‘Een voedselintolerantie is niet hetzelfde als een allergie’, aldus Christine Tobback. ‘Bij een allergie maakt ons lichaam antistoffen aan en dat zorgt voor een reactie. Bij een klassieke allergie zoals voor pollen, huisstofmuit of huisdieren krijg men binnen het uur symptomen. Bij andere allergieën kunnen de symptomen pas later optreden en is het dus moeilijker om oorzaak en gevolg te koppelen. Bij een voedselallergie gaan die antistoffen waarover ik het zonet had een binding aan met een voedingsmiddel, wat leidt tot allerlei reacties in ons lichaam. Een intolerantie is echter moeilijker waar te nemen in het bloed omdat er geen antistoffen te vinden zijn. Daarom spreekt men soms ook van een pseudo-allergie. Ook hier kunnen zowel acute als laattijdige reacties opduiken.’

Histamine als boosdoener

‘Meestal is histamine de grote boosdoener bij een intolerantie. Histamine is een stof die vrijkomt uit bepaalde cellen – de mestcellen of mastocyten – die overal in ons lichaam zitten, van de huid tot de darmen, de longen en zelfs de hersenen. Als die cellen geprikkeld worden, reageert ons lichaam. Histamine kan op zich geen kwaad, de stof wordt verwerkt in onze lever en darmen en zorgt voor de maagzuurproductie die we nodig hebben bij de vertering. Als de hoeveelheid histamine echter te groot is, krijgen onze lever en darmen de stof niet verwerkt en ontwikkelen we klachten.’

‘Een teveel aan histamine lokt heel wat reacties uit in ons lichaam. Zo gaan gladde spieren verkrampen. Gebeurt dat in de darmen, dan krijg je buikpijn, diarree of prikkelbare darmen. Gebeurt dat in de longen, dan krijg je last van astma of kortademigheid. Het kan ook bloedvaten doen uitzetten, wat zorgt voor een lage bloeddruk, duizeligheid, hoofdpijn of gewichtsschommelingen. Histamine zal altijd de zwakke plekken van het lichaam aanvallen, zoals een hernia, lumbago, spierscheur of peesontsteking, die daardoor meer pijn gaan doen. De mestcellen die histamine vrijgeven kunnen bovendien extra geprikkeld worden door bepaalde voedingsmiddelen én er zijn ook voedingswaren die zelf histamine bevatten, zoals onder andere yoghurt, kaas, bier, brood, wijn en azijn. Ben je gevoelig aan histamine? Dan is het belangrijk om voeding te vermijden die histamine bevat of die histamine doet vrijkomen uit de mestcellen.’

De invloed van leeftijd en stress

‘Leeftijd speelt een belangrijke rol bij voedselovergevoeligheid. Hoe ouder we worden, hoe moeilijker ons lichaam het heeft om bepaalde stoffen te verwerken. Daarom ontwikkelen oudere mensen bijvoorbeeld vaker een intolerantie aan eiwitten. De eiwitten uit ons voedsel moeten namelijk verteerd worden door maagzuur. Gebeurt dat niet, dan komen ze in de darmen terecht waar ze worden omgezet in onder andere ammoniak en histamine, die op hun beurt onze lever overbelasten. Oudere mensen hebben vaak een tekort aan maagzuur of nemen langdurig maagzuurremmers die hun vertering verstoren en ontwikkelen zo een eiwitintolerantie.’

‘Een voedselintolerantie put de voorraad vitaminen en mineralen in onze lichaam uit. We krijgen dan tekorten aan stoffen die belangrijk zijn voor onze immuniteit en we worden gevoeliger voor klachten tijdens infecties. Dat is een van de redenen waarom senioren mogelijk vatbaarder zijn voor COVID-19. Zij verteren slecht en krijgen een eiwitintolerantie die op zijn beurt hun lichaam uitput waardoor ze vatbaarder zijn voor ziektes. De ene intolerantie kan bovendien aanleg geven tot een andere omdat je steeds meer tekorten ontwikkelt. We vergiftigen op dat moment ons eigen lichaam als we doorgaan met het eten van de verkeerde voeding, oftewel voeding waarvoor we intolerant zijn. Daarom kan iemand die de verkeerde voeding eet tijdens een griep of COVID-19-infectie daar soms weken – tot maandenlang last van hebben en uiteindelijk chronische vermoeidheid krijgen. Om daaruit te geraken, moet je stap voor stap die intoleranties aanpakken.’

