Heb jij regelmatig last van buikpijn, een opgeblazen gevoel, krampen en/of problemen met je stoelgang? Misschien lijd je wel aan het prikkelbaredarmsyndroom. ‘Officieel lijdt 4,5% van onze landgenoten aan de ziekte’, aldus prof. dr. Jan Tack, gastro-enteroloog en diensthoofd maag-, darm- en leverziekten bij UZ Leuven. ‘Maar persoonlijk denk ik dat dat aantal hoger ligt en dat 10 tot 15% van de Belgen het syndroom heeft.’ 

Buikgriep 

‘Het prikkelbaredarmsyndroom is een overgevoeligheid van de darmen die pijn veroorzaakt en gepaard gaat met een verandering in de stoelgang’, gaat prof. dr. Tack verder. ‘Toch is er niets of niet veel afwijkends te zien als we naar de darmen kijken. Waarom ze zich dan toch abnormaal gedragen? Dat weten we nog altijd niet met 100% zekerheid. Wél kennen we enkele risicofactoren. Zo zijn vrouwen – spijtig genoeg – veel vatbaarder voor PDS dan mannen en speelt ook erfelijkheid hoogstwaarschijnlijk een rol. De laatste jaren verschoof de focus in het onderzoek naar PDS naar twee zaken: buikgriep en voeding. Ten eerste zien we dat buikgriep de belangrijkste uitlokker is van het syndroom. Vooral jonge vrouwen die een zware infectie oplopen, hebben meer kans om PDS te ontwikkelen. Ook wanneer de buikgriep plaatsvindt tijdens een stresserende periode, kan dat PDS veroorzaken. Wanneer je gestresseerd bent, reageert je immuunsysteem immers heftiger op infecties, waardoor er ook een zwaardere ontstekingsreactie ontstaat. En doordat je harder reageert op de darminfectie, kun je een overgevoeligheid ontwikkelen voor bepaalde voedingsmiddelen. Het is dus een combinatie van het vrouwelijke geslacht, het stresssysteem en de ernst van de infectie die een prikkelbare darm uitlokt.’ 

Weet wat je eet 

‘De tweede oorzaak die we in het UZ Leuven uitgebreid onderzoeken is voeding. Bepaalde voedingsstoffen lijken de buikpijn en diarree die gepaard gaan met PDS immers uit te lokken. Wanneer je aan patiënten met een prikkelbare darm vraagt wat er bij hen zorgt voor een toename van de klachten, zal maar liefst 60% zeggen dat het afhangt van wat hij of zij eet. De overige 40% noemt stress als de voornaamste oorzaak. Patiënten vroegen al een tijd welk dieet ze moesten volgen om geen klachten meer te ondervinden. Aanvankelijk antwoordden dokters dat een dieet hun problemen niet zou oplossen, maar op dat vlak zijn we de voorbije tien jaar 180° gedraaid. We doen meer onderzoek dan ooit tevoren en de resultaten zijn veelbelovend. Er bestaat ondertussen zelfs een eerste dieet waarvan de werkzaamheid al in meerdere studies werd aangetoond.’ 

Domino to the rescue

‘Het dieet dat het beste werkt bij het prikkelbaredarmsyndroom is het laag FODMAP-dieet’, aldus prof. dr. Tack. ‘Het principe? Je elimineert alle voedingsstoffen die de darmen moeilijk kunnen verteren of opnemen. Dat zijn in totaal zo’n zes groepen van koolhydraten. Stap voor stap voeg je elke voedingsgroep opnieuw toe in poedervorm om zo te herkennen welke groepen klachten uitlokken. Bij een studie zagen we dat gemiddeld twee van de zes voedingsgroepen klachten uitlokken bij mensen die lijden aan PDS.’ Het laag FODMAP-dieet mag dan wel de meest doeltreffende manier zijn om klachten tegen te gaan, eenvoudig is het niet. Integendeel zelfs. ‘Het dieet is zeer effectief, maar ook complex. Je hebt dus een diëtist nodig die bij elke voedingsgroep uitleg geeft, ze uit het voedingspatroon haalt en ze nadien terug invoert. Als je in je achterhoofd houdt dat ongeveer 5% van de bevolking aan PDS lijdt, kom je al snel tot de conclusie dat we onmogelijk iedereen naar een diëtist kunnen sturen. Daarom ontwikkelden we in UZ Leuven een vereenvoudigde versie van het dieet en goten we die in een app: de Domino-app.’ 

Let op!  

‘Domino lijst een hele resem voedingsmiddelen op die je moet vermijden’, klinkt het. ‘Daarnaast bevat de app ook recepten voor het ontbijt, de lunch, het diner en tussendoortjes. Dankzij de app kunnen patiënten dus aan de slag op zelfstandige basis, zonder tussenkomt van een diëtist. Het positieve effect van de app werd duidelijk na een studie die we uitvoerden bij 470 patiënten. De helft daarvan nam acht weken lang de standaardmedicatie, de andere helft gebruikte de app. Na die acht weken was er een goede respons op de medicijnen, maar een significant betere respons op de app. Domino is sinds juli 2021 beschikbaar in ons land, maar je kunt de app enkel downloaden na een doorverwijzing van je arts. Zo willen we vermijden dat patiënten de app op eigen houtje uittesten. Er zijn namelijk enorm veel mensen met darmklachten, maar niet elk van die patiënten lijdt aan het prikkelbaredarmsyndroom. We zouden bijvoorbeeld absoluut niet willen dat iemand met een darmtumor of de ziekte van Crohn de app gebruikt, want dat zou niet werken. Conclusie: Domino werkt zéér goed, maar enkel als de juiste diagnose gesteld werd.’ 

Angst en depressie 

‘In de jaren ‘80 werd het prikkelbaredarmsyndroom nog beschouwd als een ingebeelde ziekte’, vervolgt prof. dr. Tack. ‘Patiënten werden toen gezien als mensen die weinig draagkracht hadden, gestresseerd waren of niet stevig in hun schoenen stonden. Ze werden doorverwezen naar een psycholoog of psychiater. Om eerlijk te zijn had men niet volledig ongelijk. De scores van angst en depressie liggen immers veel hoger bij de mensen met PDS – en darmklachten in het algemeen – dan bij de rest van de bevolking. Ondertussen weten we dat een aantal fenomenen in de darmen, onder andere reacties op bepaalde voeding, een impact kunnen hebben op ons mentale welzijn. Dat angst, depressie en darmklachten op hetzelfde ogenblik voorkomen, is dus geen toeval. Of de darmklachten ontstaan door angst of depressie of net omgekeerd, wordt nog bediscussieerd en onderzocht. Volgens mij beïnvloeden de twee elkaar.’ 

Boeiende tijden  

‘Doordat we nog steeds niet helemaal zeker zijn wat PDS éxact veroorzaakt, kunnen we de ziekte nog niet helemaal genezen’, besluit prof. dr. Tack. ‘Anderzijds: als je weet welke voeding je moet vermijden, leunt dat dicht tegen een genezing aan. Helemaal hetzelfde is het uiteraard niet, want zodra je bepaalde voedingsmiddelen toch weer opneemt in je dieet, keren de klachten terug. Toch hoef je op die manier geen medicatie te nemen en loop je niet dagelijks rond met buikpijn. Maar het zijn in elk geval boeiende tijden voor het prikkelbaredarmsyndroom en ik verwacht grote doorbraken in de nabije toekomst.’ Wij houden je op de hoogte!

Het bericht Het prikkelbaredarmsyndroom uitgedokterd: de expert legt uit wat het precies is en hoe je klachten kunt verminderen verscheen eerst op Gezond.be.

Heb jij last van steken in de onderbuik en wil je weten waar dit vandaan komt? Lees dan meer over steken in de onderbuik op deze pagina. Op deze pagina lees je niet alleen wat voor soorten pijnsteken je kunt voelen in je onderbuik, maar ook hoe de pijn in de onderbuik veroorzaakt kan worden en wat je moet doen als je steken voelt in de onderbuik als je zwanger bent. Heb je alle informatie in dit artikel gelezen, dan heb je meer inzicht in het onderwerp en kun je gemakkelijker achterhalen waar jouw pijnklachten vandaan komen en of je hier iets mee moet doen.

Soorten steken in de onderbuik

Er zijn verschillende soorten steken in de onderbuik die je kunt voelen. Zo kun je last hebben van een stekende pijn, maar kan het ook gaan om een krampende pijn, een zeurende pijn, een bonzende pijn of een brandende pijn. Omdat de pijn die je voelt veel zegt over de mogelijke klacht die je hebt, vraagt de arts altijd eerst wat voor soort pijn je ervaart. Op basis van jouw antwoord, gaat hij vervolgens op zoek naar de oorzaak van het probleem.

Nog meer dan de soort pijn die je voelt, zegt de locatie van de steken in de buik ook veel over de mogelijke klacht die je hebt. Bij het voelen van steek in de onderbuik, zijn er over het algemeen drie locaties die pijn kunnen doen:

• Pijn rechtsonder in de buik: heb je last van pijnklachten rechtsonder in de buik, dan komt dit vaak door de dikke darm of door de dunne darm. Bij vrouwen kan de pijn ook door de eierstok komen, maar dit komt wel minder voor. 
• Pijn midden-onder in de buik: heb je last van buikpijn rond de navel, dan duidt dit vaak op problemen met de blaas of baarmoeder bij vrouwen en met problemen met de blaas of prostaat bij mannen. 
• Pijn linksonder in de buik: heb je pijn aan de linker onderkant van de buik, dan heeft dit vaak te maken met problemen met de dikke darm. Bij vrouwen kan deze pijnklacht ook duiden op problemen met de eileiders en/of eierstokken.

