Wat is cortisol?

Cortisol is een hormoon dat door je bijnieren wordt geproduceerd. Het speelt een sleutelrol in de 'vecht-of-vlucht' reactie, waarmee je lichaam zich voorbereidt om snel te reageren op een bedreigende situatie. Cortisol zorgt voor een energieboost, verhoogt je bloeddruk en ondersteunt je immuunsysteem zodat je adequaat kunt reageren.

Hoewel cortisol essentieel is voor korte, acute stressreacties, kan langdurige blootstelling aan hoge cortisolniveaus schadelijk zijn voor je lichaam. Het heeft invloed op verschillende belangrijke processen, zoals je metabolisme, slaapcyclus en geheugenfunctie. Daarom is het belangrijk dat je cortisolniveau goed gereguleerd blijft.

Stress is normaal, maar chronische stress is schadelijk

Het is heel normaal dat je lichaam stress ervaart in bedreigende situaties, zoals een belangrijke presentatie of een drukke werkdag. Dit zorgt ervoor dat je alert blijft en goed kunt presteren. Het probleem ontstaat echter wanneer deze stressreactie voortdurend actief is, zelfs in situaties die geen echte dreiging vormen.

Onze hersenen zijn zo geprogrammeerd dat ze situaties vaak als bedreigender inschatten dan ze werkelijk zijn. Vroeger was het bijvoorbeeld normaal om angst te voelen bij een onbekend geluid in de bosjes, omdat dat duidde op gevaar van wilde dieren. In de moderne wereld reageren we op dezelfde manier op een volle agenda of een vervelende e-mail, terwijl deze situaties helemaal geen gevaar vormen. Ons brein labelt ze echter als een noodsituatie, wat je lichaam onterecht in een staat van ‘vechten, vluchten of bevriezen’ zet. Hierdoor kan chronische stress ontstaan, wat lang niet altijd zichtbaar is, maar wel schadelijke gevolgen heeft voor je gezondheid.

Wat gebeurt er bij chronische stress?

Als je voortdurend onder stress staat, blijven je cortisolspiegels chronisch hoog. Dit zorgt ervoor dat je lichaam in een constante staat van alertheid verkeert, wat op de lange termijn schadelijk kan zijn voor je gezondheid. Langdurig verhoogde cortisolniveaus kunnen leiden tot diverse gezondheidsproblemen, zoals:

• Vermoeidheid: Het constante gevoel van moe zijn, zelfs na een goede nachtrust. Je lichaam krijgt geen kans om zich volledig te herstellen.
• Gewichtstoename: Cortisol stimuleert je eetlust, vooral voor calorierijke en suikerachtige voedingsmiddelen. Dit kan leiden tot vetophoping, vooral rondom je buik.
• Slaapproblemen: Te veel cortisol verstoort je slaappatroon, waardoor je moeite hebt om in slaap te vallen of de slaap vast te houden.
• Veranderende stemming: Je kan last krijgen van gevoelens van angst, depressie of prikkelbaarheid. Je concentratie kan ook afnemen.
• Verzwakt immuunsysteem: Hoge cortisolniveaus kunnen je immuunsysteem onderdrukken, waardoor je vatbaarder wordt voor ziektes.

De gevolgen van langdurig verhoogde cortisolspiegels*

Als cortisol te lang verhoogd blijft, kan dat leiden tot serieuze gezondheidsproblemen:

• Hart- en vaatziekten: Langdurige blootstelling aan hoge cortisolniveaus is een risicofactor voor hart- en vaatziekten. Het kan je bloeddruk verhogen en je bloedvaten verzwakken.
• Diabetes: Cortisol kan de werking van insuline verstoren, wat kan leiden tot insulineresistentie en uiteindelijk diabetes type 2.
• Psychische gezondheidsproblemen: Aanhoudende stress kan bijdragen aan chronische angst en depressie. Cortisol heeft namelijk invloed op de hersenen, en kan je geheugen en emotionele reacties verstoren.
• Verlies van spiermassa en botdichtheid: Chronisch verhoogd cortisol kan spierafbraak en botontkalking bevorderen, wat je risico op osteoporose verhoogt.

Hoe kan je cortisol meten?

Wil je weten of je cortisolniveau te hoog is? Er zijn verschillende manieren om het te meten:

1. Bloedonderzoek: Dit is de meest gebruikelijke manier om cortisol te meten. Het wordt vaak 's ochtends gedaan, omdat je cortisolniveau dan het hoogste is. Dit geeft inzicht in je basale cortisolniveau.
2. Speekseltest: Makkelijker om zelf thuis uit te voeren. Je verzamelt speeksel op verschillende tijden van de dag om te kijken hoe je cortisolspiegels fluctueren.
3. Urineonderzoek: Via een 24-uurs urine monster kun je cortisol meten over de gehele dag. Dit geeft je een goed overzicht van je cortisolniveaus op lange termijn.

Wat kan je doen om cortisol te verlagen?

Gelukkig zijn er verschillende manieren om je cortisolniveau onder controle te krijgen. Hier zijn enkele bewezen strategieën:

• Beweging: Regelmatige lichaamsbeweging helpt je stress te verminderen en je cortisolniveaus te reguleren. Vooral aerobe oefeningen zoals hardlopen, fietsen of zwemmen zijn effectief.
• Mindfulness en meditatie: Wetenschappelijke studies** hebben aangetoond dat mindfulness en meditatie een positieve invloed hebben op het verlagen van cortisol. Ze helpen je lichaam en geest tot rust te komen.
• Slaap: Zorg voor voldoende slaap van goede kwaliteit. Cortisol is nauw verbonden met je slaapcyclus, dus slechte slaap kan je cortisolspiegels verstoren.
• Gezond voedingspatroon: Eet een voedingspatroon dat rijk is aan groenten, fruit, en volle granen. Vermijd suiker en bewerkte voedingsmiddelen die de cortisolproductie kunnen verhogen.

Conclusie

Chronische stress en langdurig verhoogde cortisolniveaus kunnen je gezondheid op verschillende manieren aantasten. Het is belangrijk om de signalen van een te hoog cortisolniveau te herkennen en actie te ondernemen. Gelukkig zijn er veel manieren om je stress te verminderen en je cortisolspiegel onder controle te krijgen, zoals lichaamsbeweging, mindfulness, betere slaapgewoonten en een gezond eetpatroon.

Denk je dat je cortisolniveau te hoog is? Laat je cortisol testen via Leadlife en stel samen een plan op om je stress onder controle te krijgen. Zo kun je niet alleen je niveau verlagen, maar ook je algehele welzijn en levensstijl verbeteren.

* Yaribeygi, H., Panahi, Y., Sahraei, H., Johnston, T. P., & Sahebkar, A. (2017). The impact of stress on body function: A review. Journal of the Endocrine Society, 1(9), 1003–1024

** Koncz, A., Demetrovics, Z., & Takacs, Z. K. (2020). Meditation interventions efficiently reduce cortisol levels of at-risk samples: A meta-analysis. Journal of Psychosomatic Research, 137, 110217.

Het bericht Chronisch gestrest? Dit zijn de signalen van een te hoog cortisolgehalte verscheen eerst op Gezond.be.

In jouw boek benadruk je dat we ons in een aandachtscrisis bevinden. Hoe zie je deze crisis evolueren, en welke concrete stappen kunnen mensen nemen om beter om te gaan met afleidingen in hun dagelijks leven?

Séverine: We zitten zeker in een aandachtscrisis. Deze crisis komt voort uit de digitale overdaad en constante bereikbaarheid, die onze hersenen overbelasten. Maar ik merk dat er de laatste tijd meer en meer krachtige initiatieven worden genomen om hiertegen in te gaan. Scholen verbieden smartphones in de klas – wat eigenlijk een logische maatregel zou moeten zijn. Denk maar aan de jaren 1990, toen het ondenkbaar was dat je een tv mee naar school zou nemen. Ook prikkelarme uren in musea, bioscopen en grootwarenhuizen worden steeds meer ingevoerd. Dit is niet alleen nuttig voor mensen met een label, maar voor iedereen die last heeft van chronische overprikkeling. Verder zien we initiatieven zoals stilteafspraken bij de kapper, waarbij je even in een afgesloten bubbel kan zitten zonder smalltalk te forceren, en de opkomst van sensorische deprivatietanks – een cocon waarin je helemaal afgesloten bent van zintuiglijke prikkels en drijft op water met magnesiumzout. Er zijn zelfs restaurants waar je een gratis fles wijn krijgt als je je telefoon inlevert bij het binnenkomen, en plekken zoals The Offline Club, waar je anderen kan ontmoeten zonder dat digitale apparaten in de buurt zijn. Dit zijn allemaal hoopvolle tekenen dat er een tegenbeweging is, zoals de ‘slow movement’ – slow food, slow media, slow cities – die streeft naar meer aandacht, rust, en verbinding​.

Wat betreft concrete stappen, raad ik aan om digitale time-outs in te voeren. Dit betekent dat je zelf kan beslissen wanneer je berichten en mails bekijkt, in plaats van ze constant tussendoor te nemen. Dit is essentieel om multitasken te vermijden, want ons brein is daar simpelweg niet voor gemaakt. Je kan bijvoorbeeld meldingen uitzetten, de wifi uitschakelen tijdens focuswerk, of je mailbox pas openen na het afronden van een belangrijke taak. Daarnaast is het belangrijk om je focustijd zo breinvriendelijk mogelijk te organiseren, rekening houdend met de beperkingen van je prefrontale cortex (PFC). Deze regio in je brein, die verantwoordelijk is voor focus en cognitieve inspanning, kan niet multitasken en heeft behoefte aan prikkelvrije pauzes. Door dit te erkennen en je werk op een andere manier aan te pakken, kan je je PFC ontlasten en productiever worden. Zo krijg je meer gedaan in minder tijd, en houd je energie over voor andere belangrijke zaken.

Tot slot kan je je omgeving concentratievriendelijk maken door storende prikkels te bannen of te filteren. Dit kan bijvoorbeeld door oordoppen of een koptelefoon te gebruiken in een drukke omgeving. Ook visuele prikkels kan je beperken door bewust je werkplek te kiezen, bijvoorbeeld met je rug naar anderen of met zicht op groen, zoals een plant op je bureau. Daarnaast kunnen duidelijke afspraken met je werkgever, collega’s en zelfs je partner helpen om onnodige afleidingen te voorkomen. Zo kan je bijvoorbeeld afspreken dat je partner je enkel belt voor dringende zaken en voor alles anders een sms stuurt, zodat je die pas kan beantwoorden wanneer je daar ruimte voor hebt.

Je beschrijft hoe de digitale wereld bijdraagt aan overprikkeling. Wat zijn volgens jou de meest schadelijke effecten van technologie op ons brein, en hoe kunnen we daar bewust mee omgaan zonder volledig digitaal te detoxen?

Séverine: Technologie beïnvloedt ons dopamine-niveau, wat resulteert in een constante zoektocht naar beloningen. Dit betekent dat we steeds minder kunnen genieten van eenvoudige dingen. Zoals ik in mijn boek uitgebreid beschrijf, leidt dit tot verslaving en vermindert het ons vermogen om ons te concentreren. Dit verschijnsel komt door de dopaminepieken die ontstaan wanneer we steeds weer worden blootgesteld aan nieuwe digitale prikkels, zoals notificaties of social media. Hierdoor raken we gewend aan voortdurende stimulatie, wat ten koste gaat van onze aandachtsspanne en mentale rust.

Het is echter niet realistisch of noodzakelijk om volledig te stoppen met technologie. In plaats daarvan pleit ik voor een 'digitaal dieet', waarbij je bewust en selectief omgaat met technologie. Dit houdt in dat je bepaalt welke technologie écht waardevol is en wanneer je die gebruikt. Bijvoorbeeld door schermtijd te verminderen, technologievrije momenten in te plannen (zoals tijdens maaltijden of wandelingen), en je digitale leven op te ruimen. Een praktisch voorbeeld van dit dieet is het beperken van notificaties of zelfs het volledig uitschakelen van wifi tijdens focuswerk. Hierdoor creëer je momenten van rust en kun je je beter concentreren op wat echt belangrijk is​.

Daarnaast adviseer ik om bewust om te gaan met je technologietijd. Plan periodes in waarin je volledig offline bent en kies voor mediavraatzucht in gecontroleerde hoeveelheden, zoals een uur per avond. Het draait allemaal om de balans: technologie kan nuttig zijn, maar je moet de controle behouden en het zo inzetten dat het je helpt om je kernwaarden en doelen te ondersteunen. Door deze structurele keuzes te maken, ben je niet langer een slaaf van je ICT-apparaten, maar een meester die zelf bepaalt hoe, waar, en wanneer technologie wordt gebruikt​.

Je koppelt chronische stress aan een verstoord concentratievermogen. Welke rol speelt levensstijl, zoals slaap en voeding, in het herstellen van zowel stress als focus?

Séverine: Chronische stress verstoort ons concentratievermogen op verschillende niveaus en leidt zelfs tot ontstekingen in het lichaam en het brein. In mijn boek benadruk ik het belang van een gezonde levensstijl om dit te herstellen. Slaap, voeding, en beweging spelen daarbij een cruciale rol. Gebrek aan slaap verstoort bijvoorbeeld de werking van de prefrontale cortex (PFC), het deel van ons brein dat verantwoordelijk is voor focus en planning.

Daarnaast leg ik in mijn boek ook uit hoe ademhalingstechnieken, zoals een verlengde uitademing, en het ontspannen van je spieren, de nervus vagus activeren. Dit helpt om chronische stress te verlichten. Een andere belangrijke techniek is mindfulness: door één ding tegelijk te doen met volle aandacht, kun je je brein helpen om de overprikkeling te verminderen en rust te vinden​.

Meditatie is een krachtige tool die ik aanbeveel om je aandacht te trainen en je stress te verlagen. Door regelmatig te mediteren – zelfs maar tien minuten per dag – leer je jezelf beter te focussen en ontlast je je brein. Dit kan bijvoorbeeld door ademhalingsmeditatie, waarbij je je focus op je ademhaling legt en ondertussen je stresshormonen afvoert .

Een ander concept dat ik bespreek in mijn boek is het belang van ontfocustijd, waarbij je je gedachten vrij laat afdwalen. Dit helpt niet alleen om je brein te resetten, maar ook om informatie beter te verwerken en op te slaan in je langetermijngeheugen. Door momenten van ontfocussen in te plannen, kun je na periodes van intensief focuswerk je mentale energie aanvullen en je concentratie verbeteren.

Ten slotte is het essentieel om je to-dolijst te verkleinen en realistisch te blijven in wat je kunt doen. Je kunt niet alles tegelijk aanpakken. Daarom raad ik aan om kritisch te kijken naar je prioriteiten en selectief te zijn in wat je opneemt in je dagelijkse taken, zodat je niet steeds in een rushmodus blijft.

Je spreekt in jouw boek over een 'prikkeldieet' en het nemen van digitale time-outs. Kun je uitleggen hoe we deze concepten in ons dagelijks leven kunnen toepassen zonder ons afgesloten te voelen van de buitenwereld?

Séverine: Een prikkeldieet draait niet om jezelf volledig isoleren, maar juist om bewust te kiezen welke prikkels je toelaat en welke je vermijdt. Het gaat om selectieve aandacht: welke informatie, geluiden, beelden of activiteiten zijn echt belangrijk voor jou? Dit betekent bijvoorbeeld dat je je mailbox op vaste momenten checkt in plaats van constant meldingen te ontvangen die je afleiden.

In mijn boek bespreek ik hoe je in je persoonlijke leven ook afspraken kan maken met vrienden, familie, en collega’s over wanneer je bereikbaar bent. Het gaat erom prikkels te filteren, zodat je brein minder hoeft te verwerken, wat cruciaal is voor het herstellen van rust en het voorkomen van chronische overprikkeling​.

Een prikkeldieet betekent bewuste keuzes maken over welke prikkels je toelaat, hoe vaak je ze binnenlaat, en hoelang je eraan wordt blootgesteld. Je kan eenvoudige stappen ondernemen, zoals het dempen van prikkels in je omgeving (bijvoorbeeld door strategisch te kiezen waar je zit in een druk restaurant) of je digitale gewoonten aanpassen, zoals het beperken van sociale media tot specifieke tijden en geen telefoon gebruiken tijdens maaltijden of andere rustmomenten​.

Daarnaast is het belangrijk om te erkennen dat je energiehuishouding verschillend is per situatie. Voor de ene persoon kan een drukke bijeenkomst veel energie kosten, terwijl een ander er energie van krijgt. Daarom is het belangrijk om je eigen energielekken te identificeren en daar bewust keuzes in te maken. Bijvoorbeeld door minder sociale afspraken per week te plannen of ervoor te kiezen om tijdens je woon-werkverkeer geen intensieve prikkels op te zoeken​.

Samenvattend: een prikkeldieet en digitale time-outs gaan niet om volledige afsluiting, maar om het creëren van ruimte voor jezelf door selectieve en bewuste keuzes te maken in de prikkels die je dagelijks toelaat​.

In je boek benadruk je het belang van zelfzorg als een levensstijl, waarbij micro-momenten en routines centraal staan. Hoe kunnen mensen dit in de praktijk brengen zonder het gevoel te hebben dat ze er nog meer aan hun to-do lijst toevoegen?

Séverine: Het sleutelwoord is inderdaad zelfzorg verweven in je dagelijks leven in plaats van het als een extra taak te zien. Zelfzorg kan en moet bestaan uit kleine momenten van rust en aandacht voor jezelf, zoals een paar minuten bewust ademen of even stilstaan in plaats van door te rushen. Het zijn de micro-momenten die je tussendoor kan integreren, zoals een korte wandeling of het bewust loslaten van je werkdag door de laptop dicht te doen zodra je klaar bent. Deze momenten zorgen ervoor dat je geest en lichaam de tijd krijgen om te herstellen van de dagelijkse hectiek.

Een belangrijk onderdeel hiervan is het herbekijken van je verwachtingen. We proberen vaak in al onze rollen te excelleren – als ouder, partner, werknemer – terwijl het juist belangrijk is om te bepalen welke rollen op dit moment het belangrijkst voor je zijn. Dit betekent dat je soms ballen moet laten vallen, en dat is oké. Bijvoorbeeld: je hoeft niet altijd perfect te presteren op je werk én thuis.

Als je bijvoorbeeld meer tijd wilt doorbrengen met je kinderen, kun je besluiten om je laptop dicht te houden zolang ze wakker zijn, zodat je ze je volledige aandacht kunt geven. Of als je merkt dat je meer tijd aan je passie wilt besteden, overweeg dan om je werktijd aan te passen of bewuste keuzes te maken over welke verantwoordelijkheden je echt op je moet nemen en welke niet.

