Wat is een Baarmoeder

Iedere vrouw heeft een baarmoeder. Het is een geslachtsorgaan van ongeveer 8 centimeter lang en 5 centimeter breed. Het orgaan bevindt zich achter de urineblaas, in de bekkenholte. Een aantal banden houden de baarmoeder op zijn plaats. Deze banden worden ook wel ‘ligamenten’ genoemd. Doorgaans heeft de baarmoeder de vorm van een peer, en bestaat het uit twee gedeeltes. Het eerste gedeelte is het lichaam. Daarin bevinden zich onder andere eierstokken en eileiders. Deze spelen een cruciale rol tijdens een zwangerschap. Het tweede gedeelte van dit orgaan is de baarmoederhals, ook wel ‘cervix’ genoemd. Dit is een smal en buisvormig deel die de baarmoeder onder andere beschermd tegen infecties.

Baarmoeder tijdens een zwangerschap

Tijdens een zwangerschap is er een zeer belangrijke rol weggelegd voor de baarmoeder. In 9 maanden ontwikkelt zich er namelijk een baby. Normaliter is een baarmoeder niet groot. Na de bevruchting neemt de grootte van een baarmoeder echter sterk toe. Daarbij verandert de grootte van het orgaan in feite van een kleine ‘peer’ naar een grote ‘watermeloen’. Dit komt door het feit dat de cellen van de baarmoeder na een bevruchting groter worden. De wetenschappelijke naam voor de baarmoeder tijdens een zwangerschap is ‘uterus gravidus’. In de baarmoederwand bevinden zich allerlei spieren. Deze trekken zich tijdens een bevalling samen. Dit zorgt voor ontsluiting, en dat de baby geboren kan worden.

Klachten als pijn en bloedverlies

Het ontwikkelen van een baby is een van de belangrijkste functies van de baarmoeder. Het is echter niet voor iedereen weggelegd om kinderen te krijgen. Vanwege bepaalde aandoeningen is het soms noodzakelijk om de baarmoeder te verwijderen, in de medische wereld ook wel bekend als een ‘‘hysterectomie’. Zo is het soms tegen de enige oplossing tegen goedaardige of kwaadaardige kankergezwellen. Ook bij hevige menstruatiepijnen en vleesbomen biedt een operatie soms uitkomst. Wanneer je veel last hebt van klachten als bloedverlies en/of menstruatiepijnen is het verstandig om de huisarts te raadplegen. Snel handelen zorgt ervoor dat je meer kans hebt op genezing. De huisarts verwijst je in veel gevallen door naar het ziekenhuis, waar na uitgebreid onderzoek een diagnose wordt vastgesteld.

Vleesbomen en endometriose

Vleesbomen worden ook wel ‘myomen’ genoemd, een soort verdikkingen in de wand van de baarmoeder. Sommige knobbels kunnen wel 10 centimeter groot worden. Deze vleesbomen kunnen veel pijn en verminderde vruchtbaarheid veroorzaken. Het is afhankelijk van de grootte en ernst van deze myomen of de baarmoeder verwijderd dient te worden. Hetzelfde geldt voor de aandoening endometriose. Hierbij bevindt het slijmvlies in de baarmoeder zich ook in andere delen van het lichaam. Deze aandoening kan zeer pijnlijke menstruatieklachten veroorzaken. Voordat artsen besluiten tot een baarmoederoperatie probeert men endometriose eerst tegen te gaan door middel van hormonen.

Verwijderen van de baarmoeder door een operatie

Het verwijderen van de baarmoeder duurt ongeveer een uur. Meestal vindt de operatie plaats onder algehele narcose, hoewel een ruggenprik ook tot de mogelijkheden behoort. De onderzoeken in het ziekenhuis en de nasleep van de operatie nemen veel tijd in beslag. Ga er dan ook vanuit dat je met deze operatie minstens zes weken rust dient te houden. De baarmoeder kan plaatsvinden op drie verschillende manieren. Deze zijn als volgt:

• Via de schede/vagina
• Via een snee in de buikwand, ongeveer 10 tot 15 centimeter groot
• Via een kijkbuisoperatie

Grootte van de baarmoeder bepalend voor soort operatie

De operatietechniek wordt bepaald door de grootte van de baarmoeder en de aandoening waar je aan lijdt. Zo is een operatie met behulp van een kijkbuis of via de vagina alleen mogelijk wanneer de baarmoeder niet te groot is. Meestal worden ook meteen de baarmoederhals, baarmoedermond, eileiders en eierstokken weggehaald. In het geval van een grotere baarmoeder is het soms noodzakelijk om via de buikwand te opereren. De snee bevindt zich boven het schaambeen, en is tussen de 10 en 15 centimeter lang.

Nasleep operatie + Herstel

Het verwijderen van de baarmoeder is een behoorlijk ingrijpende operatie. Zo voelen sommige patiënten zich minder ‘vrouwelijk’. Voor sommige vrouwen psychisch erg zwaar dat zij geen kinderen meer kunnen krijgen. Bovendien komen ze na de operatie meteen in de overgang. Tijdens de menopauze kun je last krijgen van allerlei klachten, zoals opvliegers, stemmingswisselingen en gewichtstoename. Het is van groot belang om genoeg rust te houden. Na verloop van tijd zullen je klachten verdwijnen.

