Hartoverslagen

Je hartritme wordt door een prikkelgeleidingsysteem geregeld waarbij elektrische prikkels je hartspier stimuleren om zich samen te gaan trekken. In rust zul je, als gezonde volwassene, een normale hartslag hebben die ligt tussen 60 en 70 slagen per minuut. Uiteraard zal dit ook afhangen van je leeftijd en je lichamelijke conditie.

Gemiddelde hartslag per minuut in rust
Leeftijdsgroep Hartslagen
Pasgeboren baby’s 130
Kinderen van 5 tot 12 jaar 80 tot 100
Volwassenen 60 tot 70

In het prikkelgeleidingsysteem zitten twee zenuwknopen die een speciale rol vervullen:

  • sinusknoop
  • AV-knoop

De sinusknoop bestaat uit een groepje cellen dat zich bovenin de rechterhartboezem bevinden. De sinusknoop bepaalt het tempo aan van je hartslag en is de plaats waar elektrische prikkels ontstaan die zich over de boezems zullen verspreiden in de richting van de AV-knoop.

Deze AV-knoop bevindt zich tussen de hartboezems en de hartkamers en remt de elektrische prikkel af om op die manier te regelen dat je hartkamers net een beetje later samen zullen trekken dan de hartboezems.

Na de AV-knoop zal een elektrische prikkel langs de zogenaamde bundel van His naar de linker- en rechterbundeltak van je hart verplaatsen. De bundeltakken vertakken zich op hun beurt weer in de Purkinjevezels, Deze vezels zullen de spiercellen van je hartkamers aanzetten om samen te gaan trekken.

Wat is een hartoverslag?

Een hartslag kan in bepaalde gevallen ook te vroeg (minimaal 10 porcent eerder dan normaal) komen. De pauze tussen twee hartslagen zal als gevolg daarvan eveneens wat langer worden. Dit zorgt voor een gevoel alsof je hart een slag overslaat en vervolgens extra krachtig slaat. Een dergelijke hartoverslag (ook wel extrasystole genoemd) is vaak onschuldig. Bepaalde personen echter zo vaak te maken met een hartoverslag dat ze er wel hinder van ondervinden (een hartoverslag kan immers aanvoelen als een bonk).

Variërende hartslag is normaal

Gedurende je slaap zal je hartslag teruglopen naar circa 50 slagen per minuut. Bij fysieke inspanningen zal je lichaam echter grotere hoeveelheden zuurstof en voedingsstoffen nodig hebben. Om die reden zal je hartslag dan al snel oplopen naar 160 tot 180 slagen per minuut. Nadat je bent gestopt met de inspanningen daalt je hartslag weer vanzelf. Als regel kan worden gesteld dat: hoe zwaarder de lichamelijke inspanning is die je verricht, hoe hoger je hartslag op zal lopen.

Bij goed getrainde topsporters zal de hartslag in rust echter lager dan bij personen die weinig, of zelfs helemaal niet aan sport doen. Bij mensen met een topconditie zal de hartspier immers door de intensieve trainingen groter en sterker zijn geworden. Het hart van deze sporters werkt dan ook meer efficiënt en pompt bij elke hartslag een grotere hoeveelheid bloed door je lichaam.

Oorzaken van hartoverslagen

Bij de meeste mensen kan er geen duidelijk oorzaak worden gevonden voor hartoverslagen. Vrijwel alle aandoeningen aan je hart kunnen immers hartoverslagen tot gevolg hebben. Hartoverslagen kunnen echter ook door uiteenlopende factoren uit worden gelokt, zoals:

  • Alcohol,
  • Chocola,
  • Cafeïne,
  • Medicatie die gebruikt worden bij de behandeling van astma of een verkoudheid
  • oververmoeidheid
  • heftige emoties

Behandelen van hartoverslagen

Iedereen heeft zo nu en dan wel eens een hartoverslag. Vaak merk je daar weinig of zelfs helemaal niets van. Bovendien is een hartoverslag bij een goede gezondheid vaak onschuldig van aard en zal behandeling niet nodig zijn. Wel zou je kunnen proberen te achterhalen of er uitlokkende factoren een hartoverslag veroorzaken.

Als je veel, of alsmaar meer last hebt van hartoverslagen, of als je je zorgen maakt, dan kun je dit met je huisarts bespreken. Je huisarts kan beoordelen of er nader onderzoek, of zelfs een behandeling, noodzakelijk is. In bepaalde gevallen zul je geneesmiddelen voorgeschreven krijgen die de hartoverslagen zullen onderdrukken.

Het is van groot belang dat je meteen contact opneemt met je huisarts op het moment dat de hartoverslagen samengaan met klachten zoals een licht gevoel in je hoofd, pijn op je borst en/of kortademigheid.