Zoals je ziet, zegt de precieze locatie van de buikpijn veel over de mogelijke oorzaak van de buikpijn. Welke oorzaken er allemaal achter jouw steken in de onderbuik kunnen zitten, lees je in onderstaande alinea.

Mogelijke oorzaken van steken in de onderbuik

Er zijn vele verschillende oorzaken aan te wijzen voor pijn in de onderbuik. Om je een compleet beeld te geven van de mogelijke oorzaken achter steken in de onderbuik, worden de belangrijkste en meest voorkomende oorzaken van de pijnsteken in deze opsomming beschreven:

• Buikgriep: als je buikgriep hebt, kun je te maken krijgen met lage buikpijn, een verminderde eetlust en misselijkheid en/of braken. Je voelt niet echt steken in de lage buik, maar hebt meer last van een zeurende pijn die af en toe aanzwelt. 
• Een blaasontsteking: bij een blaasontsteking heb je niet alleen last van een branderig gevoel bij het plassen, maar kun je ook te maken krijgen met steken in de onderbuik. 
• Een voedselallergie: pijn en steken in de onderbuik worden vaak veroorzaakt door een voedselallergie of door voedselintolerantie. Heb je bijvoorbeeld een allergie voor gluten en krijg je toch gluten binnen, dan voel je dit vrijwel direct aan de steken in je buik. 
• Blindedarmontsteking: een blindedarmontsteking brengt diverse klachten met zich mee, waarvan het voelen van pijnlijke steken in de onderbuik de belangrijkste klacht is. 
• Galstenen en/of nierstenen: galstenen en nierstenen brengen heftige klachten met zich mee, waaronder stekende pijn in de onderbuik. Deze steken kunnen zo pijnlijk zijn, dat patiënten echt over de grond kruipen van de pijn. 
• Nierbekkenontsteking: een nierbekkenontsteking brengt diverse pijnklachten met zich mee, waaronder stekende pijn in de onderbuik rond de nieren. Je voelt de pijn overigens niet alleen in je buik, maar ook in de lage rug. 
• Een darmverstopping: Heb je last van obstipatie of een darmverstopping, dan kun je hevige pijn in de onderbuik krijgen. Zeker als je langer te maken hebt met de verstopping, kan de pijn erg heftig worden. 
• Een cyste in de baarmoeder of eierstok: een cyste veroorzaakt pijnklachten als stekende pijn die vergeleken kan worden met de pijnsteken van gal- en nierstenen. 
• De menstruatie: als een vrouw menstrueert, kan zij ook te maken krijgen met pijnklachten in de onderbuik. Deze pijnklachten kunnen zeurend zijn, maar ook stekend of brandend. 
• Een buikvliesontsteking: heb je een bacteriële infectie in het buikvlies, dan krijg je te maken met hevige buikpijnen die je voornamelijk in de onderbuik kunt voelen.

Andere mogelijke oorzaken van stekende pijn in de onderbuik die wat minder vaak voorkomen en bovendien ook andere klachten met zich meebrengen, zijn de ziekte van Crohn, het Prikkelbare Darm Syndroom, een eileiderontsteking of een tekort aan belangrijke vitaminen en mineralen, zoals ijzer, vitamine B en vitamine D.

Steken in de buik tijdens de zwangerschap: wat nu?

Als je zwanger bent, moet je extra alert zijn als je te maken hebt met steken in de onderbuik. Steken in de onderbuik kunnen namelijk wijzen op een probleem met de maag, de darmen, de nieren of de blaas, maar kunnen je ook waarschuwen voor een probleem met de baarmoeder. Je hoeft niet in paniek te raken als je steken in de onderbuik voelt tijdens de zwangerschap, maar het is wel belangrijk om deze klacht goed te onderzoeken. Bel in ieder geval de dokter om jouw pijnklachten te melden en bespreek met de dokter wat er met de klachten moeten gebeuren.

Afhankelijk van jouw omschrijving van de pijnklachten, kan de dokter adviseren om de klachten even af te wachten of kan de dokter vragen of je meteen naar het ziekenhuis wil gaan voor een uitgebreid onderzoek naar de pijnklachten.

Het bericht Steken in de Onderbuik verscheen eerst op Gezond.be.

Op deze pagina worden alle mogelijke oorzaken van pijnklachten in de buik beschreven. Door de oorzaken door te nemen, kun je mogelijk achterhalen waar jouw pijnklachten door veroorzaakt worden en is het gemakkelijker om gericht actie te ondernemen en de pijnklachten te laten verdwijnen.

Vaak voorkomende buikklachten: Algemene oorzaken

Er zijn enkele algemene oorzaken van buikklachten aan te wijzen die vaak voorkomen:

• Buikklachten door een gevoelige maag of door gevoelige darmen, vaak bij emoties, spanning of stress.
• Pijnklachten door irritatie van de maag, vaak in combinatie met zuurbranden en het opboeren van lucht na het eten.
• Darmkrampen die ontstaan na het eten van voedingsmiddelen die gasvorming veroorzaken, zoals kolen, noten, uien, knoflook en pittig eten.
• Buikgriep, waarbij je te maken hebt met krampende buikpijn in combinatie met diarree en/of braken.
• Verstoppingen, waarbij je last hebt van buikkrampen en een harde ontlasting.
• Pijn in de onderbuik door de menstruatie.

Buikklachten door problemen in het maagdarmstelsel

Er zijn diverse buikklachten die veroorzaakt kunnen worden door problemen in het maagdarmstelsel. De belangrijkste mogelijke oorzaken van pijnklachten in de buik door problemen met de maag of de darmen, zijn de volgende:

• Een maagzweer: heftige pijn in de bovenbuik, overgeven, bloed in het braaksel en de neiging om zo min mogelijk te bewegen om de buikklachten te verminderen.
• Galstenen: pijn rechts bovenin de buik, aanvallen van pijn en een enorme drang om juist wel te bewegen tijdens het ervaren van een pijnaanval. Het is zelfs bijna niet mogelijk om stil te zitten als je in een pijnaanval zit.
• Een ontstoken blinde darm: pijn rechts onderin de buik die erg heftig is, misselijkheid, pijn bij het lopen en pijn bij aanraking van de buik.
• Het prikkelbare darm syndroom (PDS): pijn op verschillende plekken in de buik die zich steeds afwisselen, verstopping of juist diarree.
• Een leverontsteking: pijn rechts in de bovenbuik en het geel uitslaan van de gelaatskleur, ook wel geelzucht genoemd.
• Diverticulitis: pijn links onderin de buik, lopen doet pijn, aanraking van de onderbuik aan de linkerzijde zorgt voor het verergeren van de klachten.
• Chronische darminfecties, waaronder de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Beide ziekten geven buikpijn op verschillende plekken in de buik, die elkaar steeds afwisselen. Bij de ontlasting kan slijm of bloed zitten.
• Darmkanker: buikpijn op diverse plekken in de buik, vermagering, het verliezen van de eetlust en bloed bij de ontlasting.

Buikklachten door problemen met de eileiders of de baarmoeder

Naast klachten die kunnen ontstaan door problemen in het maagdarmstelsel, is het voor vrouwen ook mogelijk om pijnklachten in de buik te ontwikkelen door problemen in de eileiders of de baarmoeder. Enkele klachten die op kunnen treden door deze problemen, zijn de volgende:

• Een eileiderontsteking: pijn in de onderbuik en een veranderende afscheiding van de vagina. Bijvoorbeeld meer afscheiding, een andere kleur afscheiding of afscheiding met een vreemde geur.
• Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap: pijn in de onderbuik, het bleek worden van het gezicht, bewusteloosheid en het klam aanvoelen van de handen en voeten.
• Een zwangerschap: krampende buikpijn met eventueel licht bloedverlies.
• Een miskraam: krampende buikpijn met hevig bloedverlies tijdens de zwangerschap.

Buikklachten door problemen met de urinewegen

Tot slot kunnen buikklachten ook ontstaan door problemen met de urinewegen. De klachten die op kunnen treden door dit soort lichamelijke problemen, zijn de volgende:

• Een niersteen in de urineleider: pijn in aanvallen in de zijkant van de buik, uitstraling van de pijn naar de lies, een enorme drang om te bewegen tijdens het ervaren van een pijnaanval en bloed in de urine.
• Een blaasontsteking met pijn bij het plassen, pijn in de onderbuik, vaak moeten plassen en bloed in de ontlasting.

Naar de dokter met buikklachten

Als je naar de mogelijke oorzaken van buikklachten kijkt, zie je dat sommige buikklachten worden veroorzaakt door onschuldige problemen als het eten van gasvormende voedingsmiddelen en stress. Wel moet je goed opletten, want de klachten kunnen ook veroorzaakt worden door een aandoening als de ziekte van Crohn en zelfs darmkanker. Heb je vaker last van buikklachten of worden de klachten alleen maar erger, dan wordt aangeraden om naar de dokter te gaan en jouw klachten te laten onderzoeken. In dit geval zit er mogelijk een achterliggende aandoening of ziekte achter de klachten, die verholpen moet worden om de klachten en andere lichamelijke problemen te verhelpen.

Het bericht Vaak voorkomende buikklachten verscheen eerst op Gezond.be.

