Bij vroegtijdige opsporing van darmkanker is de kans op genezing maar liefst 90%. De symptomen op tijd vaststellen en herkennen is dus erg belangrijk. En ook apothekers kunnen daarin een belangrijke bijdrage leveren. Daarom zet Multipharma haar apothekers in om patiënten bewust te maken van het risico op darmkanker en hen te begeleiden bij de screening ervan.

Apothekers nemen steeds meer zorgverlenende taken op zich zoals testing, vaccinatie en screening. Dit proces werd door de coronapandemie nog versneld, maar beantwoordt ook aan de vraag van patiënten. Zij zien hun apotheker immers in de eerste plaats als een gezondheidsadviseur. ​Het is dan ook niet toevallig dat apothekers meer en meer betrokken worden bij screeningsprojecten met betrekking tot o.a. ​ diabetes en darmkanker

Dr. Luc Colemont was bijna 28 jaar maagdarmspecialist en leidt sinds 2016 de vzw Stop Darmkanker. Hij benadrukt het belang van vroegtijdige opsporing en ziet hierin ook een belangrijke rol voor de apotheker weggelegd. ‘De apotheker verstrekt niet alleen geneesmiddelen, maar ook informatie! Vaak is dat nog belangrijker, zeker als het over de preventie van darmkanker gaat. Daarvoor heb je geen voorschrift nodig. Hij kan ook helpen om het taboe rond darmkanker te doorbreken. Het laagdrempelig karakter van de apotheek om de hoek is een extra voordeel.’

Gratis colotest in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kunnen patiënten die aan bepaalde criteria, zoals leeftijd, voldoen sinds 2018 een gratis colotest aanvragen via hun apotheker, die ook informatie geeft over het correct gebruik van zo’n test. De colotest spoort bloed op in de stoelgang en zo kan mogelijke darmkanker in zijn vroegste fase worden opgemerkt. Meer informatie is hierover te vinden op Dikkedarmkanker Opsporing.

Het bericht Apothekers kunnen helpen bij vroegtijdige opsporing van darmkanker verscheen eerst op Gezond.be.

De gratis darmkankertest

Wanneer kanker wordt vastgesteld in een gevorderd stadium, zijn de overlevingskansen beduidend minder dan bij vroegtijdige vaststelling. Bij darmkanker in een gevorderd stadium is de overlevingskans slecht 15%. Bij vroegtijdige vaststelling is de kans op genezing meer dan 90%. Dat is dus een groot verschil. Darmkanker kan gemakkelijk vroegtijdig ontdekt worden via een gratis darmkankertest die de overheid verstuurt. Maar nog te weinig mensen doen zo’n test. In Vlaanderen doet één op twee de test, in Wallonië amper één op vijf. De Belgische vzw Stop Darmkanker roept daarom deze maand – de internationale darmkankermaand – mensen op deel te nemen aan de gratis darmkankertest van de overheid.

Al tien jaar krijgt iedereen tussen de 50 en 74 jaar elke twee jaar een gratis darmkankertest in de bus. Op die manier wil de overheid darmkanker vroegtijdig opsporen en zo alle leed en kosten van een laattijdig ontdekte darmkanker voorkomen. Wie de test negeert ontdekt in 50% van de gevallen de kanker pas in een gevorderd stadium. Met alle gevolgen van dien. In België resulteert dat helaas jaarlijks in 3.000 sterfgevallen, of negen per dag. Toch gaat bijna de helft van de aangeschreven Vlamingen niet in op de gratis testopportuniteit. Volgens vzw Stop Darmkanker een gemiste kans om leed te vermijden, waar velen achteraf spijt van hebben.

‘De test kan darmkanker opsporen vooraleer je klachten hebt’, vertelt Dr. Luc Colemont, maag- en darmspecialist en Managing Director bij vzw Stop Darmkanker. ‘Patiënten met darmkanker die de test niet deden, hebben daar natuurlijk later spijt van. Maar dit soort spijt is vermijdbaar. Te vaak horen we nog dat patiënten de test niet deden omdat ze niet wisten dat het zo belangrijk was. Ik kan het dus niet genoeg herhalen: als je die gratis test in je bus krijgt: Doe. De. Test! ​Het is – letterlijk – poepsimpel.’

