Met jaarlijks 46.000 nieuwe huidkankerpatiënten in ons land, blijft preventie meer dan nodig. Binnen alle leeftijdsgroepen zien dermatologen steeds meer huidtumoren, ook bij jongeren. Daarom richt Euromelanoma zich dit jaar met haar jaarlijkse bewustmakingscampagne specifiek naar de jonge generatie. De slogan ‘Do you use protection?’ knipoogt daarbij duidelijk naar de doelgroep.

‘We willen jongeren aanmoedigen om betere keuzes te maken op het gebied van uv-bescherming’, zegt dermatoloog Thomas Maselis. ‘Het is belangrijk dat ze niet onbeschermd in de zon lopen én dat ze hun huid leren controleren op verdachte vlekjes. Uit recent onderzoek blijkt dat maar één op de tien jongeren tussen 16 en 25 jaar goed weet waarop te letten bij het controleren van de huid. Nog meer verontrustend is dat één op de vijf jongeren die een verdacht vlekje zien daarmee niet naar de dermatoloog gaat.’

Om het publiek te sensibiliseren voor de risico’s van de zon, creëerde de Belgische tekenaar Mario Boon in samenwerking met vzw Euromelanoma het verhaal ‘Sunny Side Up! De zon, een gevaarlijke vriend’. De strip wordt uitgebracht in het Nederlands en Frans.

Verstandig omgaan met de zon

UVA-stalen veroorzaken niet alleen kanker, maar verouderen ook ook vroegtijdig je huid. UVB-stalen veroorzaken naast kanker ook zonnebrand. Gelukkig zijn er heel wat dingen die je kunt doen om het risico op rimpels, vlekken, slappe huid en huidkanker te verminderen.

• Vermijd blootstelling van jouw huid aan de zon op het heetst van de dag. Dat is tijdens de middaguren of wanneer je schaduw korter is dan jezelf. Als je buiten gaat sporten, doe dat dan in de ochtend of avond.
• Is de UV-index hoger dan drie, bescherm dan altijd je huid.
• Zoek zoveel mogelijk de schaduw op en bedek je lichaam als de zon het hevigst is. Draag een hoed met brede randen en een zonnebril.
• Gebruik overvloedig zonnecrèmes.
• Ga niet onder de zonnebank. Deze UV stralen kunnen vijftien keer sterker zijn dan de mediterrane zon midden op de dag.
• Bescherm je kinderen. Voor hun huid is de zon dubbel zo schadelijk en bij beschadiging van de jonge huid blijft het risico op huidkanker voor de rest van je leven verhoogd.

Zonnecrème check-list

Niet alle zonnecrèmes bieden dezelfde bescherming. Volg daarom deze handige checklist om uw huid optimaal te beschermen.

• Kies een zonnecrème die zowel UVA- als UVB-bescherming biedt.
• Gebruik SPF30 of hoger – idealiter SPF50.
• Breng de zonnecrème ten minste vijftien minuten voor zonblootstelling aan.
• Breng de zonnecrème om de twee uur opnieuw aan, voor en na het zwemmen, na hevig zweten of na gebruik van handdoeken.

Welk huidtype heb jij?

De huid wordt gewoonlijk ingedeeld in zes verschillende types, gebaseerd op de reactie van de huid bij blootstelling aan de zon.

• Type 1 is een bleke huid, vaak met sproeten. De huid verbrandt altijd en wordt niet bruin.
• Type 2 is een lichte huid, iets donker dan type 2. Deze huid wordt langzaam bruin en heeft kans op zonnebrand.
• Type 3 is een donkerder huid. Deze huid wordt gemakkelijk en snel bruin en kan soms verbranden.
• Type 4 is een lichtbruine huid. Deze huid wordt snel bruin en krijgt een diep bruine kleur.
• Type 5 is een donkerbruine huid. Deze huid bruint zeer gemakkelijk en verbrandt zelden.
• Type 6 is een zeer donkere tot zwartbruine huid. Deze huid is diep gepigmenteerd en zal zeer zelden verbranden.