Op deze pagina lees je meer over de mogelijke oorzaken van buikpijn bij kinderen, zodat je gemakkelijk kunt achterhalen hoe het komt dat jouw kind buikpijn heeft. Vind je het lastig om dit zelf te achterhalen, dan kun je uiteraard naar de dokter gaan om jouw kind te laten onderzoeken. De informatie op deze pagina, is enkel bedoeld als aanvullende kennis die je op kunt doen om meer inzicht te krijgen in de mogelijke oorzaken van de klachten van jouw kind.

Oorzaak #1: Verstopping

Een verstopping wordt ook wel obstipatie genoemd. Heeft je kind een verstopping, dan voert de dikke darm zijn functie niet goed uit. Hierdoor stagneert de ontlasting, waardoor de darm gaat verkrampen en de ontlasting hard wordt. Omdat de darm gaat verkrampen, krijgt je kind buikpijn.

Oorzaak #2: Gastritis

Gastritis is een aandoening waarbij de maagwand geïrriteerd is. Het maagslijmvlies moet de maag goed beschermen tegen het sterke zuur in de maag, maar soms gaat dit niet helemaal goed. In dit geval heeft je kind last van gastritis, wat pijn doet in de buik.

Oorzaak #3: Reflux

Als een deel van de maaginhoud terugvloeit naar de slokdarm, is er sprake van reflux. Dit doet niet alleen pijn in de slokdarm, maar ook in de buik. Soms kan een kind ook misselijk zijn en zelfs overgeven, maar ook dit heeft te maken met de reflux.

Oorzaak #4: Urineweginfectie

Buikpijn kan ook veroorzaakt worden door een urineweginfectie, zoals een blaasontsteking. Heb je een blaasontsteking, dan voel je pijn bij het plassen en kun je ook na het plassen nog pijn voelen. Deze pijn uit zich in buikpijn, waar jouw kind over kan klagen als hij of zij een urineweginfectie heeft.

Oorzaak #5: Menstruatieklachten

Een meisje kan ook last hebben van buikpijn door menstruatieklachten. Ook als ze nog nooit eerder ongesteld is geweest, kan dit de oorzaak zijn en kan het zomaar om de eerste ongesteldheid gaan. Veel mensen denken dat je pas ongesteld wordt als je een tiener bent, maar ook voor je tien wordt kun je al ongesteld worden. Buikpijn kan dus ook gemakkelijk verklaard worden door de menstruatie van je dochter.

Overige mogelijke oorzaken van buikpijn

Naast bovenstaande oorzaken van buikpijn bij kinderen die wat vaker voorkomen, kan je kind ook buikpijn krijgen door de volgende oorzaken:

1. Oorpijn: Sommige kinderen, en dan voornamelijk kinderen tussen de twee en vier jaar, geven oorpijn aan als buikpijn. Dit komt omdat de buik op deze leeftijd een soort oerplaats is van gevoelens, wat betekent dat ze hier hun pijn lokaliseren.
2. Keelpijn: Net zoals bij oorpijn, wordt ook keelpijn soms aangegeven als pijn in de buik.
3. Stress, angsten of andere negatieve gevoelens: Kinderen zijn erg gevoelig voor negatieve gevoelens en kunnen stress echt ervaren als buikpijn. Ze kunnen stress krijgen door dingen op school, maar ook door problemen met broertjes, zusjes en vriendjes of vriendinnetjes. Daarnaast kan de thuissituatie (en de relatie van de ouders) ook van invloed zijn op de buikklachten van het kind.
4. Ongezonde voedingsgewoonten: Denk hierbij aan het te snel, te veel of te vet eten.
5. Lactose- of glutenintolerantie: Kan je kind niet goed tegen lactose of gluten, dan uit zich dit ook in buikpijn. Je kind kan intolerant zijn, maar het kan ook om een mildere allergie gaan. Je kunt proberen te achterhalen of je kind lactose- of glutenintolerant is door te achterhalen wanneer hij of zij buikpijn krijgt. Is dit na het eten van een bepaald voedingsmiddel, dan weet je genoeg.

Om de achterliggende oorzaak van de buikklachten van jouw kind te achterhalen, kun je het beste een afspraak maken bij de huisarts. Dit hoeft niet meteen bij de eerste buikklacht, maar het is wel verstandig om dit te doen als je kind vaker klaagt over buikpijn, niet lekker in zijn of haar vel zit of langdurig pijnklachten ervaart die steeds erger worden.

Het bericht Buikpijn bij kinderen verscheen eerst op Gezond.be.

Op het moment dat de spijsvertering niet goed werkt kan het voedsel niet volledig worden afgebroken in het lichaam. Het afbreken van voedsel is noodzakelijk om de belangrijke voedingsstoffen uit het voedsel te kunnen halen en op te kunnen nemen in het bloed. Als gevolg van het overgebleven voedsel blijft een deel van het voedsel onbewerkt, waardoor dit zal gaan gisten. Dit proces zorgt er vervolgens voor dat je last kunt krijgen van winderigheid of buikkrampen. Het is van de aard van het spijsverteringsprobleem afhankelijk, in welke mate je last zal krijgen van de symptomen die bij dit probleem horen.

Tip: denk je zelf ook last te hebben van een spijsverteringsprobleem? Bezoek je huisarts om de oorzaak van de buikkrampen of misselijkheid te bespreken.

Oorzaken slechte vertering

Maar liefst 1 op de 5 mensen heeft geregeld last van darmklachten. Naast obstipatie, buikpijn na het eten en diarree is ook brandend maagzuur een veel voorkomende klacht.

Dit zijn de mogelijke symptomen van spijsverteringsproblemen:

• Opgeblazen gevoel
• Winderigheid,
• Diarree,
• Krampen,
• Brandend maagzuur,
• Misselijkheid,
• Vermoeidheid,
• Voedselallergie,
• Chronische darminfecties,
• Verlaagde weerstand,
• …

Je spijsvertering is een ingenieus systeem, dat er zelf voor zorgt dat je darmflora in balans blijft. Nochtans is je spijsverteringsstelsel heel kwetsbaar en kan het op verschillende manieren verstoord raken. Veel voorkomende oorzaken van een niet goed werkend spijsvertering zijn een ongezond eetpatroon, stress, voedselallergie of intolerantie en hormonen.

1. Ongezond eetpatroon

Bewerkte voedingsmiddelen bevatten vaak koolhydraten, transvetten, kunstmatige zoet-en smaakstoffen en conserveringsmiddelen. Deze bevatten maar weinig gezonde voedingsstoffen. Veel mensen houden hier geen rekening mee en halen hun meeste dagelijkse calorieën uit bewerkte voedingsmiddelen met een lage voedingswaarde. Wie te veel bewerkte voeding, granen en suikers eet voedt daarmee ook de slechte bacteriën en schimmels in het lichaam die daardoor de mogelijkheid krijgen om zich snel te vermenigvuldigen. Dit kan een disbalans in de darmflora veroorzaken waardoor ook het risico op gewichtstoename en obesitas toeneemt.

2. Stress

Ontspanning speelt ook een belangrijke rol bij het verteren van je voeding. Spanning en stress hebben invloed op de neurotransmitter acetylcholine en een tekort aan maagzuur kan daarvan het gevolg zijn. Stress heeft ook een belangrijke invloed op het milieu in de darmen. Zodra je last hebt van stress zal de zuurtegraad (pH-waarde) in je spijsverteringskanaal veranderen.

3. Voedselallergie en intoleranties

Er zijn veel mensen die gevoelig zijn voor bepaalde voedingsmiddelen of last hebben van een voedselallergie of – intolerantie zonder dat ze het zelf weten. Onderzoekers van de ‘University of Michigan School of Public Health’ vermoeden dat de moderne hygiëne en het gebruik van antibacteriële producten hier een rol spelen. We worden te weinig blootgesteld aan goede bacteriën die ons beschermen tegen allergieën en overgevoeligheidsreacties.

4. Hormonen

In het algemeen hebben vrouwen tot wel 3 keer meer last van spijsvereringsproblemen dan mannen. Uit diverse onderzoeken is reeds gebleken dat de vrouwelijke hormonen oestrogeen en progesteron een invloed hebben op de darmflora. In de 2 weken voor de menstruatie hebben veel vrouwen last van een opgeblazen gevoel en vaak vlak voor de menstruatie komen daar nog andere spijsverteringsklachten bij. Dat komt omdat de spijsvertering in de aanloop naar de menstruatie vertraagd wordt. Na de overgang hebben vrouwen vaak langere perioden last van een opgeblazen gevoel. Dat duidt op een sterk verband tussen de afname van vrouwelijke hormonen en spijsverteringproblemen.

Een mogelijk oplossing

Voor een optimale spijsvertering is het belangrijk dat je voldoende ‘goede bacteriën’ in je darmen hebt. Deze bacteriën zijn noodzakelijk omdat ze kwaadaardige indringers buiten houden en je lichaam gezond houden. Daarnaast ondersteunen ze je immuunsysteem in het algemeen, maar ook specifiek je darmen.

Enzymen zijn eiwitten die chemische reactie in onze cellen kunnen versnellen. Ze optimaliseren o.a. het natuurlijke reinigingsproces en de spijsvertering in het lichaam.

Er zijn erg veel mensen die niet over voldoende digestieve enzymen beschikken om al het voedsel af te kunnen breken. Door meer enzymen via voedingssupplementen in te nemen wordt je lichaam ontlast en kan een groter deel van het voedsel verteerd worden

Het bericht Een slechte vertering: wat te doen? verscheen eerst op Gezond.be.

Verteringsproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben, evenals dat niet iedereen met verteringsproblemen dezelfde symptomen ervaart. De een heeft bijvoorbeeld last van winderigheid, terwijl de ander een stekende hoofdpijn kan ervaren. Bovenal zijn verteringsproblemen erg vervelend en wil je hier zo snel mogelijk een oplossing voor vinden!

Dit begint bij het achterhalen van de bron van verteringsproblemen, door langs te gaan bij je huisarts. Een huisarts kan je meer vertellen over de aard van de verteringsproblemen en de mogelijke oorzaken hiervan. In dit artikel lees je een aantal algemenere tips over het tegengaan van verteringsproblemen.

1.Vang een tekort aan digestieve enzymen op

Bij een grote groep mensen worden de verteringsproblemen veroorzaakt door een tekort aan digestieve enzymen. Dit betekent dat het lichaam niet voldoende natuurlijke enzymen aan kan maken om al het voedsel te verteren. Het voedsel zal hierdoor gaan gisten, wat de oorzaak van de darmkrampen en winderigheid is. De enige oplossing is om verteringsenzymen in te nemen in de vorm van supplementen. Deze enzymen zullen ervoor zorgen dat je voeding helemaal verteerd wordt. Hierdoor zullen dergelijke kwaaltjes als winderigheid, opgeblazen gevoel, diarree, brandend maagzuur en indigesties voorkomen worden.

2. Drink niet te veel

Het is aangeraden om 1,5 à 2 liter water per dag te drinken om voldoende gehydrateerd te blijven en afvalstalstoffen af te voeren. Maar wist je dat overhydratatie ook het metabolisme kan vertragen en juist voor cellulaire uitdroging kan zorgen? Drink beter veel water voor of tijdens je maaltijd, dit zorgt voor een goed verloop van je spijsvertering.

3. Stress

Stress kan ook een negatief effect hebben op je spijsvertering. Spanning en stress hebben invloed op de neurotransmitter acetylcholine en een tekort aan maagzuur kan daarvan het gevolg zijn. Stress heeft ook een belangrijke invloed op je darmen. Zodra je last hebt van stress zal de zuurtegraad (pH-waarde) in je spijsverteringskanaal veranderen.

4. Voor een goede vertering: wat eet je beter niet

Voor een goede spijsvertering kan je beter de volgende voedingsmiddelen zoveel mogelijk vermijden:

• Te vette voeding: hier krijg je snel een opgeblazen en zwaar gevoel van.
• Koffie: cafeïne verhoogt de zuurtegraad van het maagsap.
• Alcohol, azijn, sterke kruiden
• Lightproducten die veel suikervervangers bevatten.
• Vers brood, koffiekoeken… Dat heeft te maken met de gisting. Vervang deze producten door beschuiten of geroosterd brood.

Tips voor een goede spijsvertering

Enkele voedingsmiddelen die je vertering kunnen stimuleren:

• Gekookte groenten die makkelijk verteerbaar zijn.
• Zetmeelhoudende producten (pasta, rijst, aardappelen).
• Water, maar niet te veel. Te veel water heeft het omgekeerde effect.
• Thee op basis van heemst, pepermunt, gember, citroenmelisse, venkel…

Met goede eet- en levensgewoontes en enzym supplementen te nemen kan je je vertering al aanzienlijk verbeteren. Eet evenwichtig, zorg voor wat lichaamsbeweging en ontspan! Als je verteringsproblemen toch blijven duren of erger worden, raadpleeg dan je arts.

Klik hier voor meer info. »

Het bericht Verteringsproblemen? Lees deze tips verscheen eerst op Gezond.be.

Tijdens de vertering van het voedsel maakt het lichaam enzymen aan. Zij helpen de vertering te versnellen. Er bestaat echter een grote groep mensen die een tekort heeft aan deze enzymen, waardoor verschillende soorten darmklachten ontstaan. Deze darmklachten kunnen zorgen voor vervelende buikpijn nadat je net gegeten hebt. Niet alleen kan dit je productiviteit gedurende de dag negatief beïnvloeden, ook gaat het vaak om een pijnlijk en ongemakkelijk gevoel dat enige tijd aanhoudt.

Voorbeelden van darmklachten als gevolg van een tekort aan digestieve enzymen zijn:

• Winderigheid
• Een opgeblazen gevoel
• Ernstige buikkrampen
• Slaapproblemen
• En misselijkheid.

Het is van de aard van het tekort aan enzymen afhankelijk, in welke mate deze klachten op zullen spelen.

Tips om buikpijn na het eten te voorkomen

Een gezond spijsverteringsstelsel helpt het lichaam de voeding af te breken tot componenten die kunnen opgenomen worden door deze cellen. De meeste jonge mensen beschikken over alle nodige verteringsenzymen om hun voedsel probleemloos om te zetten in vitale eiwitten, vetten en koolhydraten.

Naarmate je ouder wordt begint het verteringsproces minder goed te werken, omdat het lichaam dan minder verteringsenzymen aanmaakt. Niet alleen oudere, maar ook jongere mensen kunnen hier enorme last van hebben.

Om de buikpijn na het eten te verminderen, kun je proactief verteringsenzymen innemen in supplementvorm bij de maaltijden. Deze verteringsenzymen bevorderen de spijsvertering, waardoor buikkrampen en misselijkheid in de toekomst voorkomen zullen worden. Het is overigens niet per definitie zo dat buikpijn na het eten veroorzaakt wordt door een tekort aan digestieve enzymen. Ook mensen die kampen met voedselintoleranties zijn gebaat met dergelijke verteringsenzymen: hoe beter hun voedsel verteerd geraakt, hoe minder irritaties het zal opwekken op welke plek dan ook op de spijsverteringsweg.

Ook wanneer je veel water, frisdrank, verse vruchtensappen of andere dranken bij je eten drinkt, kan de buikpijn opspelen. Dergelijke dranken zorgen voor het verdunnen van het maagzuur, waardoor het voor het lichaam lastiger wordt om het voedsel te verteren en de bouwstoffen dus minder goed worden opgenomen. De bouwstoffen zullen gaan gisten, waardoor de krampen en winderigheid kunnen ontstaan.

Buikpijn bij specifieke gerechten

Wanneer je de buikpijn na het eten vooral hebt bij het eten van specifieke gerechten, kan het zijn dat je lichaam slecht reageert op bepaalde voedingsmiddelen in het gerecht. In dit geval spreken we van voedselintolerantie. De precieze oorzaak van voedselintolerantie is vaak moeilijk te achterhalen! In sommige gevallen kan er wel een specifieke oorzaak worden aangewezen. Denk bijvoorbeeld aan lactose-intolerantie,wat veroorzaakt wordt door een tekort of de afwezigheid van het enzym lactase. Lactase zorgt ervoor dat je lichaam lactose af kan breken, wat in dit geval dus niet lukt.

Klik hier voor meer info. »

Het bericht Buikpijn na het eten verscheen eerst op Gezond.be.

Oorzaak

RBS is een probleem dat ontstaat in de hersenen en niet de benen zelf. Het is niet precies bekend waar het syndroom door wordt veroorzaakt. Er zijn bepaalde personen die een grotere kans lopen om RBS te krijgen.

• 65 plussers
• Zwangere vrouwen
• Patiënten met diabetes, reuma, schildklier- en nierziekten
• Mensen die bepaalde medicijnen, zoals antidepressiva slikken.
• Mensen met en tekort aan ijzer, vitamine B12 en foliumzuur.
• Mensen waarbij het een erfelijke aandoening is. In dat geval zullen meerdere familieleden RBS hebben.

Symptomen

Wanneer je last hebt van het rusteloze benensyndroom zijn er meerdere symptomen die voortdurend kunnen terugkeren:

• Jeuk
• Een branderig gevoel
• Kramp
• Oncontroleerbaar schoppen

Deze symptomen komen vooral voor wanneer je je ontspant, bijvoorbeeld wanneer je in bed ligt. Daardoor hebben veel mensen met RBS last van een slaaptekort. Het is dan ook belangrijk de ziekte zo snel mogelijk te behandelen, zodat je er niet teveel last van krijgt.

Behandeling

Als je last hebt van het rusteloze benensyndroom wil je hier natuurlijk zo snel mogelijk vanaf zijn. Heb je een vermoeden dat je last hebt van RBS, dan is het verstandig eerst even langs de huisarts te gaan. Deze kan een aantal testen uitvoeren om te kijken of dit inderdaad het geval is. Vervolgens wordt bepaald welke behandeling het meest geschikt is voor jou. Dit hangt allemaal af van de oorzaak. Wordt jouw RBS veroorzaakt door medicijngebruik, dan kan de huisarts beslissen om andere medicatie voor te schrijven. Wanneer er sprake is van een tekort aan ijzer, vitamine B12 en/of foliumzuur, dan zal eerst dit tekort moeten worden aangevuld. Is dit gebeurd, maar heb je nog steeds last van RBS? In dat geval zal er medicatie moeten worden voorgeschreven.

Medicijnen voor het rusteloze benensyndroom

Er zijn vier soorten medicijnen voor RBS. Het type RBS bepaalt welke medicatie het meest geschikt is voor jou.

Dopamine

Dit medicijn wordt ook vaak gebruikt bij de ziekte van Parkinson. Het is een stof die eraan bijdraagt dat zenuwprikkels worden doorgegeven. Medicijnen met dopamine versterken deze prikkel of remmen deze juist af. Het gebruik van dopamine kan vervelende bijwerkingen hebben, zoals hoofdpijn of misselijkheid. Ook komt het wel eens voor dat de symptomen juist versterken door het gebruik van dopamine.

