Buikpijn

Ieder mens heeft er zo nu en dan mee te maken: buikpijn. Echt verwonderlijk is dit overigens niet omdat er een heleboel organen en stelsel zich in dit deel van het lichaam bevinden. Denk maar eens aan:

  • de urinewegen (zoals de nieren en de urineblaas),
  • een belangrijk deel van het spijsverteringskanaal (zoals de maag en de darmen),
  • de geslachtsorganen (zoals de baarmoeder en de eierstokken bij de vrouw en de prostaat bij de man). 

Bovendien bevinden zich in de buik nog een heleboel bloedvaten, zenuwen en spieren. Met alle organen, weefsels en cellen die in de buik aanwezig zijn, kan er iets mis zijn waardoor er pijnklachten ontstaan. Hierbij kun je onder andere denken aan infecties, ontstekingen en zelfs gezwellen. 

Oorzaken van buikpijn

Buikpijn is een veel gehoorde klacht, overigens niet alleen in de spreekkamer van de huisarts, die veroorzaakt kan worden door uiteenlopende factoren. Zo kan er bijvoorbeeld een virus of een bacterie hebben veroorzaakt, maar even goed kun je last hebben van spanningen of, in een zeer ernstig geval, een tumor als je pijn in je buik hebt. In de meeste gevallen is buikpijn niet gevaarlijk en zullen de klachten na enige tijd vanzelf weer verdwijnen. In andere gevallen zul je naast buikpijn ook nog last krijgen van andere symptomen, zoals koorts, krampen, diarree of juist verstopping. 

Buikpijn bij vrouwen

Bij vrouwen kan ook een menstruele bloeding gepaard gaan met, soms behoorlijk wat, buikpijn. De baarmoederspieren in de baarmoeder trekken dan immers krachtig samen om het afgestoten baarmoederslijmvlies samen met wat bloed uit te drijven. Ook wanneer een geboorte op stapel staat zullen de baarmoederspieren hevig samentrekken, maar dit keer om het ongeboren kind door het geboortekanaal te persen. De pijn in de buik die bij een bevalling wordt ervaren, wordt ook vaak aangeduid als weeën. 

Buikpijn door een blindedarmontsteking

Wanneer je opeens last krijgt van buikpijn, die rondom je navel begint en vervolgens afzakt naar rechtsonder in je buik, dan kun je te maken, hebben met een ontsteking van de appendix. De appendix is het wormvormig aanhangsel van de blindedarm (de benaming blindedarmontsteking is dus feitelijk onjuist). De enige medische behandeling die gegeven kan worden bij een dergelijke ontsteking is het operatief verwijderen van de ontstoken appendix. Zonder behandeling kan de ontsteking openbreken, met een levensgevaarlijke buikvliesontsteking tot gevolg. Bij het vermoeden van een blindedarmontsteking is het dus altijd zaak om medische hulp in te schakelen. 

Relatief onschuldige oorzaken van buikpijn

Gelukkig zul je in de meeste gevallen te maken hebben met een onschuldige vorm van buikpijn die bijvoorbeeld veroorzaakt is door:

  • spanningen en/of stress,
  • een te grote voedselinname (te veel eten)
  • het eten van prikkelend voedsel (zoals een vette- of sterk gekruide maaltijd),
  • te strak zittende kleding (zoals een korset of broek),
  • een grote hoeveelheid lucht in het maag-darmkanaal (bijvoorbeeld door koolzuurhoudende drank of bepaalde voedingsmiddelen).

Naar de dokter

Voordat je een dokter inschakelt (uiteraard een vermoeden van een blindedarmontsteking uitgezonderd) is het verstandig om eerst na te gaan of er misschien factoren bekend zijn die verantwoordelijk kunnen zijn voor de buikpijn. Ga na wanneer de pijn is begonnen (bijvoorbeeld na het eten van bepaald voedsel, blootstelling aan stress of spanningen of tijdens een toiletbezoek).

Wanneer er naast buikpijn ook andere ernstige symptomen waar worden genomen, zoals koorts, sufheid, urineproblemen of een veranderde ontlasting (zwart gekleurd of met slijm of bloed) dan is het raadplegen van je huisarts een must. Urineproblemen. De arts kan door lichamelijk onderzoek, soms met een of meer aanvullende onderzoeken (van bijvoorbeeld bloed, ontlasting of urine) vaststellen wat de oorzaak van de klachten is en:

  • een behandeling in gang zetten, bijvoorbeeld door medicijnen voor te schrijven,
  • een afwachtende houding aannemen en de situatie goed in de gaten te houden,
  • een doorverwijzing geven voor een specialist in een ziekenhuis.

Deze specialist kan eventueel aanvullend onderzoek uit laten voeren en/of een behandeling opstarten.

De behandeling van buikpijn

Vaak hoeft buikpijn niet te worden behandeld en verdwijnt deze vanzelf nadat je bijvoorbeeld:

  • hebt overgegeven, 
  • je hebt ontlast,
  • je overvolle maag zich heeft leeggemaakt,
  • je urineblaas is leeggeplast,
  • de verantwoordelijke spanningen zijn verdwenen.

Indien buikpijn niet vanzelf overgaat, en behandeld dient te worden, dan zal de wijze van behandeling sterk afhangen van de onderliggende oorzaak. In de regel zal de buikpijn minder worden, of volledig verdwijnen, zodra deze onderliggende oorzaak is weggenomen.