Hartfalen: wat is dat?

Wanneer het hart zijn pompfunctie niet goed meer vervult en hierdoor het bloed dus niet optimaal in het lichaam kan circuleren, spreekt men van chronisch hartfalen. Bijgevolg worden verscheidene organen niet voldoende of correct voorzien van bloedtoevoer. Het is een veelvoorkomende illusie dat hartkwalen slechts een ouderdomskwaal is. Iedere volwassene kan getroffen worden door deze chronische progressieve aandoening en nét daarom is preventief optreden zo belangrijk.

Een hoge bloeddruk, kransslagader aandoeningen (door een eendere hartinfarct bijvoorbeeld), een aantasting van de hartklep of bepaalde virussen zijn de meest voorkomende oorzaken van hartfalen. Maar ook een ongezonde levensstijl, met name weinig bewegen, onevenwichtig eten of overmatig gebruik van tabak en alcohol kunnen over het algemeen leiden tot hartfalen of een nefast gevolg hebben voor ons hart.

Chronisch hartfalen wordt eveneens gekenmerkt door te lage concentraties van coënzym Q10 in het hartweefsel. Q10 is een natuurlijke stof die onmisbaar is in de energieproductie van ons lichaam. De organen die de hoogste energiebehoefte hebben en dus ook de hoogste concentraties coënzym Q10 bevatten zijn het hart (!), de lever en de nieren.

Hartfalen wordt volgens NYHA (New York Heart Association) onderverdeeld in vier klassen op basis van de mate waarin de lichamelijke activiteit van de patiënten wordt beperkt. Klasse 1 betreft patiënten met een minimale beperking en klasse 4 betreft patiënten die last hebben van vermoeidheid en kortademigheid zelfs in rust.

Symptomen en behandeling?

Hartfalen gaat men behandelen door middelen toe te dienen bij de patiënten die ervoor zorgen dat de hartfunctie stimuleert, de bloeddruk verlaagt en het ophopen van vocht wordt tegengegaan. Dit kan vaak neveneffecten met zich meebrengen. Wanneer men lijdt aan chronisch hartfalen zal men last hebben van kortademigheid, vermoeidheid en pijn in de borst. Dit zijn de meest voorkomende symptomen. Patiënten worden beperkt tijdens normale fysieke én sociale activiteiten. Zelfs bij een lichte fysieke activiteit zal men sneller geneigd zijn om naar adem te moeten happen.

Belangrijk gezondheidsnieuws: de Q-Symbio studie

De Q-Symbio studie is een dubbelblinde, gerandomiseerde studie die 420 deelnemers onderzocht uit negen verschillende landen. De studie bracht  aan het licht dat patiënten met chronisch hartfalen een Q10 gehalte in het hartweefsel hadden dat ver onder het normale niveau lag.

Een aanvullende nutritionele benadering met Q10 droeg bij tot de verbetering van het Q10 niveau. Deze aanvulling optimaliseerde het effect van de medicinale behandeling met als resultaat een 43% lagere cardiovasculaire mortaliteit en 42 % minder majeure cardiovasculaire voorvallen. Dit resulteerde eveneens in een significant betere gezondheidstoestand, kortere ziekenhuisopname, minder bijwerkingen en een verbeterde NYHA-status.

Je kan je tekorten aanvullen met Bio-Q10 of BioActive Q10, identiek aan de lichaamseigen vorm van Q10. Bio Q10 is goed gedocumenteerd, heeft een hoge biologische beschikbaarheid en een gegarandeerde veiligheid. Met toevoeging van vitamine C ter ondersteuning van de energieproductie van het lichaam.

Bron: Journal of the American College of Cardiology. The effect of coenzyme Q10 on morbidity and mortality in chronic heart failure: results from Q-SYMBIO: a randomized double-blind trial, JACC Heart Failure, 2017 Dec; 2(6):641-9.

Het bericht Hartfalen? Nood aan coënzym Q10? verscheen eerst op Gezond.be.

Veel mensen die gediagnosticeerd zijn met problemen als hartfalen en nierfalen, vragen zich af wat hun levensverwachting zal zijn met deze aandoeningen. Heb jij net te horen gekregen dat je hartfalen of nierfalen hebt en wil je meer weten over jouw levensverwachting? Lees dan meer over de levensverwachting van mensen met hartfalen en nierfalen in dit artikel. 