Benzodiazepinen

Dit medicijn verdooft je zenuwstelsel. De zenuwprikkel die zorgt voor rusteloze benen wordt dus afgeremd. Een vaak voorkomende bijwerking is sufheid en soms zelfs verwardheid.

Opiaten

Opiaten worden vaak pas ingezet wanneer je erg veel last hebt van RBS. Het zijn pijnstillers, die ervoor zorgen dat je spieren samentrekken. Dit geldt niet alleen voor de spieren in je benen, maar ook voor de spieren in je maag, darmen en urinebuizen. Vaak wordt daarom ook een laxeermiddel voorgeschreven in combinatie met opiaten. Je kunt last krijgen van misselijkheid, hoofdpijn en duizeligheid wanneer je opiaten gebruikt. Alleen bij ernstige RBS wordt dit voorgeschreven.

Anticonvulsiemiddelen

De meeste mensen hebben vooral ’s nachts last van RBS. Heb jij er juist vaker overdag last van, dan kunnen anticonsulviemiddelen worden voorgeschreven. Hiermee wordt de neurotransmitter gamma-aminoboterzuur afgezwakt, wat tot gevolg heeft dat het vervelende gevoel in je benen verdwijnt. Ook deze medicatie brengt vervelende bijwerkingen met zich mee. Zo kun je last krijgen van vermoeidheid, duizeligheid en een toegenomen eetlust.

Hoe kun je het voorkomen?

Men zegt altijd ‘voorkomen is beter dan genezen’. Dat geldt ook voor RBS. Zo is het belangrijk om zelf in de gaten te houden dat je geen vitaminen- en mineralentekort hebt. Ook kan het helpen om te stoppen met roken en weinig tot geen cafeïne en alcohol te nuttigen. Daarnaast kan voldoende lichaamsbeweging en het regelmatig strekken van de benen RBS tot op bepaalde hoogte voorkomen. Op deze manier kun je de kans op RBS dus zoveel mogelijk verkleinen.

Hoe verminder je de klachten zonder medicijnen?

Natuurlijk is RBS in sommige gevallen niet geheel te voorkomen. Heb je toch RBS gekregen, dan helpen rekoefeningen de klachten te verminderen. Ook een warm of koud voetenbad kan het vervelende gevoel in je benen verlichten. Ook wordt vaak aangeraden magnesiumtabletten te slikken om de klachten te verminderen. Mocht je dus niet meteen willen beginnen met het slikken van medicijnen, dan zijn er nog voldoende manieren om de klachten in zekere mate te beperken. 

Het bericht Rusteloze benensyndroom: Wat houdt dat in? Medicatie, Behandeling, … verscheen eerst op Gezond.be.

In dit artikel lees je welke middelen tegen buikpijn je kunt gebruiken om jouw klachten te verminderen. De middelen die effectief werken tegen buikpijn worden in diverse categorieën onderverdeeld, zodat je gemakkelijk op kunt zoeken welke soort buikpijn jij hebt en welke medicijnen hiertegen kunnen helpen.

Buikpijn en paracetamol

Als je een standaard vorm van buikpijn hebt (en dus niet te maken hebt met maagpijn of met verstoppingen), kun je het beste paracetamol nemen om de pijnklachten te verminderen. Je neemt drie tot vier paracetamols per dag en gebruikt per keer twee tabletten van 500 milligram, zodat jouw pijnklachten zo snel mogelijk over gaan. Let wel goed op dat je jouw kind met buikpijn minder paracetamol geeft, want deze dosering is alleen geschikt voor volwassenen. Op de verpakking van jouw paracetamol kun je zien hoeveel je precies mag gebruiken als volwassene en hoeveel paracetamol je jouw kind per dag mag geven.

Middelen voor hevige buikpijn met bewegingsdrang

Heb je te maken met hevige buikpijn met bewegingsdrang, ofwel de drang om te bewegen die je bijvoorbeeld hebt als je een niersteen hebt, dan kun je het beste gebruik maken van een NSAID. Voorbeelden van NSAID’s zijn naproxen, ibuprofen en diclofenac. Houd er wel rekening mee dat NSAID’s kunnen zorgen voor maagpijn en zeker als je de middelen niet met andere voedingsmiddelen inneemt. Neem je een NSAID in bij de maaltijd, dan heb je al veel minder kans op maagpijn.

Heb je hart-, vaat-, darm- of maagklachten, ben je ouder dan 60 jaar of heb je andere medicijnen? Dan kun je wel NSAID’s nemen om de maagklachten te verminderen, maar moet je dit wel in overleg doen met je dokter. In dit geval kan het innemen van NSAID’s namelijk gevaarlijk zijn, wat het belangrijk maakt dat je dit onder begeleiding van een arts doet.

Middelen voor buikpijn door de menstruatie

Heb je last van buikpijn als gevolg van de menstruatie, ook wel menstruatiepijn genoemd, dan kun je ook gebruik maken van paracetamols of NSAID’s om de pijnklachten te verminderen. Net zoals bij de hevige buikklachten met bewegingsdrang, moet je de NSAID’s bij de maaltijd innemen en opletten met het gebruik van deze medicijnen als je bepaalde klachten hebt of als je andere medicijnen slikt. 

Middelen tegen maagpijn

Heb je last van maagpijn, ofwel een stekende pijn in de directe omgeving van de maag? Dan kan het gebruik van maagzuurremmers of maagzuurbinders helpen om de pijn te verzachten. De meeste mensen die last hebben van maagpijn, hebben deze klachten door problemen met maagzuur. Door maagzuurremmers en maagzuurbinders te nemen, kunnen de problemen met het maagzuur opgelost worden en heb je minder last van maagpijn.

Middelen tegen verstopping

Heb je last van een verstopping en heb je hierdoor te maken met buikklachten? Dan zijn er ook diverse middelen die je kunt gebruiken. De middelen die je kunt gebruiken als je last hebt van een verstopping, zijn de volgende:

• Psylliumzaad, in poeder- of korrelvorm.
• Sterculiagom, in poeder- of korrelvorm.
• Lactulose, in stroop of in zakjes met poedervorm,
• Macrogol, in zakjes met poedervorm.
• Bisacodyl in tabletvorm.
• Sennosiden in stroopvorm.

Eventueel kun je ook gebruik maken van een microklysma om de verstopping te verhelpen en de buikklachten die bij de verstopping horen, direct te laten verdwijnen.

Middelen bij buikpijn door een blaasontsteking

Als je last hebt van buikklachten door een blaasontsteking, moet je naar de dokter voor een antibioticakuur. Maak de kuur af en je bent niet alleen van je blaasontsteking af, maar ook van de buikklachten die door de blaasontsteking veroorzaakt worden. Je kunt de buikklachten die bij een blaasontsteking herkennen door de ligging van de pijnklachten, want bij een blaasontsteking heb je vaak onderbuikspijn in de buurt van de blaas. Voel je klachten in de onderbuik bij de blaas, dan kun je naar de dokter gaan voor een antibioticakuur.

Het bericht Middelen tegen buikpijn die echt helpen! verscheen eerst op Gezond.be.

Op deze pagina lees je meer over buikpijn bij kinderen. Zo lees je meer over de lichamelijke en psychische oorzaken van de buikklachten bij kinderen, maar kom je er ook achter hoe je onschuldige en gevaarlijke buikpijn kunt herkennen en wat je moet doen als jouw kind buikpijn heeft.

Buikpijn bij kinderen: de mogelijke lichamelijke oorzaken

Er zijn diverse lichamelijke oorzaken die voor buikklachten kunnen zorgen bij kinderen. Denk hierbij aan een buikinfectie, obstipatie, diarree of een opgeblazen gevoel in de buik. Heeft een meisje buikpijn op een latere leeftijd, dan kan dit ook wijzen op menstruatiepijn. Zeker als ze aangeeft dit soort buikpijn nog nooit gevoeld te hebben, kan het duiden op menstruatiepijn.

Buikpijn bij kinderen: de mogelijke psychische oorzaken

Naast lichamelijke oorzaken, kunnen er ook enkele psychische oorzaken aangewezen worden voor de buikklachten bij kinderen. Als een kind ouder wordt, gebeuren er vaak veel dingen die voor angsten en stress kunnen zorgen. Gaat het kind voor het eerst naar school, komt het kind in een nieuwe klas, moet het kind voor het eerst iets zonder papa of mama doen of gebeurt er iets anders spannends in het leven van het kind, dan kan dit voor buikpijn zorgen.

Enkele andere situaties die voor buikpijn kunnen zorgen, zijn de volgende zaken:

• Een veranderende gezinssituatie.
• Een probleem op school, zoals pesten.
• Zorgen, bijvoorbeeld over de gezinssituatie.
• Stress door een belangrijke toets op school.

Buikpijn wordt dus niet altijd veroorzaakt door een lichamelijk probleem, maar kan ook veroorzaakt worden door stress, angst en/of zorgen.

Onschuldige buikpijn herkennen: de symptomen

Er zijn enkele symptomen waaraan je relatief onschuldige buikpijn bij kinderen kunt herkennen. De belangrijkste dingen die je bij dit soort buikklachten ziet, zijn de volgende:

• Het kind heeft buikpijn, maar kan nog wel dingen doen. Denk hierbij aan naar school gaan, maar ook aan spelen.
• Er is geen sprake van koorts, braken of een abnormale ontlasting.
• Er is sprake van een normaal gewichts- en lengtebeloop.
• De pijn is er alleen overdag: het kind wordt in de nacht niet wakker van buikpijn.
• De buikklachten komen soms in combinatie met hoofdpijn voor.

