Uit de analyse van een onderzoek bij 18.000 koppels in China bleek dat degenen die met hogere niveaus van vervuiling door fijnstof leefden een 20 procent groter risico op onvruchtbaarheid hadden (gedefinieerd als niet zwanger worden binnen een jaar na het proberen).

Fijnstof is een mengsel van microscopisch kleine vaste deeltjes die kleiner zijn dan 10 micrometer. Deze deeltjes zijn van verschillende grootte, herkomst en chemische samenstelling. Fijnstof is een vorm van luchtvervuiling, die ernstige gezondheidsklachten kan veroorzaken. Uit epidemiologische en toxicologische gegevens blijkt dat fijnstof bij inademing schadelijk is voor de gezondheid. Zo leidt het bij mensen met luchtwegaandoeningen en hart- en vaatziekten tot verergering van hun symptomen, en benadeelt het bij kinderen de ontwikkeling van de longen.

Even slecht als roken

Het Chinese onderzoek stelde de wetenschappers niet in staat om te bepalen hoe luchtvervuiling de vruchtbaarheid zou kunnen schaden, maar het is bekend dat vervuilingsdeeltjes ontstekingen in het lichaam veroorzaken, die de productie van eieren en sperma zouden kunnen beschadigen. Een andere recente studie onder 600 vrouwen die een Amerikaanse onvruchtbaarheidskliniek bezochten, toonde aan dat een verhoogde blootstelling aan luchtvervuiling verband hield met een lager aantal rijpende eicellen in de eierstokken.

Onvruchtbaarheid treft vele miljoenen stellen over de hele wereld, maar er is relatief weinig onderzoek gedaan naar de gevolgen van luchtverontreiniging en infertiliteit. Het is echter al bekend dat vuile lucht het risico op andere aspecten van de voortplanting verhoogt, waaronder vroeggeboorte en een laag geboortegewicht. Hoge niveaus van stikstofdioxide in de lucht zijn net zo slecht als roken en verhogen het risico op een miskraam. Zo zijn er toxische deeltjes afkomstig van luchtvervuiling aangetroffen aan de foetale kant van de placenta’s.

Het onderzoek, gepubliceerd in het tijdschrift Environment International, was gebaseerd op gegevens uit interviews en vragenlijsten van 18.571 stellen als deel van de China Fertility Survey of Married Women. In China moeten vrouwen zich bij de autoriteiten registreren voordat ze proberen zwanger te worden, zodat de onderzoekers informatie kunnen opvragen bij alle vrouwen die zwanger wilden worden.

20 procent meer risico

De onderzoekers ontdekten dat vrouwen die werden blootgesteld aan fijnstof dat in een jaar tijd 10 microgram per kubieke meter hoger was dan het gemiddelde, een 20 procent groter risico op onvruchtbaarheid hadden. Het gemiddelde vervuilingsniveau voor de Chinese koppels was 57 microgram per kubieke meter. Dat is weliswaar vier keer meer dan in steden in ons deel van Europa.

De resultaten toonden ook aan dat het percentage vrouwen dat niet zwanger werd na 12 maanden proberen, steeg van 15 naar 26 procent wanneer het kwartaal dat werd blootgesteld aan de laagste vervuiling werd vergeleken met het kwartaal dat het meest leed. De onderzoekers hielden rekening met andere factoren zoals leeftijd, gewicht, inkomen, roken, alcoholgebruik en lichaamsbeweging.

Eerdere studies naar vuile lucht en vruchtbaarheid hebben gebruik gemaakt van gegevens over de kwaliteit van het sperma. De conclusie daarvan was ook al dat luchtverontreiniging een negatieve impact heeft.

Het bericht Vermoeden bevestigd: luchtvervuiling verhoogt het risico op onvruchtbaarheid aanzienlijk verscheen eerst op Gezond.be.