Wat ik ook benadruk in mijn boek, is dat het belangrijk is om de verwachtingen die je van jezelf hebt, opnieuw onder de loep te nemen. Moet je mailbox elke dag leeg zijn? Moet je elke dag stofzuigen? Moet je op elke vergadering aanwezig zijn? Het is cruciaal om realistische en passende keuzes te maken, waarbij je aandacht geeft aan de dingen die echt belangrijk voor je zijn​.

Zelfkennis is hierin een essentiële factor. Veel mensen weten niet meer wat ze echt willen of nodig hebben omdat ze te veel gefocust zijn geweest op wat anderen van hen verwachten of wat de maatschappij hen oplegt. Wanneer je jezelf leert kennen en weet wat echt bij je past, wordt het makkelijker om keuzes te maken die jouw welzijn ondersteunen​.

Van rush naar rust door Séverine Van De Voorde is uitgegeven bij Borgerhoff & Lamberigts.

Het bericht Van rush naar rust: in gesprek met Séverine Van De Voorde verscheen eerst op Gezond.be.

De Cirkel van Betrokkenheid omvat alle zaken waarover we ons zorgen maken, maar waar we geen directe controle over hebben. Denk aan het gedrag van anderen, wereldgebeurtenissen, of beslissingen die door anderen worden genomen. Hoewel we geen directe controle hebben over deze zaken, kunnen ze nog steeds invloed hebben op ons leven en onze gevoelens. Het is belangrijk om ons bewust te zijn van deze zaken, zodat we kunnen leren hoe we er op een gezonde en productieve manier mee om kunnen gaan.

Binnen deze cirkel bevindt zich een speciale plek, de Cirkel van Invloed, waarin we dingen vinden waar we wél controle over hebben. Dit zijn voornamelijk onze eigen gedragingen, reacties, gedachten en beslissingen. Het zijn de dingen waar we actief verandering in kunnen aanbrengen. Door ons te concentreren op deze aspecten, kunnen we onze cirkel van invloed vergroten en een grotere impact hebben op onze omgeving.

Het geheim van succes is simpel: richt je op je cirkel van invloed. Door je tijd en energie te steken in zaken waar je echt iets aan kunt veranderen, vergroot je je invloed en verantwoordelijkheid.
Want waar je aandacht aan geeft, dat groeit.
Dus, in plaats van ons zorgen te maken over dingen die buiten onze controle liggen, kunnen we beter onze krachten richten op het oplossen van problemen waar we wel iets aan kunnen doen.

Oefening: De Weg naar Invloed

1. Maak een lijst van je belangrijkste uitdagingen, op werk en privé.
2. Teken een grote cirkel op papier en plaats jezelf in het midden. Dit is je cirkel van betrokkenheid.
3. Teken binnen deze cirkel je cirkel van invloed.
4. Verdeel je uitdagingen over beide cirkels: zet zaken waar je geen invloed op hebt in de cirkel van betrokkenheid en zaken waar je wel invloed op hebt in de cirkel van invloed.
5. Analyseer je situatie: hoeveel van je uitdagingen liggen buiten je cirkel van invloed? Waarin steek je veel tijd en energie? Wat wil je doen met uitdagingen binnen je cirkel van invloed?
6. Kies drie uitdagingen waar je aan wilt werken en bedenk welke stappen je kunt zetten om ze aan te pakken.

Met een positieve focus op onze cirkel van invloed kunnen we onze impact vergroten en onze weg naar succes met een glimlach bewandelen.

Bron: Stephen Covey – The 7 Habits of Highly Effective People

Het bericht Stressvrij succes: focus op je cirkel van invloed verscheen eerst op Gezond.be.

Waarom een relaxatie-app?

Online apotheek Newpharma krijgt dagelijks vragen over producten die helpen te ontspannen of ervoor zorgen dat je minder stress hebt. In tijden van corona merkte het bedrijf ook dat veel medewerkers op zoek gingen naar oplossingen via yoga en mindfulness.

‘We willen aantonen dat we een digitale beleving kunnen aanbieden, en niet alleen pilletjes’ zegt CEO Gilles Jourquin. ‘Zo hebben we een rechtstreekse impact op het gevoel en de beleving van mensen. Relaxation by Newpharma werd daarom ontwikkeld in samenwerking met yoga specialisten van JIMS, muziek experts van Raygun en input van klanten.’

Hoe werkt de app?

‘Relaxation by Newpharma wil mensen de kans geven om te ontsnappen aan de dagdagelijkse drukte. De app moet een leuke digitale beleving bieden die de vijf zintuigen stimuleert om even tot rust te komen. Dat kan al in minder dan vijf minuten, want tegenwoordig hebben we nog weinig tijd. Of dat nu thuis is, op het werk of onderweg, de app laat je de voordelen van ontspanning ontdekken aan de hand van 3D-animaties, geluiden, yoga en ademhalingsoefeningen.’

‘De ademhalingsoefeningen in de app hebben een positief effect op stress en angst, verlagen de hartslag en verhogen het zuurstofgehalte in je bloed. De geluiden, hersengolven en 3D-geluiden hebben dan weer een bewezen invloed op het algemeen welzijn. Met de functie Awesome Breath krijgt de gebruiker gepersonaliseerde feedback over zijn prestaties. Dankzij de camera kan hij zijn posities vergelijken met die van de avatar en zijn houding tijdens volgende sessies corrigeren.’

‘Je kunt dus je geest ontspannen aan de hand van geluiden. Daarbij is het wel belangrijk dat je oortjes of een koptelefoon gebruikt. De geluiden en ademhalingsoefeningen zijn ideaal voor onderweg. Ben je thuis of heb je wat meer plaats, dan kun je bewegingsoefeningen doen. We willen dat mensen de app kunnen gebruiken op elke plek, op elk moment.’

Minder stress, voor iedereen

‘Bij Newpharma houden we de drempel graag laag. We wilden de app beschikbaar stellen voor iedereen, daarom is het een gratis app. Iedereen heeft tegenwoordig ook een smartphone, dus de beleving is altijd dichtbij. Wat we in return willen van de gebruikers? Zoveel mogelijk feedback, zodat we daar verder mee aan de slag kunnen.’

‘We zijn erg trots op de lancering van onze app en hopen met heel ons hart dat deze zal bijdragen aan de gemoedsrust van de gebruikers, op elk moment van de dag. De missie van Newpharma is om gezondheid toegankelijker te maken. Relaxation by Newpharma sluit daar naadloos bij aan’, zegt Gilles Jourquin.

Relaxation by Newpharma is gratis beschikbaar via de App Store of Google Play Store.

Het bericht Ontsnap aan de dagelijkse drukte met deze relaxatie-app verscheen eerst op Gezond.be.

Zijn we de kunst van ontspannen verleerd?

Eén op drie van de bevraagde volwassenen voelt zich wekelijks gestresseerd. Belgen blijven worstelen met het vinden van een goede work-life balance: maar liefst 43% van de Belgische deelnemers vindt het moeilijk om een evenwicht te vinden. Ze zijn vaak na de werkuren bezig met hun werk (52%) of checken hun e-mails nog (68%). Omdat ze beseffen hoe belangrijk het is voor de fysieke en mentale gezondheid, zoekt 80% van de volwassenen naar manieren om meer te relaxen.

55% van de Belgen vindt het nog altijd moeilijk om te ontspannen en ze nemen er zelden de tijd voor (56% Belgen neemt minder dan 1 uur per dag vrij). Tijdsgebrek wordt vaak vernoemd als een belangrijke oorzaak (91%), maar opvallend: ze weten ook niet meer hoe ze moeten relaxen (33%). Hierdoor grijpen ze terug naar wat ze kennen en zijn ze dus heel vaak achter hun TV (88% meer dan 2u/week) of digitale games (58% meer dan 2u/week) te vinden. Dit ondanks het feit dat maar liefst 70% vindt dat creatief bezig zijn meer voldoening geeft dan passievere vormen van ontspanning zoals bijvoorbeeld televisiekijken.

Volgens professor Lieven Annemans moeten we meer op zoek naar actieve ontspanning: ‘Veel mensen worden geleefd, en de digitale evolutie heeft daar erg toe bijgedragen met heel veel screen time en passieve ontspanning. De fear of missing out is ons allemaal wel bekend. We zouden moeten evolueren naar de joy of missing out. En dat kan heel eenvoudig: schuif op tijd en stond alle schermen aan de kant en doe bewust aan actieve ontspanning. Door bijvoorbeeld een constructie te bouwen kan je hoofd helemaal tot rust komen. Wanneer daar dan ook nog een creatieve component bijkomt, stijgt het geluksniveau. Spelen, ook als volwassene, kan ik dus alleen maar sterk aanbevelen als manier van relaxatie.’

Drempels om aan het spelen te slaan

We zien dat 32% van de Belgen denkt dat het sociaal niet aanvaard is om te spelen of dat spelen enkel te verantwoorden is als je zelf kinderen hebt. Nochtans leeft de overtuiging dat spelen de creativiteit kan bevorderen. Veel volwassen vinden het belangrijk om aandacht aan creativiteit te besteden (89%), maar slechts enkele vinden dat ze het ook effectief zijn (36%). Ze zijn bang om zelf creatief aan de slag te gaan omdat ze denken te zullen falen (49%) of omdat ze er van overtuigd zijn dat anderen creatiever zijn (66%).

Moeder waarom spelen we? ​

Maar liefst 82% Belgen beseft dat spelen hen kan helpen om te ontspannen. Daarboven gelooft 86% dat spelen de werking van het brein verbetert, 65% dat het hen helpt om creatiever te zijn en 67% dat het hen jong houdt. Uit het onderzoek blijkt dat Belgen door te spelen vaak terugdenken aan gelukkige momenten uit hun kindertijd. Zo vinden ze opnieuw aansluiting met het kind in zich. Hoog tijd dus om het kind in ons terug naar boven te halen.

Het bericht Nieuw onderzoek: Belgen weten niet hoe ze moeten ontspannen verscheen eerst op Gezond.be.

We wandelen een klein stukje de heide in en maken meteen een eerste stop. Daar geeft Anthony me een introductie over bosbaden en geeft hij enkele tips om de beleving zo goed mogelijk te laten verlopen. We lopen op eigen tempo verder en maken een tweede stop. Het eerste wat we doen is stilstaan en het landschap in ons opnemen. We gaan na wat het met ons doet en hoe we ons voelen. Nadien doen we enkele ademhalingsoefeningen, waarna ik meteen merk dat ik al heel wat relaxter ben.

Even later zetten we ons in een open stukje veld. Daar doen we een oefening waarbij je focust op een bepaald punt in het landschap. Anthony begeleidt me al pratend doorheen de oefening. Opeens merk je dat er veel details zijn die je anders ontgaan. De kleuren die je ziet vallen plots veel harder op en lijken wel feller. Tijdens deze oefening merk ik wel dat mijn gedachten soms nog afdwalen. Maar dat is niet erg, volgens Anthony. Het doel is niet om je hoofd volledig leeg te maken en enkel met de natuur bezig te zijn. Je mag je gedachten toelaten, maar moet ze ook weer kunnen loslaten.

We wandelen verder en zetten ons op een omgevallen boom. Daar volgt na de visuele oefeningen een oefening op gehoor. We sluiten onze ogen en Anthony begeleidt me door de geluiden. We luisteren naar de vogels, de auto’s die we in de verte horen, het bewegen van de bomen en de wind. Ik besef dat sommige geluiden me normaal volledig zouden ontgaan. Het valt me op hoe luid de wind eigenlijk is. Misschien is het door zijn permanente aanwezigheid, maar ik stond er nooit eerder bij stil dat de wind zoveel lawaai kan maken. Na de eerste oefeningen voel ik me al helemaal anders. Ik had de afgelopen week veel last gehad van vermoeidheid. Die ochtend voerde ik nog een strijd om mijn ogen open te houden en had ik weinig energie. Na een dik uur bosbaden voel ik duidelijk een verschil. De vermoeidheid is er nog, maar mijn lichaam lijkt die te accepteren, waardoor ik er ook minder last van lijk te hebben.

Wanneer we verder wandelen volgt meteen een andere oefening. We gaan heel erg traag wandelen en leunen met onze schouders een beetje achteruit, zodat ons lichaam ons niet voorruit trekt. Hierdoor krijg ik het gevoel dat ik plots veel lichter ben. Het lijkt wel of de aarde mij draagt, in plaats van dat ik mezelf moet dragen. Nadien gaan we verder met een tastoefening. We nemen een dennenappel en ik leer meteen hoe de natuur eigenlijk altijd hetzelfde is en een vast patroon heeft.

Tijdens onze bosbadsessie benadrukt Anthony dat bosbaden eigenlijk geen allesomvattende term is. Want het gaat vooral om bewust contact leggen met de natuur, en dat gaat verder dan enkel het bos. Al vind je heel wat stukje bos op de Kalmthoutse Heide, een groot deel van het gebied bestaat ook uit heide of open grasvelden. Zo stoppen we even bij een klein veldje met mos. Daar doen we één van de leukste oefeningen. We doen onze schoenen uit en wandelen met blote voeten over het mos. Hier en daar liggen wat takjes, maar ik probeer niet op de prikkels te letten en blijf wandelen. Want ook dat is een aspect van bosbaden: de natuur in al zijn vormen accepteren en omarmen. We gaan op de grond liggen en laten het mos ons lichaam dragen. De bijtende mieren moet je erbij nemen.

Ten slotte tasten we ook onze reukzin en smaakzin af. We ruiken aan de dennennaalden en proeven er ook van. Anthony legt me uit waar ik op moet letten als ik dat zelf eens wil doen en waarschuwt me voor giftige naalden. Bomen, en vooral naaldbomen, geven veel fytonciden af. Het is bewezen dat het inademen van die stoffen goed is voor je immuniteit. We ruiken aan verschillende planten en bomen, die elk een andere geur hebben.

We wandelen verder naar een open plaats, waar langs de zijkant enkele bomen staan. Ik laat mijn gewicht op de boom rusten en sluit mijn ogen. Opnieuw begeleidt Anthony mij doorheen de oefening. Na een tijdje heb ik het gevoel dat de boom niet meer zo hard is en dat hij zelfs mee beweegt met de beweging van mijn buik wanneer ik adem. Ik voel me plots heel wat lichter en er valt een soort druk van mijn lichaam. Na deze oefening wandelen we terug en eindigen we met de oefening waarmee we ook begonnen zijn. We kijken naar het landschap, controleren onze ademhaling en achterhalen hoe we ons voelen. En er is zeker een verschil. Mijn lichaam voelt heel wat lichter aan en ik ben minder gestrest.

Anthony vertelt me dat onderzoek bewezen heeft dat als je dit drie dagen aan een stuk doet, je de effecten tot een maand na het bosbaden nog voelt. Na mijn sessie zou ik de positieve invloed van het bos dus nog een kleine week moeten voelen. Ik voel een licht verschil, maar ik geloof zeker dat wanneer je dit op regelmatige basis doet, het verschil nog groter is. Als ik nog eens ga wandelen in de natuur, is dat vanaf nu zeker een andere ervaring voor mij.

Wil je zelf eens gaan bosbaden, alleen, in groep of als bedrijf? Of wil je op een gezonde manier aan een herstelperiode starten? Voor meer informatie en afspraken met Anthony kun je terecht op treewise.be.

Het bericht Bosbaden uitgetest: hoe de kracht van de natuur je lichaam en geest beïnvloedt verscheen eerst op Gezond.be.

Overnachten in de stilte

Natuurhuisje

Op natuurhuisje.be kun je een vakantiehuis boeken in het midden van de natuur. Wat dacht je er bijvoorbeeld van te overnachten in een huis gelegen op anderhalve meter hectare eigen bos in het Nederlandse Tonden? De grote ramen zorgen ervoor dat je, ook binnen, het gevoel hebt dat je buiten leeft. Dit huis is dan ook perfect om met een iets grotere groep te komen relaxen. Wil je liever alleen of met twee de rust gaan opzoeken, dan is een huisje aan een meer in het Nederlandse Drenthe meer jouw ideale match.

Info: dit huis heeft id 45764, natuurhuisje.be.

Slow Cabins

Wil je je overnachting in de natuur naar een hoger niveau tillen, dan kun je ook altijd via Slow Cabins een huisje huren. De cabins zijn telkens gelegen in verborgen, niet-kwetsbare stukjes natuur op maximum twee uur rijden van grootsteden en zijn ook bereikbaar met het openbaar vervoer. Hun eco-design zorgt ervoor dat gasten optimaal kunnen verbinden met elkaar en de natuur. Er is bovendien geen internet, dus je kunt echt volledig ontspannen zonder prikkels van buitenaf.

Info: slowcabins.be

Boomhut

Als kind altijd graag in een boomhut willen wonen? Dan is deze overnachtingsplaats in het Vlaams-Brabantse Asse een match made in heaven. In deze ecologische boomhut kun je volop genieten van de rust en natuur. Ook hier moet je niet rekenen op elektriciteit of internet, wel op een hout gestookte hottub, ecologische douche en tuin met tafelbarbecue.

Info: vipio.com

Op retraite

Een stilteretraite staat – je kunt het al raden – helemaal in teken van stilte. Het is een moment om tot rust te komen en te focussen op jezelf, zonder afleiding. Het kan soms confronterend zijn, want zonder je telefoon en sociale verplichtingen ben je opeens helemaal op jezelf aangewezen. Er zijn verschillende soorten retraites. Zo heb je de klassieke Vipassana-meditatie, ook wel inzichtsmeditatie genoemd, die volledig in het teken staat van – jawel – mediteren. Andere retraites bieden ook creatieve activiteiten of wandelingen aan. Niet elk retraite duurt even lang. Je kunt er vinden van één dag, een weekend, een vijf- of tiendaagse of zelfs van meerdere maanden.

Zwijgen tussen de paters

Verschillende abdijen zetten hun deuren open voor gasten die willen genieten van de stilte. Zo kun je in de abdij van Maredsous een paar dagen doorbrengen zonder externe prikkels. Ook in de abdij van Averbode kun je alleen of in groep bezinnen, en dit voor maximum een week. Daarnaast kun je ook echt leven als een pater en mee bidden. In Drongen kun je een paar dagen tot rust komen in de groene omgeving van de abdij. Tijdens de stiltedagen worden ook nog andere activiteiten aangeboden, zoals een meditatieve wandeling, schrijfoefening of een geleide meditatie.

Waar: in verschillende abdijen in België
Wanneer: doorlopend
Prijs: in de abdij van Maredsous betaal je €39 per dag voor een kamer zonder douche en WC en €42 per dag voor een kamer mét sanitair.
Info: tourisme-maredsous.be

Mindfulness voor beginners – One Day Retreats

Vind je een weer een beetje te veel van het goede, dan kun je ook kiezen voor een eendaagse retraite. De hele dag staat in het teken van stilte en opladen. Ideaal voor als je nog niet helemaal zeker weet of zo’n retraite wel écht iets voor jou is.