Minder onschuldige buikpijn herkennen: de symptomen

Meestal heeft een kind last van buikpijn door een onschuldige lichamelijke of psychische oorzaak, maar het kind kan ook buikpijn krijgen door een ernstiger achterliggend probleem. De symptomen die je bij deze vorm van buikpijn ziet, zijn de volgende:

• De buikpijn komt plotseling op en is er eerder helemaal niet geweest.
• De pijn is zo hevig dat gewone dagelijkse dingen onderbroken moeten worden. Het kind kan zelfs niet spelen.
• De buikpijn komt voor in combinatie met braken en koorts.
• Het kind heeft een afbuigende lengtegroei-lijn of een vermindering van het gewicht.
• Het kind heeft een afwijkende ontlasting, zoals diarree of een verstopping.
• Het kind heeft hevige pijnstoten die steeds even aanhouden, maar wel weer terugkomen.
• Het kind heeft pijn bij het plassen.
• Het kind heeft buikpijn na het eten.
• Het kind heeft buikpijn in combinatie met gewrichtsafwijkingen, oogziekten of een vergroting van de lever en/of milt.

Buikpijn behandelen: dit moet je doen bij buikpijn bij kinderen

Heeft je kind te maken met een of meerdere symptomen die we terugzien bij buikpijn met een mogelijk ernstig achterliggend medisch probleem, dan wordt aangeraden om met het kind naar de dokter te gaan. Leg uit welke klachten het kind heeft en de dokter zal de klachten verder onderzoeken, zodat de oorzaak van de buikklachten achterhaald kan worden en er direct een behandeling gestart kan worden.

• Heeft je kind te maken met de symptomen die we terugzien bij milde buikpijn, dan kun je de volgende tips raadplegen om je kind te verzorgen en de buikpijn sneller te laten verdwijnen:
• Bij buikpijn door psychologische oorzaken: laat het kind weten dat je zijn of haar belevingswereld snapt.
• Houd de klachten van het kind goed in de gaten, zodat je eventueel op tijd naar de dokter kunt gaan als dit nodig is.
• Geef je kind eventueel pijnstillers om de pijnklachten te verminderen.

Verder is het belangrijk dat je kind goed eet, voldoende beweegt, een regelmatig dagritme heeft en een eetpatroon heeft waar hij of zij zich gemakkelijk aan kan houden. 

Het bericht Buikpijn bij kinderen: Oorzaak & Behandeling verscheen eerst op Gezond.be.

Soms worden steken in de buik inderdaad veroorzaakt door een achterliggende aandoening of ziekte, maar vaak zijn steken in de buik vrij onschuldig. Heb jij op dit moment last van steken in je buikstreek en wil je meer weten over de mogelijke oorzaak van jouw pijnlijke steken? Lees dan meer over steken in de buik in dit artikel.

Steken in de buik bij de zwangerschap

Als je zwanger bent, ben je 24 uur per dag en 7 dagen per week bezig met de gezondheid van jezelf en je kindje. Krijg je steken in de buik, dan is het logisch dat je je zorgen gaat maken over jouw eigen gezondheid en vooral over de gezondheid van je ongeboren kind. Zeker omdat de steken in de buikstreek voorkomen, waar jouw kindje zit, is het logisch dat je een beetje in paniek raakt als je steken voelt.

Veel vrouwen denken dat steken in de buik bij de zwangerschap altijd duiden op een miskraam, maar dit is niet het geval. In de vierde week van de zwangerschap is het bijvoorbeeld erg normaal om steken in de buikstreek te voelen. Deze steken worden namelijk veroorzaakt door hormoonveranderingen, die je niet tegen kunt gaan tijdens de zwangerschap. Ben je vijf of zes weken zwanger en heb je last van steken, dan kan dit komen door hormoonveranderingen in combinatie met de groeiende baarmoeder. Deze steken komen gedurende de gehele zwangerschap terug, maar vaak wel in mindere mate dan in de vierde, vijfde en zesde week van de zwangerschap.

Alleen als je last hebt van steken in de buik in combinatie met bloedverlies, kan er sprake zijn van een miskraam. Heb je te maken met bloedverlies en steken in de buikstreek, dan wordt aangeraden je verloskundige te raadplegen voor advies en/of onderzoek. Heb je geen bloedverlies, maar voel je je niet prettig bij de steken of komen de steken steeds terug? Dan kun je ook de verloskundige of de huisarts raadplegen voor verder onderzoek naar de steken.

Steken in de buik en rug

Als je steken voelt in de buik en in de rug, duidt dit vaak op problemen met de nieren of de blaas. Denk hierbij aan een blaasontsteking, maar ook aan een nierbekkenontsteking of nierstenen. Voel je vervelende steken in de buik en in de rug en heb je deze steken nog nooit eerder gevoeld, dan wordt aangeraden om naar de dokter te gaan. De dokter zal een urinetest uitvoeren om te controleren of je een blaasontsteking hebt of er mogelijk problemen zijn met de nieren en op basis van de uitslag van het onderzoek wordt een mogelijke behandeling gestart.

Heb je last van steken in de buik en rug, dan betekent dit overigens niet dat je een ernstig probleem hebt met de blaas en/of nieren. Soms kunnen steken in de buik en rug ook veroorzaakt worden door onschuldige problemen, bijvoorbeeld door een verkeerde houding of door het overbelasten van een spier in de omgeving van de buik en rug. Maak je dus niet meteen zorgen als je last hebt van steken in de buik en rug, maar ga gewoon naar de dokter en laat jouw steken onderzoeken.

Steken in het midden van de buik

Steken in het midden van de buik wijzen bij vrouwen meestal op problemen met de blaas of baarmoeder en bij mannen op problemen met de blaas of de prostaat. Je hoeft je niet meteen zorgen te maken als je eenmalig een steek voelt, maar als je langdurig last hebt van pijnlijke steken kan dit wel duiden op een achterliggend probleem. Dit kan een blaasontsteking zijn (vooral bij vrouwen komt dit veel voor), maar ook een probleem met de baarmoeder of een probleem met het prostaat. De beste manier om erachter te komen waardoor jouw steken worden veroorzaakt, is door naar de huisarts te gaan met jouw klachten en je klachten te laten onderzoeken. Dit kan gedaan worden door het urine te testen op een blaasontsteking, maar ook door een foto te laten maken van het pijnlijke gebied in de buik.

Steken boven de navel

Heb je last van steken in de buik in de streek boven de navel, dan kan dit komen door verschillende achterliggende problemen. Zo is het mogelijk dat je een blindedarmontsteking hebt, maar kun je ook te maken hebben met een dunne darmontsteking, een leverontsteking, een maagzweer of eenvoudige maagpijn die niet te verklaren is door een bepaald achterliggend probleem en vaak vanzelf weer weg gaat. Je hoeft niet meteen naar de dokter als je last hebt van steken in de buikstreek boven de navel, maar het is wel aan te raden om naar de dokter te gaan als de steken aan blijven houden of erg pijnlijk worden.

Steken in de buik na het eten

Heb je steken in de buik na het eten, dan komt dit vaak door de volgende mogelijke oorzaken:

• Je hebt te veel gegeten.
• Je hebt te veel gedronken bij het eten.
• Je hebt te snel gegeten.
• Je hebt te veel vette voedingsmiddelen gegeten.
• Je hebt iets gegeten waar het lichaam niet goed op heeft gereageerd, bijvoorbeeld omdat het product overdatum is of je allergisch bent voor het product.

Steken in de buik na het eten gaan meestal vanzelf weer over. Heb je vaker last van steken in de maag na het eten, dan kan dit duiden op een probleem als het prikkelbare darmsyndroom (PDS).

Het bericht Steken in de Buik – Wat is de Oorzaak? Je eten? Of ben je zwanger? verscheen eerst op Gezond.be.

Op deze pagina lees je meer over de gevoelige buik als aandoening. Zo lees je van welke symptomen je last hebt als je een gevoelige buikstreek hebt, maar ook waarom je een gevoelige buik hebt tijdens de zwangerschap en hoe dit kan voelen, wat je voelt na het ondergaan van een keizersnede en hoe de buikklachten na de ovulatie voelen. Heb je last van buikpijn en wil je meer weten over jouw gevoelige buikstreek, dan lees je meer interessante achterliggende informatie over deze aandoening op deze pagina.

De symptomen van een gevoelige buik

Welke symptomen je voelt als je een gevoelige buik hebt, is afhankelijk van de achterliggende oorzaak van de gevoelige buik. Heb je last van een gevoelige buik door de menstruatie, dan heb je bijvoorbeeld een ander soort pijn dan wanneer je last hebt van een gevoelige buik door het eten van verkeerde voedingsmiddelen (zoals voedingsmiddelen die over de datum zijn of voedingsmiddelen waar je allergisch voor bent).

In de meeste gevallen gaat een gevoelige buik in ieder geval gepaard met de volgende aanvullende symptomen:

• Pijn aan de buik als je de buik aanraakt
• Een opgeblazen gevoel
• Een vol gevoel

Dit hoeft niet altijd het geval te zijn, maar het is niet vreemd als je last hebt van een gevoelige buik en tegelijkertijd te maken hebt met deze klachten. Welke klachten je precies voelt en in welke mate je deze klachten voelt, is zoals al eerder vermeld volledig afhankelijk van de oorzaak van de gevoelige buik.