‘Verder is stress een belangrijke en vaak onderschatte factor bij voedselintoleranties. Stress genereert CRH-hormoon dat de mestcellen prikkelt en een histaminereactie uitlokt. Maar ook andere factoren zoals hormonen, zware fysieke inspanningen, griep of een COVID-19-infectie hebben dit effect. Op zulke momenten heeft onze lever te veel werk en geen tijd meer om ook histamine te verwerken. Dan heb je een tijdelijke histamine-intolerantie. Als je op dat moment de verkeerde zaken eet, ontwikkel je klachten. Zo kan het zijn dat iemand op vakantie, zonder stress of ziekte, perfect alcohol kan verdragen, maar op een werkdag last heeft van hoofdpijn, jeuk, huiduitslag of een loopneus na het drinken van alcohol. Alcohol lokt namelijk zo’n histaminereactie uit.’

‘We kunnen onze weerstand echter ook verhogen om voedselintoleranties te voorkomen en klachten sterk te verminderen tijdens een infectie. Dan haat het niet alleen over gezond eten, maar ook over het vermijden van stress en voldoende sporten, dus niet te veel en niet te weinig beweging.’

Kies voor koude olie

‘Een heel goed hulpmiddel bij verschillende intoleranties, waaronder histamine, is het gebruik van vetstoffen zoals boter of koude olie. De stoffen die histamine vrijgeven worden dan trager opgenomen in de darmen en dat geeft de lever meer tijd om te verwerken. Het is hetzelfde principe als frietjes of een vettige maaltijd eten voor je stevig op café gaat. Dat geldt trouwens ook voor lactose of fructose. Als onze bacteriën die stoffen niet kunnen opnemen, zetten bacteriën in onze darm ze om naar gassen en zuren en krijg je last van winderigheid. Dan kunnen koude vetten helpen om dat proces te onderdrukken. Vet is namelijk de vijand van suiker. Met koude vetten bedoelen we niet verhitte olijfolie of koolzaadolie en dergelijke. Dus geen verhit vet zoals in croissants, pizza’s of bij het bakken. Voor het bakken kies je het best rijstolie want die kan beter tegen verhitting.’

Zijn er nu meer intoleranties?

‘Steeds meer mensen krijgen te maken met intoleranties en komt niet enkel omdat we ze beter herkennen. We eten zo weinig mogelijk vet en volgen gemakkelijk eenzijdige diëten. Deze diëten zijn niet per se slecht, maar ze moeten van kortstondige duur zijn. Want hoe gevarieerder we eten, hoe diverser onze darmflora is en hoe beter we alle stoffen kunnen opnemen. Dus een eiwitrijk, koolhydraatarm, vetarm of ander eenzijdig dieet kan op langere termijn aanleiding geven tot het ontwikkelen van een minder goede darmflora. Vaak komen we dan achteraf weer meer bij of voelen we ons nog slechter dan voor het dieet. Wissel dus voldoende af tussen én binnen de verschillende voedingsgroepen. Varieer met fruit, granen, dierlijke en plantaardige melkproducten, magere en vette vis en verschillende groentesoorten.’

‘We eten ook meer en meer bewerkte voeding met bewaarmiddelen, kleurstoffen en suikers. Daardoor herkennen we niet meer op welke stoffen we precies reageren en krijgen we te maken met een chronisch klachtenpatroon. Ons voedingspatroon is er een van overdaad geworden. Combineer dat met stress en het is logisch dat we vaker symptomen zien zoals hoofdpijn, migraine, prikkelbare darm, reuma, gewichtsproblemen, mentale klachten en allerlei allergische reacties.’

Hoe herken je een voedselintolerantie?

‘Om te weten of je een voedselintolerantie hebt, ga je langs bij een arts of diëtist. Zij kunnen een lactose – of fructose – ademtest voorstellen. In samenspraak stel je een voedingsplan op en schrap je dan tijdelijk bepaalde voeding, bijvoorbeeld lactose of voeding rijk aan histamine, om te achterhalen of de klachten verdwijnen. Als je klachten verdwenen zijn, kan je bij het herinlassen van een voedingsmiddel makkelijker herkennen waarop je precies gevoelig reageert.’

