets wat van groot belang is bij de wering van ziektes, zal je jezelf bijvoorbeeld een gezond en gevarieerd voedingspatroon moeten aanleren en daarnaast de nodige lichaamsbeweging én ontspanning in je dagelijkse ritme moeten aanbrengen. Je hygiënegewoonten, die indien in slechte staat een andere manier zijn waarop ziektes juist jou treffen, zijn ook van groot belang in dit geval. Let er op dat je vaak genoeg je handen wast, je mond en oren niet aanraakt met je handen en ook je huis geregeld reinigt.

Je kan de kans op ziektes dus aanzienlijk verkleinen, maar helemaal wegnemen kan je deze kans nooit. Ook koorts kan dus niet volledig vermeden worden. Gelukkig zijn er wel een aantal tips die ervoor kunnen zorgen dat de klachten bij koorts minder ernstig worden. Deze adviezen en tips zijn er in grote hoeveelheden, dus wat je hieronder leest is daar slechts een selectie uit:

• Koel je lichaam zoveel mogelijk, bijvoorbeeld door een (relatief) koud bad te nemen, een nat doekje op je voorhoofd te leggen of een natte handdoek om je middel te binden.
• Span je niet te veel in, je lichaam heeft immers alle energie al nodig om te vechten tegen het virus of de bacterie.
• Eet niet te veel, ook dit kost het lichaam (en dan met name de spijsvertegering) namelijk veel energie die eigenlijk elders gebruikt moet worden.
• Als je iets eet, eet dan fruit met veel vitamine C ofwel (kippen)bouillon, aangezien dit infecties tegengaat en daarmee de koorts.
• Zorg ervoor dat je voldoende vocht binnenkrijgt, want door de temperatuurstijging in je lichaam ga je zweten en kan je veel vocht verliezen.

Verder is het belangrijk dat je bij koorts regelmatig de temperatuur opmeet. Dit kan overigens het beste rectaal gebeuren. Op die manier kun je de voortgang van de koorts nauwkeurig bijhouden. Wordt de gemeten temperatuur steeds hoger, tot ver boven de 38 graden Celcius, dan is het (na verloop van tijd) aan te raden om een huisarts te raadplegen.

Middelen tegen koorts

Het opvolgen van de eerdergenoemde adviezen is niet de enige manier om de duur en de ernst van koorts te verminderen. Je kunt namelijk ook simpelweg bepaalde medicijnen tot je nemen, die de koorts tegen gaan.

Het middel dat het meest gebruikt wordt bij koorts, is zonder enige twijfel de paracetamol. Dit medicijn is namelijk uiterst effectief tegen een verhoging van de lichaamstemperatuur. Het zorgt er namelijk voor dat de koorts afneemt en bovendien dat bepaalde vormen van pijn die zich voor kunnen doen aanzienlijk verminderen.

Hoewel de paracetamol behoorlijk veel gebruikt wordt, is het zeker niet het enige medicijn tegen koorts. Er zijn ook andere, ontstekingsremmende pijnstillers die je gebruiken kunt. Ibuprofen, naproxen en acetylsalicylzuur zijn hier voorbeelden van. Deze middelen werken overigens ook direct koortsverlagend.

In bepaalde uitzonderlijke situaties, bijvoorbeeld bij inspanning in extreme hitte, bij enorm veel stress of na toediening van narcose, kan zich ook een andere vorm van koorts voordoen. Deze wordt maligne hyperthermie genoemd. Ook hier is gelukkig een speciaal medicijn voor, dat dantroleen genoemd wordt en ervoor zorgt dat de spieren minder verkrampen, waardoor de bron van de toegenomen temperatuurstijging verdwijnt. 

Het bericht Middelen tegen koorts verscheen eerst op Gezond.be.