Extra risicofactoren

Er zijn ook enkele factoren die de kans op het ontwikkelen van huidkanker sterk beïnvloeden:

• Als je buiten werkt heb je twee keer zoveel kans om huidkanker te krijgen.
• Buitenactiviteiten verhogen de blootstelling aan UV in de loop van een mensenleven en daarmee het risico op huidkanker.
• 86% van de melanomen kan worden toegeschreven aan regelmatige blootstelling aan de zon.
• Negen op tien huidkankers worden veroorzaakt door de UV stralen van de zon en/of zonnebank.
• Het gebruik van de zonnebank voor de leeftijd van 35 jaar kan het risico op huidkanker met wel 60% verhogen.
• Het risico op huidkanker verdrievoudigt als je ooit ernstige zonnebrand hebt gehad die blaarvorming heeft veroorzaakt of die pijnlijk is geweest gedurende twee dagen of langer.

Het bericht SKIN CANCER AWARENESS MONTH Zo bescherm je jezelf tegen de zon verscheen eerst op Gezond.be.

Elk jaar krijgen steeds meer Belgen de diagnose huidkanker. Omdat deze vorm van kanker met het blote oog zichtbaar is, kan de ziekte in 90% van de gevallen genezen worden als de aandoening in een vroeg stadium wordt ontdekt.

Jaarlijks bezoek, maandelijkse zelfcontrole

Naar aanleiding van de Skin Cancer Awareness Month heeft iVox een survey uitgevoerd bij een steekproef van 1000 Belgen in opdracht van MSD. De studie toont aan dat te veel Belgen hun moedervlekken niet regelmatig genoeg (laten) controleren. Controle is echter noodzakelijk om veranderingen zo snel mogelijk op te merken. Daarom wordt, naast de jaarlijkse controle bij de dermatoloog, aanbevolen om elke maand een zelfcontrole van de huid uit te voeren.

Uit het onderzoek blijkt dat en grote meerderheid drie op vier Belgen zich bewust is van het risico op huidkanker bij blootstelling aan de zon. Hoewel zorgvuldig onderzoek van moedervlekjes de eerste essentiële stap is voor vroege opsporing van melanomen, volgt slechts 1 op 10 Belgen de aanbeveling om hun moedervlekjes jaarlijks te laten controleren door een dermatoloog of de huisarts.

Check A Mole

Marije Kruis, bij wie zelf ook ooit een melanoom werd vastgesteld, is oprichtster van Spot The Dot, en maakster van een nieuw gratis spel om gemakkelijk de praktijk van maandelijkse zelfcontrole aan te leren en te stimuleren. Met Check A Mole leer je je huid nauwlettend in het oog houden. Het spel bestaat uit tien speelse levels om de ABCDE-methode van zelfcontrole van de huid aan te leren. Check A Mole kan de expertise van een gezondheidsprofessional of een medisch onderzoek niet vervangen. Het spel is vooral bedoeld om te sensibiliseren en ter educatie van niet-patiënten.

De ABCDE-methode

Kwaadaardige huidtumoren kun je zelf opsporen aan de hand van de ABCDE-methode. Ziet een van je vlekjes er niet goed uit, raadpleeg dan altijd de dermatoloog of huisarts voor verder onderzoek.

• Asymmetrie: als je een denkbeeldige lijn trekt doormidden van het vlekje moeten de twee helften aan mekaar gelijk zijn alsof je ze kunt spiegelen op elkaar.
• Border (rand): de randen van de pigmentvlek zijn moeten goed gedefinieerd zijn. Als de randen er ongelijk, wazig, gerafeld of ruw uitzien, laat je het vlekje best verder onderzoeken.
• Colour (kleur): kwaadaardige vlekjes hebben meerdere verschillende kleuren en/of variatie tussen lichte en donkere tinten.
• Diameter: een kwaadaardige vlek is meestal reeds zes millimeter in diameter. Een vlekje dat je kunt verstoppen achter het gommetje van een potlood is waarschijnlijk nog goedaardig.
• Evolutie: Is er evolutie in de grootte, dikte, kleurpatroon, vorm of gedrag van de vlek, dan kan dat wijzen op een kwaadaardige tumor. Ook als het vlekje jeukt of bloed laat je het best controleren.

