De ziekte van Parkinson, wat is het, wat zijn de symptomen en zijn er behandelingen tegen?

Heb je de ziekte van Parkinson of heb jij iemand in jouw omgeving met deze ziekte? Dan is dit zeer vervelend en kun je iedere hulp goed gebruiken. Zeker wanneer je hier net mee geconfronteerd bent, is het goed om meer te lezen over wat Parkinson is, welke symptomen erbij horen, hoe het ziekteverloop is en welke behandelingen er zijn. Hoewel de ziekte van Parkinson behandelingen de patiënt nooit beter kunnen maken, Parkinson is namelijk niet te genezen, zijn er wel manieren om de ziekte te verlichten. Dit artikel gaat er dieper op in.

Wat is de ziekte van Parkinson?

De ziekte van Parkinson, of Parkinson in het kort, is een neurologische ziekte. Bij Parkinson vindt er afbraak plaats van zenuwcellen in de hersenen. Door deze degeneratieve ziekte, zal voor de patiënt na verloop van tijd bewegen moeilijker worden. De ziekte komt weinig voor, in Nederland hebben zo’n veertigduizend mensen deze aandoening. Bij de meeste mensen ontstaat Parkinson op latere leeftijd, echter bij 1 of de 40 mensen wordt de diagnose nog voor hun veertigste gesteld.

Hoe is het ziekteverloop?

Het ziekteverloop van Parkinson gaat van zeer milde klachten tot hele ernstige klachten. Doordat het een progressieve aandoening is, zullen de klachten altijd toenemen. Hoe snel dit gaat kan per persoon verschillen. De ziekte begint meestal met bevende handen, het moeilijk starten van bewegingen of stijfheid van spieren. Uiteindelijk kan het zijn dat lopen of zelfs bewegen vrijwel niet meer mogelijk is. Ook kan het gepaard gaan met ernstige dementie. Dit kan echter ook van de medicijnen komen, hierover volgt verderop in dit artikel meer informatie.

Wat zijn de belangrijkste symptomen?

Het beven van de handen is één van de meest kenmerkende symptomen van Parkinson. Daarnaast is er verstoring van het evenwicht, waardoor mensen met Parkinson sneller last kunnen hebben van vallen. Een ander symptoom is het moeilijk kunnen bewegen, denk aan het zowel beginnen met een beweging als ermee stoppen. Bij mensen met Parkinson kan dit over het hele lichaam optreden, inclusief handen, armen, benen, kaken of andere delen van het gezicht. Na verloop van tijd is lopen voor Parkinson patiënten heel moeilijk en gaat het schuifelend of moeizaam, met het risico op vallen.

Welke behandelingen zijn er voor Parkinson? 

Parkinson wordt veroorzaakt door een tekort aan dopamine in de hersenen. De meeste medicijnen voor Parkinson vullen het dopamine tekort aan of stimuleren de dopamine receptoren. Deze medicijnen kunnen in meerdere vormen ingenomen worden. Overleg met je arts welke vorm het meest geschikt is. Wist je dat TheSocialMedwork veilige en legale toegang tot medicatie mogelijk maakt in landen waar deze medicatie nog niet op de markt is? Dit kan onder andere Parkinson patiënten wereldwijd helpen.

Invloed van de medicijnen

Naast de gevolgen van de ziekte hebben ook de medicijnen invloed op het lichaam. De volgende klachten kunnen toe te schrijven zijn aan Parkinson maar ook aan de medicijnen tegen Parkinson of een combinatie tussen beide. Denk aan psychologische klachten, zoals moeite met plannen, geheugenverlies, angstig of agressief gedrag of een depressie. Met dit laatste krijgt zelfs 40% van de patiënten te maken. Als je Parkinson hebt, of iemand in jouw omgeving heeft deze ziekte, zorg dan voor goede communicatie. Praten over de ziekte en over iemands geestelijke welzijn is heel belangrijk. Dit geldt voor iedereen, maar met name bij mensen die ongeneeslijk ziek zijn.

Wat kun je naast de medicijnen doen?

Bij sommige Parkinson patiënten is een hersenoperatie een optie. Een voorbeeld hiervan is stereotaxie, waarbij een deel van de hersenen wordt uitgeschakeld of juist gestimuleerd. Meer informatie hierover kun je het beste inwinnen bij de huisarts, dokter of arts in het ziekenhuis. Blijf ook op de hoogte van nieuwe medicijnen tegen Parkinson. Deze medicijnen kunnen gericht zijn op symptoombestrijding, zoals tegen waanbeelden of hallucinaties die met de ziekte gepaard kunnen gaan, of op het verbeteren van de controle op de ziekte en het stabiliseren van gedrag. Praat ook met een psycholoog om te bespreken wat je kunt doen om je hersenen fit te houden. Daarnaast kan een psycholoog je helpen om te gaan met de ziekte.

Het bericht Manieren om de symptomen van Parkinson te verlichten verscheen eerst op Gezond.be.