‘Patiënten leren vaak bewuster met voeding om te gaan en keuzes te maken, maar soms kunnen supplementen nodig zijn om de spijsvertering te ondersteunen en zo de intolerantie weg te werken. Ze eten voortaan bijvoorbeeld een beetje chocolade, maar dan in combinatie met een tas cafeïnevrije koffie in plaats van een tas gewone koffie. Of ze gebruiken stevia in plaats van suiker in hun yoghurt. Zo zijn ze meer gemotiveerd om hun voedingsgewoontes aan te passen en heeft het aangepaste eetpatroon het gewenste effect. Wie langdurig met lichamelijke klachten rondloopt, kan dus maar beter zijn of haar voedingsgewoontes eens grondig onder de loep nemen.’

(Tekst door Emily Van Campenhout)

Het bericht Hoe ontstaan voedingsintoleranties en kun je er iets aan doen? Wij vroegen het aan diëtiste Christine Tobback verscheen eerst op Gezond.be.

Nescafé Dolce Gusto produceert als eerste koffiemerk lactosevrije en veganistische koffiepads. Ze pakken trouwens niet uit met één, maar meteen met drie verschillende smaken. De Almond Macchiato is een heerlijke melkkoffie gemaakt van amandelmelk. De Coconut Macchiato is een mix van Aziatische koffie met exotische kokosnoten. De Oat Macchiato is dan weer de perfecte dessertkoffie met havermelk en een lichtzoete smaak. Om deze koffies te maken heb je de Genio S-machine nodig, die beschikbaar is in drie verschillende modellen en vier kleuren.

Twaalf capsules Almond, Coconut of Oat Macchiato te koop vanaf €4,19 in Delhaize of op www.dolce-gusto.be.

Het bericht Vangst van de dag: vegan en lactosevrije koffie van Nescafé Dolce Gusto verscheen eerst op Gezond.be.

Intolerantie of slecht verteren?

Natuurlijk is het van groot belang om eerst eens na te gaan of je wel echt lactose-intolerant bent en, specifieker, in welke mate. De hoeveelheid lactose die iemand met een lactose-intolerantie kan verdragen is immers individueel verschillend en afhankelijk van de resterende lactase-activiteit.

Vaak komt het er in dat geval op aan om uit te proberen wat je wel of niet kan verdragen, al kunnen er ook specifieke tests voor lactose-intolerantie uitgevoerd worden. Vraag hier eventueel naar bij je huisarts.  

Een deel van de lactose-intolerante personen kunnen dagelijks gemiddeld meestal nog zo’n 12 gram lactose consumeren zonder klachten. Dat komt overeen met bijvoorbeeld een glas melk of twee tot drie potjes yoghurt.

Sommige melkproducten worden beter verdragen

Sommige melkproducten worden ook in het algemeen beter verdragen dan andere. Yoghurt is er zo één. Bij gefermenteerde melkproducten (zoals yoghurt) wordt de lactose namelijk gedeeltelijk afgebroken tijdens het fermentatieproces. Bovendien verbeteren de yoghurtfermenten ook na de consumptie de lactosevertering van het product bij mensen die lactose moeilijk verteren. Er bestaan ook melkproducten met minder lactose, harde kaas bijvoorbeeld.

Bekijk lijst met ingrediënten

Om jezelf zoveel mogelijk last te besparen, is het natuurlijk belangrijk om te weten of een product al dan niet lactose bevat. Bekijk daarom steeds nauwkeurig de ingrediëntenlijst. Sinds 2014 worden in Europa vaak voorkomende allergenen vet, cursief of onderlijnd etc. op de ingrediëntenlijst geplaatst.

Ga in de ingrediëntenlijst en de verkoopbenaming in de eerste plaats op zoek naar melk, melkpoeder en lactose, maar ook producten die melk bevatten zoals room of kaas.

Zorg dat je de nodige voedingsstoffen blijft binnenkrijgen

Melkproducten zijn een bron van hoogkwalitatieve eiwitten en mineralen zoals calcium. Het is uiteraard belangrijk om deze voedingsstoffen te blijven binnenkrijgen als je geen of minder melkproducten consumeert. Zo kan het helpen om melkproducten in kleinere hoeveelheden te consumeren doorheen de dag . Melkproducten samen met andere voedingsmiddelen, tijdens de maaltijd, innemen kan ook helpen om de symptomen te verminderen en vermijden. Kies daarbij wel voor melkproducten met een lager lactosegehalte (zoals yoghurt of harde kaas, zie boven). Eventueel kan je op zoek gaan naar alternatieven zoals noten, peulvruchten of sojaproducten verrijkt met calcium.

