Hoe herken je een tekenbeet?

Dat is niet zo simpel als je zou denken. Een teek is moeilijk te herkennen op je huid. Het ziet eruit als een zwartbruin, piepklein puntje. Het lijkt soms ook op een sproetje of moedervlekje. Je voelt het niet als een teek over je huid beweegt, en, een tekenbeet is bovendien pijnloos omdat een teek samen met haar speeksel ook verdovings- en antistollingsstoffen uitscheidt. Bovendien houdt een teek van warme (en dus niet goed zichtbare) plekjes, zoals knieholtes, liezen, bilspleet, haarlijn, navel en oksels. Een volgezogen teek is groter en bolvorming en ook duidelijker te herkennen.

Hoe verwijder je een teek?

Als je niet het juiste materiaal gebruikt, en een teek zonder het juiste hulpmiddel probeert te verwijderen, riskeer je dat het beestje als reactie gaat braken in je huid en daardoor verhoog je het risico op besmetting. Trek de teek er altijd in één beweging uit met een tekenverwijderaar. Knijp een teek niet plat, gebruik geen alcohol, jodium, zeep, ether of olie. Een vastgehechte teek proberen te verbranden met bijvoorbeeld een sigaret is ook een heel slecht idee.

Waarom je dat zo snel mogelijk moet doen

De bacterie die de ziekte van Lyme veroorzaakt, wordt meestal vastgehouden in de darmen van de teek. De bacterie zal, nadat de teek je gebeten heeft, verhuizen naar de speekselklieren. Dat kan al in een paar uur na de beet gebeuren, maar doorgaans is dit na twaalf uur. Pas vanaf het moment dat de bacterie in de speekselklieren zit, kan hij worden overgedragen op diegene die gebeten is. Voor het tekenencefalitisvirus – iets wat je dus voorlopig alleen maar in het buitenland kunt oplopen – is dat niet het geval, dat zit immers in de speekselklieren van de teek. De besmetting vindt plaats binnen enkele minuten na de tekenbeet. Je kunt deze besmetting dus niet voorkomen eens je gebeten bent door een tekenbeet. Je kunt je er wel voor laten vaccineren.

Wanneer ga je best naar de huisarts?

Merk je symptomen (rode vlek of griepachtige symptomen) binnen de maand na een tekenbeet op, raadpleeg dan zeker je huisarts.

Het bericht Alles wat je moet weten over teken verscheen eerst op Gezond.be.

Hoe herken je een teek?

Voor we je vertellen hoe je een tekenbeet moet behandelen, is het goed om te weten hoe een teek er precies uitziet. Een teek is een bloedzuigende parasiet die een beetje lijkt op een spin. De teek die in Europa het vaakst voorkomt bij de mens is de Ixodes ricinus, die is bruinzwart van kleur.

Een teek kan niet springen of vliegen, maar kruipt rond in struiken en hoog gras. De parasiet komt in de eerste plaats voor in vochtige omgevingen zoals bossen, maar ook duinen, heide, parken en zelfs gewoon in de tuin. Teken laten zich in de maanden maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober en november het meest zien.

Teken voeden zich voornamelijk met het bloed van zoogdieren en vogels, soms ook reptielen en amfibieën. Ze kruipen of laten zich vallen op mensen en dieren. Op de huid kunnen ze eventueel verder kruipen tot ze een geschikte plaats vinden om zich vast te hechten. Daar bijten ze zich vast in de huid. In dat geval spreken we van een tekenbeet. Een tekenbeet is soms lastig te ontdekken: het is pijnloos en vaak zie je alleen een zwart puntje op de huid. Soms is de teek zo klein, dat je hem bijna niet ziet, of dat het net een moedervlek lijkt. Eenmaal de teek zich heeft vastgebeten in de huid, zuigt hij bloed op. Hierdoor groeit de teek. Na enkele dagen laat de teek vanzelf los.

Een tekenbeet kan overal op het lichaam voorkomen. Teken houden echter van warme en vochtige plekken. Daarom komen tekenbeten voornamelijk onder de oksels, in de knieholtes, op de liezen en zelfs tussen de bilspleet voor. Bij kinderen zitten teken ook vaak op het hoofd, in de nek en achter de oren. Het is dan ook van groot belang om op die plekken steeds grondig op tekenbeten te controleren.

Hoe verwijder je een teek?

