Een ontsteking in het lichaam veroorzaakt vaak opgezette lymfeklieren omdat deze de taak hebben de kwaadaardige cellen op te ruimen. De lymfeklieren zijn rijk aan witte bloedlichaampjes, de “opruimcellen” van ons lichaam. Wanneer er sprake is van ophoping van afvalstoffen in de lymfeklieren zwellen ze op. Dit is goed te voelen op de plaatsen waar de lymfeknopen zich bevinden, een geoefend arts kan ook minder goed waarneembare opgezette lymfeklieren voelen.

De behandeling hangt af van de oorzaak

De behandeling van een lymfeklierontsteking hangt sterk af van de oorzaak van de ontsteking. Doorgaans wordt niet de lymfeklierontsteking op zich behandeld maar de secundaire oorzaak waardoor deze is ontstaan. Een lymfeklierontsteking kan ontstaan door onder andere de volgende oorzaken:

• Keel- of oorontsteking
• Griep
• De ziekte van Pfeiffer
• Huidinfectie
• Tuberculose
• Kanker

Afhankelijk van de primaire oorzaak wordt een behandeling gestart. Wanneer de kwaal is verholpen zal de lymfeklierontsteking vanzelf ook genezen, hoewel de zwelling van de lymfeklier nog geruime tijd na het herstel voelbaar is.

Tuberculose is gelukkig vrij zeldzaam

In het begin van de vorige eeuw was tuberculose, ook wel aangeduid als tbc, een zeer gevreesde ziekte. Gebrekkige voeding en hygiëne zorgden ervoor dat een epidemie zich snel kon verspreiden en zo in korte tijd veel slachtoffers maken. De behandeling was ook nog niet zo effectief als tegenwoordig, dus veel mensen overleden aan de gevolgen van tuberculose. Nu komt deze aandoening gelukkig nog maar weinig voor. Een patiënt kan nu ook veel beter worden behandeld zodat in vrijwel alle gevallen volledig herstel optreedt.

Behandeling met antibiotica

Is de lymfeklierontsteking het gevolg van een bacteriële infectie zoals bij voorbeeld bij oorontsteking of een bacteriële huidinfectie, dan bestaat de behandeling doorgaans uit een antibioticakuur. Is er sprake van een virusinfectie dan helpen antibiotica niet en wordt volstaan met symptoombestrijding met een ontstekingsremmer / pijnstiller zoals bij voorbeeld paracetamol.

Soms ontstaat een abces

Soms is de ophoping van afvalstoffen, defecte cellen en andere lichaamsvreemde stoffen die door de lymfeklieren moeten worden afgevoerd zo groot dat de afvoer stagneert. Op zo’n moment ontstaat een pijnlijk abces op de lymfeklier. Dit abces moet eerst rijpen, waarna de huisarts door middel van het aanbrengen van een klein sneetje het abces openmaakt zodat de pus eruit kan lopen. De pijn verdwijnt vrijwel meteen na het openmaken van een abces, het zal echter nog wel geruime tijd duren voordat de huid is hersteld en de lymfeklier weer zijn normale omvang terug heeft.

Lymfeklierkanker

Lymfeklierkanker is een zeer ernstige aandoening. Het is vaak geen primaire kanker, maar wordt veroorzaakt door uitzaaiingen nadat een ander orgaan is getroffen door kanker. Er ontstaat bij voorbeeld kanker in de longen, de lever of het maag/darmstelsel. D lymfeklieren trachten de kwaadaardige kankercellen te bestrijden en af te voeren, maar worden vervolgens zelf aangetast. Lymfeklierkanker wordt doorgaans aangeduid als Hodgkin of Non-Hodgkin. Het verschil zit hem niet in erg of minder erg, beide aandoeningen zijn zeer ernstig.