Niet erfelijk of familiaal

Eén op twintig Belgen wordt ooit geconfronteerd met darmkanker. Dat ‘het niet in de familie zit’, is een vaak gehoord excuus om niet deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek. Nochtans is 80% van de darmkankers niet erfelijk of familiaal. Zo ontwikkelen veel darmkankers zich uit een combinatie van factoren, waarbij een ongezonde levensstijl een belangrijke rol speelt.

‘Roken, overgewicht, overmatig alcoholgebruik, onvoldoende beweging en onevenwichtige voeding kunnen darmkanker in de hand werken’, vervolgt Dr Luc Colemont. ‘Een gezonde levensstijl is belangrijk. Onze darmflora speelt ook een zeer grote rol. ​ Daar leren we elke dag nog over bij. Darmkanker discrimineert niet: het treft zowel mannen als vrouwen. Het is niet omdat er in je familie niemand is met darmkanker dat je het niet zou kunnen krijgen. Dat misverstand hoor ik nog al te vaak. Daarom is het des te relevanter voor mensen zonder familiale darmkankergeschiedenis om de test te doen.’

Poepsimpele test

Wie de gratis test toegestuurd krijgt, kan deze in enkele minuten thuis uitvoeren. Met een staafje neem je een staaltje van de stoelgang dat je nadien in een buisje steekt. Na het invullen van de nodige papieren verstuur je dit via de bijgeleverde enveloppe gratis terug naar het Centrum voor Kankeropsporing. Tien werkdagen later krijg je een brief met het resultaat. Vertoont de test te veel bloed dat je met het blote oog niet kan zien, ​dan moet je verder darmonderzoek laten doen.

‘Geen paniek: een afwijkende test wil niet noodzakelijk zeggen dat je darmkanker hebt’, zegt Dr. Colemont. ‘Tijdens aanvullend onderzoek (coloscopie) kunnen goedaardige poliepen worden verwijderd. Die krijgen dan geen kans meer om darmkanker te worden. Als er toch al darmkanker zou zijn, is het bijna altijd in een beginstadium. Dat vergroot natuurlijk de kansen op genezing.’
​

Het bericht Vermijd darmkanker in een gevorderd stadium met de gratis darmkankertest verscheen eerst op Gezond.be.

Waarom #stopdarmkankermaand zo belangrijk is? Het antwoord daarop is heel simpel volgens maagdarmspecialist Dr. Luc Colemont, oprichter van vzw Stop Darmkanker: ‘Een op twintig personen in ons land krijgt ooit te maken met darmkanker. Een groot deel van die gevallen zouden we kunnen vermijden door de mensen goed te informeren. Door veel aandacht aan darmkanker te besteden in de media, worden de mensen zich bewuster van het probleem en kunnen we het dus ook vaker voorkomen.’

‘Willen we die cijfers naar beneden krijgen, dan heb ik slechts drie woorden voor iedereen: doe de test! Iedere persoon tussen 50 en 74 jaar krijgt tweejaarlijks gratis een test door de overheid opgestuurd. Toch zien we dat er in Vlaanderen maar 51,1% van die groep ook effectief de test afneemt. In Wallonië is dat zelfs amper 20%. Door je regelmatig te laten testen, kunnen we darmkanker vroegtijdig opsporen. Daardoor is de overlevingskans veel groter en besparen we ook heel veel kosten.’ Ben jij tussen 50 en 74 jaar oud, maar heb je nog geen test gekregen? Dan heeft dokter Colemont daar een logische verklaring voor. ‘Personen die al eens een coloscopie of darmonderzoek ondergingen, komen in een systeem terecht waarbij ze pas tien jaar later opnieuw uitgenodigd worden.’

70% overlevingskans

‘Er komen in België iedere dag nog 23 gevallen van darmkanker bij en dagelijks sterven er ook tien personen aan de gevolgen ervan. Deze cijfers zijn echter afkomstig van vóór de coronacrisis. In de eerste helft van 2020 werden er namelijk 20% minder darmkankers gevonden. Je zou kunnen denken dat dat goed nieuws is, maar dat is het absoluut niet. Want de darmkankers zijn er nog wel, alleen werden ze niet opgespoord, doordat de reguliere zorg een tijdje stillag.’ Een vroegtijdige opsporing is nochtans belangrijk voor de overlevingskansen, benadrukt dokter Colemont opnieuw.