Een gevoelige buik door de zwangerschap

Alle vrouwen die zwanger zijn, krijgen vroeg of laat te maken met een gevoelige buik. Ten eerste is het krijgen van een gevoelige buik een van de eerste symptomen van de zwangerschap, samen met bijvoorbeeld ochtendmisselijkheid en vermoeidheid. Ben je net zwanger, dan heb je last van een gevoelige buik in de vorm van pijnlijke steken en menstruatieachtige krampen. Het lijkt of je ongesteld moet worden of ongesteld bent geworden, maar in feite hebben de klachten te maken met een zwangerschap. Een andere uiting van de gevoelige buik en buikklachten die je in het eerste stadium van een zwangerschap kunt voelen, is het voelen van een gevoelige onderbuik. De buik doet niet continu zeer, maar kan wel pijnlijk zijn bij het aanraken of bij het maken van bepaalde bewegingen.

Niet alleen in het beginstadium van de zwangerschap heb je te maken met een gevoelige buik, maar ook in een later stadium van het dragen van het kind kun je last hebben van een gevoelige buikstreek en eventueel een pijnlijke buik. Dit komt omdat de baarmoeder groeit tijdens de zwangerschap, waardoor de andere organen in de buik opzij worden geduwd. Door het opzij duwen van de organen, komt een verhoogde druk op de buik en dit zorgt voor een buik die gevoelig aanvoelt en pijn kan doen. Beweegt een kind veel in de baarmoeder, dan wordt de buik nog gevoeliger en eventueel pijnlijker.

Heb je last van een gevoelige buik tijdens de zwangerschap, dan hoef je je geen zorgen te maken. Dit is niet alleen normaal, maar ook niet te voorkomen door de groeiende baarmoeder. Heb je echter last van hevige pijnscheuten die niet weggaan of niet goed aanvoelen, dan is het wel verstandig om naar de dokter te gaan met jouw klachten. Hevige pijnklachten die langer aanhouden zijn namelijk niet normaal en kunnen bovendien duiden op een achterliggende complicatie tijdens de zwangerschap.

Een gevoelige buik na een keizersnede

Als je een keizersnede hebt ondergaan om jouw kindje op de wereld te zetten, is het niet zo raar dat je daags later te maken krijgt met een gevoelige buik. Is de verdoving van de keizersnede uitgewerkt, dan krijg je last van een gevoelige buik en pijn aan de wond op de buik. Wat deze pijn uniek maakt, is het feit dat de pijn niet alleen rond het zichtbare litteken van de keizersnede zit. Zo doet het litteken niet alleen zeer, maar is ook de huid boven het litteken gevoelig. Dit lijkt misschien raar, maar het komt omdat de onderhuidse snede van de keizersnede verticaal loopt en dus op andere plekken voor gevoeligheid en pijnklachten zorgt.

Heb je last van een gevoelige buik na een keizersnede of heb je last van pijn op en rond het litteken, dan is dit niet raar en geen reden tot paniek. Wordt de pijn echter heel heftig of gaat de pijn maar niet weg, dan wordt aangeraden om naar de dokter te gaan met jouw klachten.

Een gevoelige buik na de eisprong

Er zijn enkele symptomen die vrouwen kunnen ervaren als de eisprong op gang is gekomen. Niet alle vrouwen hebben het in de gaten als de eisprong heeft plaatsgevonden, maar er zijn vrouwen die hun ovulatie duidelijk voelen. Ongeveer 20 procent van de vrouwen die hun ovulatie bewust meemaken, merken dit omdat de buik gevoeliger wordt door de eisprong. Heb je last van een gevoelige of pijnlijke buik door de eisprong, dan wordt dit ook wel ovulatiepijn of Mittelschmerz genoemd. De pijn kan het beste omschreven worden als een scherpe pijn onderin de buik, die je voornamelijk ter hoogte van de eierstokken voelt. De pijn kan een paar uur aanhouden, maar het komt ook voor dat vrouwen de hele dag rondlopen met een gevoelige of pijnlijke buik.

Heb je last van een gevoelige of pijnlijke buik door de eisprong, dan hoef je je hier geen zorgen om te maken. Het is namelijk niet alleen een natuurlijk reactie van het lichaam, maar de gevoeligheid en pijn gaan bovendien vanzelf weg. Alleen als je langer dan een dag rondloopt met een gevoelige of pijnlijke buik en als je jouw klachten niet kunt verklaren, kun je ervoor kiezen om naar de dokter te gaan om jouw gevoelige buik verder te laten onderzoeken. 

Het bericht Gevoelige buik – Symptomen, Bij Zwangerschap, Bij Aanraking, … verscheen eerst op Gezond.be.

Op deze pagina lees je meer over vocht in de buikholte, ofwel ascites. Zo vertellen we eerst meer over de mogelijke oorzaken van deze aandoening, zodat je meer inzicht hebt in de achterliggende oorzaak van jouw lichamelijke probleem. Na het beschrijven van de oorzaak van de aandoening, worden de belangrijkste symptomen van de aandoening beschreven. Deze symptomen kun je gebruiken om te controleren of jij te maken hebt met een te grote hoeveelheid vocht in de buikholte, zodat je indien nodig actie kunt ondernemen om jouw probleem te laten verhelpen door een arts.

De oorzaken van vocht in de buikholte

Iedereen heeft vocht in de buikholte, maar sommige mensen hebben te veel vocht in de buikholte dat zich heeft opgehoopt. De oorzaken van vochtophopingen in de buikholte vallen meestal onder de noemer ‘hartafwijkingen’ en betreffen oorzaken als hartfalen en kankergezwellen. Daarnaast komt de aandoening vaak voor bij mensen met lever- of nieraandoeningen, omdat deze aandoeningen moeten zorgen voor het afvoeren van afvalstoffen en vocht in het lichaam. Werken de organen niet meer goed, dan blijft het vocht in de buikholte zitten. Een aandoening die vaak direct zorgt voor vocht in de buikholte, is levercirrose. Dit is een beschadiging van de lever, waardoor de lever minder goed functioneert en het vocht in de buikholte blijft zitten.

De symptomen van vocht in de buikholte

Vocht in de buikholte brengt diverse specifieke symptomen met zich mee. De belangrijkste en meest voorkomende symptomen van een te grote hoeveelheid vocht in de buikholte, zijn de volgende:

• Een dikke buik met een uitpuilende navel
• Striae op de buik
• Verwijde bloedvaten op de buik
• Een glimmende huid op de buik
• Een verminderde eetlust
• Druk op de maag
• Maagpijn
• Kortademigheid
• Oedeem, ofwel dikke enkels
• Vermoeidheid
• Een verminderde mobiliteit
• Een snelle gewichtstoename die niet te verklaren is

Verder hangen de symptomen van het vocht in de buikholte af van de achterliggende aandoening achter dit probleem. Heb je bijvoorbeeld problemen met de nieren en heb je hierdoor last van vocht in de buikholte, dan kun je ook te maken krijgen met symptomen als geelzucht.

De ernst van de symptomen

Hoe erg de symptomen zijn die je voelt door vocht in de buikholte, is afhankelijk van de hoeveelheid vocht in de buikholte. Heb je slechts een kleine ophoping van vocht in de buikholte, dan zijn de klachten niet zo erg en is het goed mogelijk dat je helemaal niet in de gaten hebt dat je te veel vocht in de buikholte hebt. Heb je een grote hoeveelheid vocht in de buikholte, dan worden de klachten vanzelf erger en is het moeilijker om het probleem te negeren. Heb je een grote hoeveelheid vocht in de buikholte, dan wordt de buik automatisch veel dikker en voelt de buik veel pijnlijker aan dan wanneer je een beetje vocht in de buikholte hebt zitten.

De diagnose van vocht in de buikholte

Je kunt zelf gemakkelijk testen of je te veel vocht in de buikholte hebt. Dit doe je door een klein tikje te geven tegen een bepaalde kant van de buik en nu te controleren hoe de buik op dit tikje reageert. Gebeurt er niets, dan is de kans groot dat je geen last hebt van een ophoping van vocht in de buikholte. Ontstaat er een golfbeweging die over de gehele buik heen loopt alsof je een tikje geeft op water, dan is de kans groot dat je te maken hebt met een te grote hoeveelheid vocht in de buikholte.

Bovenstaande manier om jezelf te testen op vocht in de buikholte is een goede manier om je gezondheid te testen, maar het moet geen definitieve test zijn voor de eventuele aanwezigheid van een vochtophoping in de buikholte. Heb je last van diverse symptomen die te maken hebben met vocht in de buikholte en zie je geen golfbeweging op de buik na het geven van een tikje, dan betekent dit niet dat er niets aan de hand kan zijn en je niet naar de dokter hoeft te gaan. Het wel of niet ervaren van de symptomen is de belangrijkste leidraad bij het ontdekken van vocht in de buikholte: bovenstaande test is meer een extra manier om de aanwezigheid van een vochtophoping te controleren.

De diagnose van vocht in de buikholte door de dokter

Herken je enkele symptomen van vocht in de buikholte, dan wordt aangeraden om naar de dokter te gaan en jouw symptomen verder te laten onderzoeken. De uiteindelijke diagnose van ascites wordt gedaan aan de hand van een lichaamsonderzoek. Zo kan de arts op de buik kloppen, waarna hij of zij luistert naar het geluid dat dit klopje oplevert. Hoort de arts een dof geluid, dan kan dit duiden op een vochtophoping. Bij twijfel kan de dokter een echogram maken, maar de dokter kan er ook voor kiezen om vocht af te nemen uit de buik en dit vocht te onderzoeken in het laboratorium. Vocht in de buik ontstaat namelijk niet zomaar, maar wijst altijd op een dieper liggend lichamelijk probleem dat verder onderzocht dient te worden.