Koortsstuipen symptomen

Een koortsstuip kan voorkomen bij volwassenen, maar doet zich meestal voor bij kinderen tussen de zes maand en vijf jaar. Het is een soort kortsluiting in de hersenen en ontstaat meestal wanneer hoge koorts op komt zetten en snel oploopt. Er is sprake van koorts bij een lichaamstemperatuur van 38,5 en meer. Het is een reactie van het lichaam om de ziekteverwerker te bestrijden en heeft dan ook een nuttige werking. Bij een koortsstuip kan het lichaam de snel stijgende temperatuur niet aan, waardoor het even niet normaal functioneert.

Het gevolg is dat iemand heel stijf en slap wordt, waarna het lichaam schokkende bewegingen gaat maken. Meestal zijn dit de armen en benen. Naast het stijf worden en schokken zijn er nog een aantal andere symptomen die zich voor kunnen tijdens koortsstuipen:

• Een grauwe of juist rode en late blauwe gelaatskleur.
• Verliezen van het bewustzijn, waardoor iemand niet meer op de omgeving reageert.
• De ademhaling kan erg oppervlakkig of stokkerig zijn. Soms kan iemand even stoppen met ademhalen.
• Wegdraaien van de ogen
• Blauw verkleuren van nagels en lippen
• Slijm dat uit de mond komt.
• Doordat diegene geen controle meer heeft over het lichaam, kan er in de broek geplast worden.

Symptomen na de aanval

Een dergelijke aanval duurt maar een paar minuten, maar kost zowel het lichaam als de hersenen veel energie. Daarom is het niet gek dat iemand even buiten bewustzijn is en na de tijd uitgeput is. De volgende symptomen doen zich voor na het hebben voor een koortsstuip:

• Bewusteloosheid
• Sufheid of niet goed wakker te maken zijn
• In diepe slaap vallen
• Huilen (met name bij kinderen) en onrustig zijn
• Hoofdpijn

Als je kind in slaapt valt, kun je deze gewoon laten slapen. In de meeste gevallen zal het kind na de aanval weer redelijk normaal functioneren en zal er zich, tijdens dezelfde ziekteperiode, geen nieuwe aanval voordoen. Wanneer dit wel het geval is, dient er contact gezocht te worden met de huisarts. Het kan wel zijn dat wanneer een kind opnieuw ziek wordt, er een nieuwe koortsstuip ontstaat. Na het derde of vijfde levensjaar zal een kind er overheen gegroeid zijn.

Behandeling

Als er zich een koortsstuip voordoet, blijf dan zo rustig mogelijk. Leg gevaarlijke voorwerpen weg en zorg dat je kind de ruimte heeft, zodat het zich geen pijn kan doen. Leg je kind op de zij, met het gezicht naar de grond toe gericht. Hierbij is het belangrijk dat er niets in de mond of keel zit. Blijf bij je kind en neem contact op met de huisarts, zeker wanneer het zich voor de eerste keer voordoet. Het is dan goed om na te laten kijken of alles goed is.

Als de aanval dan nog niet voorbij is, zal de huisarts een rustgevend medicijn toedienen. In de volgende gevallen is er verder onderzoek nodig:

• Als een kind nog geen zes maand is of juist ouder is dan vijf jaar.
• Als de koortsstuip anders verloopt dan voorgaande stuipen.
• Er zich een tweede koortsstuip voordoet tijdens dezelfde ziekteperiode.
• Als een kind koorts heeft en last van de nek
• Als er zich een stuip voordoet, zonder dat het kind koorts heeft.
• Als jij je zorgen maakt om het welzijn van je kind.

Koortsstuip tijdens het slapen

Bang dat je kind een koortsstuip krijgt tijdens het slapen? Maak je niet te veel zorgen. Een koortsstuip treedt op door snel opkomende koorts, maar dit treedt over het algemeen niet ’s nachts op. Daarnaast stoppen de meeste koortsstuipen vanzelf weer en heeft iedereen een eigen soort koortsstuip. Als de aanval in eerdere gevallen is gestopt, zal het de volgende keer ook zo verlopen.