Maar de vorm van de kwaadaardige cellen is van belang om aan te duiden of het om Hodgkin gaat of Non-Hodgkin. Wanneer de cellen een bepaalde vorm hebben spreekt men van Hodgkin, vernoemd naar de arts Thomas Hodgkin die deze kwaadaardige celdeling als eerste beschreef. Is er sprake van een ander soort kwaadaardige celdeling dan is er sprake van Non-Hodgkin.

Lymfeklierkanker is vaak secundair

Lymfeklierkanker ontstaat vaak nadat bij de patiënt kanker in een ander orgaan is vastgesteld. Met andere woorden: er is vaak sprake van uitzaaiing van de kanker via het lymfestelsel. Daarom wordt bij operaties vaak gekozen voor het preventief verwijderen van de lymfeklieren die zich in de buurt van de haard van de kanker bevinden. Borstkanker is hiervan het bekendste voorbeeld. Bij behandeling van borstkanker worden vaak de lymfeklieren preventief verwijderd om de kans op uitzaaiing te verkleinen. Ook wanneer er in de lymfeklieren nog geen kwaadaardig weefsel wordt aangetroffen wordt hier vaak voor gekozen omdat de kans op uitzaaiing via het lymfestelsel erg groot is.

Behandeling van lymfeklierkanker

De behandeling van lymfeklierkanker bestaat uit het trachten te bestrijden van de primaire kanker, als hiervan sprake is. Is er alleen sprake van kanker in het lymfeklierstelsel dan is behandeling erg lastig. Het stelsel strekt zich immers uit door het gehele lichaam dus opereren en verwijderen is geen optie. De enige mogelijkheid voor herstel is bestraling en chemotherapie in de hoop dat het proces kan worden gestopt voordat verdere uitzaaiing plaatsvindt.

Het bericht Lymfeklierontsteking Behandeling verscheen eerst op Gezond.be.

Griep

Wanneer er een griepepidemie heerst en je wordt hierdoor getroffen dan heb je vaak last van verschillende symptomen, zoals onder andere:

• Spierpijn
• Algehele malaise
• Koorts
• Hoofdpijn
• Keelpijn
• Opgezette lymfeklieren

Zoals je ziet staat ook in dit rijtje het symptoom van opgezette lymfeklieren. Het griepvirus moet worden bestreden en daar houden de lymfeklieren zich mee bezig. Zij verzamelen de ziektekiemen en voeren ze af. De zwelling van de lymfeklieren zal weer afnemen nadat je van de griep bent hersteld, maar vaak kan een arts nog geruime tijd nadien aan de lymfeklieren voelen dat deze ontstoken zijn geweest en dat het lichaam dus een ziekte heeft doorgemaakt.

Een bacteriële infectie

Griep is een virus, maar de lymfeklieren kunnen ook ontstoken raken als gevolg van een bacteriële infectie. Deze kan optreden in verschillende delen van het lichaam. De ontstoken lymfeklieren liggen doorgaans dicht bij de plaats van de oorspronkelijke infectie. De lymfeknopen, de centrale punten waar een grote concentratie van lymfeklieren is in het lichaam, liggen vooral in de hals, nek, oksels en liezen. Wanneer je een bacteriële infectie hebt als gevolg waarvan de lymfeklieren zijn ontstoken, dan wordt door de huisarts doorgaans een antibioticakuur voorgeschreven om de lymfeklieren een handje te helpen de schadelijke cellen op te ruimen.

Abces in het lymfestelsel

Als gevolg van een infectie kan in het lymfestelsel een pijnlijk abces ontstaan. Er is dan sprake van een ophoping van afvalmateriaal dat niet meer via het lichaam kan worden afgevoerd. Een abces kan zeer pijnlijk zijn. Aan een abces kan pas iets worden gedaan als het is “gerijpt”. De huisarts kan dan door middel van een klein sneetje het abces openmaken zodat de pus eruit kan lopen. Doordat de druk op het abces daarmee wordt weggenomen verdwijnt in de meeste gevallen ook de pijn.