Hoe je huid nakijken

Je weet nu waar je op moet letten, maar hoe pak je zo’n zelfcontrole dan concreet aan? Kijk je huid één keer per maand na. Het is gemakkelijk en het duurt maar enkele minuten. Het is belangrijk om je hele lichaam te checken. Besteed aandacht aan de delen van je lichaam die je niet in het dagelijks leven ziet. Ga voor een spiegel op voet staan en gebruik een handspiegel voor moeilijk bereikbare plaatsen. Hier zijn alvast enkele tips:

• Kijk naar je gezicht en let speciaal op je neus, lippen en mond. Kijk op en achter je oren.
• Controleer je hoofdhuid en scheid met een kam je haar in laagjes. Als je niet veel haar hebt, moet je je hele hoofdhuid zeer grondig controleren.
• Controleer de binnen en buitenkant van je handen. Kijk ook tussen je vingers.
• Bekijk je nek, borst en bovenlichaam. Dames, kijk ook zeker onder en tussen je borsten. Bekijk je benen.
• Buig je elleboog om je armen en oksels te bekijken.
• Gebruik de handspiegel om je rug te controleren. Begin bij de nek en e schouders en ga verder naar je onderrug.
• Controleer je billen en de achterkant van je benen tot aan de voetzolen en kijk tussen de tenen.

Het bericht SKIN CANCER AWARENESS MONTH Twee op vijf Belgen lieten nog nooit hun moedervlekken onderzoeken verscheen eerst op Gezond.be.

Geschreven met input van Euromelanoma

Basocellulaire carcinomen

70% van de huidtumoren zijn basocellulaire carcinomen. Dit zijn de frequentste maar minst gevaarlijke huidtumoren. Het gaat om een rozig, glanzend, verheven bolletje dat bij het minste trauma kan gaan bloeden. Het vertoont in het centrum dikwijls een korstje. Soms is het gewoon een niet genezend rood schilferend vlekje dat langzaam groter wordt.

Deze huidtumoren zaaien niet uit en je wordt er niet ziek van. Omdat ze blijven groeien en steeds groter worden dienen ze toch zorgvuldig verwijderd te worden.

Spinocelluaire carcinomen

20% van de huidtumoren zijn spinocellulaire carcinomen. Deze tumoren zijn gevaarlijker omdat ze kunnen uitzaaien en je er ziek van kunt worden. Een rood bolletje, dikwijls met een dikke korst die gemakkelijk gaat bloeden. Deze huidtumoren komen vooral op huidgebieden voor die gedurende vele jaren hoge dosissen zon ontvangen hebben, zoals de onbehaarde schedel, de jukbogen, de oorranden en de onderlip.

Deze tumoren ontstaan dikwijls uit een actinische keratose. Actinische keratosen zijn nog niet kwaadaardig en dikwijls al op jongere volwassen leeftijd zichtbaar als kleine korstige plekjes. Deze letsels worden best reeds in een vroegtijdig stadium zorgvuldig verwijderd.

Melanomen

10% van de huidtumoren zijn melanomen. Dit zijn de gevaarlijkste huidtumoren omdat ze snel kunnen uitzaaien. Ze kunnen reeds op jonge leeftijd ontstaan. Deze huidtumoren zijn meestal bruin gepigmenteerd en kunnen op alle plaatsen van het lichaam plots ontstaan. Het is uiterst belangrijk dat deze tumoren vroegtijdig gedetecteerd en zorgvuldig weggenomen worden. Je kunt deze melanomen zelf opsporen aan de hand van regelmatige zelfcontroles. Later deze maand vertellen we in een ander artikel hoe je dat concreet doet.