Geef in ieder geval geen paracetamol voor je kind op bed gaat. De paracetamol is dan halverwege de nacht uitgewerkt, waardoor er juist snel een koortspiek kan optreden. Wil je meer zicht op de situatie houden? Dan kun jij je kind bij je op de kamer laten slapen of andersom. Meestal wordt je dan wel wakker als er zich iets voordoet.

Het bericht Koortsstuipen: Symptomen Overdag en tijdens je Slaap verscheen eerst op Gezond.be.

Kinderen en koorts

Het is niet verontrustend als een kind koorts heeft. Het lichaam reageert namelijk op een infectie door zich op die manier te verdedigen. Door koorts kunnen bepaalde ziektekiemen zich niet meer voortplanten. Bacteriën, virussen en parasieten maken dan minder kans om zich in het lichaam voort te planten. Ook missen de bacteriën de glucose die het lichaam gewoonlijk aanmaakt. Door koorts heb je minder trek in eten waardoor er ook minder glucose wordt aangemaakt. Door koorts wordt het afweersysteem bovendien verhoogd.

Je lichaam bouwt weerstand op tegen ziektekiemen. Omdat een kind nog volop in ontwikkeling is moet de weerstand ook nog ontwikkelt worden. Vandaar dat een kind relatief vaker koorts heeft dan volwassenen. Als je kind koorts heeft is dat dus niet erg. Het is een natuurlijk proces en een reactie van het lichaam op invloeden van buitenaf. Koorts is ook niet schadelijk voor het lichaam en je kind. Het kan ook enkele dagen aanhouden.

Wanneer moet je een dokter bellen?

Koorts is dus niet erg en juist goed voor het opbouwen van de weerstand. Wanneer je kind koorts heeft is het niet noodzakelijk om medicijnen toe te dienen. Vaak wordt er wel een paracetamol gegeven om de verhoging te laten zakken. Bij baby’s moet je wel extra alert zijn en de dokter bellen. Vooral als het kind jonger dan drie maanden is. In alle andere gevallen is het vaak zo dat je je instinct als ouder moet volgen en bij twijfel of als er meer aan de hand is de dokter moet bellen.

De dokter wil dan wel weten hoe hoog de koorts is en hoe je kind zich erbij voelt en hoe het zich gedraagt. De temperatuur kun je het beste meten via de anus van je kind. De oor thermometers zijn vaak alleen goed te gebruiken door mensen die er veel mee werken, zoals artsen etc. Voor thuisgebruik is een normale thermometer toch het beste.

Wanneer je dokter er aanleiding voor ziet zal hij/zij een afspraak maken en je oftewel doorverwijzen naar het ziekenhuis oftewel het kind zelf op spreekuur willen zien. Wanneer er geen sprake is van een ‘onschuldige’ koorts dan zal verder onderzoek noodzakelijk zijn om vast te stellen wat er met je kind aan de hand is. Dit wordt gedaan aan de hand van een bloedonderzoek en een urineonderzoek.

Er zijn signalen waarbij je de dokter wel met spoed moet bellen. De signalen zijn als volgt:

• Je kind heeft het benauwd
• Je kind is suf en reageert niet meer op je
• Je kind geeft een zwakke indruk en kreunt en huilt de hele tijd
• Als je vlekjes of bloedinkjes op de huid ziet
• Je kind heeft pijn bij het optillen van de benen tijdens het verschonen
• Wanneer je kind jonger dan 3 maanden is en 38°C heeft