Het bericht Baarmoeder verwijderen: Operatie + Herstel verscheen eerst op Gezond.be.

Uiterlijke en lichamelijke klachten

Je kunt dus een klein rubberachtig knobbeltje vinden in de omgeving van je baarmoeder. Meestal zijn er behalve het knobbeltje geen klachten, maar dit is niet altijd zo. Myomen kunnen je menstruatie beïnvloeden en zorgen voor hevigere bloedingen tijdens je menstruatie, onregelmatig bloedverlies, en tussentijds bloedverlies. Verder kun je ineens moeite hebben om je plas op te houden en kan de menstruatie extra pijn doen. Seks kan pijnlijker zijn, je kan een vol gevoel in het bekkengebied ervaren, een druk op je blaas voelen of lage rugpijn hebben. Bovendien kunnen myomen een zwangerschap bemoeilijken en kunnen er complicaties optreden bij de bevalling.

De oorzaak van myomen

Het is niet helemaal duidelijk waardoor myomen precies ontstaan. Wel staat vast dat hormonen een grote rol spelen, en dat myomen het meest voorkomen bij niet al te jonge vrouwen. Bovendien zijn myomen erfelijk: als je moeder myomen heeft gehad, is er een grote kans dat jij deze ook zult hebben. Bovendien heb je een vergroot risico op myomen als je overgewicht hebt, en als je geen kinderen hebt.

De behandeling van myomen, vleesbomen of fibromen

Mochten de klachten die je ondervindt van myomen ernstig zijn, kan overgegaan worden op verwijdering van de myomen. Dit kan op twee manieren. Enerzijds is dat via medicijnen, anderzijds is dat via een operatie. De keuze is afhankelijk per persoon, waarbij leeftijd, de ernst van de klachten en het wel of niet hebben van een kinderwens een grote rol spelen.

Myomen Behandelen met Medicijnen

Door middel van medicijnen wordt getracht het bloedverlies terug te brengen en de klachten met betrekking tot de menstruatiepijn te verlichten. Door behandeling met medicijnen zullen de myomen nooit helemaal verdwijnen. Je kunt kiezen voor medicijnen zonder hormonen, of voor medicijnen met hormonen. Medicijnen zonder hormonen zijn bijvoorbeeld ibuprofen, aspirine, diclofenac en naproxen. Ze dienen vooral ter bestrijding van de pijn. Als je veel last hebt van je maag, kun je beter pantoprazol of omeprazol gebruiken. Naast pijn verlichtende medicijnen wordt ook wel tranexaminezuur gebruikt, om het bloed in de baarmoeder te stollen. Hierdoor verlies je veel minder bloed, en heb je minder last van hevige menstruaties.

Medicijnen met hormonen zijn bijvoorbeeld anticonceptiemiddelen. Te denken valt aan de pil, een pleister die je op de huid plakt of een ring die je vaginaal in brengt. Door de anticonceptiemiddelen verlies je minder bloed en heb je vaak ook minder last van je menstruatie. Naast anticonceptiemiddelen kan je ook kiezen voor progesteronpreparaten. Progesteronpreparaten kunnen ervoor zorgen dat je menstruatie geheel uitblijft. Te denken valt aan tabletten, een staafje in de arm of een spiraaltje in de baarmoeder. Als derde medicijn met hormoon zijn er GNRH-analogen. De GNRH-analogen kunnen er ook voor zorgen dat je menstruatie geheel uitblijft en de myomen in grootte verminderen. Met deze medicijnen wordt de postmenopauze als het ware nagebootst. Als laatste kun je ook Esmva nemen. Esmva laat de klachten van de myomen verminderen en laat de myomen zelf ook kleiner worden. Ook verlies je aanzienlijk minder bloed.

Behandeling van vleesbomen of fibromen a.d.h.v. een operatie

Mocht de behandeling door middel van medicijnen niet naar behoeven werken, kun je ook kiezen voor een operatie. Er zijn vier verschillende operaties mogelijk, die hieronder worden opgesomd.

• Therapeutische hysteroscopie. Bij een therapeutische hysteroscopie kunnen de myomen in de baarmoeder worden verwijderd. Met een kijkbuis gaat de arts via de vagina in de baarmoeder kijken en vervolgens de myomen verwijderen.
• Myoomenucleatie. Myoomenucleatie is het uitpellen van de myomen. Meestal geschiedt dit door middel van een buikoperatie. Myoomenucleatie heeft wel als nadeel dat er veel littekenweefsel kan ontstaan na de operatie, waardoor het moeilijker kan worden om zwanger te raken.
• Embolisatie. Door middel van embolisatie wordt de bloedtoevoer die naar de myomen gaat verminderd. Daardoor hebben de myomen minder kans om te groeien, waardoor ze een stuk kleiner worden of zelfs geheel verdwijnen.
• Verwijdering van de baarmoeder. Een drastische, maar soms beste keuze is de verwijdering van de baarmoeder. Je zult niet meer bloed verliezen. De baarmoeder kan verwijderd worden via de vagina, maar meestal wordt de baarmoeder verwijderd via de buik

Het bericht Myomen (Vleesbomen of Fibromen): Symptomen & Verwijderen verscheen eerst op Gezond.be.