In vergelijking met de baso- en spinocellulaire carcinomen komen melanomen vaker voor in jongere leeftijdsgroepen. Een maligne melanoom kan donkerder worden of onregelmatige randen ontwikkelen – vaak met verschillende kleuren – en dit kan in een tijdspannen van weken tot maanden gebeuren. De vlekken kunnen ook beginnen als een rozerode bobbel zonder pigment. Deze groeien meestal sneller en kunnen uitzaaien. Onmiddellijke behandeling is noodzakelijk.

Actinische keratose

Deze roodbruine, schilferige, ruw aanvoelende huidvlekjes zijn geen vorm van huidkanker, maar ze kunnen wel evolueren in een spinocellulair carcinoma. Ze komen meestal voor bij personen van middelbare leeftijd en ouderen. Ze bevinden zich op de aan de zon blootgestelde delen van de huid, zoals het gezicht, de nek, de oren, de rug van de hand en de hoofdhuid bij kalende mannen.

Het bericht SKIN CANCER AWARENESS MONTH De verschillende soorten huidtumoren verscheen eerst op Gezond.be.

Jaarlijks komen er in België bijna 46.000 nieuwe huidkankerpatiënten bij. Daarmee is huidkanker de meest voorkomende én snelst stijgende vorm van kanker in ons land. In 90% van de gevallen vindt de ziekte zijn oorsprong in de blootstelling aan schadelijke UV-stralen, die voornamelijk afkomstig zijn van de zon. Vaak gaat het om schade die tijdens de jeugdjaren opgelopen werd en zich pas vele jaren later wreekt.

Meer dan 6.700 huidkanker-checks op 3 maanden tijd

Helan was een van de eerste ziekenfondsen die sterk inzette op de digitalisering van de gezondheidszorg. In 2019 lanceerde het SkinVision mee op de Belgische markt. Samen met de app wil het ziekenfonds mensen bewuster maken van de noodzaak van een regelmatige check en de drempel om de huid op verdachte vlekjes te scannen verlagen. Helan biedt de app – die normaal 50 euro per jaar kost – gratis aan haar leden aan.

Sinds de lancering van de gratis toegang tot de SkinVision-app deze lente, voerden meer dan 4.000 Helan-leden al iets meer dan 6.700 checks uit. 84% van die leden bevindt zich op basis van zijn of haar voorgeschiedenis en huidtype in de ‘hoog risico’-categorie. De app detecteerde intussen al 91 vlekjes die door de dermatologen van SkinVision aangeduid werden als vermoedelijk huidkanker, waarvan elf melanomen, de meest agressieve vorm van huidkanker, 73 basaalcelcarcinomen en zeven plaveiselcelcarcinomen.

De SkinVision-app analyseert de huid met behulp van machine learning-getrainde algoritmes, die klinisch gevalideerd worden. Gebruikers ontvangen binnen de 30 seconden een risico-indicatie: laag, laag (met symptomen) of hoog. Daarnaast krijgen ze een aanbeveling voor verdere stappen, zoals een bezoek aan een dokter voor een definitieve diagnose.

Mensen wachten 3 tot 6 maanden voor ze gespecialiseerde hulp zoeken

‘Een verdacht vlekje opsporen is een eerste cruciale stap in de strijd tegen huidkanker’, zegt Lynn Pellens, experte gezondheid bij Helan. ‘Het zou eigenlijk altijd en overal moeten kunnen gebeuren. Maar een zelfonderzoek is niet makkelijk en naar een dermatoloog stappen voor een controle is vaak een te grote stap. Anderen worden dan weer afgeschrikt door de lange wachttijden. Met een innovatieve app zoals die van SkinVision maakt Helan een correcte controle mogelijk en krijg je sneller zicht op je eigen gezondheid.’