Bij One Day Retreats worden er verschillende thema’s aangeboden, zoals slowing down your life of een holistische zwangerschapscursus. Wil je toch wat meer, dan kun je ook kiezen voor een weekend of zesdaagse.

Waar: Zwier & Het Lichtcentrum, Nederland
Wanneer: de eerstvolgende retraite vindt plaats op 5 maart
Prijs: verschillend per retraite
Info: onedayretreats.nl

Rustig worden in Friesland

Een weekendje weg in het Nederlandse Friesland om te mediteren en tot rust te komen. Dat is wat Suzan van de Roemer, samen met kok Elodie, aanbiedt tijdens haar maandelijkse retraites. Het weekend wordt gekenmerkt door de slagzin: ‘Niks moet, niksen mag.’ Tijdens het weekend staat stilte centraal, maar kan er ook ruimte zijn voor gesprekken met anderen. Naast georganiseerde activiteiten zijn er ook genoeg momenten waarop je vrij bent, zodat je alles kunt laten bezinken.

Waar: Friesland, Nederland
Wanneer: maandelijks
Prijs: vanaf €400
Info: mindful-matters.nl

Yoga en stilte in Marokko

Zie je een combinatie van yoga, workshops en gezond eten wel zitten, dan is BE YOU(t)FUL de perfecte retraite voor jou. Die gaat door in Marokko en wordt georganiseerd door het Belgische Studio Stil. Zij bieden doorheen het jaar yogalessen aan en gaan elk jaar dus ook op yogaretraite. Eigenares Karen Peeters laat je een volledige week genieten en aan jezelf werken, zodat je er nadien weer vol energie tegenaan kunt.

Waar: Essaouira, Marokko
Wanneer: 23-30 april 2022
Prijs: €1.399
Info: studiostil.be

Stiltegebieden

Op verschillende plaatsen in België vind je stiltegebieden. 100% stilte kunnen we niet garanderen, maar je kunt er wél genieten van een aangename akoestische omgeving en de geluiden van fauna en flora overheersen sowieso. Stiltegebieden heb je in verschillende gemeenten, wij lijsten vijf must-hears (heb je hem?) op.

Bornem, Antwerpen

In de polders van Bornem vind je een stiltegebied waarvan het landschap gekenmerkt wordt door open water, broekbossen en natte gras- en hooilanden. Verder staan er ook heel wat populieren, die je vooral tijdens de zomer verwennen met hun geritsel. Je kunt er ook terecht voor stiltewandelingen georganiseerd door stiltegidsen. Deze starten telkens vanuit twee musea: de Notelaer of de Zilverreiger, gelegen in het centrum van het stiltegebied.

Info: bornem.be

Kalmthoutse Heide, Antwerpen

Misschien wel het bekendste stiltegebied: de Kalmthoutse Heide. Jaarlijks wordt hier een activiteit georganiseerd om de stilte te vieren tijdens de Internationale Dag van de Stilte in het laatste weekend van oktober. In de Kalmthoutse Heide kun je heerlijk wandelen, fietsen of zelfs paardrijden. De ideale plek om sportief tot rust te komen.

Info: grensparkkalmthoutseheide.com

Altenbroek, Limburg

Stiltegebied Altenbroek is de perfecte locatie voor mensen die willen wandelen in een ongeschonden landschap. Dankzij de verschillende speelzones, waaronder twee heuse speelbossen en een avonturenpas, kunnen ook kinderen zich hier helemaal uitleven. Ook dierenliefhebbers komen hier aan hun trekken, want reeën, vossen en everzwijnen zijn vaste gasten.

Info: altenbroek.com

Viroin-Hermeton, Namen

Natuurpark Viroin-Hermeton is een beschermd gebied dat zich uitstrekt over meer dan 48.000 hectare in Viroinval, Couvin en Philippeville. Je vindt er onder meer een 20 meter diep zinkgat, ontstaan door miljoenen jaren van regenerosie. La Roche à Lomme biedt je een fenomenaal uitzicht over de streek.

Het Natuurpark van de Boven-Sûre, Luxemburg

Waterpret, recreatie en natuurexploratie vind je allemaal in de Sûre-vallei. In de zomer kun je hier verschillende feesten meemaken en worden er aan het meer zelfs films getoond. Stilte met een vleugje fun.

Waarom we rust en stilte nodig hebben

Mindfulnesstrainer en stress- en burn-outcoach Florence Pérès schreef in haar boek Digital Detox – dat in 2017 werd uitgegeven bij Lannoo – uitgebreid over het belang van breinrust.

‘Ons brein is niet gemaakt om constant gebombardeerd te worden met prikkels’, aldus Pérès. ‘Het werkt namelijk nog steeds hetzelfde als 200.000 jaar geleden. Toen moesten we ons onderscheiden van andere dieren door samen te werken. Anno 2021 gebruiken we ons brein vooral om ons werk te doen. Dat doen we dag in, dag uit en dat is heel uitputtend. Daarnaast vullen we elk vrij moment ook nog eens met door Facebook te scrollen, nieuwsberichten te lezen en video’s te bekijken. Dat is onder andere nefast voor onze concentratie, onze creativiteit en ons empathisch vermogen. Om opnieuw te kunnen functioneren, moet ons brein de kans krijgen om te recupereren. Dat doet het deels wanneer je slaapt, maar dat volstaat niet. Je kunst daarnaast bijvoorbeeld ook regelmatig gaan wandelen in de natuur. Dat zorgt ervoor dat je alertmodus sneller daalt en dat je rustiger wordt. Is dat niet voldoende? Dan kun je kiezen voor een stilteretraite.’

Ruimte voor nieuwe inzichten

‘Ik ging zelf ondertussen al twee keer op retraite. De eerste keer koos ik voor een vijfdaagse Boeddhistische stilteretraite, in het kader van mijn mindfulnesstraining. We hadden drie of vier meditatiemomenten per dag. Het ging niet alleen om geleide- maar ook om zenmeditaties. Dan zaten we drie kwartier toe een uur naar een muur te kijken. De bedoeling was om die vijf dagen in volledige stilte te beleven. Enerzijds was het vreemd om helemaal niks te zeggen tegen de andere aanwezigen, anderzijds raakte ik er ook snel aan gewend. Het was zelfs best een verademing om niet sociaal te moeten doen en over koetjes en kalfjes te praten. Mijn tweede ervaring was een vision quest, waarbij ik vier dagen lang helemaal alleen op een onbewoond eiland zat, zonder eten of comfort. Ik worstelde op dat moment met een professioneel dilemma en die retraite leek me de ideale manier om het probleem op te lossen. Je hebt immers écht niks van afleiding en doordat je nergens aan moet denken en ook je lichaam vanbinnen volledig leeg is, kom je makkelijker tot nieuwe inzichten. Ik zou een stilteretraite zeker aanraden. Een periode zonder prikkels is sowieso de ideale manier om je hoof volledig leeg te maken. En daardoor maak je dan weer ruimte voor nieuwe inzichten. Stilte is écht wel noodzakelijk in onze maatschappij van hyperconnectiviteit en overprikkeling.’

Het bericht Nood aan rust? In deze vakantiehuizen, retraites en stiltegebieden moet je zijn! verscheen eerst op Gezond.be.

‘Je kunt bosbaden zien als een mix tussen een welzijns- en een therapeutische activiteit’, legt Anthony uit. ‘Het is de bedoeling dat je heel bewust verbinding maakt met de natuur, via je zintuigen en je lichamelijke beleving.’ Dat doe je dus, zoals de naam al doet vermoeden, in het bos. Al hoeft het niet per se een écht bos te zijn, als je het maar in de natuur doet. ‘Bosbaden is nog iets anders dan gaan wandelen op een zondag. Theoretisch gezien ben je dan wel aan het bosbaden, alleen doe je dat niet echt bewust. Als je bewust aan bosbaden doet, zul je de effecten veel dieper voelen.’

Oorsprong

Bosbaden ontstond in Japan, waar het al enkele decennia erg populair is. ‘Shinrin-yoku, zoals de Japanners het noemen, ontstond er als alternatieve methode om burn-outs te bestrijden. Het wordt er gezien als een gesubsidieerde, erkende therapie. De dokter kan je bijvoorbeeld tien uur bosbaden voorschrijven. Je gaat dan naar een bosbad-centrum, dat speciaal voor de therapie gemaakt is.’

Drie uur, liefst in de namiddag

Bij bosbaden ga je dus het bos en in maakt je bewust contact met de natuur. Dat kan op verschillende manieren, zegt Anthony. ‘Je kunt tegen een boom gaan zitten, je ogen sluiten en heel gericht naar de vogels luisteren. Je kunt mediteren, bepaalde visuele prikkels opzoeken of zelfs gewoon je schoenen uitdoen en alles op een bewuste manier beleven met je voeten. Maar het belangrijkste is dus dat je nauw in contact komt met de natuur. Je kunt bosbaden ook combineren met yoga of allerlei andere educatieve activiteiten.’

De ideale duur van een bosbad is ongeveer drie uur, volgens Anthony. ‘Ik zou zeggen dat je minstens twee uur aan bosbaden doet. Ik ga zelf altijd tot drie uur, omdat we dan genoeg tijd hebben en zeker niet opgejaagd moeten zijn. Ik merk ook aan de deelnemers dat drie uur het beste is. Het duurt zeker een uur tot anderhalf uur voordat mensen helemaal in die vertraging zitten en in contact komen met het bos. Af en toe moet je ook rustmomenten inplannen, want op een bepaalde manier is bosbaden toch erg intensief.’

Wat is nu het ideale moment om te gaan bosbaden? ‘De namiddag’, zegt Anthony vastbesloten. ‘Ik merk dat bij deelnemers, maar het is ook wetenschappelijk bewezen dat bosbaden in de namiddag meer effect heeft. Dat heeft te maken met het feit dat onze concentratie in de namiddag begint te dalen, waardoor we meer naar ontspanning hunkeren. Maar je kunt ook evengoed gaan bosbaden in de ochtend. Ik doe soms ook nachtsessies. Dat is leuk omdat de sfeer dan helemaal anders is.’

Gezondheidsvoordelen

Bosbaden heeft een positieve invloed op zowel je fysiek als je mentaal welzijn. ‘Het belangrijkste fysieke effect is dat je immuniteit stijft. Onderzoek heeft bewezen dat de witte bloedcellen bij mensen die drie dagen lang in het bos zaten en niets deden geactiveerd werden en zich vermenigvuldigden. Immuniteit gaat niet alleen gepaard met minder snel ziek worden, maar is ook gelinkt aan de preventie van depressies. Daarnaast doet bosbaden je hartslag en bloeddruk ook dalen. In je brein gaan je stresshormonen naar beneden en je gelukshormonen naar boven. Die hormonen zetten zich dus terug in balans op een natuurlijke manier.’

‘Geestelijk is bosbaden op korte termijn gemoedsregulerend. Op lange termijn kan het, net zoals meditatie, je breinstructuur, en dus de manier waarop je denkt, veranderen. Het is ook bewezen dat het een positieve invloed heeft op je problem solving skills en je creativiteit. Het opmerkelijke is dat we die dingen eigenlijk al weten. Wanneer we gaan wandelen, voelen we ons achteraf sowieso frisser. Het enige wat nog onduidelijk blijft, is het waarom. Er zijn bepaalde stoffen die bomen afgeven waarvan bewezen is dat het inademen van die stoffen goed is voor je immuniteit. De wetenschap dient nog te ontdekken welke andere redenen hiervoor zijn.’

Voor iedereen

Bosbaden is een vrij open en toegankelijke activiteit. Je kunt het als welzijnsactiviteit bekijken, dan is het toegankelijk voor iedereen die zijn lichaam en geest wil versterken. Als je het als therapeutische activiteit ziet, is het vooral gericht op mensen die herstellen van een burn-out of chronische of acute ziektes.

Er worden ook bosbaden voor kinderen aangeboden, al doet Anthony dat zelf niet. ‘Bosbaden vraagt veel stoppen en concentratie, terwijl kinderen meer spelenderwijs met het bos omgaan. Bij kinderen met autisme of ADHD kan bosbaden wél werken. Het voordeel is dat als je dat jong aanleert, je kind contact met de natuur belangrijk zal blijven vinden. Natuur zal dan iets worden waar automatisch wordt naar teruggegrepen in moeilijke situaties.’

Wanneer Anthony mensen begeleidt tijdens het bosbaden, komen er vaak toch wat dingen naar boven. ‘Ik start dan meestal een individueel traject op. Het is de bedoeling om terug in rust te leren komen en dingen gemakkelijker los te laten. Ik doe dat liefst via openluchtcoaching. Dan neem ik twee campingstoelen en een tafeltje mee, en doen we de coachingsgesprekken in het midden van de natuur.’

Bosbadkriebels gekregen? Maak een afspraak met Anthony via treewise.be.

Het bericht Bosbaden: wat is het en waarom is het goed voor je (mentale) gezondheid? verscheen eerst op Gezond.be.

Last van stress? De ademhalingscoach van moonbird leert je bewust adem te halen en verlaagt je stressniveau op een eenvoudige manier. Het kleine apparaatje past perfect in je handpalm en werkt puur op intuïtie. Een handleiding is er niet, knopjes evenmin. Je houdt de moonbird in je hand, kiest een oefening en ademt mee op het ritme van je draagbare ademhalingscoach. Adem in als je moonbird begint uit te zetten en adem uit als hij terug krimpt. Via de app krijg je onmiddellijk feedback en kun je ook het effect van de moonbird op je lichaam bekijken.

Het handige aan dit anti-stressmiddeltje? Je kunt het altijd en overal meenemen, gewoon in je zak of handtas.

Ademhalingscoach (€159) moonbird, verkrijgbaar in vier verschillende kleuren
Info: moonbird.life

Het bericht Vangst van de dag: de ademhalingscoach van moonbird verscheen eerst op Gezond.be.

1. Pendeltelefoontjes

Birte, hoofdredacteur: ‘Hoe ik het meeste tijd win? Door al mijn telefoontjes in de auto te plegen. Ik pendel iedere dag een dik half uur van en naar het werk. Bijpraten met een vriendin? Iets regelen voor het werk? Een afspraak maken bij de huisarts? Dat doe ik allemaal – handsfree, natuurlijk- in de auto.’

2. Outfit van de week

Nona, redacteur: ‘Ik ben een eeuwige twijfelaar en absoluut geen ochtendmens. Daarom reduceer ik mijn taken in de ochtend tot het absolute minimum en leg ik mijn outfit telkens de avond voordien al klaar. Wordt het een drukke week? Dan kies ik op zondag zelfs al een drietal outfits uit om ze door te komen.’

3. No notifications

Sien, redacteur: ‘Tijdens weekends en op vakantie zet ik de meldingen op mijn smartphone uit. En ook de trilfunctie. Zo spendeer ik een pak minder tijd op sociale media én krijg ik doorheen de dag meer gedaan. Win-win! Extra tip: Quality-Time is een echte eyeopener wat schermtijd betreft. De applicatie laat je immers zien hoe vaak en hoe lang je op bepaalde apps zit. Handig!’

4. Mailmanagement

Je inbox kost je dagelijks heel wat tijd. Door constant te refreshen en mails te beantwoorden, blijf je non-stop bezig. Probeer daarom vaste mailmomenten in te lassen. Bijvoorbeeld een half uur wanneer je werkdag net begint, een half uur vlak voor de middag en één op het einde van de dag. Schrijf je daarnaast ook uit op nieuwsbrieven die je toch meteen verwijdert, zo verspil je daar alvast geen tijd meer aan.

5. Nooit meer strijken

Lijkt de berg strijk bij jou ook vanzelf te groeien? Houd ‘m zo klein mogelijk door gewassen kleren meteen op te hangen. Daardoor kreuken je kleren veel minder en hoef je ze vaak niet eens te strijken. Ook handig: een stoommachine. Zo kun je die ene blouse toch aandoen zonder dat je je strijkplank en-ijzer hoeft uit te halen.

6. Vochtige doekjes

Niets zo underrated als vochtige doekjes. Je kunt ze immers gebruiken voor alle vuile oppervlakken: van gemorste vlekken op de vloer tot je dashboard in de auto en bestofte kasten. Er bestaan tegenwoordig ook biologisch afbreekbare doekjes die het milieu niet schaden, dus waarom zou je nog aan de slag gaan met een vaat- en handdoek?

7. Cadeaukast

Je kent het wel: je bent iemands verjaardag vergeten, wordt je onverwacht uitgenodigd bij vrienden of moest last minute naar een feestje. Om niet met lege handen te arriveren, is het handig om altijd enkele passe-partout cadeautjes in huis te hebben. Vul je cadeaukast met mooie wenskaarten, lekkere flessen wijn en andere mogelijke cadeaus die je meteen kunt inpakken.

8. Boodschappenlijst voor gevorderden

Tijd winnen tijdens het boodschappen doen? Het kan met Bring! In deze praktische app maak je boodschappenlijstjes die je bovendien ook met je partner of andere huisgenoten kunt delen. So kan iedereen ze aanvullen. Daarnaast bevat de app ook lekkere recepten mét overzichtelijke boodschappenlijstjes. Bring it on!

9. Plan B in de badkamer

Last van een off-day? Gebruik dan handige hulpmiddeltjes die jou in geen tijd weer oplappen. Geen tijd meer om onder de douche te springen? Droogshampoo to the rescue! En dankzij een felle tint lippenstift zie je er sowieso altijd fris uit.

10. Bye bye boekenstapel

Ligt er naast jouw bed ook een grote stapel boeken te wachten om gelezen te worden? Misschien is het dan geen slecht idee om over te schakelen op audioboeken en podcasts. Die kun je beluisteren terwijl je bezig bent met iets anders, zoals autorijden of koken. Win-win!

11. Gedaan met verstoppertje spelen

Het lijkt wel of wasmachines sokken opeten. Toch? Resultaat: een urenlange zoektocht naar die ene verdomde sok. Nochtans is de oplossing best simpel: koop voortaan vijf dezelfde paren. Zo hoef je nooit meer te zoeken naar die tweede sok, maar kun je gewoon de derde, vierde en vijfde nemen.

12. Fitnessen in de file

Moet je wachten op de trein of sta je in de rij bij het postkantoor? Gebruik deze tijd dan om een mini-workout te doen. Squatten op een vol perron is misschien niet aan te raden, maar begin bijvoorbeeld met je billen en buikspieren op te spannen of train je kuiten door op de tippen van je tenen te staan en terug te zakken.