1. Boek: Later wil ik mama worden – Sofie Van den Broeck 

‘Later wil ik mama worden’ is het persoonlijke verhaal van Sofie Van den Broeck. Ze vertelt treffend over de uitputtingsslag van een meer dan tien jaar durende kinderwens. Zoals velen droomden Sofie en haar man van kinderen. Wanneer het Moeder Natuur niet leek te lukken trokken ze met een bang hart naar de feriliteitsarts. De wetenschap zou het oplossen, hoopten ze. Na tal van pogingen besloten ze om die andere droom na te jagen, een kindje adopteren. Vandaag is Sofie mama van een jongen en een meisje die gegroeid zijn in haar hart. 

Met ‘Later wil ik mama worden’ wil Sofie de bewustwording rond vruchtbaarheidsproblemen vergroten.‘Ik herinner me hoe ik vroeger tegen beter weten in langs de zwangerschapsboeken in de boekhandel of de bibliotheek liep. In de hoop dat boek te vinden dat me (h)erkenning zou geven. Een boek dat vertelt over infertiliteit, over hoe moeilijk het is … Door mijn verhaal te delen wil ik andere wensouders en hun omgeving eindelijk die (h)erkenning geven en duidelijk maken dat hun verdriet er mag zijn’, zegt Sofie.

Sofie is samen met een fertiliteitspatiënt, een psycholoog en een fertiliteitsexpert te horen in de zevende aflevering van onze podcast On-gezouten: ‘Vruchtbaarheid: als kinderwens een traject wordt’.

2. Boek: Vruchtbaar – Ilse Ruijters

Ilse Ruijters schrijft normaal psychologische thrillers. Toen ze na acht(!) jaar proberen dankzij een ivf-behandeling in verwachting geraakte, schreef ze met ‘Vruchtbaar’ het boek dat ze zélf had gemist: een waarheidsgetrouw, maar hoopvol positief boek. In ‘Vruchtbaar’ delen bijna vijftig professionals en ervaringsdeskundigen hun expertise, inzichten en diepste gevoelens. Hoe voelt het om jezelf hormooninjecties te geven? Wat zijn de mogelijkheden in het medische en alternatieve circuit? Hoe houd je het leuk tussen de lakens? Wanneer is het ‘proberen’ (even) genoeg geweest? En last but not least: hoe kan je als buitenstaander iemand met een nog onvervulde kinderwens steunen? 

3. Podcast: Fit for fertility: Grip op je vruchtbaarheid 

Nadat de van oorsprong Vlaamse Rika Luka twee kinderen op de wereld zette, kreeg ze het ene na het andere miskraam. Toen ook haar zus maar liefst zes miskramen kreeg, besloot Rika op onderzoek uit te trekken. Ondertussen is Rika eigenaar van ‘Fit for fertility’, een platform waar ze met haar team cursussen, workshops en coachings rond vruchtbaarheid aanbiedt. In haar podcast beantwoordt Rika de meestgestelde vragen over hoe je meer grip kan krijgen op je vruchtbaarheid. Wat kan je zelf doen met voeding? Hoe bevorder je innesteling? Welke rol speelt je DNA? Interessant! 

4. Boek: Het volgend-jaar-gezin – Leander Verdievel 

In 2018 zagen Leander Verdievel – ook bekend van ‘Gevoel voor Tumor’ – en zijn vrouw Karen na tien jaar, zeventien IVF-pogingen en een lange adoptieprocedure hun kinderwens éindelijk in vervulling gaan. In dit boek schrijft hij heel open over het onvruchtbare hindernissenparcours dat ze samen hebben afgelegd. Van de vele uren in volle wachtkamers in het ziekenhuis, via absurdistische adoptiecursussen tot de intense vreugde die ze voelen wanneer ze hun kinderen voor het eerst ontmoeten.

5. Podcast: In Afwachting 

In zes afleveringen gaan de Nederlandse Natascha Ritfeld en Saskia Overmars met elkaar in gesprek over de vruchtbaarheidstrajecten die ze beiden hebben doorlopen. 

6. Boek: Een leven zonder kinderen? – Miriam De Rycke 

In dit boek belicht psychotherapeute Miriam De Rycke mensen in allerlei kinderwenssituaties en toont ze hoe het is om te leven zonder kinderen in een samenleving waar deze groep mensen een groter wordende minderheid is. Aanrader! 

Wil je graag nog meer informatie of heb je nog vragen? Leg je oor te luisteren bij je gynaecoloog of een fertiliteitscentrum in je buurt. 

Het bericht Raak je moeilijk zwanger? Deze 6 infobronnen kunnen je (h)erkenning geven verscheen eerst op Gezond.be.

In de zevende podcastaflevering van on-gezouten bespreken we vruchtbaarheidsproblemen. Iets waar we maar weinig bij stilstaan of zelfs geheel niet bewust mee bezig zijn. Tot het moment daar is dat je begint na te denken over een kinderwens, tot het moment dat je beslist niet langer voorbehoedsmiddelen te gebruiken, tot het moment dat je als vrouw aan het foliumzuur gaat, tot het moment dat je beslist mama of papa te willen worden. En tot het moment dat het na enkele maanden ‘proberen’ niet verloopt zoals je had gedacht. Nog steeds rust er een taboe op fertiliteitsproblemen, terwijl blijkt dat de kwaliteit van onze voortplantingscellen wel degelijk achteruitgaat. 

In deze aflevering vertellen voormalig fertiliteitspatiënt en adoptiemama Sofie Van Den Broeck en wensouder Gilles Dispersyn hoe zij zulke trajecten (hebben) doorstaan, welke gevoelens en frustraties plots de bovenhand blijken te nemen, welke confrontaties ze aangaan en hoe ze mentaal hun kopje boven water houden. Verder betrekt moderator Vincenzo De Jonghe er ook nog Prof. dr. Michel De Vos, afdelingshoofd van het Centrum voor Reproductieve Geneeskunde aan het UZ Brussel, en psychotherapeut en auteur van het boek: ‘Een leven zonder kinderen?’, Miriam De Rycke bij. Benieuwd? Beluister de volledige podcast hier.

Je moet die drive terugvinden, terwijl je ergens anders aan het verwelken bent

“Babyborrels, bolle buiken, huwelijken, de wereld draait ondertussen door. En ik heb er eigenlijk wel spijt van dat ik nooit aan vrienden en familie heb gezegd: ‘sorry, ik zie het niet zitten om te komen.’ Ik was altijd flink en ging overal naartoe, maar ik weet daar niets meer van. Ik kan me niets meer herinneren van de zwangerschap van mijn schoonzussen of vriendinnen”, vertelt Sofie Van Den Broeck. Zij was fertiliteitspatiënte en stopte na twee IVF-trajecten de behandelingen. Momenteel is ze adoptiemama “van twee Ethiopische parels, een jongen en een meisje”, zoals ze het zelf zegt. “Nadat ons leven in zijn plooi viel, besefte ik wel dat ik nog met een verdriet zat. Ik ging op zoek naar de oorzaak van dat blijvende verdriet.” Daar schreef Sofie ook een boek over. “Een boek over schaduwverdriet, het verdriet in de schaduw van mijn zijn, met als titel: Later wil ik mama worden.” 

Zo beleeft ook de geweldig positieve Gilles Dispersyn momenteel een periode van verscheidene vruchtbaarheidsbehandelingen. Hij en zijn vriendin zijn al ouders. Van Walt. Jammer genoeg moesten ze ook meteen afscheid van hem nemen toen Walt met 6 maanden zwangerschap ter wereld kwam. “Leer geduldig zijn. Dat is een hele grote uitdaging in dat traject. Stap per stap. Het is maar door kleine stapjes te zetten dat je uiteindelijk een grote stap zal zetten”, steekt Gilles alle mensen die dit ook doormaken een hart onder de riem.  

Hoe een fertiliteitsspecialist dergelijke trajecten begeleidt, hoe hoog de slaagkansen liggen en hoe daar hoopvol aan wordt vastgehouden, duidt Prof. dr. Michel De Vos van het UZ Brussel. Dat terwijl psychotherapeut Miriam De Rycke zelfzorg benadrukt: “Mensen blijven voortdoen tot ze uitgeput zijn en het niet meer gaat. Maar omarm jezelf als je het moeilijk hebt met je verdriet en durf ‘neen’ te zeggen.”

