Na de vakantie kan de terugkeer naar het werk overweldigend aanvoelen. De gelukzalige momenten van zonsondergangen, lange diners en wandelingen in de natuur maken plaats voor een luidruchtige wekker, een overvolle e-mailbox en dringende taken van je baas. Deze plotselinge overgang kan leiden tot stress, angst en prikkelbaarheid.

Het post-vakantiesyndroom veroorzaakt zowel fysieke als psychologische problemen, zoals vermoeidheid, verhoogde hartslag en concentratieproblemen. Mindfulnesstrainer Peter Leysen adviseert om langzaam weer in het werkritme te komen en bewust tijd te nemen voor ontspanning om deze overgang soepeler te laten verlopen.

Begin niet op een maandag

Door pakweg op een woensdag te beginnen, verleng je het vakantiegevoel en zorg je voor een minder abrupte overgang. In een korte werkweek heb je het weekend meteen in het vizier, waardoor stress de kans niet krijgt om zich onder je huid te nestelen.

Zorg voor een rustige start

Plan niet meteen afspraken of vergaderingen in, maar blokkeer de eerste dag om je mailbox te doorploegen, je bureau op te ruimen en met collega’s bij te praten. Zo beland je rustig op je pootjes en krijg je meteen zicht op hetgeen er op het werk gebeurde bij jouw afwezigheid.

Las rustmomenten in

Een welgemikte pauze elimineert spanning en zorgt voor meer efficiëntie. Strek regelmatig de benen, drink een kop thee of mediteer even. Wetenschappelijke studies tonen aan dat meditatie en mindfulness je kunnen helpen om beter om te gaan met stress.

Zeg af en toe stop, ook in je vrije tijd

We zijn alsmaar bezig met presteren. Zelfs buiten het werk streven we in onze hobby’s doelen na. Dat is een straatje zonder einde. Het betekent dat je continu bezig bent met tekorten aanvullen. Want van zodra een tekort opgevuld is, ontstaat er een nieuw doel, een nieuw tekort. Ga daarom eens lopen zonder sporthorloge, lees een boek zonder er achteraf over te moeten opscheppen op sociale media. Of geniet op een bankje van het moment. Stop gewoon even met doen en focus je aandacht op je lichaam en je adem. Even niets najagen, zo breng je balans. Je lichaam en je geest hebben dat nodig.

Laat het los

Werk is belangrijk, maar het is geen zaak op leven en dood. Laat je op de werkvloer niet meeslepen door emoties en besef dat je niet alles kan controleren. Wanneer de deadline nadert en je merkt dat je hart sneller gaat kloppen, dan loont het de moeite om enkele minuten de tijd te nemen om je ademhaling te voelen en een mindfulness oefening te doen. Zo kan je jouw gedachten observeren zonder er meteen op in te gaan. Dit verlicht de stress, zodat je met een helder hoofd verder kan werken.

Omgaan met stress met de app Petit BamBou

Mindfulness meditatie biedt een scala aan voordelen: het bevordert ontspanning, verbetert emotieregulatie en de slaapkwaliteit, en vermindert gevoelens van stress en angst. Vooral tijdens stressvolle periodes is het belang van regelmatige beoefening duidelijk merkbaar. Omdat meditatie niet voor iedereen even eenvoudig is, kan begeleiding nuttig zijn. Een app zoals Petit BamBou, de grootste meditatie-app in Europa, biedt een laagdrempelige en effectieve manier om te starten met meditatie en mindfulness. Op 2 september lanceert Petit BamBou een nieuw programma tegen stress en burn-out, een ideale metgezel in de strijd tegen de post-vakantieblues.

Het programma richt zich op mensen die herstellen van een burn-out of zij die symptomen van een naderende burn-out vertonen. De elf sessies zijn ontworpen om (een terugval na) een burn-out te vermijden. Ze willen mensen enerzijds helpen om de situatie te aanvaarden zoals die is – ertegen vechten maakt het erger – en anderzijds handvaten aanreiken om uit de vicieuze cirkel te ontsnappen, onder meer door hen inzicht te geven in hun kwaliteiten. Daarvoor gebruikt de app klassieke aspecten van mindfulness: ademhalings- en aandachtsoefeningen en technieken om in stressvolle situaties met emoties en gedachten om te gaan. Zodat je nooit meer over de rode lijn gaat.

Het bericht Behoefte aan vakantie na je vakantie? Met deze tips verjaag je de blues verscheen eerst op Gezond.be.