Zoals bij alle vormen van kanker geldt: hoe vroeger de diagnose gesteld wordt, hoe groter de kans op genezing. Maar ruim de helft van de mensen met een verdachte vlek wacht drie tot zelfs zes maanden vooraleer ze gespecialiseerde hulp zoeken. Preventie kan niet alleen heel wat menselijk leed besparen, maar ook aanzienlijke kosten. Onderzoek toont aan dat voor elke euro die geïnvesteerd wordt in preventie, 5,7 euro bespaard wordt op lange termijn.

Meer informatie vind je op helan.be

Het bericht Ziekenfonds Helan en app SkinVision strijden samen tegen huidkanker (en da’s een groot succes!) verscheen eerst op Gezond.be.

De cijfers voor huidkanker in België maakten in twintig jaar een stijging door van meer dan 400%. Waar de Stichting Kankerregister in 2000 in ons land ongeveer 11.000 nieuwe huidkankers registreerde, is dit getal in 2019 hallucinant gestegen naar 45.733. Dermatoloog Thomas Maselis, Belgisch voorzitter van Euromelanoma: ‘Geen enkele kanker stijgt zo snel in aantal. De kans dat je voor de leeftijd van 75 jaar huidkanker ontwikkelt, is één op vijf én neemt nog steeds toe. Maar liefst 40% van alle gediagnosticeerde kankers bij de mens is huidkanker.’ Voor een knobbeltje of nieuw vlekje hoef je niet meteen alarm te slaan, al is het wél belangrijk om dit goed in het oog te houden. Neemt het knobbeltje alsmaar toe in grootte? Of verspreidt het vlekje zich steeds verder over je lichaam? Of zit je gewoon met twijfels en wil je toch zeker zijn? Ga dan zeker eens langs bij je huisdokter of dermatoloog. 

Meest frequente huidkankers

Er zijn drie types huidkanker die het meest frequent voorkomen: het basaalcelcarcinoom (70%), het spinocellulair epithelioom en het melanoom. ‘Het basaalcelcarcinoom komt hoofdzakelijk bij de oudere bevolking voor’, legt Maselis uit. ‘Typische klachten zijn wondjes die niet vanzelf genezen of uitbreidende rode vlekjes op de romp met een blinkend randje. Dit soort tumoren neemt het snelst toe door de jaren heen, maar gelukkig zaaien ze meestal niet uit en sterven er weinig mensen aan.’

‘Spinocellulaire epitheliomen (20%) zijn rode tumoren met een dikke korst’, gaat Maselis verder. ‘Ze kunnen in een later stadium wél uitzaaien en hadden in 2017 in België 137 sterfgevallen tot gevolg. Ze komen het meest voor op huidgebieden die chronisch aan de zon zijn blootgesteld, vaak bij mensen die veel buiten zijn.’

Dan is er nog het melanoom. Hoewel het minder frequent (8%) voorkomt, is het melanoom wel bij uitstek de gevaarlijkste huidtumor. Een melanoom vormt een onregelmatige donkere vlek die groeit en verdikt. Deze tumor zaait in een zeer vroeg stadium al uit. ‘Als er meer dan twee mensen in de familie zijn met een melanoom is het extra opletten’, waarschuwt Maselis. ‘Dat verhoogt duidelijk de kans om ook een melanoom te ontwikkelen. De gevaarlijkste subvorm is het amelanotisch melanoom, omdat die vlekken niet donker verkleuren en daardoor het typische kenmerk van onregelmatig gepigmenteerde vlek verliezen.’

Waarschuwende zonnekeratose 

‘Het zijn niet de jaren, maar de UV-kilometers die tellen.’ Met deze slogan start dit jaar de campagne van Euromelanoma. Uit een grootschalig onderzoek in 32 landen blijkt dat tussen de 4,4% en 13,5% van de mensen de diagnose zonnekeratose kreeg. Dit staat gelijk aan 1 op 12 Europeanen. Professor Véronique del Marmol, Europees voorzitter van Euromelanoma geeft meer duiding: ‘Voor het eerst laat een studie zien hoe vaak actinische keratose voorkomt, al zal dit percentage nog iets lager liggen bij de gewone bevolking omdat de onderzoeken werden uitgevoerd bij een selectieve doelgroep in het kader van Euromelanoma. Maar je moet dit toch zien als een rode vlag, als waarschuwing voor iets wat problematisch kan worden.’