13. Quiche op zondag

Nog wat kippenblokjes over van maandag? Te veel uien gesneden op woensdag? En geraspte kaas over van vrijdag? Bewaar al je restjes tot zondag, gooi ze in een met bladerdeeg beklede bakvorm en giet er losgeroerde eieren over. 40 minuutjes in de oven en klaar is je heerlijke quiche!

14. Pomodoro

Ken jij de pomodorotechniek al? Het principe is simpel: je werkt 25 minuten aan één stuk geconcentreerd door. Na die 25 minuten loopt je (kook-)wekker af en mag je even pauzeren. Je kunt de techniek toepassen op het werk, maar ook tijdens het huishouden. Wedden dat je efficiënter werkt en meer gedaan krijgt?!

15. Smartphonescanner

Smartphones zijn tegenwoordige kleine computers. Belangrijke documenten scannen of je identiteitskaart doorsturen gaat supersnel en -makkelijk met de app CamScanner. Je neemt een foto van het document in kwestie en de app zorgt er automatisch voor dat die eruitziet als een echte scan. It’s a miracle!

16. Wat eten we vandaag?

Mealpreppping houdt in dat je maaltijden efficiënter plant, zodat je meerdere dagen van één gerecht kunt eten. Maak bijvoorbeeld een grote ovenschotel en verdeel die in kleine porties. Vries die porties in. Zo moet je ze op de dag zelf enkel uit de diepvriezer halen en ontdooien. Ook diepgevroren groenten en fruit helpen je tijd te besparen. Wist je trouwens dat ze even gezond zijn als verste groenten en fruit? Ze worden namelijk meteen na het oogsten ingevroren, waardoor ze hun voedingstoffen bewaren.

17. Plan ook ‘lege’ momenten in

Ben je nogal een optimistische planner? Voorzie dan ook ‘inhaalmomenten’ in je agenda. Dat zijn blokken tijd die je vrij houdt voor taken die je niet kunt afwerken in de daarvoor voorziene tijdsspanne. Zo geef je jezelf een beetje meer speling. Lukt het je toch om alles rond te krijgen? Prima, dan heb je plots meer vrije tijd op je planning. Geniet ervan!

18. Sneller werken

Sneltoetsen of shortcuts. Het doel hiervan zit al in de naam, namelijk snel werken. Zonde dus als je die handige tool nog niet gebruikt. Kopiëren (ctrl + c) en plakken (ctrl + v) lukt misschien nog net, maar er bestaan meterslange lijsten met handige sneltoetsen. Online vind je ongetwijfeld een lijst voor jouw computer.

19. Dek ’s avonds de tafel voor het ontbijt

Deze tip bespaart je op termijn veel tijd, want hij zorgt ervoor dat je ’s ochtends al één taak minder moet doen.

20. Uitbesteden kun je leren

Reminder: Je hoeft echt niet alles zelf te doen. Integendeel: je kunt gerust enkele taken doorgeven aan mensen die daar hun job van hebben gemaakt. Denk aan een poetshulp, ruitenwassen of iemand die je strijk doet. En toegegeven: het kost je geld, maar ken je de prijs van tijd? Die is onbetaalbaar!

Het bericht 20 tips voor meer tijd en minder stress (en je kunt ze vandaag al toepassen!) verscheen eerst op Gezond.be.

Een burn-out is een reactie van ons lichaam op een langdurige staat van stress. Dit uit zich in vermoeidheid, gebrek aan motivatie en een negatieve of cynische kijk op werk. Een fysieke burn-out is vooral herkenbaar aan drie dingen: een gevoel van weinig energie of uitputting, een verminderde professionele zelfredzaamheid, en terugtrekking en minder betrokkenheid bij het werk zelf.

Bewegen, bewegen, en nog eens bewegen

Maar wat kun je dan doen om zo’n lockdown burn-out tegen te gaan? Reebok deed onderzoek naar de populairste fysieke en mentale oefeningen die je tijdens het thuiswerken kan doen om je gezondheid en productiviteit een boost te geven. Want vaak is bewegen een van de beste middeltjes om stress te vermijden. En tijdens het thuiswerken bewegen we onbedoeld minder vaak dan wanneer je je naar het werk moet verplaatsen. Wanneer je beweegt maakt je lichaam dopamine en serotonine aan, twee stoffen die je een beetje gelukkiger maken.

Elke dag een korte bewegingspauze inlassen is dus erg belangrijk voor je fysieke en mentale gezondheid. Zorg dat je een oefening vindt die je graag doet, want dat is gemakkelijker om de routine vol te houden. Reebok onthult de meest populaire oefeningen die helpen voor het omgaan met een burn-out.

Yoga

Op plaats een in de top 20 sporten voor het omgaan met een thuiswerk-burn-out staat yoga. Niet onverwachts natuurlijk, aangezien yoga gericht is op meditatie en het verminderen van stress. Deze oefeningen verbeteren je bewustzijn, wat zowel fysiek als psychologisch beloont. Wanneer je gestrest bent wordt je ademhaling vaak verkort. Ademhalingsoefeningen helpen daarom om je ademhaling te reguleren.

Wandelen

Daarnaast is ook wandelen een erg populaire ontspanningsoefening. Het is de eenvoudigste manier om te bewegen, want je hebt er niets voor nodig. Wandelen helpt bij het strekken en versterken van onze spieren en is ook gunstig voor de hippocampus, het deel van de hersenen dat de stressreactie remt. De ideale manier om wat spanning van je lichaam af te laten glijden.

Dansen

De derde meest populaire sport om een burn-out tegen te gaan is dansen. Tijdens het dansen is je hele lichaam vaak in beweging. Het verbetert de behendigheid, versterkt je lichaam en kernspieren, en het verkleint het risico op blessures. Ook activeer je tijdens het dansen een zuur dat de hersenen kalmeert en hersencellen in staat stelt hun activiteiten te onderdrukken.

Tuinieren

Je zou het misschien niet meteen verwachten, maar ook tuinieren blijkt een goede manier te zijn om je burn-out tegen te gaan. Met een achtste plaats in de top 20 staat tuinieren zelfs boven aerobics, krachttraining en vechtsporten. Misschien niet meteen de meest actieve bezigheid, maar wel goed om even je verstand op nul te zetten en volledig te ontstressen.

Benieuwd naar welke oefening nog helpen tegen een lockdown burn-out? Neem een kijkje op reebok.nl.

Het bericht Last van een lockdown burn-out? Zo maak je thuiswerken weer (bijna) stressloos! verscheen eerst op Gezond.be.

Oefen je sollicitatiegesprek

Zelfvertrouwen speelt een belangrijke rol bij solliciteren. Hoe zelfverzekerder je je voelt, hoe minder stress je ervaart. Het oefenen van je sollicitatiegesprek is een van de manieren om jezelf zo goed mogelijk voor te bereiden op wat gaat komen. Spreek hardop terwijl je vragen beantwoordt of vraag iemand je te helpen en begin een oefengesprek.

Beantwoord denkbeeldige sollicitatievragen

Helemaal blanco een gesprek ingaan is voor iemand die nogal stressgevoelig is een no go. Denk daarom van tevoren alvast na over vragen die vrijwel zeker worden gesteld tijdens een gesprek en waarop je het moeilijk vindt een goed antwoord te geven. Onderstaande vragen worden veel gesteld tijdens een sollicitatiegesprek:

• Vertel eens wat over jezelf?
• Wat zijn je sterke kanten?
• Wat zijn je minder goede kanten?
• Waar zie je jezelf over vijf jaar?
• Waarom vind je dat jij de meest geschikte kandidaat bent voor de baan?

Bedenk een elevator pitch

Kijk je op tegen de vraag ‘vertel eens wat over jezelf’? Je weet dat deze vraag in negen van de tien gevallen gesteld gaat worden, dus tijd om een goede elevator pitch te maken. Net als bij het schrijven van een cv waarbij een cv voorbeeld je goed op weg helpt, is het fijn om de elevator pitch uit te schrijven zodat je deze als leidraad kunt gebruiken tijdens het gesprek. Deze pitch is een korte presentatie over jezelf die antwoord geeft op drie vragen:

1. Wie ben je?
2. Wat doe je en voor wie doe je dat?
3. Welke toegevoegde waarde kun jij leveren aan het bedrijf waar je solliciteert?

Houd je elevator pitch concreet, laat hem aansluiten op de functie die je wil en oefen deze een paar keer hardop.

Breng kalmte in je stem

Je kent dat gevoel vast wel: wanneer je spanning voelt, ga je vanzelf sneller praten. Door goed op je ademhaling te letten en de tijd te nemen, breng je kalmte in je stem zodat je met een normale snelheid gaat praten. Je zult zien dat dan de stress ook afneemt.

Ga uitgerust naar het gesprek

Als je moe bent, kun je niet optimaal presteren. Je wilt er fris en fit uitzien tijdens je sollicitatiegesprek en de vragen zo goed mogelijk beantwoorden. Het is daarom belangrijk om voor je gesprek voldoende rust te nemen en goed te slapen.

Een stressgevoel voordat je een sollicitatiegesprek hebt is vrij normaal, maar met bovenstaande tips houd jij je spanning op een aanvaardbaar niveau om die nieuwe baan binnen te halen.

Het bericht Voorkom stress als je gaat solliciteren verscheen eerst op Gezond.be.

Omdat stress de oorzaak is van veel slechte beslissingen over je levensstijl

Je brein kan niet op elk moment op topniveau werken. Regelmatige momenten van rust en stilte zijn noodzakelijk als je gefocust wilt werken, creatief wilt zijn en doordacht wilt handelen. Je zult het zeker al meegemaakt hebben. Je had een zoveelste drukke dag op het werk, dus schreeuwt je lichaam om een avond op de sofa, liefst met wat comfortfood bij de hand. Of je maakte een hectische week met veel verplichtingen mee, dus kies je ervoor om in het weekend niet zelf te koken en take-away te halen. Of je voelt de strakke deadline voor een project dichterbij komen, dus werk je enkele dagen laat door en sta je een uur vroeger op.

In mijn praktijk zie ik dagelijks hoe stress de oorzaak is van veel slechte levensstijlbeslissingen. Wie stress heeft, krijgt de neiging om minder te slapen, minder te ontspannen, ongezonder te eten en minder te bewegen. Alle aandacht gaat naar de stressoren. Je impulscontrole en doorzettingsvermogen verslechteren. Als dat iets eenmaligs is, is dat geen probleem. Maar vaak volgen de stressperiodes elkaar op en is de stress dus chronisch geworden. Zo ontstaat er een vicieuze cirkel over alle REMEET-domeinen heen. Met stress als rode draad. En gegarandeerde negatieve gevolgen voor je immuunsysteem.

Omdat stress een negatieve impact heeft op je slaap

In het REMEET-domein Rhythm lees je dat voor een goede nachtrust een evenwicht tussen melatonine en cortisol nodig is. ’s Avonds begint je lichaam melatonine aan te maken, zodat je slaperig wordt. Tegen de ochtend start je cortisolproductie, zodat je ontwaakt en energie krijgt. Als dit evenwicht verstoord is – bijvoorbeeld omdat je de hele dag door te veel cortisol aanmaakt en het niveau niet daalt – dan gaat de kwaliteit van je slaap achteruit. Slaap is zeer belangrijk voor je immuunsysteem, want overdag gaat je energie volop naar andere systemen, zoals je hersenen en spijsvertering. Voor een optimale immuunrespons is voldoende slaap echt een must.

Omdat je meer laaggradige ontstekingen krijgt bij chronische stress

Ik haalde het daarnet al aan: je lichaam reageert op stress door onder meer inflammatoire stoffen aan te maken. Zo bereidt het je voor op de mogelijke gevolgen van je vlucht van het gevaar of je gevecht tegen wat je bedreigt. Bij chronische stress maakt je lichaam deze ontstekingsstoffen constant in kleinere dosissen aan. Je immuunsysteem is dan voortdurend lichtjes geactiveerd, waardoor je laaggradige ontstekingen krijgt die zich uiteindelijk op bepaalde plaatsen in je lichaam kunnen vastzetten. Met een auto-immuunaandoening als mogelijk gevolg.

Omdat chronische stress slecht is voor je darmen

Bij stress is je lichaam zo geprogrammeerd dat de energie naar de systemen gaat die de bedreiging moeten bestrijden. Je spijsvertering is op dat moment geen prioriteit. Heel slim van je lijf. Maar als je chronische stress hebt, is dat natuurlijk een probleem. Je darmen zijn minder doorbloed, de werking ervan gaat achteruit en de slijmvlieslaag aan de binnenkant wordt dunner. Je tight junctions blijvens constant openstaan om zo veel mogelijk water, natrium en glucose binnen te halen, want dat is nodig voor je vecht-of-vluchtreactie. Uiteindelijk kan dit leiden tot een lekkende darm. Dan krijgt je lichaam minder en onverteerde voedingsstoffen binnen, maar laten je darmen wel meer afvalstoffen door. Die afvalstoffen activeren je immuunsysteem en leiden tot laaggradige ontstekingen. Het microbioom van mensen met chronische stress is dan ook vaak uit balans. Hierover had ik het uitgebreid in mijn vorige boek. In het REMEET-domein extra energy ga ik er ook dieper op in.

Meer lezen? ‘Het Immuniteitsplan‘ van Lynn De Merlier (Manteau, €25,99).

Het bericht Waarom je mindset belangrijk is voor je immuunsysteem? Lynn De Merlier, osteopaat en orthomoleculair voedingsdeskundige, legt uit! verscheen eerst op Gezond.be.

Tussen januari en maart 2021 onderzocht het Expansion Consulteam in opdracht van Kaneka de invloed van het supplement Kaneka Ubiquinol op de gevoelens van stress en vermoeidheid bij 85 verpleegkundigen uit Frankrijk temidden van een gezondheidscrisis. Bijna twee derde van de testpersonen (62%) gaf na 60 dagen aan zich minder gestrest te voelen en meer dan één op de twee voelde zich fysiek (55%) en mentaal (60%) minder vermoeid. De resultaten deden zich al voor na 23 à 24 dagen.

Voor het onderzoek deed het Expansion Consulteam, een onderzoeksbureau gespecialiseerd in gezondheidszorg en voeding, een beroep op verpleegkundigen uit zowel ziekenhuizen als privépraktijken in Frankrijk. Zij namen elke dag een capsule met 100 milligram Kaneka Ubiquinol per dag en vulden nadien een vragenlijst in. Ongeveer 75 % van de testpersonen voelde zich beter na de testperiode én zou het product ook aanraden aan anderen.

Wat is ubiquinol en waarvoor dient het?
Ubiquinol is een stof die van nature aanwezig is in alle cellen in ons lichaam. De stof stamt af van het co-enzym Q10. Dat co-enzym komt voor in twee vormen: de geoxideerde vorm, ubiquinone en de actieve, gereduceerde vorm, ubiquinol. Dat maakt ubiquinol tot een krachtig antioxidant dat de cellen helpt om energie te produceren. Maar liefst 95% van onze energie wordt op deze manier opgewekt. Daarnaast helpt de stof ook om gevoelens van stress en vermoeidheid te verminderen. 

Hoe ouder we worden, hoe minder ubiquinol ons lichaam van nature aanmaakt. Ubiquinol is aanwezig in bijna al onze voeding, maar om de aanbevolen 100 milligram per dag te halen, zou je dagelijks 3,5 kg rundsvlees, 120 blikjes sardines of 60 avocado’s moeten eten. Vooral mensen ouder dan 40 jaar krijgen sneller te maken met een tekort aan ubiquinol en het co-enzym Q10. Zij behoren dus tot de risicogroep en krijgen sneller te maken met gevoelens van stress of vermoeidheid. Verder heeft ook je levensstijl, medicatiegebruik en stresslevel een invloed op de aanmaak van de stof.

De succesformule van Kaneka Ubiquinol
Lange tijd werd co-enzym Q10 in de geoxideerde vorm, ubiquinone, gebruikt voor voedingssupplementen. De resultaten daarvan vielen echter tegen omdat het lichaam deze ubiquinone nog moet omzetten in de actieve vorm. Het effect werd daardoor sterk gereduceerd. De werking van Kaneka Ubiquinol als voedingssupplement is efficiënter omdat het lichaam hier zelf geen omzetting meer moet doen.

Sinds 40 jaar maakt Kaneka (Japanse fabrikant) Coenzyme Q10 ingrediënt. Om zeker te zijn dat je Kaneka Ubiquinol gebruikt, zoek naar vermelding op de verpakking. Kaneka Ubiquinol is 100% natuurlijk, bio-identiek, gemaakt via gist fermentatie, gebruikt in verschillende klinische studies en volledig getest op veiligheid.

Benieuwd naar wat Ubiquinol voor jou kan betekenen?
Ubiquinol-Q10 kan verkregen worden in capsules in de apotheek of in de natuurvoedingswinkels.Onder andere merken zoals Pharma Nord, Trenker, Nutrisan, Therasience, WHC Labs en Pileje bieden voedingssupplementen met Ubiquinol aan.

Het bericht Ubiquinol vermindert stress bij verplegend personeel verscheen eerst op Gezond.be.

Het stappenplan

1. Breng je beide handen voor je gezicht alsof je twee duimen omhoog wilt steken.
2. Draai je opgestoken duimen horizontaal en plaats ze aan weerszijden van de brug van je neus, net onder je wenkbrauwboog.
3. Geef stevige druk.
4. Tel langzaam tot 8 à 10 en blijf ademhalen.
5. Verplaats je duimen vervolgens naar net boven de uiteinden van beide wenkbrauwen.
6. Zet je wijsvingers een kleine 3 centimeter schuin boven je duimen, iets naar elkaar toe.
7. Knijp lichtjes.
8. Tel langzaam tot 8 à 10 en blijf ademhalen.
9. Ga door met waar je mee bezig was.

De deskundige

Mehmet Oz, MD, is hoogleraar chirurgie aan Columbia University, een succesvol auteur en de presentator van het met een Emmy Award onderscheiden praatprogramma The Dr. Oz Show.

De toelichting

Veel mensen houden stress en spanning vast in hun hoofd en gezicht en, zonder je in de stress te willen laten schieten: stress kan voor je hele lijf schadelijk zijn en tot chronische ziekten leiden. Deze gezichtsmassage is een supermakkelijke manier om te ontstressen en de spanning uit je gezicht te halen. Je kunt daarbij je ogen sluiten als je ergens op jezelf bent, maar je kunt het ook met je ogen open doen, ongemerkt, gewoon in het openbaar of waar dan ook, wanneer je maar wilt. Was wel altijd je handen voordat je je gezicht aanraakt!

Meer lezen?
155 Lifeskills van Erin Zammett Ruddy (Volt, € 18,99)

Het bericht Lifeskill: zo ontstress je in minder dan een minuut verscheen eerst op Gezond.be.