Belg kiest voor bewust lunchen

Het meebrengen van je eigen lunch is een bewuste keuze: goed voor je gezondheid, het milieu én je portemonnee. En of de Belg dat begrepen heeft! Het overgrote deel van de Belgische respondenten (96%) neemt zelf hun lunch mee naar het werk. 67% geeft zelfs aan nooit lunch te kopen op de werkvloer of in een nabijgelegen supermarkt. De belangrijkste motivatie om zelf hun eten en/of drinken mee te nemen? Het gezondheidsaspect (73%), gevolgd door het gemak (64%), alsook de variatiemogelijkheden (47%).

Dat de Belg daarnaast ook steeds meer stilstaat bij duurzaamheid blijkt uit de resultaten: 11% van de respondenten geeft aan dat hun belangrijkste motivatie om zelf lunch mee te nemen, duurzaamheid is. Dit merken we ook uit de resultaten wanneer er naar opbergopties gevraagd werd. Het groot merendeel van de respondenten (85%) neemt hun lunch mee in een brooddoos, een veel kleiner aandeel (22%) van de respondenten kiest voor minder duurzame opties zoals plastic zakjes (9%), aluminium of vershoudfolie (11%) of een papieren zak (2%). In vergelijking met het onderzoek van vorig jaar, waarbij 36% koos voor een minder duurzame optie, is dit een positieve stijging. Ook bij de kinderen zet deze stijgende trend zich voort: er wordt bijna altijd voor een brooddoos gekozen (94%). Slechts 2% krijgt de lunch mee in plastic zakjes of aluminium of vershoudfolie.

Wat en hoe lunchen we?

Zoals hierboven reeds aangehaald, vinden Belgen het heel belangrijk om variatie in hun lunch te hebben. Koplopers blijven boterhammen, aangevuld met fruit en/of rauwkost (75%). Daarnaast zijn left-overs (55%), yoghurt met muesli/granola (53%) en salades ook erg populair (52%) op de werkvloer.

Naast wat er in de brooddoos wordt meegenomen, is het ook belangrijk om te kijken naar hoe we ons omringen tijdens deze momenten van rust. Lunchen geeft energie, maar samen lunchen met collega’s geeft nóg meer energie. Gezamenlijk lunchen is niet alleen gezellig, maar ook zeer goed voor de productiviteit. Als Belg kiezen we er dan ook massaal voor om gezellig met onze collega’s te lunchen (72%). Toch luncht 18% liever nog alleen en kiest 29% ervoor om op de werkplek zelf te eten, wat voor 20% van de respondenten zijn/haar/hun bureau is.

Het bericht De lunchkeuze van de Belg: gezondheid, gemak & variatie voorop verscheen eerst op Gezond.be.

Wat is het?  

Een bore-out kan ontstaan door dagelijks in situaties te verkeren waarin je als werknemer onvoldoende gestimuleerd of uitgedaagd wordt. ‘Wanneer werknemers hun job saai vinden, gaan ze zich soms letterlijk vervelen op het werk. Dat klinkt misschien niet zo erg, maar het kan kwalijke gevolgen hebben. Door die verveling riskeren ze bijvoorbeeld de interesse in hun werk te verliezen, gedemotiveerd of vermoeid te raken en uiteindelijk kunnen ze zelfs last krijgen van stress- of paniekaanvallen’, vertelt Margaux.  

Mogelijke gevaren 

Werknemers kunnen dus wel degelijk lijden onder de gevolgen van een bore-out. Margaux: ‘Het grootste gevaar zit hem in het feit dat mensen er minder snel over durven praten. Dat is ook logisch, want het kan nogal flauw klinken om te zeggen dat je overspannen bent door verveling op het werk. Niet iedereen durft toe te geven dat hun job saai is. Maar door het probleem voor zichzelf te houden, wordt het vaak alleen maar erger.’

Maar ook voor organisaties kan het negatieve gevolgen hebben. ‘Organisaties waar medewerkers te maken hebben met een bore-out, zullen moeite hebben om werknemers lang aan boord te houden. Van zodra mensen ‘ziek’ worden als gevolg van verveling, scheelt er dus duidelijk iets aan de bedrijfscultuur. En dat kan een negatief effect hebben op potentiële nieuwe medewerkers. De reputatie van de organisatie staat immers op het spel wanneer kandidaten te weten komen dat andere medewerkers ‘out’ zijn als gevolg van een  bore-out.’

Wie krijgt er mee te maken?  