‘Zonnekeratose is relatief makkelijk te behandelen als het vroegtijdig wordt ontdekt’, gaat del Marmol verder. ‘Precies daarom is het zo belangrijk dat mensen zich een beeld vormen van hun eigen risicoprofiel. Als je een leven lang bent blootgesteld aan uv-straling – op het strand, in de tuin, op de golfbaan, onder de zonnebank of op het werk – dan loop je een groter risico om huidkanker te krijgen.’

Je huid goed in het oog houden is duidelijk de boodschap. Op www.euromelanoma.org vind je concrete tips om huidkanker te voorkomen en te herkennen.

Het bericht Nieuwe preventiecampagne Euromelanoma: ‘Het zijn niet de jaren, maar de UV-kilometers die tellen’ verscheen eerst op Gezond.be.

Onderzoekers van de KU Leuven hebben mogelijk een nieuw wapen gevonden in de strijd tegen melanoom: antibiotica. In een studie met muizen onderzochten ze het effect ervan op tumorcellen afkomstig van patiënten. Wat bleek? De antibiotica maken gebruik van een zwakke plek die ontstaat wanneer tumorcellen een kankerbehandeling proberen te overleven.

Kankercellen doden

Naarmate de kanker zich ontwikkelt, kunnen sommige melanoomcellen aan de behandeling ontsnappen en stoppen ze met zich te vermenigvuldigen om zich voor het immuunsysteem te verstoppen. ‘Deze cellen zouden later een nieuwe tumormassa kunnen vormen’, legt kankeronderzoeker en RNA-biologe Eleonora Leucci (KU Leuven) uit. 

‘Maar om de kankerbehandeling te kunnen overleven, moeten die inactieve cellen hun ‘energiefabriekjes’ – de mitochondria – de hele tijd laten draaien. Aangezien mitochondria afstammen van bacteriën die in de loop der tijd in cellen zijn gaan leven, zijn zij heel kwetsbaar voor een specifieke soort antibiotica. Dat bracht ons op het idee om deze antibiotica als middel tegen melanoom te gebruiken.’

De onderzoekers plantten tumorcellen afkomstig van patiënten in muizen. Die werden vervolgens behandeld met antibiotica, ofwel als enige behandeling, ofwel in combinatie met bestaande anti-melanoomtherapieën. ‘De antibiotica doodden snel veel kankercellen en konden dus worden gebruikt om kostbare tijd te winnen: de tijd die immunotherapie nodig heeft om aan te slaan’, zegt Leucci. ‘Bij tumoren die niet meer reageerden op therapieën, verlengden de antibiotica de levensduur van de muizen – en in sommige gevallen genazen de muizen zelfs.’

Antibioticaresistentie

En wat dan met antibioticaresistentie? De wetenschappers gebruikten antibiotica die door toenemende antibioticaresistentie nog zelden gebruikt worden tegen bacteriële infecties. Die resistentie heeft echter geen effect op de doeltreffendheid van de behandeling in deze studie, legt Leucci uit. ‘De kankercellen blijken erg gevoelig te zijn voor deze antibiotica. We kunnen de antibiotica daarom gaan gebruiken als medicijn tegen kanker in plaats van tegen bacteriële infecties.’

Leucci waarschuwt wel dat melanoompatiënten beter niet zelf beginnen te experimenteren met antibiotica. ‘Onze bevindingen zijn gebaseerd op onderzoek op muizen, dus we weten niet hoe doeltreffend deze behandeling is bij mensen’, zegt ze. ‘Onze studie vermeldt slechts één geval bij de mens. Een melanoompatiënt kreeg antibiotica om een bacteriële infectie te behandelen en dit zorgde ervoor dat een resistent melanoom opnieuw reageerde op de standaardbehandeling. Dit resultaat is hoopgevend, maar meer onderzoek en meer klinische studies zijn nodig om het gebruik van antibiotica als kankerbehandeling te bestuderen.’