De levensverwachting bij hartfalen

Hartfalen is een ernstige chronische ziekte, die gekenmerkt wordt door toenemende invaliditeit en helaas nog niet te genezen is. Omdat de ziekte zich kenmerkt door toenemende invaliditeit en er nog geen genezing is voor de aandoening, is de levensverwachting van patiënten met hartfalen helaas niet gunstig. Uit recent onderzoek is gebleken dat ongeveer de helft van de patiënten met hartfalen binnen vijf jaar na de diagnose van deze aandoening is overleden. Patiënten die te maken hebben met ernstig hartfalen, ofwel hartfalen in stadium IV, is de levensverwachting nog minder positief. Uit onderzoek is gebleken dat een jaar na de diagnose, nog maar de helft van de patiënten met ernstig hartfalen in leven is. 

De prognose van hartfalen is afhankelijk van de vorm van hartfalen die je hebt. Heb je te maken met zogeheten geïsoleerd diastolisch hartfalen, dan is de levensverwachting iets positiever dan wanneer je te maken hebt met hartfalen met een verminderde linkervertikelfunctie. In feite kan de levensverwachting van hartfalen vergeleken worden met de levensverwachting van mensen met ernstige vormen van kanker. Veel mensen zien hartfalen als een minder ernstige aandoening dan kanker, maar dit is dus zeker niet juist.

Het verbeteren van de levensverwachting van hartfalen

Er zijn diverse methoden die ingezet worden om de levensverwachting van mensen met hartfalen te verbeteren. Zo zijn er hartfalenpoli opgezet, maar worden er ook maatregelen genomen voor vocht- en zoutbeperking, gewichtscontrole en het goed instellen op medicijnen. In sommige gevallen wordt er een pacemaker of ICD geïmplanteerd om de levensverwachting te verbeteren en het is ook mogelijk om een revalidatieprogramma te starten en zo de levensverwachting van mensen met hartfalen te verbeteren. 

Dat dit soort acties hun vruchten afwerpen, blijkt wel uit het feit dat sommige patiënten een gunstiger prognose ervaren. Helaas is de algemene levensverwachting van hartfalen nog niet veranderd, ook niet door het doorvoeren van bovenstaande methoden om de levensverwachting van mensen met hartfalen te verbeteren. 

De levensverwachting bij nierfalen

Welke levensverwachting je hebt als je te maken hebt met nierfalen, is geheel afhankelijk van de behandeling die er gestart wordt om jouw aandoening te verbeteren of verhelpen. Zo kan er gekozen worden voor een niertransplantatie bij nierfalen, maar is ook mogelijk om te starten met dialyse om de nierproblemen te verminderen. Zowel de resterende levensverwachting als de kwaliteit van leven zijn na het uitvoeren van een niertransplantatie beter dan na het uitvoeren van een dialyse.

De resterende levensverwachting van een patiënt van twintig jaar met nierfalen die een niertransplantatie heeft gehad, is vergelijkbaar met de levensverwachting van een gezonde man van veertig jaar. Een patiënt van dezelfde leeftijd die dialyseert, heeft een resterende levensverwachting die vergelijkbaar is met een gezonde man van 65 jaar oud. 

Wel is het belangrijk om te vermelden dat nierfalen en nierfunctievervangende behandelingen altijd belastend zijn voor de hart- en bloedvaten. Dit komt door de volgende zaken:

• Giftige stoffen, vetten en kalk hopen zich op in het bloed en op de vaatwanden

• Nierpatiënten hebben vaak een hogere bloeddruk

• Nierpatiënten hebben vaak diabetes

• Nierpatiënten hebben vaak andere kwalen die meer risico geven op het ontstaan van hart- en vaatziekten

De levensverwachting van nierpatiënten kan dus niet alleen beïnvloed worden door de nierfalen zelf, maar ook door de complicaties waar deze mensen mee te maken kunnen krijgen. 

Lees ook: Chronische nierfalen

Raadpleeg je arts voor informatie over de levensverwachting

Bovenstaande informatie is een richtlijn: het gaat hier niet om feiten die bij iedere hart- of nierpatiënt standaard van toepassing zijn. Wat jouw levensverwachting met hart– of nierfalen echt zal zijn, is geheel afhankelijk van jouw persoonlijke situatie. Zo wordt de levensverwachting niet alleen bepaald door de ernst van jouw aandoening, maar ook zeker door jouw algemene gezondheid, hoe sterk je bent, de behandeling die je krijgt en de mate waarin de behandeling die je krijgt aan slaat. Wil je weten wat jouw levensverwachting zal zijn, dan kun je dit het beste navragen aan de dokter. Overigens vertellen dokters niet altijd wat jouw levensverwachting zal zijn, omdat dit ook voor hen erg lastig is om te voorspellen.