Gelukkig is niet iedereen even gevoelig voor een bore-out. Volgens Margaux hebben vooral werknemers met weinig zelfvertrouwen een grotere kans om hiermee te maken te krijgen. ‘Mensen met een laag zelfbeeld stellen zich vaak passief op, en zullen minder snel actie ondernemen wanneer ze merken dat ze geen energie meer uit hun job halen. Dat komt omdat ze misschien wel een nieuwe uitdaging willen zoeken, maar aan zichzelf twijfelen. Ze denken dat ze een nieuwe job niet zullen aankunnen, of ze durven gewoon geen ontslag te geven. Daardoor blijven ze té lang in dezelfde situatie zitten. Maar ook professionals met wat meer zelfvertrouwen blijven niet helemaal uit de gevarenzone. Net doordat er minder over een bore-out gepraat wordt, wordt het ook minder erkend dan een burn-out bijvoorbeeld. Het is dus best mogelijk dat een deel van de gevallen met een burn-out eigenlijk te maken heeft met een bore-out.’

Hoe pak je het aan?  

Merk je dat je werk niet uitdagend genoeg is en dat je onvoldoende energie en voldoening haalt uit je job? Wacht dan zeker niet te lang met het zoeken naar een nieuwe uitdaging en probeer uit je comfortzone te komen. Zo vermijd je van in een negatieve spiraal terecht te komen, met alle gevolgen van dien.  

‘Geef ten eerste aan jezelf toe dat er een probleem is. Lukt dat, dan kan je ook proberen er met iemand anders over te praten. Dat kan een familielid zijn, maar even goed een collega die je vertrouwt’, zegt Margaux. 

Heb je nog niet voldoende moed bijeengeraapt om ook je werkgever in te lichten? Sporten of nieuwe dingen leren, kunnen ook zorgen voor een boost in je zelfvertrouwen. Zeker het proberen waard!  

‘Ten slotte moet je gewoon de sprong durven wagen. Een nieuwe uitdaging zal je goed doen. Een nieuwe job zorgt immers voor nieuwe uitdagingen en weinig kans op verveling. De hernieuwde energie en voldoening die je haalt uit je werk volgt dan vanzelf’, besluit Margaux.  

Het bericht Gevangen in een bore-out? Zó pak je het aan! verscheen eerst op Gezond.be.

We wandelen een klein stukje de heide in en maken meteen een eerste stop. Daar geeft Anthony me een introductie over bosbaden en geeft hij enkele tips om de beleving zo goed mogelijk te laten verlopen. We lopen op eigen tempo verder en maken een tweede stop. Het eerste wat we doen is stilstaan en het landschap in ons opnemen. We gaan na wat het met ons doet en hoe we ons voelen. Nadien doen we enkele ademhalingsoefeningen, waarna ik meteen merk dat ik al heel wat relaxter ben.

Even later zetten we ons in een open stukje veld. Daar doen we een oefening waarbij je focust op een bepaald punt in het landschap. Anthony begeleidt me al pratend doorheen de oefening. Opeens merk je dat er veel details zijn die je anders ontgaan. De kleuren die je ziet vallen plots veel harder op en lijken wel feller. Tijdens deze oefening merk ik wel dat mijn gedachten soms nog afdwalen. Maar dat is niet erg, volgens Anthony. Het doel is niet om je hoofd volledig leeg te maken en enkel met de natuur bezig te zijn. Je mag je gedachten toelaten, maar moet ze ook weer kunnen loslaten.

We wandelen verder en zetten ons op een omgevallen boom. Daar volgt na de visuele oefeningen een oefening op gehoor. We sluiten onze ogen en Anthony begeleidt me door de geluiden. We luisteren naar de vogels, de auto’s die we in de verte horen, het bewegen van de bomen en de wind. Ik besef dat sommige geluiden me normaal volledig zouden ontgaan. Het valt me op hoe luid de wind eigenlijk is. Misschien is het door zijn permanente aanwezigheid, maar ik stond er nooit eerder bij stil dat de wind zoveel lawaai kan maken. Na de eerste oefeningen voel ik me al helemaal anders. Ik had de afgelopen week veel last gehad van vermoeidheid. Die ochtend voerde ik nog een strijd om mijn ogen open te houden en had ik weinig energie. Na een dik uur bosbaden voel ik duidelijk een verschil. De vermoeidheid is er nog, maar mijn lichaam lijkt die te accepteren, waardoor ik er ook minder last van lijk te hebben.

Wanneer we verder wandelen volgt meteen een andere oefening. We gaan heel erg traag wandelen en leunen met onze schouders een beetje achteruit, zodat ons lichaam ons niet voorruit trekt. Hierdoor krijg ik het gevoel dat ik plots veel lichter ben. Het lijkt wel of de aarde mij draagt, in plaats van dat ik mezelf moet dragen. Nadien gaan we verder met een tastoefening. We nemen een dennenappel en ik leer meteen hoe de natuur eigenlijk altijd hetzelfde is en een vast patroon heeft.