Het bericht Leuvense onderzoekers ontdekken potentiële behandeling tegen huidkanker verscheen eerst op Gezond.be.

Onderzoekers van de universiteit van Oxford analyseerden de gegevens over het testosteronniveau in de bloedmonsters van ongeveer 182.000 mannen en 122.000 postmenopauzale vrouwen in het Verenigd Koninkrijk, tussen de leeftijd van 40 en 69 jaar. 

Hun bevindingen, gepubliceerd in het vaktijdschrift International Journal of Cancer, ondersteunen eerder bekende verbanden tussen testosteron en prostaatkanker bij mannen en borst- en baarmoederkanker bij vrouwen na de menopauze.

Maar nu blijkt ook dat mannen met ‘hogere totale en vrije testosteronconcentraties geassocieerd waren met een verhoogd risico op een kwaadaardig melanoom. De associatie met melanoom (een agressieve vorm van huidkanker, red.) is nieuw en rechtvaardigt verder onderzoek.’

Testosteron 

Alle deelnemers waren gedurende ten minste twee jaar na het nemen van de bloedmonsters vrij van kanker en namen bij het begin van het onderzoek geen hormoongerelateerde geneesmiddelen. De onderzoekers merken op dat het moeilijk te bepalen is hoe lang de proefpersonen in de zon zaten. Er is daardoor meer onderzoek nodig om te zien of er wel sprake is van een biologisch verband of dat mannen met een hoger testosterongehalte gewoon meer tijd in de zon doorbrengen. 

‘Dit is de eerste keer dat een verband tussen testosteron en huidkanker is gezien’, zegt hoofdauteur Eleanor Watts van de universiteit van Oxford. ‘We wisten al dat mannen met de diagnose melanoom een hoger risico hebben op het ontwikkelen van prostaatkanker en vice versa, wat een aanwijzing was dat er een gemeenschappelijke biologische of gedragsmatige oorzaak zou kunnen zijn. En het lijkt erop dat dit verband het hormoon testosteron zou kunnen zijn.’

‘De volgende stap zal zijn om te zien of dit verband ook in andere studies wordt gezien en, als dat zo is, om nader te bekijken waarom testosteron verband zou kunnen houden met het risico op het ontstaan van melanoom bij mannen.’

Melanoom komt overal ter wereld steeds vaker voor, waarschijnlijk door de toenemende blootstelling aan zonlicht door vakanties in de zon. Jaarlijks krijgen zo’n 3.000 Belgen een ­diagnose van melanoom. In 2015 overleden 326 van onze landgenoten aan de gevolgen van de ziekte.

Het bericht Nieuw onderzoek: hoog testosterongehalte verhoogt risico op huidkanker bij mannen verscheen eerst op Gezond.be.

Onderzoekers van de universiteit van Yale werken aan een behandeling tegen huidkanker waarbij nanodeeltjes in de tumor worden geïnjecteerd, waardoor de kankercellen met een tweeledige aanpak worden gedood. De resultaten van de studie werden gepubliceerd in het vaktijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences.

‘Voor veel patiënten is de behandeling van huidkanker veel ingewikkelder dan het zou zijn als er een manier was om ze doeltreffend te behandelen met een eenvoudige procedure zoals een injectie’, zegt Michael Girardi, professor dermatologie aan de Yale School of Medicine. ‘Dat is altijd een heilige graal geweest in de dermatologie: om een eenvoudigere manier te vinden om huidkankers zoals basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom te behandelen.’

Bioadhesieve nanodeeltjes

De tumoren worden geïnjecteerd met nanodeeltjes op basis van polymeer en die een chemotherapeutisch middel bevatten. De sleutel tot het succes van de behandeling is dat de nanodeeltjes bioadhesief zijn. Dat wil zeggen: ze hechten zich aan de tumoren en blijven lang genoeg zitten om een aanzienlijk aantal kankercellen te doden.