Artikel geschreven met hulp van Danone, expert in yoghurt.

Het bericht Omgaan met lactose-intolerantie: 4 tips verscheen eerst op Gezond.be.

Lactose-intolerantie: te weinig lactase om lactose af te breken

Wat is lactose?

Lactose is de suiker die van nature in melk en producten op basis van melk voorkomt. Daarom wordt lactose ook wel eens melksuiker genoemd. De term lactose is afgeleid van lac, het Latijnse woord voor melk, en het suffix -ose waarmee suikers typisch aangeduid worden. Lactose is een disacharide. Het is namelijk opgebouwd uit twee andere suikermoleculen, ofwel monosachariden. In het geval van lactose zijn deze monosachariden galactose en glucose.

Terwijl galactose en glucose perfect in het bloed opgenomen kunnen worden door het lichaam, is dat niet het geval met lactose. Lactose moet dus worden afgebroken vooraleer het verteerd kan worden. Daarvoor is het enzym lactase verantwoordelijk.

Wat is lactase?

Hydrolyse is de ontbinding van een chemische verbinding door opname van water. Lactase is het enzym dat de hydrolyse van lactose mogelijk maakt. Lactase breekt met andere woorden lactose af in galactose en glucose. Daardoor kunnen die twee suikers opgenomen worden in het bloed.

Lactase is bij de meeste mensen bij de geboorte beschikbaar, maar naarmate ze ouder worden neemt ook het vermogen om dit enzym aan te maken af. Lactase wordt aangemaakt in de wand van de dunne darm.

Wanneer iemand geen of minder lactase aanmaakt,  kan die persoon eveneens geen of minder lactose verteren. De lactose belandt dan onverteerd in de dikke darm, waardoor sommige mensen met spijsverteringsklachten te maken krijgen. In dat geval spreken we van een ‘lactose-intolerantie’. Het is belangrijk om een lactose-intolerantie duidelijk te onderscheiden van een melkallergie en het slecht verteren van lactose (ook wel lactose-malabsorptie genoemd, zonder symptomen). Vandaar dat we beide hieronder nog even afzetten tegen lactose-intolerantie.

Het verschil tussen lactose-intolerantie en melkallergie

Een lactose-intolerantie moet onderscheiden worden van een (koe)melkallergie. Een melkallergie is een allergie voor bepaalde melkeiwitten in koemelk. Wanneer iemand met een melkallergie koemelk binnen krijgt, denkt het immuunsysteem dat het aangevallen wordt. Het reageert hier meteen op, met typische allergische klachten zoals huiduitslag, eczeem, buikpijn, darmkrampen, diarree etc. tot gevolg. Allergische reacties kunnen ernstig zijn en mogelijk zelfs levensbedreigend.

Een lactose-intolerantie en melkallergie hebben dus wel met elkaar gemeen dat in beide gevallen melkproducten een rol spelen en sommige symptomen overeen komen (vooral de spijsverteringsklachten zoals buikpijn, darmkrampen, diarree). Bij een lactose-intolerantie is er echter geen sprake van een allergie voor melkeiwitten. De symptomen zijn bij een lactose-intolerantie te wijten aan het feit dat het lichaam geen of minder lactose kan afbreken, waardoor het ook niet kan opgenomen worden door het lichaam.

Een melkallergie komt minder vaak voor dan een lactose-intolerantie. Vooral baby's en jonge kinderen krijgen er mee te maken, bij volwassenen is het minder frequent. Daar staat tegenover dat het vermogen om lactase aan te maken afneemt bij het ouder worden, waardoor een lactose-intolerantie vaak op oudere leeftijd bij volwassenen voorkomt. Ook baby's en kinderen kunnen niettemin aan een lactose-intolerantie lijden, soms zelfs tegelijk met een melkallergie. 

Iemand met een melkallergie moet alle melkproducten én alle producten die melk of melkproducten bevatten vermijden, ook lactosevrije producten. Die laatste bevatten immers ook melkeiwitten.