Tijdens onze bosbadsessie benadrukt Anthony dat bosbaden eigenlijk geen allesomvattende term is. Want het gaat vooral om bewust contact leggen met de natuur, en dat gaat verder dan enkel het bos. Al vind je heel wat stukje bos op de Kalmthoutse Heide, een groot deel van het gebied bestaat ook uit heide of open grasvelden. Zo stoppen we even bij een klein veldje met mos. Daar doen we één van de leukste oefeningen. We doen onze schoenen uit en wandelen met blote voeten over het mos. Hier en daar liggen wat takjes, maar ik probeer niet op de prikkels te letten en blijf wandelen. Want ook dat is een aspect van bosbaden: de natuur in al zijn vormen accepteren en omarmen. We gaan op de grond liggen en laten het mos ons lichaam dragen. De bijtende mieren moet je erbij nemen.

Ten slotte tasten we ook onze reukzin en smaakzin af. We ruiken aan de dennennaalden en proeven er ook van. Anthony legt me uit waar ik op moet letten als ik dat zelf eens wil doen en waarschuwt me voor giftige naalden. Bomen, en vooral naaldbomen, geven veel fytonciden af. Het is bewezen dat het inademen van die stoffen goed is voor je immuniteit. We ruiken aan verschillende planten en bomen, die elk een andere geur hebben.

We wandelen verder naar een open plaats, waar langs de zijkant enkele bomen staan. Ik laat mijn gewicht op de boom rusten en sluit mijn ogen. Opnieuw begeleidt Anthony mij doorheen de oefening. Na een tijdje heb ik het gevoel dat de boom niet meer zo hard is en dat hij zelfs mee beweegt met de beweging van mijn buik wanneer ik adem. Ik voel me plots heel wat lichter en er valt een soort druk van mijn lichaam. Na deze oefening wandelen we terug en eindigen we met de oefening waarmee we ook begonnen zijn. We kijken naar het landschap, controleren onze ademhaling en achterhalen hoe we ons voelen. En er is zeker een verschil. Mijn lichaam voelt heel wat lichter aan en ik ben minder gestrest.

Anthony vertelt me dat onderzoek bewezen heeft dat als je dit drie dagen aan een stuk doet, je de effecten tot een maand na het bosbaden nog voelt. Na mijn sessie zou ik de positieve invloed van het bos dus nog een kleine week moeten voelen. Ik voel een licht verschil, maar ik geloof zeker dat wanneer je dit op regelmatige basis doet, het verschil nog groter is. Als ik nog eens ga wandelen in de natuur, is dat vanaf nu zeker een andere ervaring voor mij.

Wil je zelf eens gaan bosbaden, alleen, in groep of als bedrijf? Of wil je op een gezonde manier aan een herstelperiode starten? Voor meer informatie en afspraken met Anthony kun je terecht op treewise.be.

Het bericht Bosbaden uitgetest: hoe de kracht van de natuur je lichaam en geest beïnvloedt verscheen eerst op Gezond.be.

Sommige mensen hebben slechts enkele maanden last van een burn-out, anderen zijn meer dan een jaar buiten strijd. De spreiding is erg groot, en de burn-outproblematiek neemt enorm toe de laatste jaren. Om te voorkomen dat je als burn-outpatiënt minder carrièrekansen krijgt dan voordien, zijn er enkele belangrijke punten waar je rekening mee moet houden.

Contact met je werkgever

‘De eerste stap moet je zetten nog voor je terugkeert naar je job. Idealiter heb je het contact met je werkgever gedurende de afwezigheidsperiode dus wel aangehouden. Een goede werkgever blijft interesse tonen en denkt op het juiste moment met jou na over hoe je de draad in de toekomst weer gaat opnemen. Dat is een heel belangrijke stap. Tijdens een burn-out moet je even weg geraken van de werkvereisten, maar je mag zeker niet vervreemden van je werkgever. Daarnaast is ook de ondersteuning van vrienden en familie een factor die bepaalt of een terugkeer naar de werkvloer succesvol verloopt, zo zien we in onderzoek dat we deden.’