Om de techniek goed uit te voeren moet je je volledige ademhalingssysteem activeren. Dat doe je zo: 

Stap 1

• Leg je handen op je buik
• Adem in en zorg ervoor dat je buik naar voor gaat wanneer je dat doet
• Adem uit en je navelbuik gaat terug naar je ruggengraat

Stap 2

• Leg je handen nu op het onderste deel van je ribbenkast
• Adem in terwijl je buik naar voor gaat
• Adem vervolgens nog een beetje meer in waardoor je ribbenkast wijder wordt
• Adem uit, je ribbenkast wordt kleiner en je navelbuik gaat terug richting je ruggengraat

Stap 3

• Leg je handen op je borstkast
• Adem in, je buik gaat naar voor, je ribbenkast wordt breder en je borstkast vult zich met lucht
• Adem uit, je ribbenkast wordt kleiner en je navelbuik gaat terug richting je ruggengraat

Je bent nu klaar om de water breath te doen:

• Sluit je ogen en ontspan je schouders naar achteren. Ook je gezicht, je handen en je buik zijn ontspannen. 
• Het in- en uitademen doe je via de neus en duurt telkens vijf seconden. 
• Herhaal het volledige proces vijf keer
• Adem nog een laatste keer in via de neus en adem daarna heel rustig uit via de mond
• Houd je ogen gesloten en observeer hoe je je voelt
• Ontspan je buik
• Open rustig je ogen en voel je helemaal zen

Het bericht Zen in een mum van tijd? Het kan, dankzij deze ademhalingsoefening van Goedele Leyssen! verscheen eerst op Gezond.be.

1. Meditatie

Meditatie is misschien wel de beste hobby als je de stress in je leven wilt verminderen. Meditatie leert je hoe jij je rustiger en meer ontspannen kunt voelen. Niet alleen kan het nuttig zijn om stress te verminderen in het moment zelf maar ook gedurende de dag, als het eenmaal een deel begint uit te maken van je routine. Bovendien is dit een gemakkelijk te beginnen hobby, het duurt slechts 5 minuten per sessie (of langer als je dat wilt) en je kunt het thuis doen.

2. Sporten

Sporten is een andere uitstekende manier om de stress te verminderen en zal duidelijke voordelen voor de gezondheid met zich meebrengen (naast vele andere voordelen). Mensen vinden lichaamsbeweging vaak een goede manier om wat stoom af te blazen na een moeilijke dag en het kan zeker effectief zijn bij het verlichten van stress. Elk type lichaamsbeweging zal de truc doen, maar een paar goede opties omvatten:

• Rennen
• Fietsen
• Yoga
• Wedstrijdsporten
• Boksen

3. Casinospellen

Na een stressvolle dag is soms een van de beste manieren om snel te ontstressen gewoon door lekker thuis te ontspannen en verknocht te raken aan een spel dat een grote afleiding kan zijn en je kan helpen om wat plezier te hebben. Unibet casino en ligne heeft een scala aan fantastische casinospellen die erg leuk zijn om te spelen en zeer boeiend zijn, van roulette, gokkastspelen, blackjack of een ander populair casinospel, die je gemakkelijk kunt spelen op je telefoon of desktop.

4. Journaling

Veel mensen vinden dat journalen een andere uitstekende manier is om te ontstressen en een therapeutische hobby is. Het noteren van je gedachten en gevoelens zal je helpen om je emoties te verwerken. Het stelt je ook in staat om creatief te zijn en het kan een kalmerende ervaring geven. Journalen hoeft niet altijd ontzettend gedetailleerd te zijn, en elke vorm van schrijven zou moeten helpen om je stressniveau te verlagen.

5. Lezen

Escapisme is zeer effectief in het verminderen van stress en helpt je om je problemen te vergeten. Het kijken naar een film of een tv-serie is een voor de hand liggende manier om dit te doen, maar lezen is ook een geweldige vorm van escapisme en kan ook een scala aan andere voordelen aan je leven geven.

Hopelijk geeft deze post je een paar ideeën voor hobby’s die je helpen om je te ontstressen. Stress kan zich mengen in zowat elk aspect van het leven en moet worden gemanaged. Hobby’s zullen een van de beste manieren zijn om je stressniveaus te verlagen. 

Het bericht 5 hobby’s om jou te helpen ontstressen verscheen eerst op Gezond.be.

 Onder het motto ‘beter voorkomen dan genezen’, geven wij een aantal tips die je helpen om dit jaar stress te herkennen en te bestrijden. Want een pilletje dat je immuun maakt tegen spanning bestaat er helaas (nog) niet.

1. Herken je alarmsignalen

Alles begint bij het herkennen van mogelijke signalen die kunnen wijzen op stress. Doen de onderstaande alarmsignalen een belletje rinkelen? Ga er dan zéker niet vanuit dat ze normaal zijn of dat ze zomaar zullen verdwijnen. 

• Verandering in gedrag. Heb je het plots moeilijk om je te concentreren? Of houden kopzorgen je weg van je nachtrust terwijl je voordien als een steen in slaap viel? 
• Verandering in emoties. Maken bepaalde zaken je plots erg boos? Of irriteer je je veel sneller? 
• Verandering in sociaal gedrag. Heb je plots geen zin meer om mensen te zien? Kijk je praktisch tegen alles op? 

2. Spoor de oorzaak op

Wanneer voel je spanning? Neemt die toe op je werk? Of merk je dat je gestresseerd geraakt wanneer je in contact staat met bepaalde mensen? Of heb je net stress wanneer je thuis bent?  Ga proactief op zoek naar een alternatief voor die specifieke situatie. Merk je bijvoorbeeld dat je bij een bepaalde vriendengroep erg gespannen bent, dan moet je misschien eens nadenken over wat jullie vriendschap betekent voor jou.

3. Probeer je blik te veranderen

Kan je die vriendengroep niet verlaten omdat het bijvoorbeeld de beste vrienden van je partner zijn? Probeer de situatie dan eens te bekijken vanuit een ander perspectief. Verwacht jij bijvoorbeeld geen onrealistische zaken van hen of van de situatie? Probeer zoveel mogelijk te denken in termen van oplossingen. In plaats van te focussen op problemen en negatieve factoren, moet je proberen in elke situatie het positieve te zien. En dat positief denken maakt je sowieso veel gelukkiger.

4. Ontspan met tijd en stond

Neem niet te veel hooi op je vork en schakel op tijd terug. Dat hoeft niet per se altijd op vakantie gaan zijn. Overdag je tijd nemen om een koffie te drinken en een praatje te maken met een collega, kan al de nodige ontspanning bieden. Of gewoon ’s avonds eens lekker nietsdoen. 

5. Verzorg jezelf

Het klinkt cliché, maar wie een gezonde mindset wil, moet zich ook lichamelijk verzorgen. Eet gezond en gevarieerd, beweeg op regelmatige basis, rook niet en drink alcohol met mate. 

Dit zijn de vreemdste effecten van stress op je lichaam

Het is normaal dat je je opjaagt als je lang in de file staat en je hart tekeer gaat als een gek als je voor een grote groep moet spreken. Een beetje (gezonde) stress kan geen kwaad. Maar als spanning je leven beheerst en je constant chronische stress ervaart, zal je op termijn zowel mentale als lichamelijke ongemakken ervaren. Hoe komt dat? Wat zijn die ongemakken dan precies en hoe kunnen ze verminderd worden? Bij stress past je lichaam zich automatisch aan om zich te wapenen tegen een mogelijke, bedreigende situatie. Stel nu dat er uit het niets een blaffende hond opduikt, dan zal je hart sneller slaan. Hierdoor krijgen je spieren en hersenen meer zuurstof waardoor er meer suiker vrijgegeven wordt die vervolgens omgezet wordt in energie. Ter compensatie komen andere lichaamsfuncties op een lager pitje te staan. Denk aan bijvoorbeeld herstel, voortplanting en groei. Als dat af en toe eens gebeurt, vormt dat op zich geen probleem. Wie constant onder chronische stress staat, loopt het risico op termijn niet meer aan herstel toe te komen. En dat is natuurlijk verre van banaal. 

Wat zijn de andere lichamelijke effecten?

• Chronische stress verhoogt het risico op hart- en vaatproblemen. Je vethuishouding wordt verstoord, je bloeddruk gaat de hoogte in en er kan uiteindelijk aderverkalking optreden. In het ergste geval kan er zelfs een hart-of herseninfarct ontstaan. 
• Daarnaast bestaat ook de kans dat het suikergehalte in je bloed ontregeld wordt waardoor je immuunsysteem niet meer functioneert zoals zou moeten. Hierdoor ben je minder goed beschermd tegen allerhande infecties. 
• Stress kan ook aanleiding geven tot overgewicht en osteoporose. 
• De spanning kan ook letterlijk doorwegen op je schouders waardoor je last kunt krijgen van spierpijn, nek- en schouderklachten of rugpijn.
• Bij stress maakt je lichaam meer adrenaline aan, een hormoon dat je alerter maakt. Hierdoor kan je moeilijker de slaap vatten waardoor er aanhoudende vermoeidheid kan ontstaan. Dat slaapgebrek leidt opnieuw tot meer stress… Een vicieuze cirkel die moeilijk te doorbreken is. 

Wat zijn mogelijke mentale gevolgen?

• Je humeur kan sterk te lijden hebben onder stress. Je snauwt je geliefden af, raakt nodeloos geïrriteerd en barst uit het niets in tranen uit. Je bent erg prikkelbaar en kunt nog weinig verdragen. 
• Je ervaart meer en meer de behoefte om je terug te trekken. Je sociale leven krimpt geleidelijk in. 
• Je concentratievermogen werkt minder goed. Je hebt moeite om je te focussen op zaken die om je heen gebeuren en vergeet veel dingen. 
• Je wordt besluiteloos, wat veel tijd en energie kost en uiteindelijk tot passiviteit leidt.

De beste anti-stress muzieklijst  

• Marconi Union – ‘Weightless’ 

• Airstream – Electra 

• Dj Shah – Mellomaniac (Chill Out Mix) 

• Enya – Watermark 

• Coldplay – Strawberry Swing 

• Barcelona – Please Don’t Go 

• All Saints – Pure Shores 

• Adele – Someone Like You 

• Mozart – Canzonetta Sull’Aria 

• Cafe Del Mar – We Can Fly 

Het bericht Wil jij het dit jaar anders aanpakken? 5 tips om stress de baas te blijven verscheen eerst op Gezond.be.

“De polyvagaaltheorie bestaat al lang, maar in België komt ze pas sinds kort onder de aandacht”, vertelt Luc Swinnen. Dr. Swinnen is arts, licentiaat in de verzekeringsgeneeskunde en statisticus, hij schreef ondertussen acht boeken en doet al meer dan twintig jaar intensief onderzoek naar stress en burn-out. “De voorbije maanden merkte ik dat veel mensen vreemd reageren op de coronacrisis. Zo neemt huiselijk geweld sterk toe en ontkennen ministers het probleem zelfs. Door de polyvagaaltheorie uit te werken en het onder de aandacht te brengen, wil ik helpen om je angstgevoelens te erkennen én er iets aan te doen.”

Nervus vagus

Om de polyvagaaltheorie helemaal te begrijpen, moeten we eerst het menselijk lichaam beter leren kennen. “Alles begint bij de tiende hersenzenuw in ons lichaam, de nervus vagus”, legt Dr. Swinnen uit. “Deze zenuw loopt door ons hele lichaam, van het hoofd tot in de dikke teen, en is daarom verantwoordelijk voor heel wat belangrijke functies. Ze zorgt ervoor dat we ons ontspannen voelen in tijden van rust en helpt stress te vermijden. Daarom is deze zenuw zeven dagen op zeven en vierentwintig uur per dag op zoek naar gevaar. We voelen ons daardoor soms onnodig onveilig. Denk maar aan bepaalde situaties op het werk. Tijdens een vergadering wordt er niet naar jouw mening geluisterd. Dan kan het zijn dat je stress ervaart en bevriest. Dit is geen gevaarlijke situatie, maar voor het lichaam voelt dat wél zo aan.”

Vechten of vluchten

“Miljoenen jaren geleden bestond het gevaar om ons heen voornamelijk uit wilde dieren en vijanden. Reageren op dat gevaar deden we toen door te vechten of te vluchten. In de loop der jaren zijn ons lichaam en ons gedrag geëvolueerd. We gingen vaker samenwonen in groepen, waardoor we niet meer moesten vechten met of vluchten van onze natuurlijke vijanden. Zo ontstond er een nieuwe vorm van veiligheid, namelijk connectie. Zijn we geconnecteerd met andere mensen, dan voelen we ons veilig.”

Coronatrauma

“Dat alles verklaart waarom we ons sinds het begin van de coronacrisis niet meer veilig voelen. Voordien was connectie een garantie van veiligheid en geluk. Door COVID-19 wordt connectie nu vooral ervaren als een bedreiging. We mogen geen handen meer schudden, kunnen niet knuffelen en zien onze vrienden vaker via videocall dan in het echt. Daarbovenop draagt iedereen in onze omgeving een mondmasker en herkennen we geen gelaatsuitdrukkingen meer. We verliezen onze connectie met anderen en ons brein snapt niet wat er aan de hand is. De mens is een groepsdier, het niet mogen hebben van contact met anderen veroorzaakt bij veel mensen ernstige trauma’s. Professionele hulp is daarom vaak noodzakelijk.”

De polyvagaaltheorie als oplossing

Als we weten dat de vagus nervus verantwoordelijk is voor het gevoel van rust en ontspanning, is het logisch dat we hiervan gebruik moeten maken om stress en angsten een plaats te geven. “Dat kunnen we doen met behulp van verschillende oefeningen. Het belangrijkste wat je kan doen bij het verwerken van een trauma is bewegen! Door de nervus vagus te mobiliseren, zal de stress voor een deel wegvallen. Andere mensen met een trauma helpen, kan je dan weer doen door net niét te vragen naar het trauma zelf, maar wél naar het gevoel dat dat veroorzaakte. Een derde belangrijke factor waarop je kan letten, is je ademhaling. Door de juiste ademhalingsoefeningen toe te passen verdwijnt je trauma natuurlijk niet, maar ze kunnen wel helpen om je angstige gevoelens tegen te gaan. Een goed voorbeeld is de 4-7-8-oefening, waarbij je vier tellen inademt via de neus, vervolgens probeert om je adem 7 tellen in te houden en de lucht daarna in 8 tellen via de mond weer uitblaast. Het is en blijft natuurlijk belangrijk om bij het verwerken van een trauma professionele hulp te zoeken, maar volgens mij is de polyvagaaltheorie een zeer grote hulp waar je nu al mee aan de slag kan.”

Ben je een hulpverlener en wil je meer te weten komen over de polyvagaaltheorie? Of krijg je graag meer tips van Dr. Swinnen om zelf aan de slag te gaan? Op 4, 11, 18 en 25 november organiseert Dr. Swinnen online cursussen en infomomenten. Meer info via www.stressmanagement.be.

Het bericht SOS coronastress: wat is de polyvagaaltheorie en hoe kan jij ermee aan de slag? verscheen eerst op Gezond.be.

Wat is stress?

Wanneer je in een stresserende situatie terechtkomt, ontstaat er in je lichaam een natuurlijke reactie die ervoor zorgt dat je actief kunt reageren op mogelijk gevaar. Er komt adrenaline vrij in je bloed, je ademhaling versnelt, je spieren spannen zich op en je voelt stress. Tegelijk worden andere belangrijke lichaamsfuncties – zoals groei, herstel, voortplanting – tijdelijk aan de kant geschoven. Je lichaam gaat m.a.w. in overlevingsmodus. Je kunt het vergelijken met een sirene die loeit.

Af en toe stress kan geen kwaad

Als je lichaam af en toe in die modus gaat, vormt dat geen probleem. Integendeel zelfs, een beetje spanning geeft je die extra boost die ervoor zorgt dat je je vooropgestelde doel bereikt.

We hebben gewoon soms stress nodig om te presteren.

Als je ’s ochtends opstaat, heb je bijvoorbeeld veel aan het stresshormoon cortisol dat helpt om wakker te worden. Het zorgt ervoor dat je erin slaagt om verschillende taken – zoals je kinderen op tijd naar school brengen en je trein halen – vlotjes af te ronden. Of wanneer je een belangrijke presentatie moet geven op het werk, zorgt die portie stress ervoor dat je alert bent en jezelf overstijgt.

De manier waarop wij met stress omgaan is het probleem

Het komt er dus op neer dat stress op zich niet erg is, je hebt het zelfs nodig. Het is de manier waarop wij met stress omgaan die problematisch is. We gunnen onszelf geen hersteltijd nadat we in die overlevingsmodus zijn gegaan. We houden er geen rekening mee dat die energieboost ervoor zorgde dat andere delen in ons lichaam het met minder energie moesten stellen. En dat is niet erg als je je lichaam de tijd en rust geeft om te compenseren en te recupereren.

Gun jezelf rust!

Maar dat doet we dus niet. We geven onszelf niet de tijd om te herstellen. Wie zichzelf op tijd en stond rust gunt, maakt optimaal gebruik van de positieve kanten van stress. En wij denken bij uitrusten vaak aan activiteiten die ons energie geven zoals sporten. Maar om echt uit te rusten kan je beter een ontspannen wandeling maken in de natuur of mijmeren op een bankje in het park.

Het bericht Is stress altijd slecht? verscheen eerst op Gezond.be.

Wat doet (chronische) stress met je lichaam?

Bij stress past je lichaam zich automatisch aan om zich te wapenen tegen een mogelijke, bedreigende situatie. Stel nu dat er uit het niets een blaffende hond opduikt, dan zal je hart sneller slaan. Hierdoor krijgen je spieren en hersenen meer zuurstof waardoor er meer suiker vrijgegeven wordt die vervolgens omgezet wordt in energie.

Ter compensatie komen andere lichaamsfuncties op een lager pitje te staan. Denk aan:

• Herstel
• Voortplanting
• Groei
• …

Als dat af en toe eens gebeurt, vormt dat op zich geen probleem. Wie constant onder chronische stress staat, loopt het risico op termijn niet meer aan herstel toe te komen. En dat is natuurlijk verre van banaal.

Wat zijn de andere lichamelijke effecten?

• Chronische stress verhoogt het risico op hart- en vaatproblemen. Je vethuishouding wordt verstoord, je bloeddruk gaat de hoogte in en er kan uiteindelijk aderverkalking optreden. In het ergste geval kan er zelfs een hart- of herseninfarct ontstaan.
• Daarnaast bestaat ook de kans dat het suikergehalte in je bloed ontregeld wordt waardoor je immuunsysteem niet meer functioneert zoals zou moeten. Hierdoor ben je minder goed beschermd tegen allerhande infecties.
• Stress kan ook aanleiding geven tot overgewicht en osteoporose.
• De spanning kan ook letterlijke doorwegen op je schouders waardoor je last kunt krijgen van spierpijn, nek- en schouderklachten of rugpijn.
• Bij stress maakt je lichaam meer adrenaline aan, een hormoon dat je alerter maakt. Hierdoor kan je moeilijker de slaap vatten waardoor er aanhoudende vermoeidheid kan ontstaan. Dat slaapgebrek leidt opnieuw tot meer stress… Een vicieuze cirkel die moeilijk te doorbreken is.