Lactose-intolerantie betekent echter niet per definitie dat melkproducten volledig uit de voeding moeten geschrapt worden (al is een medisch check wel noodzakelijk om de lactose-intolerantie te bevestigen en de melkallergie uit te sluiten).

De hoeveelheid lactose die de voeding van een persoon met lactose intolerantie mag bevatten, verschilt van individu tot individu en is afhankelijk van de resterende lactase-activiteit. Enkel personen met de congenitale vorm van lactose-intolerantie (uiterst zeldzaam, zie onder) worden aangeraden om volledig lactosevrij te eten. Personen met de overige vormen van lactose-intolerantie hebben wel nog een gedeeltelijke lactase-activiteit en kunnen meestal nog zo een 12 gram lactose per dag consumeren zonder klachten te vertonen.

Twijfel je of je last hebt van een lactose-intolerantie of melkallergie? Laat je dan testen bij je huisarts. Het is inderdaad belangrijk om allergie voor koemelk-eiwitten of lactose-intolerantie te bevestigen via een medisch onderzoek.

Het verschil tussen lactose-intolerantie en lactose-malabsorptie

Bij de afwezigheid of verminderde activiteit van lactase, zal lactose minder of niet worden gehydrolyseerd in glucose en galactose. Indien dit geen symptomen met zich meebrengt, spreekt men van lactose-malabsorptie, indien er wel symptomen zijn spreekt men van lactose-intolerantie.

De oorzaken van lactose-intolerantie

Wanneer het lichaam niet voldoende lactase aanmaakt om de lactose in melkproducten af te breken en dit symptomen met zich meebrengt, spreken we van een lactose-intolerantie. Wat de oorzaken van lactose-intolerantie betreft kan een onderscheid gemaakt worden tussen primaire lactose-intolerantie en secundaire lactose-intolerantie. In een beperkt aantal gevallen is lactose-intolerantie aangeboren.

Primaire lactose-intolerantie (lactase non-persistence)

Bij primaire lactose-intolerantie komt er een mutatie voor in een van de regulatiegenen van het lactasegen. Hierdoor vermindert de lactaseproductie geleidelijk vanaf een leeftijd van 5 tot 6 jaar. Aangezien een baby vooral melk drinkt, heeft elke baby over het algemeen genoeg lactase om lactose goed te verteren. Eenmaal er wordt overgeschakeld op andere voedingsmiddelen kan de productie van lactase wel enigszins afnemen. Naarmate we ouder worden neemt die productie steeds verder af.

Hierbij zijn duidelijke verschillen te merken tussen bevolkingsgroepen. Afrikanen en Aziaten verliezen het vermogen om lactase aan te maken bijvoorbeeld al vanaf het derde levensjaar. Europeanen blijven over het algemeen wel genoeg lactase aanmaken om lactose te blijven verteren, maar de productie is wel op zijn laagst na ongeveer 20 jaar. Vandaar dat veel mensen pas op latere leeftijd last krijgen bij het verteren van lactose.

Secundaire lactose-intolerantie

Secundaire lactose-intolerantie ontstaat door ziektes van het gastro-intestinaal stelsel. Bepaalde darmziektes of behandelingen van darmziektes kunnen immers als gevolg hebben dat de darmwand niet meer voldoende lactase kan aanmaken. Vaak gaat het slechts om een tijdelijke beschadiging van de darmen, waardoor ook de klachten na een tijdje weer verdwijnen (eenmaal de darm hersteld is). Soms is deze vorm van lactose-intolerantie wel definitief.

Aangeboren lactose-intolerante (congenitale lactase deficiëntie)

Aangeboren lactose-intolerantie is zeer zeldzaam. Soms kan echter iemand geboren worden met een lactose-intolerantie. In dat geval gaat het om een zeldzame, erfelijke vorm van lactose-intolerantie. Het wordt veroorzaakt door een autosomaal recessieve aandoening waardoor er helemaal geen lactase aangemaakt wordt.

De symptomen van lactose-intolerantie

Wanneer de lactose niet of te weinig afgebroken wordt, belandt die rechtstreeks onverteerd in de dikke darm. Daar gaan de darmbacteriën de lactose fermenteren. Hierbij komen gassen en zuren vrij die de volgende spijsverteringsklachten kunnen veroorzaken:

• Opgeblazen gevoel, gevoel alsof het eten niet verteerd is
• Winderigheid
• Buikpijn
• Krampen
• Diarree

Lactose-intolerantie kan ook nog klachten veroorzaken die minder direct met de spijsvertering gelinkt zijn. Denk aan vermoeidheid, hoofdpijn, duizeligheid, neerslachtigheid etc.