De doelstelling van de PAP-test

Bij het nemen van een uitstrijkje, worden de cellen uit de buitenste opening van de baarmoeder genomen. Deze cellen worden vervolgens onder een microscoop bekeken, zodat eventuele afwijkingen in de cellen van de baarmoeder opgespoord kunnen worden. Dit wordt niet voor niets gedaan, want afwijkingen in de cellen kunnen duiden op baarmoederhalskanker. Worden er afwijkingen in de cellen gevonden, dan wordt de afwijking in de cellen verder onderzocht. Is er sprake van een afwijking in de cellen door baarmoederhalskanker, dan kan er direct een behandeling gestart worden om de kankercellen te bestrijden. 

Feiten over het uitstrijkje

Om je een duidelijk beeld te geven van het uitstrijkje, geven we je graag enkele feiten over de PAP-test:

• De PAP-test wordt niet afgenomen als de vrouw menstrueert. Door het bloed dat bij de menstruatie vrijkomt, worden de cellen namelijk bedekt en zijn de cellen minder goed te beoordelen

• De PAP-test kan eventueel wel afgenomen als de vrouw een beetje bloedt

• Het afnemen van een uitstrijkje in meestal pijnloos

• Sommige vrouwen verliezen wat bloed bij het afnemen van een uitstrijkje

• Sommige vrouwen kunnen na het ondergaan van een PAP-test nog even lasthebben van krampen

Meer weten over het uitstrijkje? Lees dan in onderstaande alinea hoe het uitstrijkje stap voor stap wordt afgenomen

Het uitstrijkje: zo wordt de PAP-test stap voor stap uitgevoerd

Het is belangrijk om te weten dat de PAP-test altijd bij de huisartsenpraktijk wordt afgenomen. In de meeste gevallen wordt het onderzoek uitgevoerd door de assistente, maar in enkele uitzonderlijke gevallen kan de dokter het onderzoek ook uitvoeren. Om je een duidelijk beeld te geven van de PAP-test en wat deze test inhoudt, lees je in onderstaande stappen hoe de test wordt uitgevoerd. 

Stap 1: de assistente stelt je een paar vragen, bijvoorbeeld wanneer je voor het laatst ongesteld bent geweest. Op dit moment heb je zelf ook ruimte om vragen te stellen aan de assistente. Vind je het vervelend om een uitstrijkje te laten nemen, dan kun je dit aan de assistente duidelijk maken. Hier kan vervolgens rekening mee gehouden worden. 

Stap 2: je doet je onderkleding uit en gaat op de onderzoeksbank liggen. Je plaatst je benen in de steunen. Zijn er geen steunen? Dan buig je de knieën en spreid je je benen. Op deze manier ontspant het onderlichaam en dit is belangrijk voor het goed uitvoeren van de test. 

Stap 3: voor het afnemen van het uitstrijkje wordt een speciaal instrument gebruikt, namelijk de eendenbek. De assistente zal je precies vertellen wat ze gaat doen, zodat je weet waar je aan toe bent. Eerst warmt ze de koude eendenbek op met warm water en daarna doet ze de eendenbek voorzichtig in de vagina. De eendenbek wordt geopend, waardoor de baarmoedermond zichtbaar wordt. Eventueel kun je met een spiegeltje meekijken. 

Stap 4: de assistente doet een borsteltje door de eendenbek naar binnen om wat cellen uit de baarmoedermond te halen. Deze cellen worden in een potje of glas gedaan. 

Stap 5: de eendenbek gaat weer dicht en wordt uit de vagina gehaald. Het onderzoek is nu klaar, wat betekent dat je weer op kunt staan en je weer aan kunt kleden. Soms komt er wat bloed uit de vagina, maar dit is niet erg. In de onderzoeksruimte ligt vaak maandverband om het bloed te stelpen en te voorkomen dat je kleding vies wordt door het bloed.

Tips voor het ondergaan van de PAP-test

Moet jij binnenkort naar de huisartsenpraktijk voor een PAP-test? Lees dan onderstaande tips om je goed voor te bereiden op jouw onderzoek. 

Tip 1: neem de uitnodiging voor de PAP-test mee naar de dokter. De dokter gebruikt dit in de administratie. 

Tip 2: ga voor het afnemen van een uitstrijkje naar de wc. Als de eendenbek in de vagina komt, kan dit extra vervelend voelen als de blaas of darm vol is. 

Tip 3: vertel het vooral aan de assistente als je het vervelend vindt om een uitstrijkje af te laten nemen, bijvoorbeeld door vervelende ervaringen in het verleden. Als de assistente dit weet, kan ze hier rekening mee houden door bijvoorbeeld een kleinere eendenbek te gebruiken.

Het bericht PAP-Test: Uitstrijkje van de baarmoederhals verscheen eerst op Gezond.be.