Wereldwijd lijden meer dan 6 miljoen mensen aan de aandoening. Een onderzoeksteam van de KU-Leuven ontdekte zopas een therapiebehandeling die een volledig nieuw licht werpt op het ontstaan van de ziekte van Parkinson. Ze openen hiermee een nieuwe onderzoeks- en therapiepiste.

Wat is de ziekte van Parkinson? 

Parkinson is een verzamelnaam voor ziekten die veel gemeenschappelijk hebben maar op verschillende leeftijden kunnen opduiken. Wat alle patiënten gemeenschappelijk hebben, is dat de hersencellen van de substantia nigra, een plek vooraan in de hersenen, afsterven. Die hersencellen produceren normaal dopamine, een stof die een belangrijke rol speelt in de communicatie tussen hersencellen en de sturing van bewegingen. Dat uit zich in symptomen als traag bewegen, beven, een slepende tred wat een voorovergebogen houding als gevolg kan hebben. 

Wie treft de ziekte van Parkinson? 

De kans op Parkinson neemt toe met veroudering maar treft ook jonge mensen. Sommige patiënten zijn zelfs jonger dan 40 jaar. 

Erfelijkheid

Bij de grote meerderheid van de patiënten met de ziekte van Parkinson wordt geen genetische oorzaak gevonden. Bij 5% van de patiënten ligt mutatie van een gen aan de basis van de aandoeningen. Onderzoekers ontdekten eerder al een twintigtal genetische defecten maar van verschillende genen, zoals het ATP₁₃A2-gen, was nog niet geweten wat hun functie was. 

Functie van ATP₁₃A2-gen ontdekt

Daar bracht het KU Leuven-team, onder leiding van Peter Vangheluwe, verandering in. Zij ontdekten dat het ATP₁₃A2-gen noodzakelijk is voor het transport en de opname van polyamines in de cel. Polyamines nemen de bescherming van de lichaamscellen op zich. Hoe de molecules binnen raken in dierlijke cellen was tot nu toe nog een raadsel. Men wist wel al hoe dat bij planten en schimmels gebeurde. 

Polyaminetransport valt stil

Het KU Leuven-onderzoek toonde aan dat een fout in het transport van polyamines de ziekte van Parkinson kan veroorzaken. Bij een mutatie van het ATP₁₃A2-gen staat het transport op een laag pitje waardoor de polyamines zich opstapelen in de lysosomen. De lysosomen zwellen en barsten waardoor de cel afsterft. Als dat proces plaatsvindt in de zenuwcellen die de beweging controleren, resulteert die celdood in de ziekte van Parkinson.

Belangrijk om te vermelden is dat die ontdekking niet enkel betrekking heeft op de ziekte van Parkinson. Ook andere ouderdomsziektes zoals hart-en vaatziekten en kanker kunnen ontstaan doordat het transport van polyamines verstoord is.

Hoe verloopt het onderzoek nu verder?

De volgende stap in het onderzoek is nagaan hoe het polyaminetransport zich verhoudt tot andere, gekende mechanismen die aan de basis liggen van de ziekte. Nadat de functie van het 

ATP₁₃A2-gen volledig in kaart gebracht is, kan men op zoek gaan naar stoffen die de werking ervan beïnvloeden. 

Stap in de goede richting

Deze ontdekking is een belangrijke stap in het onderzoek naar een therapie tegen de ziekte van Parkinson. De komende maanden gaat het Leuvense onderzoeksteam op zoek naar farmabedrijven die het therapieonderzoek verder willen ondersteunen. 

Het bericht Een stap dichter bij de behandeling tegen Parkinson verscheen eerst op Gezond.be.

Parkinson is een hersenaandoening die het sturen van de spieren aantast. In de hersenen ontstaat een tekort aan dopamine doordat de cellen die het moeten aanmaken, afsterven. Je brein geeft dan geen goede signalen meer aan je spieren waardoor je gaat trillen of trager beweegt. Ook je fijne motoriek werkt niet zo goed meer en je handschrift wordt kleiner. Dagelijkse handelingen zoals veters strikken, schrijven of een hemd knopen, worden lastiger.

In een latere fase gaan de patiënten schuifelen in plaats van wandelen, ze spreken stiller, tonen minder gezichtsuitdrukkingen en hebben moeite met slikken. Vaak komen ook reuk- en slaapstoornissen voor en is er een grotere kans op dementie, depressie en vermoeidheid. De meeste patiënten krijgen parkinson op een leeftijd tussen de 70 en 84 jaar, maar soms treft de ziekte ook mensen jonger dan 40. In België zijn er naar schatting 30.000 tot 35.000 mensen die aan parkinson lijden.

Therapie en beweging

Parkinson is ongeneeslijk. Maar er zijn wel manieren om het leven aangenamer te maken en de levenskwaliteit te verbeteren. Fysiotherapie helpt om de bewegingen soepeler te houden, logopedie kan beterschap brengen voor de spraakproblemen en ergotherapie ondersteunt de patiënt bij de dagelijkse bezigheden. In sommige gevallen is ook medicatie of stimulatie via elektroden in de hersenen een mogelijkheid.

