‘Witverlies, ook wel vaginale afscheiding genoemd, is een natuurlijke slijmafscheiding van de vagina. De afscheiding komt voor bij vrouwen tijdens hun vruchtbare periode, ook na de menopauze kan je witverlies hebben’, vertelt Johan Van Wiemeersch, gynaecoloog in het Sint-Augustinus Ziekenhuis te Antwerpen en vicevoorzitter van de Vlaamse Gynaecologen Vereniging. ‘Het beschermt ons tegen ontstekingen en onderhoudt de bacteriële balans van de vagina. Het is dus zeker normaal én goed dat je vaginale afscheiding hebt.’ 

Functie

‘Witverlies bestaat uit vocht en cellen vanuit de schede. Zonder dit vocht zouden de wanden van de schede te droog zijn en zou deze enorm veel pijn doen bij seksueel contact. Daarnaast heeft witverlies een beschermde functie. Het bevat namelijk melkzuur producerende bacteriën, waardoor de vagina een zure omgeving is. Deze bacteriën houden de bacteriële balans op peil en beschermen vrouwen tegen vaginale schimmels, parasieten en andere bacteriën.’ 

Is dat wel normaal? 

‘Hoeveel vaginale afscheiding je lichaam produceert, is afhankelijk van je cyclus, aangezien het wordt gestuurd door de geslachtshormonen. Zo zal de hoeveelheid witverlies voor de maandstonden afnemen en aanzienlijk toenemen rond de eisprong. Ook externe factoren kunnen de cyclus beïnvloeden: ervaar je stress, spanning of vermoeidheid? Dan is meer vaginale afscheiding normaal.’

‘Na de menopauze neemt de hoeveelheid witverlies logischerwijs af, aangezien je niet meer vruchtbaar bent. Het is dus zeker aan te raden om na de overgang glijmiddel te gebruiken bij seksueel contact. Zwangere vrouwen zullen daarentegen veel meer vaginale afscheiding hebben.’

‘Normale afscheiding is wit van kleur en bij het opdrogen in het onderboek kan het een beetje groen of geel worden. Wanneer de natuurlijke weerstand van de schede vermindert en/of de bacteriële balans van de vagina wordt verstoord, kan je abnormale afscheiding hebben en treden er ontstekingsverschijnselen op. De drie belangrijkste zijn: jeuk bij de schede, een branderig gevoel en een onaangename geur van het witverlies of de vagina. Probeer dan zoveel mogelijk je lichaamshygiëne te respecteren of breng een bezoek aan je huisarts. Afhankelijk van welke microben een ontsteking, infectie of schimmel veroorzaken, zal ook de kleur van de afscheiding veranderen.’

Beter voorkomen dan genezen 

Het belangrijkste wat je kan doen om abnormale vaginale afscheiding te voorkomen, is je lichaamshygiëne respecteren. Enkele eenvoudige tips: 

• Droog de ingang van de schede na het wassen of zwemmen goed af. 
• Draag bij voorkeur kantoenen onderbroeken, die ventileren beter. 
• Ook aansluitende panty’s of spannende jeans vergroten de kans op infecties. 
• Gebruik liever een zure zeep van de apotheek dan een geparfumeerde zeep of badschuim. 
• Vaginale sprays of deodorants zijn uit den boze. 
• Ook inlegkruisjes kunnen bij sommige vrouwen abnormaal witverlies veroorzaken. 

Het bericht Witverlies: wat is het, wat doet het en vooral … wanneer moet je naar de dokter?! verscheen eerst op Gezond.be.

Witverlies rond de eisprong

Het is ten alle tijden mogelijk dat je witte afscheiding in je ondergoed terug vindt. In sommige periodes is de kans daarop echter nog wat groter. Net voor de eisprong wordt er bijvoorbeeld meer afscheiding aangemaakt en verandert het ook van slijm. Het wordt een substantie die doet denken aan eiwitten.

Als je dit slijm tussen duim en wijsvinger houdt en deze van elkaar af beweegt, zal je draadjes zien ontstaan. Het slijm wordt voor de eisprong namelijk ook wat dradiger. In andere periodes is dat het niét. Na de eisprong verandert de afscheiding weer terug in normale hoedanigheid, en neemt het ook weer af in kwantiteit.

Witverlies voor de menstruatie

Voorafgaand het ongesteld worden zal je ook witverlies krijgen. Dit is vooral het geval wanneer de eicel bevrucht is. De bevruchte eicel geraakt in de baarmoeder en zal daar beginnen met de aanmaak van het zwangerschapshormoon HCG.