Jobcrafting

‘Herbekijk je job en teken opnieuw uit wat een job voor jou moet zijn. Als je na een burn-out exact hetzelfde gaat doen is de kans dat je hervalt vrij groot. Ga samenzitten met je baas en denk na over hoe je de job kunt inrichten zodat je de werkvereisten onder controle houdt, maar zodat je ook voldoende ondersteuning krijgt. Back to business, je stapt terug naar je werkgever, maar het mag niet back to business zijn in de zin dat je opnieuw hetzelfde werk gaat doen.’

Promotiekansen

‘Blijf je na een burn-out werken bij dezelfde werkgever als voordien, dan loop je vooral gevaar dat je promotiekansen achteruit zullen gaan. We zagen in onderzoek dat werkgevers denken van mensen die een burn-out hebben gehad dat ze lagere leiderschapscapaciteiten hebben, dat ze minder goed een voorbeeldfunctie kunnen opnemen, dat ze minder stresstolerant zijn en dat ze minder eenvoudig kunnen overlopen naar de concurrentie (als ze geen promotie krijgen). Dat alles kan je promotiemogelijkheden natuurlijk in de weg staan.’

Van nul beginnen

‘In principe mag men jou niet ontslaan vanuit een lopend contract. Maar het kan ook zijn dat de burn-out zo nauw samenhangt met je werkplek, dat je zelf beslist een andere job te zoeken. Ook daar liggen heel wat drempels. Wanneer je je werkgever vertelt dat je net een burn-out achter de rug hebt, stellen ze zich daar vaak vragen bij. Zo denken werkgevers van sollicitanten die in het verleden een burn-out hadden in het bijzonder dat ze minder goed onder druk zullen presteren, maar ook dat ze minder autonoom kunnen werken, minder goed aan te sturen zijn en met grotere kans in de toekomst uitvallen wegens ziekte. Wat jij als werknemer dan best kunt doen als je gaat solliciteren na een burn-out? Anticipeer op al die aandachtspunten in je sollicitatiegesprek of cv. Maak duidelijk waarom je net wél kunt omgaan met stress, dat je zelfstandig bent en dat men met jou goed kan samenwerken aan de hand van specifieke voorbeelden.’

‘Uit onze studie over kansen op het vastkrijgen van een sollicitatiegesprek blijkt dat die kansen bij burn-out patiënten met tien procentpunten dalen. Dat wil dus zeggen dat als je normaal 70 % kans hebt om een jobaanbod te krijgen, dat na een burn-out nog slechts 60 % is. Bij promotiekansen is dat getal nog groter, en gaat het zelfs om 25 procentpunten minder kans op promotie. Laat je hoofd dus zeker niet hangen. Communiceer met je werkgever en trek wat meer tijd uit om een indrukwekkende sollicitatiebrief of cv op te stellen.’

Het bericht Terug aan het werk: je carrièrekansen na een burn-out verscheen eerst op Gezond.be.

Redacteur Nona: ‘Voor de coronacrisis ons land lamlegde, was ik een enorme planner. Ik had mijn agenda altijd op zak en bladerde er meerdere keren per dag door. Ik gebruikte bovendien verschillende kleurtjes en lijstjes om hem zo overzichtelijk mogelijk te houden. In maart 2020 – toen de eerste lockdown al mijn plannen van tafel veegde – belandde mijn agenda ergens achteraan in een bureaulade. De weinige verplichtingen en afspraken die ik had, kon ik gemakkelijk onthouden. Dat bleef zo tot midden 2021, maar stilletjesaan geraakte die agenda opnieuw gevuld. Een tijdlang probeerde ik een agenda-app op mijn smartphone, maar ik miste toch een papieren versie. Ik begon 2022 dan ook met het goede voornemen om mijn tijd terug efficiënter te gebruiken en geen betere manier om dat te doen dan met een SuccesPlanner.’

‘Eerst en vooral is het belangrijk te weten dat een SuccesPlanner meer tijd en moeite vraagt dan een gewone agenda. Zo moet je op de eerste pagina’s meteen je doelen opschrijven: waar wil je staan binnen één, drie en vijf jaar? Eens je eruit bent wat je in de toekomst nog wilt verwezenlijken, moet (of kun) je die doelen uittekenen in een tijdslijn, ideeënwolk of schema naar keuze. Neem hiervoor gerust je tijd en denk er een paar dagen over na. Toegegeven, het deed iets met mij om mijn toekomst zo duidelijk neer te schrijven. Het geeft je een boost om die doelen ook écht na te streven en ze om te zetten naar concrete plannen. Een SuccesPlanner is dan ook iets dat je nog een lange tijd bijhoudt, zoals een dagboek.’

‘Het handigste aan de SuccesPlanner vind ik dat alles verzameld is op één plek. