Hersentumor

Een hersentumor (ofwel intracranieel neoplasma) kan worden omschreven als een nieuwvorming van cellen in je schedel. Een hersentumor kan goedaardig, maar eveneens kwaadaardig van aard zijn. Goedaardige hersentumoren zijn onder andere:

  • het craniofaryngeoom,
  • het meningeoom.

Een kwaadaardige hersentumor is bijvoorbeeld het astrocytoom. Metastasen (ook wel uitzaaiingen genoemd) zijn daarentegen weer een goed voorbeeld van tumoren die zich buiten je schedel bevinden.

Verwachtingen bij een hersentumor

In tegenstelling tot een goedaardige tumor die zich op een andere plaats in je lichaam bevindt dan je hersenen, kent zelfs een goedaardige hersentumor (een tumor die dus niet zal uitzaaien of in andere weefsels door zal groeien), mogelijk wel een fatale afloop. Deze slechte prognose heeft te maken met het feit dat een groeiende tumor in je hersenen  het hersenweefsel wegdrukt en zo je hersenen kan beknellen. Je hersenen als gevolg daardoor geleidelijk hun functie verliezen. Wanneer je hersenen niet meer (naar behoren) hun werk doen zul je komen te overlijden.

Verschillende hersentumoren

Er zijn een groot aantal verschillende soorten hersentumoren bekend. Gelukkig zul je niet aan de gevolgen van elke hersentumor komen te overlijden. Als een hersentumor bijvoorbeeld in de vierde hersenkamer zit dan zal deze vrijwel volledig operatief verwijderd kunnen worden. Daarnaast zijn er goedaardige hersentumoren die erg langzaam groeien.

Kenmerkend voor hersentumoren is dat deze ervoor kunnen zorgen dat essentiële levensfuncties uitvallen (tumorweefsel zal immers het gezonde hersenweefsel verdringen). De functies die uitvallen zijn afhankelijk van het deel van de hersenen waarin zich een tumor heeft gevormd. Het is zelfs mogelijk dat een hersentumor mentale achteruitgang of een verandering in de persoonlijkheid veroorzaakt. In de regel zal een hersentumor die in een vroeg stadium wordt ontdekt, beter operabel is. Uiteraard zal de locatie van de tumor in de hersenen hierbij een belangrijke rol spelen.

Behandelen van een hersentumor

Indien een hersentumor niet helemaal, door middel van een operatie, kan worden verwijderd (bijvoorbeeld omdat dit te veel hersenweefsel zou beschadigen), er met behulp van radiotherapie (bestraling) geprobeerd worden om de tumor te laten krimpen. Ook kan worden geprobeerd, weliswaar met wisselend succes, om met chemotherapie de tumor kleiner te maken. Er zijn momenteel zelfs geneesmiddelen in ontwikkeling die de vaatgroei in het tumorweefsel moeten remmen.

De herstel- en overlevingskans bij een hersentumor zal dus sterk afhangen van een aantal uiteenlopende factoren. Hoe de ziekte exact zal verlopen, zal om die reden dan ook van geval tot geval beoordeeld dienen te worden.

Ontstaan van een hersentumor

In de menselijke hersenen kan soms een tumor ontstaan. Een tumor is een gezwel dat wordt veroorzaakt door een overmatige celdeling. Een aantal tumoren kunnen goedaardig worden genoemd. Deze zullen niet doorgroeien in het omringende weefsel of uitzaaien in andere delen van je lichaam. Een kwaadaardige tumor kan dit echter wel. De kwaadaardige hersentumoren zorgen gelukkig maar zelden voor uitzaaiingen. Een hersentumor kan er wel voor zorgen dat je hersenen abnormaal gaan functioneren. Het gevolg hiervan kan zijn dat je bijvoorbeeld last krijgt van gedragsveranderingen of het uitvallen van sommige lichaamsfuncties.

Hersenen zijn opgebouwd uit zenuwweefsel en steunweefsel. Het geheel wordt bijeen gehouden door de hersenvliezen. Tumoren in het zenuwweefsel zelf komen slechts sporadisch voor. De meeste kwaadaardige hersentumoren gaan dan ook uit van het steunweefsel. De cellen die voor de ondersteuning van het zenuwweefsel zorgen, of dit beschermen, isoleren, voeden en fixeren (de glia-cellen) geven dan ook vaak de naam aan een hersentumor (glioom). De meeste gliomen zijn overigens kwaadaardig.

De hersenvliezen (meningen) die zich rond de hersenen houden deze bij elkaar en bieden deze bescherming. De tumoren die uitgaan van de hersenvliezen worden meningioom of meningeoom genoemd. Een meningioom is in veel gevallen goedaardig.

De hypofysetumoren zijn een speciale soort hersentumoren. De hypofyse (hersenaanhangsel), is een klein orgaantje dat direct onder je hersenen ligt en een cruciale rol speelt bij de regulering van je hormoonhuishouding. Hypofysetumoren komen slechts sporadisch voor en zijn bovendien meestal goedaardig.

Uitzaaiingen

Bij een volwassen mens zijn uitzaaiingen (metastasen) de meest voorkomende tumoren in de hersenen. Hersenmetastasen ontstaan niet in de hersenen zelf, maar zijn de uitzaaiingen van tumoren elders in het lichaam. Deze tumoren hebben zich pas later in je hersenen genesteld. De meeste hersenmetastasen komen voor bij mensen die aan lijden aan borst-, long-, dikke darm- of nierkanker of die te kampen hebben met een kwaadaardige pigmenttumor van de huid (melanoom).

Doordat gezonde cellen in een deel van je hersenen zich zonder remmingen zijn gaan delen ontstaat er uiteindelijk een tumor die de rest van je hersenweefsel opzij drukt met alle nadelige gevolgen van dien. Je hersenen komen in een dergelijk geval namelijk klem komen te zitten met als gevolg dat de functie van één of meerdere gebieden in je hersenen kunnen veranderen of zelfs volledig uitvallen.