Wat zijn mogelijke mentale gevolgen?

• Je humeur kan sterk te lijden hebben onder stress. Je snauwt je geliefden af, raakt nodeloos geïrriteerd en barst uit het niets in tranen uit. Je bent erg prikkelbaar en kunt nog weinig verdragen.
• Je ervaart meer en meer de behoefte om je terug te trekken. Je sociale leven krimpt geleidelijk in.
• Je concentratievermogen werkt minder goed. Je hebt moeite om je te focussen op zaken die om je heen gebeuren en vergeet veel dingen.
• Je wordt besluiteloos wat veel tijd en energie kost en uiteindelijk tot passiviteit leidt.

Evenwichtig leven

In tijden van stress, kunnen bovenstaande mentale- en lichamelijk klachten in toom gehouden worden door een gezonde levensstijl na te streven. In een notendop betekent dat; gezond en evenwichtig eten, voldoende bewegen en een regelmatig slaappatroon opbouwen.

Merk je dat je energiepeil, ondanks je gezonde leefgewoontes, laag blijft? Voedingssupplementen, bijvoorbeeld op basis van Ubiquinol-Q10, kunnen je energie een boost geven. Bedrijven zoals Pharma Nord, Trenker, Nutrisan, Therasience, Hiddit en Pileje bieden allemaal voedingssupplementen aan op basis van de kwalitatief vervaardigde Ubiquinol-Q10 van de Japanse fabrikant Kaneka.

Het bericht Dit zijn de vreemdste effecten van stress op je lichaam verscheen eerst op Gezond.be.

Onder het motto ‘beter voorkomen dan genezen’, geven wij een aantal tips die je helpen stress te herkennen en te bestrijden. Want een pilletje dat je immuun maakt tegen spanning bestaat er helaas (nog) niet.

Herken de alarmsignalen

Alles begint bij het herkennen van mogelijke signalen die kunnen wijzen op stress. Doen de onderstaande alarmsignalen een belletje rinkelen? Ga er dan zéker niet vanuit dat ze normaal zijn of dat ze zomaar zullen verdwijnen.

• Verandering in gedrag. Heb je het plots moeilijk om je te concentreren? Of houden kopzorgen je weg van je nachtrust terwijl je voordien als een steen in slaap viel?
• Verandering in emoties. Maken bepaalde zaken je plots erg boos? Of irriteer je je veel sneller?
• Verandering in sociaal gedrag. Heb je plots geen zin meer om mensen te zien? Kijk je praktisch tegen alles op?

Spoor de oorzaak op

Wanneer voel je spanning? Neemt die toe op je werk? Of merk je dat je gestresseerd geraakt wanneer je in contact staat met bepaalde mensen? Of heb je net stress wanneer je thuis bent?

Ga proactief op zoek naar een alternatief voor die specifieke situatie. Merk je bijvoorbeeld dat je bij een bepaalde vriendengroep erg gespannen bent, dan moet je misschien eens nadenken over wat jullie vriendschap betekent voor jou.

Probeer je blik te veranderen

Kan je die vriendengroep niet verlaten omdat het bijvoorbeeld de beste vrienden van je partner zijn? Probeer de situatie dan eens te bekijken vanuit een ander perspectief. Verwacht jij bijvoorbeeld geen onrealistische zaken van hen of van de situatie?

Probeer zoveel mogelijk te denken in termen van oplossingen. In plaats van te focussen op problemen en negatieve factoren, moet je proberen in elke situatie het positieve te zien. En dat positief denken maakt je sowieso veel gelukkiger.

Ontspan met tijd en stond

Neem niet te veel hooi op je vorm en schakel op tijd terug. En dat hoeft niet per se altijd op vakantie gaan zijn. Overdag je tijd nemen om een koffie te drinken en een praatje te maken met een collega, kan al de nodige ontspanning bieden. Of gewoon ’s avonds eens lekker nietsdoen.

Verzorg jezelf

Het klinkt cliché, maar wie een gezonde mindset wil, moet zich ook lichamelijk verzorgen. Eet gezond en gevarieerd, beweeg op regelmatige basis, rook niet en drink alcohol met mate.

Merk je, ondanks je gezonde levensstijl, dat je energieniveau op een laag pitje blijft? Stress belemmert de productie van Ubiquinol-Q10, een vitamine-achtige stof die net erg belangrijk is voor de energieproductie. Een supplement met Ubiquinol-Q10 kan je helpen je energielevel terug op te krikken. Kies voor kwalitatieve Ubiquinol van Kaneka, onder andere te vinden in het gamma van Pharma Nord, Trenker, Nutrisan, Therasience, Hiddit en Pileje.

Het bericht Zo beperk je het effect van stress op je gezondheid verscheen eerst op Gezond.be.

Weiss wou het effect van autonomie en voorspelbaarheid meten op het ontstaan van stress. Hoe kun je aan de stress van een examen ontsnappen bijvoorbeeld? Welke technieken kun je dan toepassen?

Opgelet: de proeven werden uitgevoerd in 1972. Tegenwoordig zou men dergelijke wreedaardige technieken niet meer toelaten. Maar de gegevens zijn bekend. Gelukkig kijkt maar nu wat beter toe wanneer proeven met dieren worden uitgevoerd.

Opzet experiment

Weiss stopte drie ratten in een kooi.

• De eerste rat werd als controle meegenomen. Deze rat kreeg nooit een stroomstoot toegediend.
• De andere twee ratten kregen wel een stroomstoot toegediend, via een elektrode op de staart.

Belangrijk in de proefopstelling was het feit dat de elektroden gekoppeld waren zodat de hoeveelheid stroom die beide ratten toegediend kregen, telkens identiek was.

Toedienen stroomstoten

Op onvoorziene momenten kregen rat twee en drie een reeks stroomstoten toegediend. Die schokken waren wel pijnlijk, maar richtten op zichzelf geen schade aan. Met een sonde kon bij de beide ratten het maagzuur en het ontstaan van maagzweren worden gemeten.

Controle door stroom te ontwijken

In die experimentele situatie kon een van de ratten de stroom ontwijken of de stroom uitschakelen door bijvoorbeeld aan een wieltje te draaien dat in de kooi aanwezig was. Ze had dus invloed op de situatie en leerde vrij vlug de stroom uit te schakelen door aan het wieltje te draaien.

Op het moment dat rat twee door een correcte actie de stroom kon uitschakelen kreeg rat drie ook minder stroom. Alleen op ogenblikken dat haar collega niet meer in staat was op het juiste moment het wieltje te bedienen, kreeg ze een stroomstoot.

Het arme dier kon hierop echter geen enkele invloed uitoefenen en wist ook nooit wanneer de stroomstoot zou komen. Ze was dus afhankelijk van de kwaliteit van het werk van haar collega. Ze kon enkel angstig afwachten.

Geen controle, meer stress

Uiteindelijk nam de derde rat vlugger in gewicht af en vertoonde ze meer maagzweren dan de rat die wel de stroom kon onderbreken. Want die rat was in de mogelijkheid aan het wiel te draaien om de stroom te onderbreken.

Dat experiment bevestigt het belang van sturing. Als proefdieren invloed kunnen uitoefenen op een bedreigende situatie, krijgen ze minder last van stressletsels. De dreiging heeft minder invloed, want er is een controlemogelijkheid. Voor rat drie was er alleen toekomstonzekerheid. Want ze was afhankelijk en wist niet wanneer de stroom ging komen.

Tweede reeks experimenten: geluidsignaal gaat stroomstoot vooraf

In een tweede reeks van proeven liet Weiss een geluidssignaal voorafgaan aan de stroomstoot. Enkele seconden voor er stroom werd toegediend, weerklonk een belletje.

Ook nu waren de ratten zonder sturingsmogelijkheden er het slechtst aan toe. Ze kregen het grootste aantal maagzweren.

De ratten met sturingsmogelijkheden en met waarschuwing vooraf hadden nu niet meer maagzweren dan de controledieren. Een en ander wordt verklaard door het wegnemen van de onzekerheid. Beide ratten wisten nu vooraf wanneer een bedreigende situatie zou optreden. Daardoor was de dreiging niet voortdurend aanwezig. Ze ontstond na het geluidssignaal en de dreiging was voorbij na de stroomstoot.

Dus hier zien we dat de waargenomen, subjectieve controlemogelijkheden bij ratten de stress verminderen. Ook een verminderde toekomstonzekerheid doet de stress dalen.

Perceptie van controle werkt stress verminderend

Dat is precies wat ook bij mensen wordt vastgesteld. De perceptie van controle werkt stress verminderend. Het hoeft zelfs niet echt waar te zijn, enkel al de perceptie volstaat vaak.

Zo zag ik onlangs grote reorganisaties in een ziekenhuis na een verhuizing naar een ander gebouw. Het ziekteverzuim nam dramatische vormen aan bij het verplegend personeel. Ze waren onzeker en hadden niet het gevoel een inbreng te hebben. Grote veranderingen en reorganisaties moeten dus zo opgezet worden dat medewerkers er een gedeeltelijke invloed kunnen uitoefenen. Dat vermindert de stress die er mee gepaard gaat.

Hetzelfde geldt wanneer collega’s hun werk slecht doen zodat wijzelf meer dan normaal te verwerken krijgen. Hierdoor ontstaat mistevredenheid en stress. Niet door de grotere werklast, wel door een gebrek aan inbreng hierin. Zwaarder belast worden dan gewoonlijk in de wetenschap dat een collega niet goed presteert, is een zware stressfactor.

Ook het effect van het inperken van regelmogelijkheden kan gemakkelijk worden aangevoeld. Stel je maar even voor dat je in een restaurant zit. Voor je staat een bord heerlijke soep. Maar naast je zit iemand die je telkens weer dicteert: neem je lepel, steek je lepel in de soep, breng de lepel naar je mond, nu slikken, leg je lepel neer, begin opnieuw… Iedereen zal wel aanvoelen dat zo’n inkrimping van de regelmogelijkheden niet bevorderlijk zal zijn voor de spijsvertering. Op dezelfde manier kan een gebrek aan controle op de uitvoering van het werk voor grote hoeveelheden stress zorgen.

Dr. Swinnen is arts, licentiaat in de verzekeringsgeneeskunde en statisticus. Hij werkte ruim tien jaar als verzekeringsgeneesheer, waar hij veelvuldig geconfronteerd werd met de gevolgen van toenemende stress in bedrijven. Ondertussen is hij reeds meer dan twintig jaar bedrijfconsulent en coach in verband met stress, emoties en geluk. Hij heeft een passie voor de impact van emoties op het functioneren van mensen. 

Hij bracht even terug het populaire boek Waarom wij vreemdgaan en parachutespringen – Ons onbegrijpelijke brein uit. 

Meer info vind je op www.stressmanagement.be. 

Het bericht Stress door toekomstonzekerheid en gebrek aan controle: de experimenten van Weiss verscheen eerst op Gezond.be.

Wat is dat precies stress?  Wat zijn de negatieve lichamelijke en emotionele effecten van stress? En hoe kan je stress en de negatieve effecten verminderen?

Wat is stress?  

Wanneer je in een stresserende situatie terecht komt, ontstaat er in je lichaam een natuurlijke reactie die ervoor zorgt dat je actief kunt reageren op mogelijk gevaar.

• Er komt adrenaline vrij in je bloed
• Je ademhaling versnelt
• Je spieren spannen zich op
• Je voelt stress

Tegelijk worden andere belangrijke lichaamsfuncties, zoals groei, herstel, voortplanting, tijdelijk aan de kant geschoven. Je lichaam gaat met andere woorden in overlevingsmodus. Je kunt het vergelijken met een sirene die loeit. Men spreekt ook over het vecht-vluchtmechanisme.

Chronische stress

Als je lichaam af en toe in die modus gaat, vormt dat geen probleem. Integendeel zelfs, een beetje spanning geeft je soms die extra boost die ervoor zorgt je je vooropgestelde doel bereikt. De problemen beginnen pas al je te veel stress krijgt. Wanneer je constant onder spanning staat, en de draaglast groter wordt dan je draagkracht, kan zowel je lichamelijk als geestelijk welzijn aangetast worden. De kwaliteit van je leven neemt af en je wordt vatbaarder voor ziektes.

Overmatige stress kan herkend worden aan de volgende signalen. Merk op dat ze individueel of gecombineerd kunnen voorkomen en niet per se eenduidig aan chronische stress gelinkt worden. Voor meer info raden we je aan je huisarts te raadplegen.

Lichamelijke effecten  

• Stress verstoort de vethuishouding, waardoor ook de bloeddruk verhoogt. Dat kan op zijn beurt leiden tot aderverkalking en trombose waardoor je uiteindelijk een grotere kans op hart- en vaatproblemen hebt.
• Een verstoord immuunsysteem zorgt ervoor dat je veel vatbaarder bent voor ziektes en infecties.
• Het suikergehalte in je bloed is ontregeld.
• Doordat je lichaam veel meer adrenaline en noradrenaline aanmaakt, ben je veel alerter dan voordien. Hierdoor kan je de slaap moeilijk vatten of word je vaak wakker in het midden van de nacht. Een chronisch slaapgebrek brengt op zijn beurt extra stress met zich mee waardoor je in een vicieuze cirkel terecht komt.

Emotionele effecten

• Je ergert je aan situaties of mensen die je vroeger totaal niet irriteerden.
• Ongewone of extreme prikkelbaarheid kan wijzen op chronische stress.
• Je bekijkt alles vanuit een negatief standpunt, je lacht nog amper, je bent onrustig en je hebt vaak sombere gedachten.

Verandering in gedrag

• Weinig of verminderde eetlust is nooit een goed teken. Op korte tijd veel vermageren heeft een negatief effect op je algemene gezondheidstoestand. Je lichaam heeft genoeg voedingsmiddelen, waar het de nodige energie kan uithalen, nodig.  
• Het tegengestelde kan ook het geval zijn: doordat er constant adrenaline door je lichaam gepompt wordt, heb je veel meer zin om te eten. Je probeert je emoties weg te eten waardoor je op termijn last kunt krijgen van overgewicht.
• Wie constant onder druk staat, kan plots de drang voelen om terug te grijpen naar een verslaving uit het verleden. Denk aan alcohol, sigaretten of suiker. Je hoopt zo de spanningen en stress te verlichten. En zo kom je opnieuw in een vicieuze cirkel terecht. Je gaat suiker bekijken als de oplossing om de stress kwijt te geraken, waardoor de spanning alleen maar zal toenemen tot je daadwerkelijk suiker kunt eten.
• Mensen die niet lekker in hun vel zitten, gaan zich vaak afsluiten van de buitenwereld. Ze verkiezen onderuit gezakt liggen in de zetel, boven een gezellig avondje onder vrienden. Terwijl ze dat vroeger nooit gedaan zouden hebben.

Minimaliseer niet!

Heel vaak worden bovenstaande kenmerken of verschijnselen genegeerd of geminimaliseerd. Men gaat er vaak vanuit dat het wel vanzelf zal overgaan en men snel weer de oude wordt. Omdat stress er net voor zorgt dat je de rust en kalmte niet langer vindt die je nodig hebt om een stressvolle situatie op een goede manier aan te pakken, krijg je alleen nog maar meer stress. Hierdoor gaat het van kwaad naar erger. Tijdig ingrijpen is dus de boodschap.

Hoe kan je stress en de bijkomende klachten verminderen?

Think positive

Alles start met een positieve mindset. Als je een mindere dag hebt, heb je snel de neiging om te mopperen en te klagen. Mocht je denken dat dat je oplucht, dan heb je het mis. Het zorgt er alleen maar voor dat jouw dag, en die van je omgeving, nog slechter wordt. Probeer negatieve gevoelens op een positieve manier te uiten. Dat bespaart je een pak stress en spanningen. Je zult merken dat je brein zich automatisch aanpast waardoor je je beter voelt.

Laat los

Je hebt je leven maar voor een klein deeltje in handen. Probeer jou dus niet te veel aan te trekken van de zaken waar jij toch geen vat op hebt.

Gezonde levensstijl

A healthy mind in a healthy body.

• Eet gezond en gevarieerd
• Beweeg op regelmatige basis
• Rook niet
• Drink alcohol met mate

Gezond eten is eten met gezond verstand. Je hoeft je niet per se alle geneugten van het leven te ontzeggen maar probeer ze met mate tot je te nemen. Een stuk chocoladetaart op zondagmiddag in het gezelschap van je familie zal je veel meer smaken dan een pak koeken die je naar binnen schrokt in de zetel. 

Vul aan met supplementen

Pas je bovenstaande tips toe en ervaar je op lange termijn geen verandering? Stress vreet energie. In dat geval heeft je lichaam wellicht nood aan extra voedingssupplementen die je energielevel op peil brengen.

Q10 is bijvoorbeeld een vitamineachtige stof die van nature aanwezig is in de energiefabriekjes van al de cellen in je lichaam. Stress kan echter de productie van Q10 belemmeren. Dat tekort kan je aanvullen met een voedingssupplement. Let daarbij op volgende zaken:

• Kies indien mogelijk voor een supplement dat gebruik maakt van Ubiquinol. Dat is de actieve vorm van co-enzym Q10. De andere vorm, Ubiquinone, moet door het lichaam altijd eerst nog omgezet worden naar Ubiquinol. Door voor een supplement met Ubiquinol te kiezen, kan je als het ware een stap overslaan in het energieproductieproces!
• Zorg er ook voor dat het voedingssupplement dat je koopt kwalitatieve Ubiquinol bevat. Er zijn immers ook minderwaardige namaakproducten (vaak uit China) op de markt. Met een product met ‘KANEKA’-label zit je goed. KANEKA is een Japanse fabrikant die erom bekend staat kwalitatief Ubiquinol te produceren.

Voedingssupplementen met Ubiquinol-Q10 vind je onder andere terug in het gamma van Pharma Nord, Trenker, Nutrisan, Therasience, Hiddit en Pileje.

Het bericht Hoe Ubiquinol-Q10 de negatieve effecten van stress kan verminderen verscheen eerst op Gezond.be.

Symptomen van overspannenheid

Als je overspannen bent, dan kun je te maken krijgen met verschillende soorten symptomen. De uiting van de symptomen kunnen overigens per persoon verschillende zijn.

Zo is het mogelijk dat je last krijgt van slecht slapen, vermoeidheid, snel boos of geprikkeld zijn, vaak huilen, niet goed tegen drukte kunnen of harde geluiden, veel piekeren, moeite met concentreren, moeite met het onthouden van dingen, een gehaard gevoel ervaren en last krijgen van nekklachten en hoofdpijn.

