Bewusteloosheid

Een helder bewustzijn heb je te danken aan een goede werking van je hersenen. Op het ogenblik dat deze hersenwerking (tijdelijk) niet voldoende is, door bijvoorbeeld een zuurstof- of glucosetekort, dan zijn de hersencellen niet in staat om hun werk goed uit te voeren en kun je bewusteloosheid raken. Hoewel bewusteloosheid een aanwijzing kan zijn voor de aanwezigheid van een ernstige ziekte, is dit zeker niet in alle gevallen aan de rode.

Wat is bewusteloosheid?

  • Flauwte: dit wil zeggen dat je voor een korte tijd wegraakt,
  • Verminderd bewustzijn: in dit geval reageer je niet op aanspreken door het maken van (oog)bewegingen. Je kunt je ogen weliswaar openen en je kunt worden gewekt maar je reageert afwezig en versuft.
  • Bewusteloosheid: er is sprake van bewusteloosheid als je niet reageert op pijnprikkels, schudden of aanspreken.
  • Coma: je bent langere tijd bewusteloos en je kunt niet worden gewekt.

Je bloedcirculatie zorgt er normaal gesproken voor dat er genoeg zuurstof in je hersenen terechtkomt. Je hersenen hebben één vijfde deel van alle zuurstof nodig die je inademt om te kunnen werken. In de hersenen kan bovendien geen extra zuurstof op worden geslagen. Dus op het ogenblik dat de toevoer van zuurstof naar de hersenen wordt geblokkeerd dan zul je binnen tien tot twintig seconden bewusteloos raken.

Oorzaken van flauwvallen raken

Andere woorden voor het flauwvallen raken zijn:

  • een collaps,
  • een syncope.

Flauwvallen kan een heleboel oorzaken hebben en is in de meeste gevallen niet onschuldig van aard. Dit wil overigens niet zeggen dat je, als het je overkomt, je niet zult schrikken of je zorgen zult maken.

Een aantal oorzaken van flauwvallen zijn onder andere:

  • angst,
  • schrikken,
  • een injectie krijgen,
  • bloed zien,
  • in een warme, of benauwde, ruimte zijn.

In alle gevallen zullen de bloedvaten in je buik zich sterk gaan verwijden en daardoor zal het bloed, als het ware, naar beneden zakken. Als gevolg daarvan zul je:

  • licht in je hoofd worden,
  • wazig gaan zien,
  • gaan zuchten,
  • gaan zweten,
  • bleek gaan zien
  • plotseling wegzakken.

In de regel zullen dit soort vormen van bewusteloosheid maar kort duren (niet langer dan een paar seconden) en daardoor geen gevolgen hebben voor je gezondheid.

Acute bewusteloosheid door circulatiestilstand

Als gevolg van een hartstilstand kan ventrikelfibrilleren ontstaan waarbij de bloedsomloop stil komt te liggen. De hersenen zullen dan geen zuurstof meer krijgen en er zal bewusteloosheid optreden. Dit alles gaat meestal zo snel dat je niets meer kunt zeggen omdat de ook ademhaling door de hersenen aan wordt gestuurd. Er is nu sprake van een ernstig spoedgeval omdat er al na vier minuten stilstand van de bloedcirculatie hersenbeschadigingen kunnen optreden.

Hartblock bij oudere mensen

In sommige gevallen kan er bij oudere personen een kortdurend hartblock op. Dit wordt ook wel een Adam-Stokes aanval genoemd en kan acuut en onverwacht ontstaan. De bloedsomloop zal hierbij heel even stagneren en zal de patiënt voor een korte tijd bewusteloos raken. Als de patiënt weer bijkomt dan is het gezicht rood gezicht.

Een hartblock is overigens niet hetzelfde als een flauwte, die ook bij oudere mensen kan optreden, bijvoorbeeld als zij geneesmiddelen gebruiken tegen een hoge bloeddruk. Hun bloedvaten kunnen dan eveneens verwijden. Zodra deze mensen dan opstaan, zal het bloed naar de onderste delen van hun lichaam zakken en kan er een kortdurende flauwte optreden doordat er te weinig bloed de hersenen weet te bereiken. Symptomen van een flauwte zijn:

  • na het opstaan licht worden in het hoofd,
  • duizeligheid,
  • kortdurend bewusteloos.

Bewusteloosheid kort na een ongeval

Er zal bij een ongeval pas sprake zijn van een hersenschudding als je door een harde klap op je hoofd bewusteloos bent geraakt en last hebt van geheugenverlies. Indien de bewusteloosheid minder dan een kwartier heeft geduurd dan wordt er gesproken van een lichte hersenschudding, vaak kun je je dan niet herinneren wat er is gebeurd. Het geheugenverlies mag niet meer dan een uur voorafgaand aan het ongeval in beslag nemen. Naast het geheugenverlies kun je ook last hebben van onder andere:

  • hoofdpijn,
  • misselijkheid,
  • duizeligheid.

Het gros van de klachten zullen binnen drie dagen vanzelf weer overgaan. Je dient het wel paar dagen kalm aandoen.

Wanneer je langer als een kwartier bewusteloos bent geweest, of het gat in je geheugen groter is dan een uur dan is er sprake van een zware hersenschudding. In een dergelijke situatie kan er wel een hersenbeschading zijn ontstaan en dien je zeker door een arts worden onderzocht.

Bewusteloosheid een paar uur na een ongeval

Als gevolg van een harde klap op het hoofd kan er een bloedvaat in de hersenen scheuren. Uit een dergelijk scheurtje kan geleidelijk wat bloed lekken. Omdat het lekkende bloed in de hersenen niet weg kan stromen, kan er na een paar uur bewusteloosheid optreden. Dit komt doordat andere hersendelen en bloedvaten af worden gekneld.