‘On-gezouten’ de podcast

In ‘On-gezouten’ brengen we een gezonde mix van feiten en emoties. We vertellen persoonlijke verhalen, maar creëren ook diepgang dankzij de expertise van wetenschappers. In elke aflevering praat onze vaste moderator Vincenzo De Jonghe – vroeger nog presentator op VT4 en Telenet en acteur in onder andere ‘De Ridder’ – met verschillende personen, zowel experten als ervaringsdeskundigen. Hierbij creëren we een interessant gesprek waarin verschillende ‘ongezouten’ meningen gedeeld en besproken worden. We willen onze luisteraars informeren, sensibiliseren, maar vooral ook (h)erkenning bieden.

Klinkt het verhaal van Gilles en Sofie herkenbaar? Of net niet, maar ben je toch geïntrigeerd? 

Je kan de volledige aflevering hierboven beluisteren. We zijn ook te vinden via Spotify , iTunes en YouTube. Abonneer je nu op ‘On-gezouten’ en mis geen enkele aflevering.

Het bericht On-gezouten aflevering 7 ‘Vruchtbaarheid: als een kinderwens een traject wordt’ verscheen eerst op Gezond.be.

De symptomen van onvruchtbaarheid bij vrouwen

Als je als vrouw onvruchtbaar bent, kun je dit merken aan enkele symptomen die op kunnen treden. Dit betreft menstruatiestoornissen, andere hormonale stoornissen, infecties, pijnklachten, gewichtstoename of juist gewichtsverlies. Daarnaast kunnen vrouwen bij onvruchtbaarheid te maken krijgen met koorts. Voornamelijk de symptomen mentruatiestoornissen en andere hormonale stoornissen, komen bij veel onvruchtbare vrouwen voor. Overigens betekent het niet dat als je met menstruatie- en hormonale stoornissen te maken hebt, dat je direct onvruchtbaar bent. Deze stoornissen kunnen namelijk ook door andere factoren veroorzaakt worden.

De symptomen van onvruchtbaarheid bij mannen

Als mannen onvruchtbaar zijn, kan dit ontdekt worden aan de hand van de volgende symptomen: een verandering in de grootte van de testikels, gewichtsverlies of juist gewichtstoename. De meeste mannen ervaren echter helemaal geen symptomen, waardoor lang onduidelijk blijft of de man onvruchtbaar is, of niet.

Het niet opmerken van symptomen van onvruchtbaarheid

De meeste mensen die onvruchtbaar zijn, zowel mannelijk als vrouwelijk, ervaren helemaal geen symptomen van onvruchtbaarheid. Het enige probleem waar zij in dit geval tegenaan lopen, is het feit dat men al een tijd lang probeert kinderen te krijgen en dat dit steeds niet lukt. Dit bekende symptoom is dan ook een duidelijke aanwijzing voor mogelijke onvruchtbaarheid.

Overigens ben je niet direct onvruchtbaar als je al een tijdje probeert kinderen te krijgen, terwijl dit niet lukt. Probeer je al een jaar lang een kind te verwekken en is dit tot op heden nog niet gelukt, dan is er sprake van verminderde vruchtbaarheid. Er kan pas onvruchtbaarheid aangetoond worden, als dit bewezen is volgens nauwkeurig en uitgebreid onderzoek.

Onvruchtbaarheid: aantonen met onderzoek

Er wordt pas gesproken van onvruchtbaarheid als dit aangetoond is met uitgebreid en nauwkeurig onderzoek, dat uitgevoerd is door professionals. Met behulp van dit onderzoek kan bovendien aangetoond worden wat de oorzaak van de onvruchtbaarheid is. Probeer je al een tijdje kinderen te krijgen en is dit nog niet gelukt, dan is er officieel dus nog geen sprake van onvruchtbaarheid. Je kunt in dit geval ook te maken hebben met verminderde onvruchtbaarheid of andere factoren die het verwekken van een kind negatief beïnvloeden. Pas als uit onderzoek blijkt dat je onvruchtbaar bent, is dit het geval. 

Het bericht De symptomen van onvruchtbaarheid verscheen eerst op Gezond.be.