Het verschil met een burn-out is dat je wel erg moe bent, maar dat de batterij nog wel opgeladen kan worden.

Oorzaken

Net als met de verschillende symptomen kunnen er ook verschillende soorten oorzaken ten grondslag liggen van jouw klachten. De oorzaken zijn vaak gebeurtenissen die recent hebben plaatsgevonden en behoorlijke invloed kunnen hebben op de gang van zaken in jouw leven. Hieronder lees je 8 verschillende redenen waarom je overspannen kunt raken.

1. Dagelijkse gebeurtenissen

Zelfs van dagelijkse gebeurtenissen kun je overspannen raken. Als je bijvoorbeeld dagelijks in de file staat en vaak te maken hebt met het verkeer dat tegenzit, dan kan dat een aanleiding tot stress zijn.

Als je meerdere van dit soort kleine gebeurtenissen regelmatig ervaart en er zelf geen invloed op kunt uitoefenen, dan kan dat uiteindelijk tot stress leiden. Door de opstapeling van verschillende zaken kun je dan uiteindelijk overspannen raken.

2. Overbelasting op het werk of thuis

Met overbelasting bedoelen we hier voornamelijk mentale overbelasting. Als je veel verantwoordelijkheden hebt dan moet je daar bijvoorbeeld ook mee om kunnen gaan. Heb je een baan waarbij veel mensen afhankelijk zijn van jouw functioneren, dan kan dat als druk worden ervaren. Heb je daar langere tijd last van, dan kan dat zich uiteindelijk uitten in stress en overspannenheid.

Heb je daarnaast in de privésfeer ook veel stress, dan helpt dat ook niet. Als er dan onverwachts nog een andere gebeurtenis bijkomt zoals bijvoorbeeld de ziekte van een gezinslid, dan kan dat net te veel zijn. De kans is dan aanwezig dat je meer wilt gaan doen en over je eigen grenzen gaat.

3. Levensgebeurtenissen

Ook plotselinge gebeurtenissen in het leven kunnen de oorzaak zijn van surmenage. Je kunt dan denken aan negatieve gebeurtenissen zoals een ernstige ziekte, het overlijden van een dierbare, slachtoffer zijn van een ongeluk of geweld, ontslagen worden of een echtscheiding.

Er zijn echter ook positieve gebeurtenissen in het leven die ervoor kunnen zorgen dat je overspannen raakt. Dit kan bijvoorbeeld komen door een verhuizing, een huwelijk of door de geboorte van een kind.

4. Persoonlijkheid

Waar je nog minder invloed op hebt zijn jouw persoonlijke eigenschappen. Iedereen heeft bepaalde eigenschappen in zich die ervoor zorgen dat je bent wie je bent. Dit uit zich voornamelijk in het gedrag wat je vertoont en waar je ook de meeste invloed op kunt uitoefenen. Als je veel stress ervaart en vaak onder druk moet presteren, dan kost dat meer energie.

Dit uit zich in eerste instantie in gedrag en kan later overslaan naar overspannenheid. Als je bijvoorbeeld zeer perfectionistisch bent, dan vind je dat het altijd beter kan. Weet je geen grens te stellen en ga je maar door, dan kost dat te veel energie en kan dat je uiteindelijk opbreken.

5. Levensstijl

Waar je meer invloed op kunt uitoefenen is je leefstijl. Als je vaak alcohol drinkt of dagelijks heel veel koffie, dan is dat minder goed voor de gezondheid. Eet je ook gezond en doe je wel aan lichaamsbeweging? Deze vragen kun je jezelf stellen om erachter te komen of je voldoende doet om zowel fysiek als mentaal fit te blijven.

Het is ook belangrijk om regelmatig leuke dingen te doen waarbij je de gedachten die je hebt even uit je hoofd kunt zetten. Doe je dit allemaal niet, dan is de kans groot dat je sneller overspannen zult raken.

6. Ziekte

Ook ziekte kan een oorzaak zijn van overspannenheid. Dat kan als iemand in je directe omgeving ernstig ziek wordt of als je zelf ziek wordt. Als je te maken hebt met een ernstige ziekte die bijvoorbeeld niet meer te genezen is, dan kan dat extra stressvol zijn. Je gaat bijvoorbeeld nadenken over zaken die je wilt achterlaten en de dingen die je moet regelen.

7. Andere levensfase

Ook als je in een andere levensfase terecht komt kun je te maken krijgen met overspannenheid. Eerder noemden we al gebeurtenissen als een geboorte, een huwelijk en verhuizen.

Ook zaken als uit huis gaan, de kinderen die uit huis gaan, met pensioen gaan of als student aan het werkende leven beginnen kunnen oorzaken zijn van overspannenheid.

8. Verkeerd benutten van talenten en competenties

Als je de talenten en competenties die je in je hebt verkeerd inzet of niet benut, dan kan dat extra energie kosten. Gebeurt dit voor een langere tijd, dan kan je overspannen raken.

Zo kan iemand die erg relatiegericht is bijvoorbeeld meer energie verliezen bij het alleen uitvoeren van taken. Als je dan in een team zou werken en samen aan de taak werkt, dan kan dat minder energie kosten.

Door constant energieverlies kun je overspannen raken en uiteindelijk zelfs een burn-out krijgen.

Het bericht Surmenage: 8 redenen waarom je overspannen raakt! verscheen eerst op Gezond.be.

Heb jij een probleem met stress? Of ben jij in evenwicht? Je ontdekt het al in een paar minuten met deze test.

Chronische stress

Op het moment dat je voortdurend stress ervaart (chronische stress), kan je gezondheid daar behoorlijk onder lijden. Niet alleen mentaal, maar ook fysiek kunnen er dan problemen de kop opsteken. Een voortdurende staat van alertheid vergt namelijk veel van je en dat kan je lichaam niet aan.

Werkstress van je afzetten

Helaas kan je deze stress niet altijd meteen laten verdwijnen, ook al maken mensen in je directe omgeving je vaak genoeg attent op je drukke manier van werken en leven. De meeste mensen zijn namelijk niet in staat om op commando te ’ontstressen’. Behoor je ook tot deze groep, maar wil je wel van je stress afkomen? Dan volgen hieronder een aantal tips die je in de goede richting kunnen duwen!

Tips

1. Houd het simpel

Lange lijsten maken met dingen die je nog moet doen, hebben doorgaans geen gunstig effect op je stressniveau. Zo’n lijst doet je vaak de moed al in de schoenen zakken. En door die extra stress, ga je minder effectief en productief aan de slag. Je lijst raakt niet afgewerkt… en je krijgt nog meer stress!

Pik er daarom een beperkt aantal zaken die je die dag zeker gedaan wil hebben. Ook kleinere taken kun je opschrijven, maar maak er je doel van om zeker je prioriteiten af te werken. Die gaan altijd voor op de andere taken, die je eventueel wel even tussendoor kan opnemen. Zo blijf je steeds in controle!

2. Synchroniseren

Hou er rekening mee dat niet alleen jij, maar ongetwijfeld ook nog heel wat andere mensen in je omgeving lijstjes maken. De kans is groot dat jullie overlappende activiteiten op jullie lijstjes hebben staan.  Waarom die dan niet zoveel mogelijk proberen te combineren?

Zo kun je het ophalen van je eigen kinderen op school combineren met het oppikken van de kleintjes van je buurvrouw. Een volgende keer zal het dan haar beurt zijn om ook jouw kinderen mee naar huis te brengen. Of ga je een broodje halen tijdens de lunch? Dan kan je misschien iets meenemen voor je collega! Je collega kan dan de volgende keer lunch voor jou halen.

3. Lachen

Het klinkt ongelofelijk cliché, maar werkt wel: blijf lachen! Lachen werkt namelijk zelfs als je het niet echt meent. Door een lach op je gezicht te toveren en je schouders even op te halen, geef je je hersen een positief signaal. Het gevolg? Een gelukkig en tevreden gevoel.

4. Lichamelijke activiteit

Naast lachen kan ook lichamelijke activiteit je je stressniveau helpen verminderen. Evolutionair gezien is stress namelijk een systeem dat je lichaam in een status van alertheid brengt. Het zien van een gevaar, zoals een leeuw, veroorzaakt stress, waarop je je voorbereidt om te vluchten of vechten.

In de moderne leefomgeving zijn de stressfactoren minder dringend dan de gevaren voor de oermens, maar het mechanisme werkt nog altijd op een vergelijkbare manier. Stress brengt je lichaam in staat van alertheid, maar vanwege het uitblijven van een actieve reactie, zal je lichaam in deze staat blijven. Dat vraagt heel wat energie, wat enorm uitputtend kan zijn. Nochtans kan je je lichaam met wat lichaamsbeweging die broodnodige uitlaatklep geven.

5. Hokjes denken

Vaak hoor je dat in hokjes denken niet juist is, maar toch kan dit juist helpen om stress te verminderen. Het helpt namelijk om bepaalde activiteiten te beperken tot vaste omgevingen.

De omgeving die je gereserveerd hebt voor werkgerelateerde activiteiten voer je alleen op een vaste plaats uit. Je werk mee naar huis nemen is dus uit den boze. Indien je dit te vaak doet, dan ga je je woonkamer immers al snel associëren met je werk. Wanneer je dan stress voelt op je werk, zul je ook thuis nauwelijks nog kunnen ontspannen.

6. Voldoende slapen

Het allerbeste middel tegen stress is misschien wel voldoende slaap. Het brein van een mens is namelijk zo intensief bezig dat het niet 24 uur op een dag optimaal kan werken. Veel stress zal je brein bovendien extra uitputten en de optimale werking verstoren. Tijdens je slaap kan je brein echter weer tot rust komen en als het ware worden gereset.

7. Vermijden van koffie en suikers

Voorkom ten slotte dat je aan de lopende band koffie drinkt of suikers eet. Deze zaken zullen je lichaam namelijk, net zoals stress, in een staat van alertheid brengen. Als gevolg van deze extra alertheid zul je weer stress gaan ervaren als je lichaam niet de juiste afleiding krijgt.

Meer tips

Ga met bovenstaande tips aan de slag en ontdek snel de invloed van deze kleine aanpassingen op je stressniveau.

Krijg je graag nog wat meer extra tips? Doe dan eens deze test om te bepalen hoe het met jouw (mentale) veerkracht gesteld is. Na afloop krijg je tips en hulp op maat van jouw situatie opgestuurd.

Het bericht 7 tips om werkstress van je af te zetten verscheen eerst op Gezond.be.

Laat je soms steken vallen?

Door al die druk kan het gebeuren dat je steken laat vallen. Een afspraak fout in je agenda noteren, je gsm voor de zoveelste keer op een verkeerde plaats leggen, de helft van je boodschappen vergeten als je in de supermarkt staat,… Dit kan erop wijzen dat je schijfruimte vol raakt. 

Herken je je in deze situaties en wil je weten hoe het met jouw mentale veerkracht gaat? Doe dan de handige test van Partena. In een paar minuten tijd ontdek je hoe vol je hoofd zit. Bovendien krijg je na de test tips en hulp op maat van je situatie. 

Het bericht Zit je hoofd ook zo vol dat je steken laat vallen? Meet je mentale veerkracht met deze test! verscheen eerst op Gezond.be.

We rennen en vliegen en lopen van her naar der: kinderen naar school, sportschool, buitenschoolse activiteiten, supermarkt, onverwacht doktersbezoek en ga zo maar door. Het leven is soms zo stressvol en daar worden we niet mooier van… Ontdek hieronder alvast vijf redenen om regelmatig te ontspannen en goed in je vel te blijven zitten!

De sporen van stress op je huid

Een beetje stress houdt ons scherp. Onder invloed van stress maakt het lichaam cortisol aan, een hormoon zoals adrenaline. Cortisol zorgt ervoor dat energie die in de cellen van je lichaam opgeslagen zit, snel beschikbaar komt. Zo kunnen we snel handelen of presteren onder druk, spanning of bij gevaar. Handig, maar zo’n situatie moet niet te lang duren. Chronisch verhoogde cortisolwaarden zijn namelijk heel ongezond. De hormoonbalans raakt verstoord, evenals de bloedsuikerspiegel, cholesterolwaarden en vetstofwisseling. Langdurige stress veroorzaakt zo veel schade aan hart en vaten, we worden dikker en vermoeider. Maar voortdurende hoogspanning trekt ook zichtbare sporen in de huid.

Puistjes en irritatie

Dat je meer last hebt van puistjes bij drukte is geen toeval of onzin. Uit onderzoek blijkt dat stress de huid vatbaarder maakt voor bacteriën, waardoor bijvoorbeeld acne kan verergeren. Cortisol verstoort niet alleen de barrièrefunctie, het vermindert ook het aantal stofjes in de huid dat ons beschermt tegen ‘aanvallen’ van buitenaf. Tegelijkertijd raakt de talgproductie verstoord. Het gevolg: de huid wordt gevoeliger en onrustiger.

Doffe en droge huid

Wanneer je voortdurend blootstaat aan stress en spanning komt ook het natuurlijke proces van celvernieuwing onder druk te staan. Ook de productie van stoffen die de huid vet en gehydrateerd houden, neemt af. Hierdoor raakt de barrièrefunctie van je huid verstoord en zal er bovendien ook meer vocht uit de huid verdampen. Dit merk je aan alle kanten: de huid wordt een stuk doffer en droger.

Sneller oud

Maar stress doet nog meer. Stress maakt oud. En dan hebben we het niet alleen over een vermoeide uitstraling of grauwe gelaatskleur. Stress versnelt letterlijk het verouderingsproces. Ook in de huid. Chronische stress pleegt een aanslag op de aanmaak van collageen en elastine in de huid, de stoffen dus die de huid stevig en soepel houden. Ook zorgt aanhoudende stress voor meer vrije radicalen en een versnelde afbraak van ons genetisch materiaal. Hierdoor stopt de cel eerder met delen en verouderen we.

Eczeem en psoriasis

Wie last heeft van huidziekten als eczeem of psoriasis zal zelf al lang hebben ondervonden dat stress en kopzorgen de huid geen goed doen. Onderzoek heeft dat ook regelmatig onderstreept. Zo zagen Britse wetenschappers een flinke toename van deze en andere huidaandoeningen ten tijde van de kredietcrisis.

Overal donshaartjes

Rimpels, wallen, een doffe, droge en onrustige huid… De lijst ongezonde effecten van aanhoudende stress is lang. Stress blijkt zelfs in extreme gevallen het hormoonsysteem zodanig te kunnen verstoren dat zich haartjes in het gezicht vormen.

Zorg goed voor jezelf

Goed voor jezelf zorgen is kortom allesbehalve overbodige luxe. Voor de binnen- én buitenkant. Juist in tijden van drukte. Maak van ontspannen maar gewoon een agendapunt. Probeer goed te blijven eten en bewegen en neem liever geen voorschot op je slaapuren. En vergeet dan natuurlijk niet om ook je huid een beetje extra in de watten te leggen en te kalmeren. Gebruik producten die hoge concentraties actieve ingrediënten bevatten en die de huidbarrière helpen versterken, de vochtbalans herstellen en de huidveroudering tegengaan.

Wil je meer lezen over wat stress nu doet met je huid? Of wil je yoga-oefeningen die jouw huid helpen verjongen en ook je stressniveau naar beneden haalt? Lees dan zeker meer in Huidverjonging op maat!

Met een eigen skincare clinic in Oostende en haar  boek  Huidverjonging op maat wordt Karoline Van de Mergel in de skincare wereld gezien als een pro in haar vak. Als huidexperte voorziet ze de Gezond.be-lezers van vele tips en weetjes over de huid en hoe je die optimaal kan verzorgen. Meer weten over Karoline of Beautyfulskin? Bekijk dan zeker eens de site van Beautyfulskin! Ontdek hier ook meer over haar boek Huidverjonging op maat. Een boek vol tips en weetjes, nuttige informatie, oefeningen en recepten.

Het bericht Wat doet stress met onze huid? verscheen eerst op Gezond.be.

Je presteert hierdoor slechter op je werk of studie waardoor de totale invloed van slechte nachtrust verder toeneemt. Dat terwijl de nacht het moment is dat je volledig tot rust moet komen.

Wat kan jij precies doen om weer van een goede nachtrust te kunnen genieten? Wat zorgt ervoor dat je slecht slaapt?

Stress is een bepalende factor

Uit vrijwel ieder onderzoek naar nachtrust komt hetzelfde naar voren: stress houdt ons wakker. Hoe meer stress we hebben, hoe minder gemakkelijk we in slaap komen en hoe vaker we wakker worden als we eenmaal in slaap zijn gekomen.

Stress kan uit allerlei situaties ontstaan. Kleine taken als welke boodschappen de volgende dag gehaald moeten worden tot conflicten op de werkvloer. Stress is overal aanwezig en is daarom lastig aan te pakken.

Jouw lichaam kan niet ontspannen

Wanneer je gestrest bent, kan jouw lichaam zich niet voldoende ontspannen. Dit staat in relatie tot de belangrijkste symptomen van magnesiumtekort. Magnesium zorgt er namelijk voor dat jouw spieren zich kunnen ontspannen. En laat nu precies stress de grootste veroorzaker van een magnesiumtekort zijn.

Als jouw lichaam zich niet weet te ontspannen, zal het lastig worden om in slaap te komen. Je kunt dus twee kanten op: of je verlaagt de stress of je werkt de magnesiumtekorten weg. Het verlagen van stress is tot op zekere hoogte mogelijk; alleen een stressvrij leven bestaat niet.

Het aanvullen van magnesium is daarentegen een reële optie. Waarom? Omdat je vrij eenvoudig voor voeding of voedselsupplementen kunt kiezen waar veel magnesium in zit.

Stress heeft vaak een diepe, lastig te doorgronden oorzaken waar soms zelfs psychologische behandeling voor nodig is. Magnesiumtekorten kunnen worden aangevuld met een enkele dagelijkse tablet. Je begrijpt al waar we naar toe willen gaan: je kunt veel makkelijker je magnesiumtekorten aanpakken dan stress.

Hoe pak ik een magnesiumtekort aan?

Het is absoluut niet het geval dat je door juist aan je magnesiumtekort aandacht te besteden alle stress links laat liggen. Magnesium is namelijk een anti-stress mineraal dat voorkomt dat stress een nog grotere invloed op jouw lichaam heeft. Hierdoor verbeter jij je nachtrust en voel jij je beter dan voorheen.

Goede nachtrust helpt jou te concentreren op je werkzaamheden, vrolijk in het leven te staan en beter met stressvolle situaties om te gaan.