‘Er is gelukkig ook goed nieuws want globaal gezien staat België binnen Europa op nummer één op vlak van overlevingskans. De overlevingskans van darmkanker in ons land bedraagt 70%. Zijn we er heel vroeg bij, dan loopt het zelfs op tot 90%. Is je spierlaag van de darm al aangetast, dan is de overlevingskans nog zo’n 80%. Zijn er al uitzaaiingen vastgesteld, dan is de gemiddelde overlevingskans nog maar 15%. Door de coronacrisis laten veel mensen zich weken of zelfs maanden later testen. Maar laat ik het nog eens benadrukken: hoe vroeger de darmkanker ontdekt wordt, hoe beter.’

Beter voorkomen dan genezen

‘Darmkanker komt zowel bij vrouwen als bij mannen voor. Dat maakt het na longkanker spijtig genoeg de frequentste oorzaak door kankersterfte in ons land. Het is vooral een vijftigplus ziekte, al zien we dat het ook vaker bij jongere personen voorkomt.’ Volgens dokter Colemont moet je op vijf zaken letten wil je je risico op darmkanker verminderen. ‘Eerst en vooral moet je drie zaken zo veel mogelijk vermijden: overgewicht, alcohol en roken. En twee zaken aanmoedigen: gezond en gevarieerde eten en bewegen! Maar spijtig genoeg ben ik ook patiënten tegengekomen die altijd gezond geleefd hebben en toch darmkanker kregen. Er bestaat nog altijd geen anti-darmkanker dieet, anders had ik daar al lang een boek over geschreven!’

Meer info over #stopdarmkankermaand en uitleg over darmkanker vind je op www.stopdarmkanker.be.

Het bericht Maart is #stopdarmkankermaand: ‘Een vroegtijdige opsporing is cruciaal’ verscheen eerst op Gezond.be.

Het is één van de meest spraakmakende technologieën binnen de medische wereld: camera’s in pilvorm die zich laten meevoeren door ons spijsverteringssysteem. Onderweg maakt de camerapil foto’s van onze ingewanden en stuurt hij die door naar een toestel dat de patiënt ondertussen meedraagt in een schouderzak of gordel.

De eerste testgroep die de microscopisch kleine camera’s zullen inslikken bestaat uit zo’n 11.000 patiënten, verspreid over 40 regio’s in het Verenigd Koninkrijk. Simon Stevens, het hoofd van de Britse National Health Service, noemde de fotograferende capsules ‘geniaal’ en meent dat de pilletjes kankeronderzoek veiliger en vooral sneller zullen maken.

Wachtlijst van patiënten na corona

‘Wat ooit klonk als sciencefiction wordt nu een realiteit’, voegde de Brit nog toe. Daar lijkt het ook wel op. De minuscule camera’s kunnen twee foto’s per seconde nemen in het lichaam, die cruciaal zullen zijn voor dokters om kanker op te sporen. Volgens de NHS zal de nieuwe technologie ziekenhuizen helpen om de wachtlijst van patiënten op te vangen die ontstaan is door de coronacrisis.

Sinds december staan er in het Verenigd Koninkrijk namelijk zeker 105.000 mensen op de wachtlijst van de Britse gezondheidsdiensten voor een endoscopie. Meer dan de helft van die mensen wacht al zeker zes weken op hun onderzoek. De NHS wilt dat minder dan één procent van die patiënten voor zes weken moet wachten op een diagnose. Daar zou de camerapil hen dus in moeten bijstaan.

De lopende strijd tegen kanker

De technologie is niet volledig nieuw, maar ontwikkelt wel razendsnel. Al zeker sinds 2014 worden camerapillen gebruikt om het spijsverteringsysteem na te kijken op bloedingsoorzaken en om de ziekte van Crohn op te sporen. De interne batterij van de pillen wordt door de jaren heen wel beter, terwijl de pil kleiner wordt.

Vandaag kan de pil worden dus ingezet om onder andere darmkanker vroegtijdig te vinden. Darmkanker is een van de meest voorkomende kankers in ons land. Zeker 20,3 procent van alle Europeanen sterft aan kanker.

Vorig jaar kende het Verenigd Koninkrijk het laagste aantal kankerbehandelingen en volgens de NHS zijn er duizenden mensen die met ongedetecteerde kanker rondlopen. De zorg voor kanker werd in het VK een prioriteit na de behandeling van het coronavirus. Voor elke coronapatiënt werden twee mensen behandeld voor kanker in het VK, zegt het NHS nog.

Het bericht Eetbare camerapil kan vroege stadia van darmkanker opsporen verscheen eerst op Gezond.be.