Keel- en oorontsteking

Ook bij keel- of oorontsteking treedt vaak lymfeklierzwelling op. De lymfeklieren in de hals of achter het pijnlijke oor zijn dan doorgaans goed te voelen. In normale, gezonde toestand hebben de lymfeklieren het formaat van een erwt en zijn ze niet of nauwelijks te voelen. Maar in geval van een ontsteking kan soms een flinke zwelling ontstaan. Behandeling vindt plaats door de oorzaak te bestrijden. In geval van keelontsteking gaat dit in de meeste gevallen vanzelf over, er kan eventueel een drank of keeltabletten worden geslikt om de klachten te verlichten.

Een oorontsteking wordt doorgaans behandeld met oordruppels of in ernstiger gevallen met een antibioticakuur. Bij steeds terugkerende oorontstekingen worden bij kinderen vaak buisjes geplaatst om het trommelvlies tijdelijk open te houden zodat het opgehoopte vocht uit het oor kan vloeien.

Ziekte van Pfeiffer

Ook de Ziekte van Pfeiffer, de “vermoeidheidsziekte” kan zorgen voor ontstoken en dus opgezette lymfeklieren. Omdat Pfeiffer vaak het gehele lichaam aantast, kan de ontsteking van de lymfeklieren optreden in het gehele lichaam, dus niet alleen in de hals. Ook de klieren in de oksels en de liezen kunnen hierdoor worden aangetast. Omdat de Ziekte van Pfeiffer vaak geruime tijd aanhoudt voordat herstel optreedt zal de zwelling van de lymfeklieren ook niet snel afnemen. Na herstel van de aandoening die de ontsteking van de lymfeklieren heeft veroorzaakt zijn deze nog geruime tijd voelbaar, ook al heeft de patiënt geen klachten meer.

Ernstige aandoeningen

Lymfeklierontsteking treedt ook op bij ernstige aandoeningen zoals tuberculose en kanker. Bij kanker spreekt men van Hodgkin of Non-Hodgkin. Beide aandoeningen wijzen op kwaadaardige woekering van cellen in de lymfeklieren. In veel gevallen is de kanker ontstaan in een ander orgaan en later uitgezaaid naar het lymfestelsel. Omdat het lymfestelsel zich door het gehele lichaam bevindt is uitzaaiing vaak een ernstige complicatie. Hierdoor kan de kanker zich immers ook gemakkelijker nestelen in andere organen en deze aantasten. Behandeling is afhankelijk van het stadium waarin de ziekte zich bevindt. Bestraling en behandeling met chemokuren zijn de meest toegepaste methoden om kanker te bestrijden. In geval van een operatie, zoals bij voorbeeld bij borstkanker, worden de omliggende lymfeklieren vaak preventief verwijderd om het risico op terugkeer van de kanker zo klein mogelijk te maken.

Het bericht Lymfeklierontsteking oorzaken verscheen eerst op Gezond.be.

Hoe ontstaat een lymfeklierontsteking?

Een lymfeklierontsteking ontstaat in de meeste gevallen door een infectie, die veelal wordt veroorzaakt door een bacterie. De medische term voor deze aandoening is lymfadenitis. Een huid- of andere infectie is meestal de oorzaak van een lymfeklierontsteking. Meestal bevindt de ontstoken lymfeklier zich dichtbij de werkelijke oorzaak van de ontsteking in het lichaam. Vaak is er sprake van een bacteriële infectie. Ernstige ziekten waarbij lymfeklierontsteking optreedt zijn onder andere tuberculose en kattenkrabziekte, veroorzaakt door de Batonella bacterie. Kattenkrabziekte is van kat op mens overdraagbaar wanneer je een krab krijgt van een met deze bacterie besmette kat.

