Wie mag aan wie geven?

Er zijn vier grote bloedgroepen: A, B, AB en 0. Wist je trouwens dat die laatste ‘nul’ is en geen ‘O’? De bloedgroepen verwijzen naar de antigenen die in het bloed zitten. Zo heb je bloed met antigeen A, met antigeen B en met een mengeling van A en B. Bloedgroep 0 wil zeggen dat er geen A of B antigenen in het bloed voorkomen. Krijg je bloed toegediend met een antigeen dat je zelf niet hebt? Dan kan je lichaam deze als vijandig beschouwen en ze aanvallen. Omdat 0 geen antigenen bevatten, kunnen zij aan alle bloedgroepen doneren. Bloedgroep AB kan dan weer bloed van iedere groep ontvangen omdat zij zowel A als B antigenen in hun bloed hebben.

Een tweede antigeen dat in je bloed kan voorkomen is het D-antigeen. Ben je drager van dit antigeen, dan ben je resuspositief en krijg je een plusje achter je bloedgroep. Komt dit antigeen niet in je bloed voor, dan ben je resusnegatief en krijg je een minnetje achter je bloedgroep. Ben je positief, dan kun je bloed krijgen met D-antigenen én zonder D-antigenen (dus van zowel positieve als negatieve bloedgroepen). Heb je geen D-antigenen dan mag je ook geen bloed krijgen waar ze wel in zitten (dus niet van positieve groepen). Omdat bloedgroep 0- geen enkel antigeen in het bloed heeft, mogen deze personen aan alle andere bloedgroepen doneren. Maar dat wil ook zeggen dat ze enkel 0- mogen krijgen.

Wil je weten hoe het zit met de voorraad van jouw bloedgroep en aan wie jij mag doneren? Neem dan een kijkje op www.rodekruis.be.

Waar moet je op letten als je gaat doneren?

Bloed doneren duurt niet zo lang (de afname duurt gemiddeld negen minuten), maar je moet wel met enkele zaken rekening houden. Eerst en vooral mag je niet jonger dan 18 en ouder dan 66 jaar oud zijn. Wil je vaker bloed geven? Let dan op dat er minstens twee maanden tussen iedere donatie zit. Ook als je net een operatie of kijkonderzoek hebt gehad, mag je niet meteen terug bloed geven. Daarnaast moet je ook rekening houden met zwangerschap, medicatie, tatoeages, buitenlandse reizen, tandartsbezoek, ziekte en seksuele partners. Sowieso moet je bij iedere bloedafname een medische vragenlijst invullen. Nadien bekijk je die samen met een dokter en neemt hij ook nog je je bloeddruk, pols en gewicht. Wil je weten of je in aanmerking komt om bloed te geven? Dan kun je via deze link een test doen.

Hoe kun je nog helpen?

Behalve bloed kun je ook plasma en bloedplaatjes doneren. Die mag je zelfs om de twee weken geven. De afnam van plasma duurt iets langer (gemiddeld tussen 30 en 45 minuten). Plasma is nodig voor patiënten die ernstige stollingsstoornissen hebben door massaal bloedverlies of door bloedziekten. Ook baby’s met ernstige geelzucht hebben soms plasma nodig.

Bloedplaatjes zijn dan weer noodzakelijk voor patiënten met leukemie of kankerpatiënten die chemotherapie krijgen. Ze zorgen er onder andere voor dat je bloed kan stollen. Een volwassene beschikt over zo’n 150 tot 400 miljard bloedplaatjes per liter bloed, we kunnen er dus wel wat missen. Maar bloedplaatjes hebben een korte houdbaarheidsdatum en de voorraad op peil houden is daarom niet evident. Bloedplaatjes doneren duurt daarnaast ook langer (60 tot soms 90 minuten) en kan enkel in bepaalde donorcentra (in Brugge, Edegem, Genk, Gent, Leuven en Mechelen). Je kunt pas bloedplaatjes doneren als je minstens één keer bloed gegeven hebt.

Meteen een afspraak maken om te doneren kan via donorportaal.rodekruis.be.

Het bericht Bloed geven doet leven, maar hoe zat dat nu weer juist? verscheen eerst op Gezond.be.