Verzorging van je kind bij koorts

• Een kind met koorts is niet ernstig. Normaal gesproken houdt een koorts ook niet langer dan 3 dagen aan. Als je kind koorts heeft is het van belang dat het goed verzorgd word. Hieronder noemen we de belangrijkste dingen waar je op moet letten.
• Zorg dat je kind blijft drinken. Je verliest namelijk veel meer vocht wanneer je koorts hebt. Drinkt je kind niet goed, dan bestaat de kans dat je kind uitdroogt. Vooral als je kind naast koorts ook overgeeft of last heeft van diarree. Uitdroging kan leiden tot een koortsstuip.
• Zorg dat je kind voldoende rust krijgt. Laat je kind lekker in huis rustige activiteiten doen en zorg ervoor dat er geen druk bezoek of andere drukke activiteiten zijn. Samen een boekje lezen of een filmpje kijken is dan al goed genoeg.
• Kleed je kind goed aan. Niet te warm en niet te luchtig. Koorts moet zijn warmte kunnen kwijtraken. Extra aankleden of een extra deken werken dit tegen. Op het moment dat je kind rillingen heeft is extra toedekken met een deken juist wel weer prettig. Zorg alleen niet dat je kind oververhit raakt.
• Je mag je kind paracetamol geven. Afhankelijk van het gewicht en leeftijd van je kind kun je een bepaalde dosering geven. Bij de drogist of apotheek kunnen ze je tevens adviseren of je een zetpil of een andere vorm van paracetamol kunt geven.

Het bericht Kind met Koorts: Wanneer Dokter bellen? verscheen eerst op Gezond.be.

Hoe meet je koorts

Een ding weet je al wel zeker: het meten van koorts is voor kinderen doorgaans geen pretje. Gelukkig bestaan er een aantal methodes om de koorts te meten. Aangezien de medische wetenschap steeds wat meer ontdekt over plekken waar je koorts kan meten komen er steeds meer oplossingen voor dit probleem. We zullen een paar methoden met je bespreken.

• Koorts meten onder de arm. Wanneer je een digitale thermometer gebruikt of een kwikthermometer kan je die in de okselplooi steken. De punt van je thermometer moet dan bij het midden van de plooi in de oksel komen. Daarbij moet de punt van de thermometer dicht tegen het lichaam worden aangedrukt. Een digitale thermometer zal op een gegeven moment gaan piepen. Een kwikthermometer zal je eerst moeten afslaan. Daarna zal het kwik oplopen tot de lichaamstemperatuur van je kind. Een okselplooimeting is niet echt accuraat. Je zal daarom een halve graad Celsius moeten optellen bij de meting om tot de echte temperatuur te komen.
• Koorts meten onder de tong. Onder je tong wordt echt de precieze lichaamstemperatuur gemeten. Je zal de punt van de thermometer daarvoor diep onder de tong moeten steken, en dit moet je voldoende lang volhouden. Dit zal doorgaans een paar minuten duren. Hierbij zal je erop moeten toezien dat je niet op de thermometer bijt. Het spreekt voor zich dat je niet met een kwikthermometer onder de tong moet gaan meten bij kinderen. De gevolgen van kwik in de mond bij een kapot gebeten thermometer zullen rampzalig zijn.
• Koorts meten met een fopspeen. Dit is een methode die heel doeltreffend is om bij een baby of dreumes de temperatuur op te nemen. Een fopspeen is immers minder belastend voor een kind dan een thermometer. Je gebruikt hiervoor een speciale fopspeen met een ingebouwde thermometer. Doordat je kind tuttert wordt de temperatuur opgemeten. Aan de buitenkant van de fopspeen zit een venstertje. Hierop kan je heel nauwkeurig de lichaamstemperatuur van je kind aflezen.
• Koorts meten op je huid. Dit is een methode die niet zo heel accuraat is. Maar wel een heel snelle methode. Je houdt simpelweg een digitale huidthermometer tegen de zijkant van het voorhoofd. Je houdt de thermometer dus tegen de slaap. Op deze manier meet je de temperatuur. Op deze manier meet de thermometer de temperatuur van het bloed wat in de slaap door een groot bloedvat stroomt. Aangezien je voorhoofd gemakkelijk kan afkoelen door bijvoorbeeld zweten of door kou maar ook gemakkelijk kan opwarmen door de zon, het dragen van een muts, huilen of andere vormen van emotie is dit geen heel betrouwbare methode.
• Koorts meten met de oor-thermometer. Een oor-thermometer doet zijn werk op een heel snelle manier. De temperatuur wordt gemeten in het gehoorkanaal. Ook deze methode is helaas niet correct waardoor je de temperatuur al heel snel kan onderschatten met deze manier. Wanneer je de meting correct wil doen zal je eerst de oorschelp naar boven moeten trekken zodat je het gehoorkanaal recht trekt. Daarna steek je de thermometer pas in het oor voor de meting. De thermometer richt je naar het oog van de andere kant. Je moet immers de temperatuur in het oor meten die vanaf het trommelvlies straalt.
• Zorg ervoor dat de opening in de thermometer waarmee je meet schoon is.
• Wanneer de gehoorgang oorsmeer bevat kan je de koorts niet op deze manier meten.
• Meet niet in een oor wanneer je kind er net op heeft geslapen. Hierdoor zal de temperatuur namelijk sowieso te hoog uitpakken.
• Meet de temperatuur van een kind tot 3 jaar doorgaans niet via het oor. Gebruik hiervoor een andere methode.
• Onthoud ook dat een duurdere oor-thermometer vaak nauwkeuriger werkt dan een goedkoop exemplaar.