De snelste manier om dit te doen, is door met voedingssupplementen (zoals Ultractive) jouw magnesiumtekorten weg te werken. Jouw lichaam weet zich beter te ontspannen en laat stress een minder bepalende invloed spelen.

Het bericht Ontspan en geniet weer van een goede nachtrust verscheen eerst op Gezond.be.

Magnesium is een middel dat zich al meerdere keren heeft bewezen stress te kunnen verminderen. Ons hele lichaam profiteert van extra magnesium, waardoor deze bouwstof voor iedereen voordelen heeft.

Waarom je stress tijdig moet aanpakken

Doordat veel mensen stress niet zien als iets dat verholpen kan worden, laten we stress steeds meer invloed op ons leven hebben.

Dit heeft ervoor gezorgd dat we ons niet optimaal voelen. Zo slapen we korter en ontstaan er eerder stemmingswisselingen. Door stress te erkennen en hier een oplossing voor te willen vinden, kunnen we de invloed van stress verminderen.

Een slaaptekort, wat dus veroorzaakt kan worden door stress, kan grote invloed hebben op jouw activiteiten in het dagelijks leven. Je bent eerder moe en concentreren op specifieke handelingen wordt steeds lastiger.

Werking van magnesium

Diverse onderzoeken hebben aangetoond dat er een universeel tekort aan magnesium bestaat. Gemiddeld hebben we 300 mg magnesium per dag nodig. Echter komt maar 40 procent van de bevolking aan deze 300 mg, waardoor het magnesiumtekort een serieus probleem geworden is.

De belangrijkste oorzaak van een magnesiumtekort is stress. Wanneer je veel stress hebt, heeft jouw lichaam veel magnesium nodig om dit te compenseren. Het verbruik neemt kortom sterk toe wanneer je gestrest bent.

Maar het werkt ook de andere kant op. Want door jouw magnesiumtekort komt er voortdurend adrenaline vrij. Dit heeft als gevolg dat je op momenten alert bent wanneer dat niet nodig is. Hoofdpijn en vermoeidheid zijn hier de logische gevolgen van.

Magnesium uit voeding

Je kunt kleine hoeveelheden magnesium uit voeding halen. De beste voorbeelden hiervan zijn producten als avocado, pompoen- en zonnebloempitten, makreel en noten. Door regelmatig deze producten te consumeren zorg je ervoor dat er meer magnesium in jouw lichaam komt.

Helaas kan je niet genoeg magnesium uit deze producten halen om jouw magnesiumniveau op lange termijn te handhaven. Dit is wel mogelijk met voedingssupplementen.

Magnesium uit voedingssupplementen

Omdat jouw lichaam veel stress moet verwerken, zal jouw lichaam ook grote hoeveelheden magnesium nodig hebben om dit te kunnen doen. Magnesium wordt door velen gezien als een antistress-mineraal. Dat wil zeggen dat het in staat is om stress een minder invloedrijke rol te laten spelen.

Er zijn diverse voedingssupplementen in omloop waarmee je jouw magnesiumtekort kunt verhelpen. Een veelgeprezen middel is Ultractive, waarmee je in een klap jouw magnesiumtekort verleden tijd maakt.

Een belangrijk voordeel van dit merk is dat de tabletten binnen 30 minuten zijn opgelost. Jouw lichaam heeft kortom binnen korte tijd het magnesium dat het zo hard nodig heeft.

Het bericht Zo krijg je stress voorgoed onder controle verscheen eerst op Gezond.be.

Voeding tegen stress: Vis

Als je veel stress hebt, raden wij je aan om je dagmenu aan te vullen met voedingsmiddelen met een grote hoeveelheid omega-3 vetzuren. In vloeibare vorm hebben deze onverzadigde vetten een positief effect op de gezondheid en omega-3 vetzuren worden zelfs natuurlijke antidepressiva genoemd. Dit komt omdat de vetten een rol spelen bij de productie van serotonine in je lichaam: een stofje waar je je gelukkiger door voelt. Je vindt omega-3 vetzuren in vissoorten als tonijn, zalm en makreel. Geen liefhebber van vis? Dan kun je ook amandelen, walnoten, aardbeien, frambozen en lijnzaadolie nemen om omega-3 vetzuren binnen te krijgen.

Voeding tegen stress: Avocado

Als je gestrest bent, verbruikt je lichaam veel magnesium. (Opgelet voor een Magnesiumtekort) Dit mineraal is betrokken bij de opbouw van spieren en botten en zorgt er in gespannen situaties voor dat je spieren en zenuwen ontspannen en de bloeddruk op peil blijft. Heb je langere tijd last van stress, dan kun je een tekort aan magnesium ontwikkelen. Eet je een avocado, dan vul je jouw magnesiumniveau meteen goed aan door de grote hoeveelheid magnesium in avocado. Is jouw magnesiumgehalte weer wat aangevuld, dan voel je je meteen stukken beter.

Voeding tegen stress: Pure chocolade

Ben jij een groot liefhebber van chocolade? Dan heb je geluk, want ook pure chocolade helpt bij het verminderen van stress. Chocolade met een cacaogehalte van meer dan 70 procent is rijk aan het aminozuur tryptofaan. Dit stofje bevordert de aanmaak van serotonine, waardoor je je beter voelt. Daarnaast draagt pure chocolade bij aan de productie van melatonine, waardoor je beter kunt slapen. Slaap je beter, dan heb je meer energie en raak je minder snel gestrest. Je hoeft dus niet alleen vis te eten en je bent ook niet aangewezen op avocado alleen, want je kunt ook pure chocolade eten om de stress van je af te schudden.  

Het bericht Voedingsmiddelen die helpen om Stress te Vermijden verscheen eerst op Gezond.be.

1: Maak een checklist

Deze tip is alleen handig als je nog even de tijd hebt om te leren. Op het laatste moment hiermee aan de slag gaan, kan juist voor extra stress zorgen.

Maak een checklist voor jezelf van wat je precies moet kennen voor het examen. Vink vervolgens ieder onderdeel af dat je goed onder de knie hebt. Zo krijg je een duidelijk inzicht in wat je al kan. Dit geeft rust en zorgt ervoor dat je gericht kan studeren.

2: Gun jezelf pauzes

Constant achter elkaar studeren is niet productief en verhoogt bovendien je stressniveau. Gun jezelf daarom regelmatig een pauze. Zorg ervoor dat je in je pauze echt even ontspant. Bijvoorbeeld door een gezellige lunch, een warm bad of een stukje wandelen. Dit zorgt ervoor dat je daarna weer fris aan de slag kan, waardoor je de examenstof beter opneemt

3: Een goede nachtrust

Als je slecht slaapt, ben je veel gevoeliger voor stress. Ook kan een slechte nachtrust ervoor zorgen dat je minder goed kan studeren en dat je minder goed presteert op je examen.

Zorg daarom voor een goede nachtrust. Ook al is het misschien verleidelijk om heel de nacht door te blokken, zoek toch op tijd je bed op. Ontspanning is belangrijk voor een goede en diepe slaap. Neem ook geen studieboeken mee naar bed en laat bij voorkeur je telefoon in een andere kamer liggen.

4: Vermijd rampgedachten

Je gedachten hebben een enorme invloed op hoe je jezelf voelt. Probeer daarom altijd positief te denken en vermijd rampgedachtes. Voor vrijwel ieder examen is er een herkansing. Het is natuurlijk ideaal als je direct voor je examen slaagt, maar zakken betekent niet meteen dat je opleiding verpest is. Ga daarom niet van het ergste scenario uit.

5: Geen cafeïne

Cafeïne maakt je gevoeliger voor stress. Vermijden dus als je jouw examens stressvrij wil doorkomen. Verse groenten, fruit, vette vis en pure chocolade kunnen je juist helpen bij het voorkomen van stress. Ook een handje noten helpt om je lichaam te voorzien van mineralen die je lichaam helpen om met stress om te gaan.

6: Sta jezelf toe om fouten te maken

Iedereen maakt fouten, dus jij ook. Streven naar absolute perfectie kan veel stress opleveren. Doe daarom je best, maar accepteer tegelijkertijd dat niet altijd alles 100% goed kan gaan.

Het bericht 6 tips om zonder stress de examens door te spartelen verscheen eerst op Gezond.be.

Tekenen van examenstress

Stress uit zich op een verschillende manier bij elk individu, dat kan gaan van mentale ‘symptomen’ zoals prikkelbaarheid, emotionele buien, faalangst of paniekaanvallen. Maar fysiek kan je ook steeds gevolgen ondervinden tijdens een stressperiode : hoofdpijn, vermoeidheid, maag- en darmklachten tot slapeloosheid.  Sommige studenten gaan minder eten, andere gaan dan weer alles binnenspelen dat op hun bureau te vinden is.

Voor- en nadelen van stress

Ja hoor, er bestaat een positieve kant aan stressperiodes, daarom heet het ook ‘gezonde stress’. De stress  geeft je namelijk een natuurlijk rush en door de adrenaline zal je meer gedreven zijn om te slagen. Het is ook een teken van je interesse in de opleiding of die vacature. Nog een voordeel is dat examenstress vaak maar van korte duur is, na dat laatste examen zal er een hele last van je schouders vallen.

Maar stress moet toch steeds aangepakt worden, te veel stress heeft namelijk een nefaste invloed op de werking van je hersenen. Hierdoor onthoud je minder goed informatie en dit is net wat je kan missen als kiespijn in een examenperiode.

Tips bij examenstress

1. Voor de examens

• Planning: Iedereen zal je ernaar blijven vragen : “Hoe zit het met je planning?”. En dat is niet voor niets, een planning is namelijk het allerbelangrijkste voor je aan de examenperiode begint. Als je een realistische planning opstelt én je daar aan houdt, dan zal minder snel panikeren. Las ook altijd enkele pauzedagen of inhaaldagen in, niemand houdt het vol om dagen aan een stuk te studeren.
• Voorbereiding: Zorg ervoor dat alles in je cursus compleet is. Overloop desnoods elk hoofdstuk met een vriend(in) om jezelf gerust te stellen dat alles wat je moet leren, wel degelijk in je cursus staat. Orden ook je notities met je cursus, powerpoints en andere documenten in dezelfde map. Dit geldt ook voor je computer, zorg dat je overzichtelijke mapjes maakt voor elk vak.
• Volg alle lessen: Als het nog niet te laat is, probeer dan elke les bij te wonen en ook echt op te letten. Notities die je zelf neemt blijven steeds beter hangen dan wanneer je ze klakkeloos kopieert van je klasgenoten.

2. Tijdens de examens

• Een gezonde geest in een gezond lichaam: Om te slagen voor je examens is het uiterst belangrijk om je lichaam gezond te houden. Enkel als jij je goed voelt in je vel, zullen je hersenen meewerken bij het onthouden van al die info. Eet geen fastfood omdat het snel en gemakkelijk is, je zal je alleen maar futloos voelen na het eten van al die suikers en slechte vetten. Slaap ook zeker genoeg. Een nachtje doorwerken lijkt misschien de enige manier om geen onvoldoende te halen, maar geloof ons, je kent soms meer dan je denkt. Gun je brein de tijd om alle opgeslagen leerstof te verwerken tijdens je slaap. En een afgeleefde student voor de prof maakt natuurlijk ook geen al te beste indruk…
• Samenvatten: Schema’s kunnen je mijlenver helpen. Het vergt wat meer tijd om tijdens het overlopen alles samen te vatten in een schema, maar als je dankzij je goede planning op tijd begint, zal dat geen probleem vormen. Doordat je alles zal zien staan op een blad is het gemakkelijker om het in je op te nemen. Ben je eerder auditief ingesteld, dan kan je je les luidop voorlezen of inspreken en luisteren naar je notities tijdens het sporten of wanneer je in bad zit.
• Herhalen: Herhaling, herhaling, herhaling, herhaling,… Het kan niet genoeg gezegd worden. Herhaling mag dan wel het ‘saaie’ deel zijn van de examenperiode, het is ook het deel waarbij je jezelf test of je de leerstof nu echt kent. Herlees je schema’s, denk na over wat de prof zou kunnen vragen (en probeer deze vraag dan op te lossen zonder je boek) en zorg dat je elk hoofdstuk evenveel bekijkt. “Dat zal hij wel niet vragen”, roept meestal slechte karma op waardoor die vraag zeker op het examen zal verschijnen.

Voedingssupplementen

Als lichaam en geest op volle toeren draaien, kunnen vitaminen, mineralen of plantenextracten de mentale prestaties ondersteunen. Pantotheen­zuur (vitamine B5) draagt bij tot een normaal geestelijk prestatievermogen, waaronder de weerstand tegen stress. Ook Siberische ginseng kan gebruikt worden bij tijdelijke stress. Geselecteerde nutriënten zoals zink en vitamine C dragen bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress.

Het bericht Examenstress – Tips om met de druk om te gaan verscheen eerst op Gezond.be.

Stressklachten

Bij een grote druk kan je emotioneel, sociaal en lichamelijk reageren op zo’n situatie. Je gaat je paniekerig voelen en vaker zaken vergeten. Ook weten de meeste mensen maar al te goed dat stress gepaard gaat met hoofdpijn en vaak spierpijn of constipatie. Maar ook je gedrag kan veranderen als gevolg van constante stress. Je klaagt meer, barst uit in buien of je gaat je toevlucht zoeken in alcohol, medicatie of roken. Uiteraard zijn zulke destructieve handelingen geen oplossing voor de stress, meer zelfs, ze zullen je gevoel van onmacht en gezondheidsproblemen alleen maar aanwakkeren.

Wat doen tegen stress

Om je probleem met stress op te lossen kan je beginnen met je lichaam te geven waar het om vraagt: iets meer rust en ontspanning. Las om te beginnen een avond in de week in waarop niemand je mag storen en neem zorgeloos een warm bad of ga joggen.

Beweeg genoeg

Bewegen is een grote boost voor je gemoedstoestand : je voelt je beter in je vel, je krijgt meer energie en gezonde vermoeidheid bevordert de slaap. Een goede nachtrust is belangrijk om stress klein te krijgen, ’s nachts herstelt je lichaam zichzelf namelijk. Ook kan een sport je helpen om contacten te leggen als je bijvoorbeeld voor een ploegsport kiest. Je kan je gedachten verzetten door te praten over een luchtig onderwerp met ploeggenoten of wie weet geeft iemand je advies over een situatie waarmee hij of zij ooit geconfronteerd werd.

Leef bewust

Leer je planning realistisch te houden om niet ten onder te gaan aan al het werk. Plannen is nodig, maar kijk niet te ver in de toekomst. Niemand heeft een glazen bol, dus onverwachte situaties kunnen zich altijd voordoen en je schema in de war gooien. Leef bewust in het nu en denk niet na over ‘de slechte dingen die kunnen komen’. Geniet.

Let op je ademhaling

Ademhalingslessen of yoga kunnen je helpen om te ontspannen en rustig leren ademhalen verlaagt al actief je stresslevel. Adem in door je neus en uit door je mond. Let op je ademhaling en zorgt dat die uit de buik komt en niet via de borstkas, zodat je lichaam los kan komen. Ook je spieren opspannen en daarna ontspannen kunnen je het gevoel geven dat je letterlijk je stress en je problemen ‘loslaat’. Begin bijvoorbeeld bij je nek en schouders en werk naar beneden toe. Ontspan bewust elke spier en voel de stress van je afrollen.

Voedingssupplementen

Als lichaam en geest op volle toeren draaien, kunnen vitaminen, mineralen of plantenextracten de mentale prestaties ondersteunen. Pantotheen­zuur (vitamine B5) draagt bij tot een normaal geestelijk prestatievermogen, waaronder de weerstand tegen stress. Ook Siberische ginseng kan gebruikt worden bij tijdelijke stress. Geselecteerde nutriënten zoals zink en vitamine C dragen bij tot de bescherming van cellen tegen oxidatieve stress.

Het bericht Oplossingen tegen stress verscheen eerst op Gezond.be.

Wat gebeurt er in je hersenen bij stress?

In je hersenen gaan 2 systemen in werking treden bij een stressvolle situatie : één om je ‘vecht- of vluchtreactie’ te activeren en de andere zorgt voor extra productie van cortisol, ook wel het stresshormoon genoemd, waardoor je meer energie krijgt. Dit proces treedt in werking bij fysiek gevaar (zoals onze voorvaderen konden ervaren als ze een mammoet tegenkwamen), maar het brein van de moderne mens reageert ook op stressvolle mentale confrontaties. Denk aan hoe je bloed begint te koken als je in de file staat en je al te laat bent voor een meeting of als je iemand je oneerlijk behandelt.

Effecten stress

Stress heeft ook een effect op je concentratievermogen en als je regelmatig stress ervaart (chronisch stressen) gaat je immuunsysteem er zelfs op achteruit. Bij een stressreactie wordt je lichaam klaargestoomd om te vluchten : je spieren spannen zich aan en je hart gaat sneller slaan. Ervaar je bijna dagelijks stress, dan gaat door de constant verhoogde hartslag en bloeddruk, het risico op hart- en vaatziekten stijgen.

Je spijsvertering gaat even in slaapmodus en je zal meer transpireren, om je lichaam af te koelen na de ‘explosie’ van stress. Je lichaam maakt je dus altijd klaar om te vluchten en hierna te kalmeren.

Stress aanpakken

De psychologie schotelt twee manieren voor om je stress tegen te gaan : probleemgerichte of actieve coping en emotiegericht of defensieve coping.

Bij de probleemgerichte manier ga je meteen het probleem aanpakken. Ben je gestresseerd omdat je huis een boeltje is? Ruim dan op. Bij de emotiegerichte aanpak ga je dingen vermijden die je doen panikeren of je gaat het probleem ontkennen of minimaliseren : “Zo wanordelijk is mijn huis nu ook weer niet”.

De probleemgerichte aanpak is de beste manier om je stress te verminderen omdat de oorzaak meteen aangepakt wordt. Mensen die deze manier verkiezen zullen veel minder stress ervaren en ook het cortisolgehalte zal niet zo hoog zijn als bij mensen die defensief hun problemen ‘aanpakken’. Bij deze laatste manier onderdruk je emoties waardoor de stressreactie juist groter wordt.

Hulp vragen is raadzaam

Als je een probleem hebt, is het dus slim om dit meteen aan te pakken. Kan je het probleem niet zelf aan of weet je niet hoe je eraan begint, dan helpt praten met je omgeving. Niet alleen kunnen zij advies verschaffen, het verlaagt ook je cortisolniveau omdat jij je problemen deelt. Zo zal je minder angst ervaren. Sociaal contact is als het ware een beschermer tegen stress als gevolg van de aanmaak van het hormoon oxytocine.

^{[1] Bron : Onderzoek door de Amerikaanse psychologen Suzanne Segestrom en Gregory Miller.}

Het bericht De oorzaken van stress verscheen eerst op Gezond.be.