De symptomen van een overdaad aan ferritine in je bloed

Je lichaam zorgt er voor dat alle overtollige en overbodige stoffen worden afgevoerd. Maar als je lichaam de overtollige aanwezigheid van ferritine niet op natuurlijke wijze afstoot kan de ferritine schade veroorzaken in je lichaam. Deze schade kan zich op de volgende manieren uiten:

• Vergroting van de lever
• Suikerziekte
• Buikpijn
• Gewrichtspijn
• Erectiestoornissen
• Leverkanker
• Hartproblemen

Uit deze opsomming blijkt direct dat een teveel aan ferritine heftige gevolgen voor je lichaam kan hebben.

Een bloedonderzoek laten uitvoeren

Indien een huisarts van mening is dat je in je bloed een te grote aanwezigheid ferritine hebt dan kan de arts er voor kiezen om een bloedonderzoek te laten doen. Bij een bloedonderzoek wordt gekeken naar een groot aantal waarden die van belang zijn bij de samenstelling van je bloed. Door deze waarden in kaart te brengen kun je precies bepalen wat de waarde van de ferritine in je bloed is. Afhankelijk van de hoogte van die waarden kan een arts je aanraden om een aantal stappen te zetten om die waarden te verminderen.

Het behandelen van een te veel aan ferritine in je bloed

Vanzelfsprekend wil je na constatering van een overschot aan ferritine in je bloed dat deze ijzers worden afgevoerd uit je lichaam. Een van de methodes is het aftappen van het bloed. Dat lijkt een simpele methode maar deze methode moet wel kunnen worden toegepast. Bij een te laag lichaamsgewicht kan deze methode niet worden toegepast. Voor acute gevallen wordt nog wel steeds gebruik gemaakt van deze methode. Een betere methode is om je voedselpatroon aan te passen aan je te hoge ferritine gehalte in je bloed. Een speciaal dieet kan een oplossing zijn om het overschot te beperken. Er zijn namelijk een aantal producten die je kunnen helpen om je ijzeroverschot naar beneden te brengen. Voorbeelden van deze producten zijn:

• Thee tijdens de maaltijd
• Vruchtensappen overdag
• Boter, kaas en eieren
• Vis
• Volkoren producten

Producten die je moet vermijden bij een te hoog ferritine gehalte

Mocht een bloedonderzoek uitwijzen dat je te veel ijzer in je bloed hebt dan kun je de gevolgen beperken door de consumptie van de volgende producten te vermijden:

• Koffie
• Sla
• Gedroogd fruit
• Rundvlees en varkensvlees
• Groenten zoals broccoli, sperziebonen en andijvie
• Olijven, vooral zwarte
• Artisjokken

Gelukkig zijn is er tegenwoordig een schat aan recepten verkrijgbaar waarbij je heel lekker kunt blijven eten terwijl je de ijzerhoudende producten vermijdt. Het is dus absoluut niet zo dat je gebonden bent aan smakeloze maaltijden als je de waarden van ferritine in je bloed wilt verlagen.

Denk aan je gewicht

Een belangrijke tip om de waarden van ferritine in je bloed te verlagen is om rekening te houden met je gewicht. Overgewicht werkt niet bevorderlijk om het ijzergehalte in je bloed te reduceren. Als je het terugdringen van je gewicht combineert met regelmatig bezoek aan de sportschool en aan een aangepast dieet merk je al snel dat je lichaam hier positief op reageert. Al met al zijn dit wel zaken die in hoge mate helpen om het ferritine gehalte in je bloed te verminderen. Het voordeel is dat je een gezonder lichaam kweekt en dat zal je absoluut merken. Je voelt je lekkerder en je zit beter in je vel. En als je helemaal zeker wilt zijn dat je uitgebalanceerd eet dan is een bezoek aan een diëtiste zeer aan te raden. Een uitgekiend dieet in combinatie met een sportief leven zorgen er voor dat je geen nadelige gevolgen van een te hoog ferritine gehalte in je bloed zult ondervinden.

Het bericht Ferritine te hoog (Bloedonderzoek) verscheen eerst op Gezond.be.