Het is erg belangrijk een teek zo snel mogelijk te verwijderen, het liefst binnen de 24 uur. Een teek kan namelijk besmet zijn met bacteriën, waaronder de bacterie die bij mensen de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Als de teek bloed opzuigt, kunnen die bacteriën in je bloed terecht komen. Door de teek zo snel mogelijk te verwijderen, verminder je de kans op besmetting. Maar hoe kun je een teek nu eigenlijk veilig verwijderen? Dat lees je in onderstaande alinea’s.

Een teek verwijderen met een pincet of tekentang

Er zijn twee manieren om een teek te verwijderen. Ten eerste kun je een teek verwijderen met een speciale tang voor teken, ook wel een tekenpincet genoemd. Met zo’n tekenpincet zet je het pincet zo dicht mogelijk op de huid bij de kop vast en trek je de teek er rustig uit.

Met een tekentang in de vorm van een koevoet ga je iets anders te werk. Je zet de haakjes van de tang rond de teek en vervolgens haal je de teek met een draaiende beweging van de huid. Doe dat ook rustig. Draai steeds maar in één richting (bijvoorbeeld met de klok mee) en verander niet van richting.

Tip: als je een tekenpincet koopt, krijg je hier vaak een handleiding bij. Lees die handleiding door voor je de teek gaat verwijderen zodat je zeker weet dat je het tekenpincet op de juiste manier gebruikt. Heb je geen speciale tekentang bij de hand? Je kan een teek ook verwijderen met een gewoon (puntig) pincet en daarbij te werk gaan op de eerste hierboven beschreven manier.

Waar moet je op letten bij het verwijderen van een teek?

Het is erg belangrijk dat er geen enkel stukje van de teek achterblijft op de huid: de teek moet in één beweging volledig verwijderd worden. Verder is het belangrijk de huid te ontsmetten na het verwijderen van de teek. Dat doe je met 70% alcohol of met jodium. Doe een beetje alcohol of jodium op een wattenschijfje, ontsmet de wond door het wattenschijfje eroverheen te bewegen en je bent klaar.

Blijf de tekenbeet in de gaten houden in de periode na het verwijderen van de teek. Een (kleine) rode bult, een wondje of wat jeuk is normaal. Ontstaat er echter een rode of blauwrode kring rond de tekenbeet, dan ga je best zo snel mogelijk langs bij de huisarts. Ook als er andere klachten zoals gewrichtspijn, spierpijn of griepachtige klachten ontstaan, ga je best naar de dokter.

Wat mag je zeker niet doen bij het verwijderen van een teek?

Het is erg belangrijk de teek op de juiste manier te verwijderen. Verwijder je de teek niet op de juiste manier, dan kan er namelijk een stukje van de parasiet achterblijven in de huid. Dat betekent dat je alsnog besmet kunt raken met een schadelijke bacterie. Ook kun je een wondje krijgen als je de teek niet op de juiste manier verwijdert.

Je mag een teek bijvoorbeeld niet verbranden met een sigaret. Ook andere methoden om de teek te verwijderen, zonder tekenpincet en zonder gewoon pincet, zijn niet wenselijk. Verder is het belangrijk de wonde na het verwijderen van de teek op de juiste manier te ontsmetten. Dat doe je met 70% alcohol of jodium: niet met een alcoholische drank of een andere vloeistof met ontsmettende werking.

De beet van een teek en de ziekte van Lyme

Als je een teek niet op tijd verwijdert of als je dat niet op de juiste manier doet, kan het beestje bacteriën overdragen in het bloed. Zo kun je onder andere de ziekte van Lyme krijgen. 2 tot 3 procent van de mensen met een tekenbeet, krijgen de ziekte van Lyme. De ziekte van Lyme is een infectieziekte, die veroorzaakt wordt door een bacterie. Veel mensen met de ziekte van Lyme houden hier blijvende klachten aan over. Dat betekent dat de infectieziekte een chronische ziekte kan worden. Ongeveer 15.000 Belgen zijn drager van de ziekte van Lyme. Een deel van die mensen heeft de ziekte opgelopen door een te laat en/of verkeerd behandelde tekenbeet. Meer over de relatie tussen een tekenbeet en de ziekte van Lyme kan je hier lezen.

Wanneer moet je naar de dokter met een tekenbeet?