‘Wanneer je onze nanodeeltjes in een tumor injecteert, blijkt dat ze heel goed binnen die tumor worden vastgehouden’, zegt coauteur Mark Saltzman. ‘Ze hopen zich op en binden zich aan de tumormatrix, zodat één enkele injectie heel lang blijft zitten – de deeltjes blijven daar en geven de stoffen langzaam af.’

Doden en stimuleren

Ter vergelijking werd hetzelfde geneesmiddel geïnjecteerd in tumoren, maar dan zonder de nanodeeltjes. De tumoren namen toen aanzienlijk minder af dan bij injecties die mét de nanodeeltjes werden toegediend. Een ander belangrijk gegeven is dat de behandeling kan worden gecombineerd met een middel dat het immuunsysteem stimuleert. 

‘Ik noem het fenomeen “doden en stimuleren”’, verklaart Girardi. ‘Je wilt niet alleen de cellen doden en ze daar laten, je wilt het immuunsysteem stimuleren om de rommel op te ruimen en ook te reageren tegen cellen die misschien niet meteen zijn gedood. Het is dus een tweeledige aanval op de kanker.’

In veel gevallen kan het verwijderen van tumoren met een injectie de noodzaak van een operatie wegnemen, aldus de onderzoekers. Bovendien kunnen zo mogelijke infecties en andere complicaties bij kankerpatiënten voorkomen worden.

Het bericht Wetenschappers onderzoeken behandeling huidkanker met eenvoudige injectie verscheen eerst op Gezond.be.

Om ziektes en huidkanker te voorkomen of op tijd te ontdekken, raden dermatologen aan om minstens één keer per maand je huid te controleren. Ga op zoek naar verdachte en veranderende geboortevlekken. Doe dat over heel je lichaam, dus check ook je rug en moeilijker te onderzoeken plaatsen. Concentreer je daarbij vooral op de plekken die blootgesteld worden aan de zon, zoals je schouders. Houd tijdens zo’n onderzoek rekening met deze zeven stappen:

1. Kijk naar je gezicht en let speciaal op je neus, lippen, mond, op en achter je oren.

2. Controleer je hoofdhuid, en scheid met de kam je haar in laagjes. Als je niet veel haar hebt, moet je je hele hoofdhuid zeer grondig controleren.

3. Controleer de binnen- en buitenkant van je handen. Kijk ook tussen je vingers.

4. Bekijk je nek, borst en bovenlichaam. Dames, kijk ook zeker onder en tussen je borsten. Bekijk je benen.

5. Buig je elleboog om je armen en oksels te bekijken

6. Gebruik de handspiegel om je rug te controleren. Begin bij de nek en de schouders en ga verder naar je onderrug.

7. Controleer je billen/zitvlak en de achterkant van je benen tot aan de voetzolen en kijk tussen de tenen.

Personen met een blanke huid die gemakkelijk verbranden, hebben een hoger risico op huidkanker. Ook wanneer je veel tijd hebt doorgebracht in de zon, af en toe naar de zonnebank gaat, ouder bent dan vijftig en veel pigmentvlekken hebt of als je een orgaantransplantatie onderging, controleer je best wat vaker. Bepaalde medicijnen, zoals hydrochlorothiazide (plaspillen), verhogen ook het risico op huidkanker.

Maar waar moest je nu weer juist op letten? Hou je moedervlekjes goed in de gaten. Wanneer ze veranderen van vorm, kleur of grootte of er anders uitzien als de rest, neem je best contact op met je dermatoloog. Kwaadaardige vlekjes hebben ook een asymmetrische vorm en de boorden zijn onregelmatig, soms jeuken of bloeden ze en scheiden ze vocht af. Als je twee of meerdere van deze waarschuwingstekens zit, maak je best een afspraak bij de dermatoloog.

Het bericht Dermatologen trekken aan de alarmbel: “Blijf ook tijdens de coronacrisis je geboortevlekken controleren!” verscheen eerst op Gezond.be.