De symptomen van lactose-intolerantie kunnen variëren van persoon tot persoon. Hoeveel last iemand ervaart hangt af van de resterende lactase-activiteit en de hoeveelheid lactose die er werd geconsumeerd.

De diagnose van lactose malabsorptie en/of lactose-intolerantie

Om een diagnose te stellen kan een dokter van verschillende soorten tests gebruikmaken, hieronder bespreken we de drie vaakst voorkomende. Deze tests gaan ofwel bij de huisarts of in het ziekenhuis door.

Waterstofademtest

Bij deze test wordt nagegaan of de uitgeademde lucht meer waterstofgas bevat dan gebruikelijk is. Waterstofgas komt vrij wanneer de darmbacteriën in de dikke darm lactose gaan fermenteren. Deze waterstof komt via het bloed in de longen terecht en wordt vervolgens uitgeademd. Vandaar dat bij een waterstofademtest na een eerste ademtest gevraagd wordt om een oplossing met een bepaalde hoeveelheid lactose te drinken. Daarna wordt over een periode van een paar uur meerdere keren de hoeveelheid waterstof in de uitgeademde lucht gemeten. Deze test kan zowel bij volwassenen als kinderen uitgevoerd worden.

Lactose Tolerantie Test (LTT)

Bij deze test wordt het bloedsuikergehalte door middel van bloedafname op verschillende momenten gemeten. Lactose is immers een (melk)suiker. Als deze suiker afgebroken wordt door lactase worden de kleine suikerdeeltjes die zo ontstaan opgenomen in het bloed. Hierdoor stijgt de hoeveelheid suiker in het bloed. Gebeurt dat niet na de inname van een bepaalde hoeveelheid lactose, kan er sprake zijn van lactose-malabsorptie.

Eliminatie-provocatie test

Bij deze test wordt een lactose-vrij dieet voorgeschreven (eliminatie). Als de klachten vervolgens afnemen of zelfs volledig verdwijnen, kan dat een indicatie zijn van lactose-intolerantie. Na verloop van tijd wordt opnieuw lactose aan de voeding toegevoegd (provocatie). Keren de klachten dan terug, is er wellicht sprake van een lactose-intolerantie. Als de klachten niet verdwijnen bij het elimineren van lactose, is dat dan weer een indicatie dat het probleem ergens anders gezocht moet worden.

Hoe omgaan met lactose-intolerantie?

Aanbevelingen bij lactose-intolerantie

De “behandeling” van lactose-intolerantie is er in eerste instantie op gericht de symptomen zoveel mogelijk te beperken.

Zoals eerder al vermeld, hoeft iemand met een lactose-intolerantie niet per se melkproducten volledig uit zijn/haar voedingspatroon te schrappen. Een deel van de mensen met een lactose-intolerantie kunnen gemiddeld nog 12 gram lactose consumeren zonder dat ze last krijgen van symptomen als buikpijn, winderigheid, diarree, krampen… Ze maken immers nog steeds een bepaalde hoeveelheid lactase aan. Enkel mensen met de zeldzame aangeboren vorm van lactose-intolerantie dienen volledig lactosevrij te eten.

Overleg met een diëtist is zeker aangeraden om te bepalen hoeveel lactose verdragen kan worden, alsook welke voedingsmiddelen best vermeden worden of hoe ze het best geconsumeerd worden in het kader van een gevarieerde en evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl.