Heb je inderdaad vocht in de buik, dan onderzoekt te arts wat de mogelijke oorzaak van de vochtophoping is. Is de oorzaak eenmaal bekend, dan kan de dokter met een gerichte behandeling starten om de vochtophoping te laten verdwijnen en de oorzaak van het probleem weg te nemen, zodat er geen nieuwe ophoping van vocht ontstaat.

Het bericht Heb ik vocht in de buik? verscheen eerst op Gezond.be.

Psychische spanning vertaald in lichamelijke symptomen

Het lichaam vertaalt de psychische spanning of sterke emoties naar lichamelijke klachten, dat zorgt voor buikklachten ontstaan door stress. Dit kunnen zowel negatieve als positieve emoties zijn. Iedereen kent wel buikpijn van de zenuwen, maar ook als je blije spanning voelt, voor een spannende date bijvoorbeeld, kan dit zich vertalen in buikklachten ontstaan door stress.

Verschillende soorten buikklachten

Buikklachten ontstaan door stress kunnen zich op verschillende manieren manifesteren en zijn per persoon uiteraard heel verschillend. Klachten die vaak voorkomen zijn:

• opgeblazen gevoel
• winderigheid
• misselijkheidklachten
• zeurend gevoel in de buikregio

Gelukkig kun je tegen sommige klachten wel direct wat doen. Zoals eerder gezegd, het is wel erg belangrijk om de oorzaak van de stress aan te pakken. Maar tegen een opgeblazen gevoel bijvoorbeeld, kunnen bepaalde middeltjes wel helpen. En het klinkt niet zo aantrekkelijk, maar flink boeren of een wind laten kan ook het gevoel van een opgeblazen buik bij buikklachten ontstaan door stress behoorlijk verlichten.

Wat kun je het beste doen bij buikklachten ontstaan door stress?

Uiteindelijk gaat het er dus om, dat je de oorzaak van je stress achterhaalt. Soms is die heel gemakkelijk te achterhalen, omdat je bijvoorbeeld een spannende afspraak, een examen of een sollicitatiegesprek hebt. Maar het kan ook wat lastiger zijn de bron van stress die buikklachten veroorzaakt te achterhalen. Bijvoorbeeld als de stress al wat langer speelt.

Een paar tips

• Houd bij wanneer de buikklachten optreden. Bijvoorbeeld door in je agenda of een schriftje op te schrijven wat wanneer optreedt. Zo kun je misschien op den duur een bepaald patroon ontdekken.
• Probeer je, eventueel meerdere keren per dag, heel bewust te ontspannen
• Neem een of meerdere momenten per dag je rust en ga heel bewust ontspannen. Op internet kun je allerlei ontspanningsoefeningen vinden, die je overal kunt doen.
• Praat over dingen die je bezighouden of waar je je zorgen over maakt
• Praten kan soms erg opluchten, gewoon je verhaal even kwijtraken. Kies afhankelijk van bij wie je je het prettigst voelt over het onderwerp voor vrienden, je gezin of eventueel je huisarts.
• Kijk eens naar je eetpatroon bij stress Houd in de gaten of je bij gevoelens van stress misschien meer of anders gaat eten of drinken. Misschien eet of drink je bepaalde voedingsmiddelen meer dan anders. Bijvoorbeeld meer zoet of meer vette dingen die dan indirect de oorzaak zijn van buikpijn ontstaan door stress.
• Blijf in beweging. Bewegen is goed voor buikklachten ontstaan door stress. Zorg dat je lekker in beweging blijft, of ga heel bewust bewegen. Het zorgt voor afleiding in je hoofd en breng ook systemen op gang in je lichaam die voor verlichting of verdwijnen van de klachten kunnen zorgen. Een stukje hardlopen, zwemmen of fietsen, maar ook een flinke wandeling kunnen het verschil maken. Bij het lopen of fietsen kun je je telefoon meenemen met wat lekkere muziek erop. Dat helpt je ook ontspannen en geeft de nodige afleiding.

Kijk wat voor jou werkt

Niet altijd kun je met de bovenstaande tips bij buikklachten ontstaan door stress het vervelende gevoel in je buik wegnemen. Zoals bij zo veel dingen, verschilt de soort klachten, maar ook hoe de klachten voelen en hoelang deze aanhouden, per persoon. Je moet altijd kijken naar je persoonlijke situatie buikklachten ontstaan door stress op je eigen manier aanpakken. Wat voor een ander werkt, hoeft niet per se voor jou te werken. Maar het is altijd zinvol om tips met mensen die je kent uit te wisselen. Vaak is het een geval van baat het niet, dan schaadt het niet. En wie weet help je iemand met jouw aanpak of krijg jij de gouden tip van een ander.

Bij twijfel over buikklachten veroorzaakt door stress: naar de huisarts

Als je het niet vertrouwt, of als klachten erg lang aanhouden zonder dat je de oorzaak vindt, of de tips die je hebt gekregen helpen niet of nauwelijks, raadpleeg dan altijd je huisarts. Dit geldt voor, buikklachten ontstaan door stress, maar natuurlijk eigenlijk bij wat voor klachten dan ook.

Het bericht Buikklachten ontstaan door stress verscheen eerst op Gezond.be.

Buikpijn als onschuldig symptoom

Iedereen heeft vast wel eens last van buikpijn gehad door een overvloedige maaltijd of als teken om je te ontlasten. Maar ook door te lang wachten met het leegmaken van je urineblaas kun je gemakkelijk buikpijn krijgen. In deze gevallen zal, zodra de oorzaak is weggenomen, de pijn in je buik vanzelf verdwijnen. In de eerder genoemde gevallen zal dat betekenen dat je geen klachten meer hebt als je respectievelijk: het eten hebt laten zakken, je hebt ontlast of bent gaan plassen. 

Andere onschuldige oorzaken van buikpijn zijn spanningen en stress. Denk maar eens aan buikpijn die kan ontstaan op het moment dat je belangrijke prestatie moet leveren of als er een spannende gebeurtenis op het programma staat. Maar ook als je je zorgen of ongerust maakt, kan buikpijn de kop opsteken. In vrijwel al deze gevallen zal de buikpijn weer verdwijnen zodra, of kort nadat, de oorzaak er ervan is weggenomen. 

Buikpijn als serieus symptoom

Op het moment dat je aanhoudende pijn in je buik hebt, of als er andere klachten bijkomen, zoals een verhoogde lichaamstemperatuur (koorts), sufheid of bloed in je ontlasting of je urine, dan kun je het beste de deskundigheid van een arts inroepen. Ook als je twijfelt over de oorzaak van de buikpijn, of gewoon ongerust bent, kun je beter het zekere voor het onzekere nemen en een arts om raad vragen.

Een veranderde ontlasting (diarree of juist verstopping) kan eveneens gepaard gaan met buikpijn. Als deze situatie aan blijft houden of voor erg veel klachten zorgt dan is het eveneens zaak om een arts om advies te vragen. Bij diarree kan er bijvoorbeeld sprake zijn van een ontsteking die is veroorzaakt door verschillende ziekteverwekkers (zoals bacteriën, virussen of parasieten). Ook door het eten van bedorven of besmet voedsel kan je buik van streek raken, met een krampende pijn tot gevolg. 

Buikpijn bij vrouwen

Bij een meisje of een vrouw kan buikpijn ook in verband staan met haar menstruatiecyclus en/of een zwangerschap. Wanneer de baarmoeder het slijmvlies afstoot, omdat er zich geen bevruchte eicel in heeft genesteld, zal er een krampende buikpijn worden gevoeld. De spieren van de baarmoeder zullen immers krachtig samentrekken om het afgestoten slijmvlies met het menstruatiebloed uit het lichaam af te voeren.

Maar ook als een vrouw zwanger is kan er buikpijn ontstaan. Er kan bijvoorbeeld sprake zijn van zogenaamde bandenpijn. Deze vorm van buikpijn ontstaat doordat de banden, waaraan de baarmoeder op is gehangen in de buikholte, uitrekken. Er zal immers extra aan deze banden worden getrokken als de baarmoeder en de ongeboren vrucht groter worden. 

Een ander moment waarop een zwangere vrouw buikpijn zal krijgen, is als de bevalling is begonnen. Net zoals bij een menstruele bloeding zullen ook nu de baarmoederspieren krachtig samentrekken. Dit keer echter niet alleen om afgestoten slijmvlies naar buiten te werken maar ook om de baby door het geboortekanaal te duwen. De buikpijn die tijdens een bevalling wordt gevoeld, wordt ook vaak met de term weeën aangeduid. 

Levensbedreigende buikpijn

Als er sprake is van buikpijn als gevolg van een ontstoken blindedarm, of beter gezegd van het wormvormig aanhangsel van de blindedarm: de appendix) dan dient er met spoed medische hulp in te worden geroepen. De blindedarmontsteking kan, mits deze niet door middel van een operatie wordt verwijderd, open kunnen breken. Het ontstekingsvocht kan daardoor in de buikholte terechtkomen en daar een ontsteking van het buikvlies veroorzaken. Buikvliesontsteking is een levensbedreigende situatie waarbij niet gewacht kan worden met een behandeling. Zonder behandeling zal een blindedarmontsteking, en de daarop volgende buikvliesontsteking, lijden tot de dood. 

Het bericht Buikpijn Symptomen verscheen eerst op Gezond.be.