Het is erg belangrijk om naar de dokter te gaan als:

• Het niet lukt om de teek zelf te verwijderen;
• De teek misschien langer dan 24 uur in de huid heeft gezeten;
• Er na enkele dagen of weken een verkleuring of rode plek rond de tekenbeet ontstaat.
• Er na enkele dagen of weken een verkleuring of rode plek op een ander deel van het lichaam ontstaat.
• Er na enkele dagen, weken of maanden griepachtige klachten ontstaan. Ook bij gewrichtsklachten, minder kracht in de spieren en/of uitstralende pijn is het verstandig naar de dokter te gaan.

Twijfel je of je naar de dokter moet? Dan raden wij je aan voor de zekerheid toch te gaan. Bij een tekenbeet kun je beter het zekere voor het onzekere nemen.

Doe de tekencheck, ook op kamp!

Ook al is het van maart tot in november steeds opletten geblazen voor teken, de meldingen van tekenbeten nemen vaak toch nog wat toe in de periode waarin veel kampen plaatsvinden. Voorkom daarom dat teken de pret op kamp voor je kind verpesten en vertel hem/haar voor vertrek hoe hij/zij zelf op teken kan checken. De leiding of monitoren, die over het algemeen zelf ook wel nog een controle doen, kunnen dan de teek op een veilige manier verwijderen. Geef zeker je kind een spuitbus of crème met DEET mee voor extra bescherming.

Nog een kamptip voor ouders…

Gaat je kind op kamp of gaat het tijdens de vakantie met speelpleinwerking ravotten? Met OZ kan je nu tot 260 euro terugbetaald krijgen! Doe de test online en reken uit hoeveel jij terugbetaald krijgt.
Bereken hier je voordeel

Het bericht S.O.S. Tekenbeet: hoe moet je een teek verwijderen? verscheen eerst op Gezond.be.

1. Blijf weg uit gevaarzones

Misschien de meest voor de hand liggende tip: vermijd plekken waar veel teken zitten. Ga je wandelen in een bos of natuurgebied? Geen probleem, maar blijf dan zo veel mogelijk op de wandelpaden. Strijk ook niet met je handen of voeten langs planten of struiken, want dan kunnen de teken alsnog op je huid kruipen en zich op je huid vastbijten. Hoewel je het gevaar niet moet opzoeken, is het soms moeilijk om zulke natuurgebieden te vermijden. Na een bosspel met de jeugdbeweging of een wandeling door hoog gras controleer je jezelf en je kinderen dus beter extra goed op tekenbeten.

2. Draag bedekkende kledij

Als je in de natuur vertoeft, neem dan alvast enkele simpele maatregelen. Moet je veel door hoge gewassen lopen? Doe dan zeker een lange broek aan. Steek voor de zekerheid ook je broek in je sokken. Zo kruipen de beestjes niet in je broekspijp op zoek naar een warme knieholte. Draag ook altijd gesloten schoenen en liefst ook een T-shirt met lange mouwen. Kinderen dragen het best een hoofddeksel, zodat de teken niet op hun hoofdhuid kruipen.

3. Bescherm je kinderen en jezelf met een veilig product

Wil je gewoon buiten vertoeven, zonder rekening te houden met gevaarzones of aangepaste kledij? Gebruik dan een efficiënt en veilig antitekenmiddel. Kies bij voorkeur een product dat geen chemische stoffen als DEET bevat. Picasol Anti-Insect is een insectenwerend middel van natuurlijke oorsprong. Zowel de roller als de spray beschermen vier uur lang tegen teken en andere insecten en zijn veilig voor kinderen vanaf drie maanden.

Wil je het jezelf écht gemakkelijk maken? Kies dan voor de Picasol 2-in-1-bescherming. Deze lotion beschermt tegelijk tegen insecten én zon. Je hoeft je dus maar één keer in te smeren en je bent bestand tegen beten en zonnebrand. Het ideale product voor een zorgeloze zomer in de natuur!

4. Haal een tekentang in huis

Hoewel je er in de zomer alles aan doet om teken te slim af te zijn, ben je maar beter goed voorbereid op een onverwachtse tekenbeet. Haal voor de zekerheid een handig tekentangetje in huis. Met zo’n tang verwijder je de beestjes in een handomdraai van je huid. Opgelet: probeer de teken niet op een andere manier te verwijderen, want dan komen ze moeilijk los en kan de huid infecteren.

Het bericht 4 geboden voor een tekenvrije zomer verscheen eerst op Gezond.be.