Enkele algemene tips

• Meestal is het niet nodig om volledig lactosevrij te eten. Een deel van de personen met lactose intolerantie kunnen nog tot 12 gram lactose consumeren zonder klachten te ondervinden. Dat komt overeen met een glas melk of 2 tot 3 potjes yoghurt van 125 gram.
• Geef de voorkeur aan melkproducten met een laag lactosegehalte, zoals harde en belegen kazen, of kies voor yoghurt, aangezien de levende yoghurtfermenten helpen bij de vertering van lactose van het product bij mensen die lactose moeilijk verteren.
• Consumeer melkproducten tijdens of direct na een maaltijd, of verwerk ze in recepten. Door melkproducten te combineren met andere voedingsmiddelen vertraagt de maaglediging en wordt de vertering bevorderd.
• Consumeer geen grote hoeveelheden melkproducten in één keer, maar verspreid de consumptie over de dag. Tot slot kan er geopteerd worden voor calciumverrijkte sojaproducten of het innemen van een enzympreparaat met lactase alvorens het consumeren van een melkproduct. Dat zijn preparaten die lactase bevatten. Met die preparaten kan van normale melk bijvoorbeeld lactosevrije melk gemaakt worden. Bij de apotheek zijn er ook tabletten met het enzym lactase te krijgen. Deze tabletten kunnen ingenomen worden voor de consumptie van melkproducten. Vraag advies aan een diëtist of uw apotheker.

Welke producten bevatten lactose?

Lactose is een bestanddeel van melk en maakt bijgevolg deel uit van melkproducten, bijvoorbeeld:

• Alle soorten melk
• Yoghurt, kwark, vla, pap, pudding
• Kaas (smeltkaas, smeerkaas, harde kaas)
• Room (en dus ook slagroom, koffieroom, zure room, roomboter, roomijs)

Daarnaast worden melkpoeders en melkbestanddelen ook gebruikt in chocolade, koekjes, snoep, soepen, bepaalde geneesmiddelen etc.

Ga in de ingrediëntenlijst en de verkoopbenaming in de eerste plaats op zoek naar melk, melkpoeder en lactose, maar ook producten die melk bevatten zoals room of kaas.

Er bestaan melkproducten met minder lactose (zoals harde kaas). Bovendien bevat yoghurt specifieke levende fermenten die de vertering van de lactose van het product bevorderen bij mensen die lactose moeilijk verteren. Daardoor worden producten zoals harde kaas en yoghurt in het algemeen beter verdragen door mensen met een lactose-intolerantie.

Calcium aanvullen

Melkproducten zijn een bron van het mineraal calcium. Wanneer deze voedingsgroep geschrapt of beperkt wordt, kunnen er tekorten optreden. Let er dus op dat deze tekorten opgevangen worden met andere voedingsmiddelen.

Een goeie manier om dagelijks toch een zekere hoeveelheid calcium op te nemen is door elke dag een potje yoghurt, bij voorkeur natuuryoghurt, te eten. Bij yoghurt wordt lactose namelijk gedeeltelijk afgebroken tijdens het fermentatieproces. De specifieke levende fermenten bevorderen ook de vertering van de lactose van het product na consumptie, bij mensen die lactose moeilijk verteren.

Van andere voedingsstoffen treden er meestal geen tekorten op, tenminste als men voldoende gevarieerd eet.

Dit artikels is geschreven met hulp van Danone, expert in yoghurt.

Het bericht Lactose-intolerantie: oorzaken, symptomen, diagnose en hoe kan je ermee om gaan? verscheen eerst op Gezond.be.

Wat is lactose-intolerantie?

Een ander woord voor lactose is melksuiker, dat te vinden is in alle mogelijke melkproducten. Wanneer iemand last heeft van lactose-intolerantie, dan wordt de melksuiker niet goed gesplitst in de darmen. Melksuiker komt dan in de darm en gaat gisten. Dat kan erg vervelend zijn. Door de gassen en stoffen die bij de vergisting vrij komen kunnen namelijk buikpijn, misselijkheid, een opgezet gevoel en diarree ontstaan. Deze klachten zijn alleen merkbaar na het eten of drinken van producten die lactose bevatten.

Lactose-intolerantie komt in de eerste paar levensjaren eigenlijk heel weinig voor. De splitsing van melksuiker komt tot stand door een enzym (lactase) dat in het slijmvlies van de darm zit en dit enzym is eigenlijk altijd actief in de eerste paar levensjaren. Lactose-intolerantie ontstaat meestal pas later, omdat het enzym dan in sommige gevallen zijn werking verliest. Heeft je kindje veel last van buikkrampjes, winderigheid en huilen na zijn flesje? Dan kan het dus zijn dat er sprake is van koemelkallergie in plaats van lactose-intolerantie.