Om de nieuwe zwangerschap te beschermen wordt er extra witte afscheiding aangemaakt. Als je zwanger bent zal je dus nog meer witte afscheiding aanmaken en mogelijk terugvinden in je ondergoed.

Wanneer je eicel niét bevrucht is, zal het tegenovergestelde plaatsvinden. Het lichaam zal in dat geval namelijk het opgebouwde baarmoederslijmvlies afstoten, en daarom minder witte afscheiding aanmaken.

In sommige gevallen krijgen vrouwen in deze periode zelfs last van een droge vagina. Twee à drie dagen voor de menstruatie is de vagina het aller droogst. Zodra je ongesteld geworden bent neemt de productie van witte afscheiding vanzelf weer toe.

Witverlies tijdens zwangerschap

Na bevruchting zal de afscheiding al snel veranderen. Het kan wat dikker worden of van kleur veranderen, doordat je lichaam nog moet wennen aan de zwangerschap. Bovendien zal de afscheiding ook in kwantiteit toenemen. Daarom wordt de toenemende hoeveelheid witverlies ook gezien als een eerste teken van zwangerschap.

Andere symptomen zijn misselijkheid, eetbuien, lichte bloedingen, maagkrampen, gevoelige borsten, hoofdpijn en het vaker naar het toilet moeten. Bovendien zal je niet ongesteld worden binnen de normale cyclus. Een zwangerschapstest kan dan uitsluitsel geven.

In het begin van de zwangerschap is de afscheiding vloeibaar, plakkerig en wat slijmachtig. Naarmate de zwangerschap vordert zal het dunner en wateriger worden. Het kan lastig zijn om te zien of het afscheiding is, of vruchtwater.

Vruchtwater is echter goed te herkennen aan de wat zoete geur, terwijl afscheiding nagenoeg geurloos is. De toenemende hoeveelheid afscheiding die je lichaam aanmaakt tijdens de zwangerschap is een gevolg van het feit dat het weefsel van je baarmoeder zich voor gaat bereiden op de bevalling: een toenemende hormonale activiteit door de eierstokken en placenta.

Hoe om te gaan met veel witverlies?

Het is dus normaal als je tijdens de zwangerschap veel meer vaginale afscheiding aanmaakt. Geen reden tot paniek. Toch vinden veel vrouwen het wel vervelend, maar er is simpelweg niets aan te doen. Hier enkele tips om het prettiger te maken:

• Gebruik geen tampons om de afscheiding mee op te vangen, en draag, mits het niet noodzakelijk is, ook geen maandverband of inlegkruisjes. Dit vergroot namelijk het risico op een infectie aan de vagina. Hetzelfde geldt voor synthetisch ondergoed; katoenen ondergoed geniet de voorkeur
• Was je handen regelmatig met zachte, natuurlijke zeep
• Wees voorzichtig bij het ‘wegwassen’ van de afscheiding. Gebruik zeker geen zeep, maar enkel water. Zeep verstoort namelijk mogelijk de balans in je geslachtsdeel, waardoor het risico op een infectie toe zal nemen
• Als er een branderig gevoel ontstaat rond de vagina is het aan te raden om contact op te nemen met je gynaecoloog. Hetzelfde geldt voor wanneer je witverlies in overvloed, met een sterke geur, merkt. Dit kan namelijk het teken zijn dat je kampt met een schimmelziekte of infectie. Een arts zal hiervoor een behandeling opstellen

Korrelige afscheiding

Afscheiding is er dus in allerlei soorten en hoeveelheden. In de meeste gevallen is dat geen reden om je zorgen over te maken. Toch kan afscheiding ook dieperliggende problemen duidelijk maken. Korrelige afscheiding is bijvoorbeeld vaak het teken van een beginnende schimmelinfectie. Het is niet gevaarlijk voor de baby, maar het is wel nodig contact op te nemen met je huisarts. De huisarts kan dan de juiste behandeling meegeven.

Bloederige afscheiding

Bloed in de afscheiding is niet per sé verkeerd. Voornamelijk in de beginfase van de zwangerschap kan dit het gevolg zijn van hormonale veranderingen of van de innesteling door het eitje. Door dit bloedverlies kan de afscheiding ook iets donkerder zijn dan normaal: ook geen reden tot zorgen, dus. Als de afscheiding geel of groen is, is het wél verstandig om de huisarts te contacteren.

Het bericht Witverlies verandert met je mee: dit is hoe het zit verscheen eerst op Gezond.be.