Voor patiënten met de ziekte van Parkinson is het belangrijk om in beweging te blijven. Dagelijks een halfuur wandelen, fietsen, zwemmen of dansen kan helpen om de spieren onder controle te houden. Je kan die dertig minuten beweging gerust opsplitsen in drie sessies van tien minuten. Ook tai chi is een aanrader omdat het helpt om een stabiele lichaamshouding aan te nemen en evenwicht te vinden. Probeer verder niet te slapen overdag zodat je jouw slaapritme niet overhoop gooit.

Heel veel water

Verder heeft ook je voeding een invloed op de symptomen van parkinson. Het is voor patiënten belangrijk om veel water te drinken. Dat heeft een positief effect op constipatie waarmee veel mensen met parkinson te maken krijgen. Drink liever geen koffie of thee want dat dehydrateert je lichaam. Ga voor regelmatige kleine slokjes, zo voorkom je een droge mond en maak je het slikken makkelijker.

Veiligheid en comfort in huis

Zorg ook voor voldoende veiligheid in huis. Laat bijvoorbeeld geen voorwerpen rondslingeren op de grond en installeer handgrepen op plaatsen waar je extra steun kan gebruiken, zoals wc, badkamer en trappen. Ook naast het bed is een steun handig, veel patiënten hebben namelijk moeite met rechtstaan uit bed. Voor patiënten met ernstige evenwichtstoornissen bestaat er extra bescherming die werkt als een soort airbag. Je kan bijvoorbeeld een kussentje rond je heup dragen dat ervoor zorgt dat je je niet bezeert door ergens tegen te stoten.

Tot slot bestaan er verschillende hulpmiddelen om dagelijkse handelingen uit te voeren. Zo heb je verschillende bekers en lepels speciaal voor mensen met bevende handen en aangepast schrijfgerief om het trillen onder controle te houden bij het schrijven. En ook wandelstokken in alle soorten en maten kan je makkelijk in huis halen voor extra steun.

Ontdek nu alle handige hulpmiddelen om het leven met de ziekte van Parkinson aangenamer te maken bij ThuiszorgWebshop.be.

Het bericht De ziekte van Parkinson: wat na de diagnose? verscheen eerst op Gezond.be.

In België zet de Vlaamse Parkinson Liga dit jaar in op het thema ‘Een persoon met de ziekte van Parkinson is veel meer dan enkel een patiënt’.

Parkinson in België

In België lijden naar schatting tussen 30.000 en 35.000 mensen aan Parkinson. De meeste daarvan zijn ouder dan 50 jaar, maar bij 10% begint de ziekte nog voor ze 50 zijn.

Bij Parkinson sterven de zenuwcellen van het centraal zenuwstelsel langzaam af. Hierdoor kunnen problemen met coördinatie en bewegen ontstaan (schudden, spasmen, tragere bewegingen, moeite met lopen…). De ziekte kan ook invloed hebben op de cognitie, stemming, gedrag en emoties van de patiënt.  

De ziekte is progressief: de symptomen beginnen geleidelijk en nemen toe in de loop van de tijd. In latere stadia ontstaat dementie. Na de diagnose is de levensverwachting 7 à 14 jaar.

Omgaan met patiënten: reduceer de persoon niet tot de ziekte

Nog veel onwetendheid

Weinig mensen zijn op de hoogte van wat de ziekte van Parkinson precies inhoudt. Daardoor kunnen patiënten soms op weinig begrip rekenen en krijgen ze af en toe zelfs opmerkingen naar het hoofd geslingerd zoals ‘Kijk, een zatlap’ of ‘Wat mankeert die eigenlijk? Die doet zo raar’. Harde woorden om te horen.

Bij mensen die wel enigszins op de hoogte zijn van de ziekte, bestaat bovendien vaak nog de misvatting dat er voldoende medicijnen zijn om de ziekte te bestrijden. Niets is minder waar, want tot nu toe kan geen enkel medicijn de ziekte van Parkinson afremmen, laat staan genezen.

Wanner parkinsonpatiënten, ondersteund door medicatie, toch opnieuw deel proberen uit te maken van de maatschappij, lokt dat dan ook vervelende reacties uit: ‘Het zal allemaal wel zo erg niet zijn.’

Oproep

Net daarom doet de Vlaamse Parkinson Liga dit jaar een oproep om wat meer respect te tonen en parkinsonpatiënten niet in de eerste plaats als een patiënt, maar wel als een persoon, een mens te behandelen.

Reduceer de persoon niet tot de ziekte of het patiënt-zijn. Veel personen met Parkinson getuigen hoe belangrijk het voor hen is om nog steeds als de vriend(in), collega, partner, moeder, buurman… van voor de diagnose gezien en benaderd te worden. Hij/zij is meer dan enkel ‘patiënt met de ziekte van Parkinson’.

Voor meer info over de ziekte kan je terecht op de website van de Vlaamse Parkinson Liga. Op 28 april organiseert de Liga ook een themadag met workshops en lezingen naar aanleiding van de Werelddag en ‘Een persoon met de ziekte van Parkinson is veel meer dan enkel een patiënt’.

Het bericht Wereld Parkinson Dag: ‘Stel de persoon centraal, niet de ziekte’ verscheen eerst op Gezond.be.