Verschil tussen lactose-intolerantie en koemelkallergie

Er heerst een groot misverstand over lactose-intolerantie, vooral bij baby’s. Veel mensen denken namelijk dat het hetzelfde is als koemelkallergie. Niets is echter minder waar. Het misverstand wordt waarschijnlijk veroorzaakt omdat beide aandoeningen te maken hebben met klachten die veroorzaakt worden bij het drinken van melk, iets waar baby’s op aangewezen zijn. Omdat baby’s erg veel melk drinken op een dag, kunnen ze van beide aandoeningen de hele dag last hebben en dus huilen.

Wat is dan precies het verschil tussen beide?

Bij koemelkallergie is het kind allergisch voor het eiwit in koemelk, waardoor een reactie wordt veroorzaakt door het immuunsysteem. Bij lactose-intolerantie gaat het er daarentegen om dat het kind bepaalde bestanddelen moeilijk kan verteren. Een kind met koemelkallergie kan andere vormen van melk en melkproducten nuttigen, zoals sojamelk, zonder daar last van te hebben. Een kind met lactose-intolerantie kan geen een melkproduct verdragen. Daarnaast zijn er nog enkele verschillen:

• Intolerantie is meestal tijdelijk, terwijl een voedselallergie juist meestal blijvend is
• Bij intolerantie kun je een bepaald voedingsmiddel slecht verteren, terwijl allergie gaat om de reactie van het immuunsysteem op een bepaald bestanddeel
• Bij intolerantie komen de klachten vaak pas na het eten of drinken van een grote hoeveelheid van het voedingsmiddel, terwijl een allergische reactie al kan ontstaan na het nuttigen van een kleine hoeveelheid
• Bij intolerantie komt een reactie is de reactie pas na langere tijd merkbaar en deze is niet levensbedreigend, terwijl bij een allergie de reactie juist vrij snel aanwezig is en levensbedreigend kan zijn.

Oorzaken van lactose-intolerantie

Wanneer je last hebt van lactose-intolerantie, dan komt dat meestal doordat je hiermee geboren wordt en je het van je ouders hebt meegekregen. Daarnaast kan het zo zijn dat door verschillende oorzaken het enzym dat zorgt voor een goede splitsing van melksuiker niet voldoende aanwezig is, bijvoorbeeld bij een maagdarminfectie of bij vormen van darmkanker.

Onderzoek

Lactose-intolerantie kan door middel van onderzoek op twee manieren worden aangetoond. De eerste is vrij simpel, namelijk nagaan na het nuttigen van welke voeding er klachten ontstaan. De ene keer kan hierbij enkel een product genomen worden dat lactose bevat en de andere keer juist een lactosevrij product. Ontstaan na het eten of drinken van het ene product telkens klachten en bij het andere niet, dan is duidelijk dat er sprake is van een lactose-intolerantie. Hierbij moet eraan gedacht wordt dat het lactoseproduct geen koemelk bevat, om koemelkallergie uit te sluiten.

Wordt er op de polikliniek van het ziekenhuis officieel een onderzoek gedaan naar lactose-intolerantie, dan wordt meestal de focus gelegd op de hoeveelheid waterstof. Deze vormt een maat voor het verteren van melksuiker. In dat geval moet het kind een vast omschreven hoeveelheid melksuiker-oplossing drinken en vervolgens op bepaalde tijdstippen in een apparaat blazen dat de hoeveelheid waterstof meet in de adem. Aan de hand van de waterstofmeting kan gezien worden of de melksuiker voldoende wordt verteerd.

Behandeling

Wanneer er sprake is van lactose-intolerantie, dan bestaat hier niet echt een behandeling voor. De focus wordt dan ook gelegd op het vermijden van producten waar lactose in zit. Vaak kan bij een lactose-intolerantie een bepaalde hoeveelheid lactose geen kwaad. Wordt je kindje groter, dan kan met hulp van een diëtist worden uitgezocht hoeveel je kindje kan verdragen. Je kunt dan met de volgende zaken rekening houden:

• Verspreid het nuttigen van melkproducten over de dag
• Melkproducten als yoghurt en kwark bevatten weinig lactose en kaas zelfs helemaal geen
• Er worden tegenwoordig lactosevrije melkproducten aangeboden in de supermarkt
• Ga je op vakantie of uit eten, dan zijn er pillen te verkrijgen die de klachten van lactose-intolerantie wegnemen

Het bericht Lactose-intolerantie bij baby’s: Symptomen en Voeding verscheen eerst op Gezond.be.