Het bericht Levensverwachting bij hartfalen en nierfalen verscheen eerst op Gezond.be.

Overige gevolgen van hartfalen

Doordat je organen niet meer genoeg voeding- en zuurstof aangevoerd krijgen, zul je je snel moe en kortademig voelen als je slechts een geringe lichamelijke inspanning hebt verricht. Je lichaam probeert namelijk door uiteenlopende mechanismen de vulling van het vaatbed te reguleren, en in dit geval dus te verhogen. Als gevolg daarvan zal je lichaam meer vocht vast gaan houden waardoor je lichamelijke conditie nog verder achteruitgaat.

Wanneer je aan hartfalen lijdt dan heb je ook vaak te kampen met een grotere hoeveelheid vocht in het vaatbed van je longen. In de volksmond wordt er in een dergelijke situatie gesproken van vocht achter je longen. Deze situatie kan zelfs verergeren tot longoedeem waardoor je nog kortademiger wordt. In het bijzonder op momenten dat je plat op je rug ligt kun je vaak moeilijker ademhalen als gevolg van de werking van de zwaartekracht.

Verwarring met andere aandoeningen

De symptomen die horen bij hartfalen lijken vaak op die van astma. (vermoeidheid en kortademigheid met acute decompensatie, ofwel astma cardiale, tot gevolg). Het vocht dat zich in je lichaam ophoopt, zal eveneens te vinden zijn in de laagst gelegen delen, opgezwollen benen en enkels (perifeer oedeem) zullen dan ook op deze manier tot stand komen. Bij de perifere delen van je lichaam zal een andere uitstraling van de huid waargenomen kunnen worden als gevolg van oedeem. Je kunt je huid immers indrukken en de ontstane afdruk zal dan een poosje zichtbaar blijven in plaats van direct weer verdwijnen.

Je lichaam gaat compenseren

Door alle eerder genoemde symptomen die horen bij hartfalen zullen verschillende compensatiemechanismen door je lichaam in gang worden gezet. Op korte termijn zal dit een gunstig effect hebben en zullen de klachten vaak wat minder worden. Op de lange termijn echter zullen de compensatiemechanismen het hartfalen juist erger gaan maken. De poging van je lichaam om zich aan de ongunstige situatie (het hartfalen) aan te passen zal er dan ook uiteindelijk toe leiden dat je nog meer in de problemen komt.  

Leven met hartfalen

Hartfalen is een chronische aandoening waarvoor geen volledige genezing meer mogelijk is. Je zult dus voor de rest van je leven met deze aandoening, en de bijbehorende gevolgen, te maken hebben.  De prognose voor de langere termijn zijn in de regel niet bepaald positief te noemen, al kun je vandaag de dag een behoorlijk leven leiden met deze aandoening.

Indien de oorzaak van het hartfalen niet behandeld wordt (zoals door een hartklep te vervangen) dan is de levensverwachting statistisch gezien niet goed een beperkt tot enkele jaren. Uiteraard is dit geen exact gegeven, maar vaststaat dat onbehandeld hartfalen vaak de levensverwachting aanzienlijk laat afwijken van de gemiddelde levensverwachting. Soms is de levensverwachting bij onbehandeld hartfalen zelfs minder goed dan bij een groot aantal vormen van kanker.

Overlijden als gevolg van hartfalen

Soms kun je komen te overlijden door een bepaalde, geleidelijk optredende, verslechtering van het hartfalen. Je kunt dan niet meer worden behandeld waardoor je zowel geestelijk- als lichamelijk uitgeput zult raken. Verder is het eveneens mogelijk dat je als gevolg van hartfalen plotseling komt te overlijden doordat je hart een fatale ritmestoornis ontwikkelt.

Soms zijn de onderliggende oorzaken van je hartfalen wel behandelbaar en kan je levensverwachting flink worden opgeschroefd. De wetenschap heeft bovendien de laatste jaren niet stilgezeten waardoor er nieuwere technieken beschikbaar zijn die je leven kunnen redden. Denk hierbij aan een hartkleptransplantatie of zelfs aan een harttransplantatie (het ontvangen van een donorhart). In deze gevallen kan je lichamelijk conditie aanzienlijk verbeteren. Succesgaranties kunnen echter ook in deze gevallen niet worden gegeven omdat het lichaam van de mens (zelfs voor de moderne wetenschap) nog een groot aantal geheimen niet heeft prijsgegeven.

Het bericht Hartfalen Symptomen verscheen eerst op Gezond.be.