Bij een klein kind tot zeker 3 jaar en een volwassene kan je de temperatuur rectaal, dus via de anus, opmeten. Je zal daarvoor de thermometer een centimeter diep in de anus moeten brengen. Doorgaans brengt een rectale meting een samentrekking van de sluitspier in werking. Hierdoor komt er wrijving en zal de thermometer een hogere meting aangeven. Je moet een halve graad aftrekken om tot de juiste meting te komen. Deze methode is echter wel de accuraatste.

Het bericht Hoe koorts meten? En waar meet je de temperatuur? verscheen eerst op Gezond.be.

Slik een koortsverlagend middel

Het meest onschuldige middel om te slikken wanneer je koorts hebt in combinatie met griep of verkoudheid is paracetamol. Deze pijnstiller/koortsverlager is mild voor je maag en kun je zonder problemen slikken, mits je je aan de voorgeschreven dosering houdt. Voor kinderen is er speciale kinderparacetamol in de handel, eventueel toe te dienen als zetpil. Wanneer de koorts binnen 1 tot 2 dagen niet zakt, is het verstandig om de huisarts te raadplegen.

Zorg voor voldoende vocht

De koorts onttrekt vocht aan je lichaam, dat moet worden aangevuld. Het is dus belangrijk om voldoende te drinken wanneer je koorts hebt. Drink bij voorkeur geen ijskoude dranken maar kies voor thee of dranken op kamertemperatuur. Een bad of douche nemen kan ook helpen de koorts te laten zakken. Neem dan zeker geen ijskoude douche, al zou je denken dat je daarmee je lichaam snel afkoelt. Maar het is beter om een lauwwarme douche of bad te nemen zodat de temperatuur geleidelijk wat kan zakken.

Supplementen slikken kan helpen

Het kan helpen om multivitamines te slikken waar in ieder geval vitamine A, B-complex en C in zit. Je kunt ook tweemaal daags een theelepel visolie nemen. Slik in geen geval kruidensupplementen zonder met de huisarts te overleggen wanneer je ook andere medicijnen slikt. Deze supplementen kunnen namelijk de werking van bepaalde medicijnen verstoren.

De truc met de natte sokken

Een andere manier om koorts te laten dalen is de volgende: Maak een paar katoenen sokken nat onder de kraan met lauw water. Wring ze goed uit zodat ze niet meer druppen. Trek deze vervolgens aan, en trek hier overheen een paar dikke droge sokken aan. Doordat je voeten nu koud worden zal het lichaam reageren door meer bloed naar de voeten te sturen om ze op te warmen. Hierdoor slaap je beter en slaap geneest.

Lees ook:

• Zo kom je van migraine af in 5 stappen
• Wat moet je eten als je ziek bent?

Het bericht Zo kom je snel van koorts af verscheen eerst op Gezond.be.