1/20 Vlamingen

1/20 Vlamingen wordt in zijn leven geconfronteerd met darmkanker.

Dat betekent ook dat je 19 kansen op 20 hebt om geen darmkanker te krijgen, al moet je wel weten wat je hiervoor moet doen (zie onder).

50+-ziekte

90% van de patiënten met de darmkanker is ouder dan 50. Je zou darmkanker dan ook kunnen beschouwen als een 50 plusziekte.

Toch neemt dat het risico voor mensen jonger dan 50 niet volledig weg: in 10% van de gevallen is de patiënt toch jonger dan 50.

Maart = blauwe maand

Wereldwijd staat de maand maart bekent als de Internationale Maand (voor de strijd) tegen Darmkanker.

Er wordt ook wel eens van de blauwe maand gesproken omdat de strijd tegen darmkanker gesymboliseerd wordt met een blauw lintje, net als het roze lintje bij borstkanker.

5 sterfgevallen per dag

In België zijn er jaarlijks ongeveer 8.000 nieuwe gevallen van darmkanker. In Vlaanderen sterven er jaarlijks 2.000 mensen aan darmkanker, wat neer komt neer op gemiddeld 5 per dag.

Familiaal of erfelijk

In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt zijn slechts 20% van de gevallen van darmkanker familiaal of erfelijk. De grote meerderheid is ‘sporadisch’ en heeft geen erfelijke of familiaire invloed.

Risicofactoren

Er zijn een aantal factoren die het risico op darmkanker verhogen, namelijk:

• Overgewicht
• Overmatig alcoholgebruik
• Roken

Tegelijk zijn er ook factoren die het risico net verminderen. Regelmatige fysieke inspanning en voldoende vezelrijke voeding bijvoorbeeld.

Van poliep tot kanker

Gemiddeld duurt het 8 à 10 jaren vooraleer een kleine, goedaardige poliep eventueel uitgroeit tot een kwaadaardig gezwel of kanker.

Ook niet alle poliepen worden uiteindelijk darmkanker. Het gaat om slechts een klein aantal: van 1.000 poliepen worden er slechts 100 groter dan één centimeter en van die 100 groeien er 25 uit tot darmkanker.

Bevolkingsonderzoek (iFOB-test)

iFOB staat voor immunochemische faeces occult bloed-test. Deze eenvoudige test van de stoelgang laat toe om spoortjes bloed die met het blote oog niet te zien zijn (occult) op te sporen in de stoelgang.

In Vlaanderen wordt iedereen tussen 51 en 74 jaar oud automatisch elke twee jaar uitgenodigd om deel te nemen aan het gratis screeningsprogramma. Je kan ook bij je huisarts terecht voor een test.

Herstelkans van 90% in vroeg stadium

Bij 5% van de geteste personen blijkt de test positief. Dat betekent echter nog niet dat de spoortjes bloed afkomstig zijn van darmkanker. De exacte oorzaak zal daarom onderzocht worden via een darmonderzoek ofwel coloscopie.

Op die manier kunnen eventueel voorstadia van kanker en pretumoren opgespoord worden. Dat is erg belangrijk, want in dat stadium bedraagt de herstelkans nog 90%.

Bij een persoon die negatief test wordt de test best na max. twee jaar herhaald. Een kleine poliep die nog geen bloedverlies gaf bij een eerste test, kan twee jaar later groter geworden zijn en wel bloedverlies geven.

Zal blijven toenemen, tenzij…

Toch zijn er nog steeds veel mensen die niet deelnemen aan het programma of de test vergeten, te lang uitstellen…  

Een internationale studie toonde aan dat als er op dat vlak niets verandert, we wereldwijd steeds vaker te maken zullen krijgen met (overlijdens door) darmkanker (60% meer overlijdens door dikkedarmkanker, 71,5% meer door rectumkanker).

Die toename heeft te maken met de vergrijzing, aangezien ook het risico op darmkanker toeneemt naarmate we ouder worden.  

Voor een positieve impact op de mortaliteit, zou daarom minstens de helft van de mensen die voor gratis screening in aanmerking komen aan het programma moeten deelnemen.

Meer info over het bevolkingsonderzoek of over darmkanker in het algemeen kan je vinden op de websites van vzw Stop Darmkanker of Stichting tegen Kanker.

Bron: Stop Darmkanker, Stichting tegen Kanker

Het bericht 10 belangrijke feiten over darmkanker verscheen eerst op Gezond.be.