Symptomen van een lymfeklierontsteking

De symptomen van een lymfeklierontsteking zijn divers. Het hangt er ook van af op welke plaats in het lichaam de ontsteking zich bevindt, omdat het lymfestelsel immers door het gehele lichaam loopt, parallel aan de bloedvaten. De meest duidelijke symptomen van een lymfeklierontsteking zijn:

• Er ontstaat een zwelling van de lymfeklier.
• De huid is rood.
• Koorts kan optreden.
• Pijnlijke lymfeklieren in de hals kunnen leiden tot “dwangstand” van het hoofd.
• Soms ontstaat een abces.
• De zwelling van een lymfeklier kan na een ontsteking nog maanden voelbaar en zichtbaar zijn, ook als de infectie inmiddels succesvol is bestreden.

De behandeling

Wanneer een lymfeklier ontstoken is, heeft dit vaak een oorzaak die elders ligt. De lymfeklier is ontstoken als “bijverschijnsel” van een andere aandoening. De lymfeklieren zijn immers bezig de schadelijke bacteriën op te ruimen. Het is dus zaak de oorzaak van het ziek zijn aan te pakken. Is er sprake van een bacteriële infectie dan wordt in de meeste gevallen een antibioticakuur voorgeschreven.

Abces in de lymfeklier

Een symptoom van een lymfeklierontsteking kan zijn dat er zich een abces vormt. Is dit het geval dan zal de huisarts dit abces nader onderzoeken, eventueel kan ook een echo worden gemaakt om het abces goed te beoordelen. Een abces moet “rijpen” alvorens het kan worden behandeld. Als het abces voldoende is gerijpt kan de arts door middel van het maken van een klein sneetje het abces open maken. Zo kan de pus er uit lopen, wat ook de druk op het abces en daarmee de pijn een stuk zal verlichten.

Eventueel kan in de dagen voordat het abces opengemaakt kan worden een pijnstiller als paracetamol worden geslikt tegen de pijnklachten. Het vocht wat zich in het abces heeft opgehoopt bevat afvalstoffen en beschadigde cellen die door het lymfestelsel zijn verzameld om het lichaam te ontdoen van de ziekmakende cellen in het lichaam en op die manier het herstel in werking te zetten.

Ernstige aandoeningen aan het lymfestelsel

Behalve een ontsteking kan het lymfestelsel ook door kanker worden getroffen. De situatie is dan meteen vrij ernstig, omdat het lymfestelsel zich immers door het gehele lichaam bevindt en indien dit door kanker wordt aangetast is de kans op snelle uitzaaiingen groot. Vaak treedt uitzaaiing in de lymfeklieren op wanneer er op een andere plaats in het lichaam kanker ontstaat. Zo worden bij vrouwen die borstkanker hebben en waarbij een borst wordt geamputeerd of een borstsparende operatie wordt uitgevoerd, vaak ook direct de lymfeklieren onder de oksel en in de nabijheid van de aangetaste borst verwijderd om het risico op uitzaaiing te voorkomen.

Hodgkin en Non-Hodgkin

Dr. Thomas Hodgkin beschreef voor het eerst de kwaadaardige woekering van cellen in de lymfeklieren, daarom werd deze aandoening naar hem vernoemd. Later bleek dat er nog vele andere vormen van kwaadaardige celdeling in de lymfeklieren waren, deze staan bekend onder de verzamelnaam Non-Hodgkin. Non-Hodgkin komt het vaakst voor, omdat hieronder alle kwaadaardige celwoekering valt die niet als Hodgkin wordt gediagnosticeerd. Deze aandoening komt vooral voor bij oudere patiënten, vanaf de leeftijd van 60-65 jaar.

Ook mensen die besmet zijn met het HIV virus hebben een verhoogd risico op vooral Non-Hodgkin. De behandeling hangt sterk af van de primaire oorzaak en het stadium waarin de kanker zich bevindt. Soms kan een operatie plaatsvinden, in vrijwel alle gevallen is behandeling met chemotherapie of bestraling noodzakelijk. Ook de prognose is afhankelijk van de vastgestelde primaire kankersoort en het stadium van de ziekte.

Het bericht Lymfeklierontsteking Symptomen verscheen eerst op Gezond.be.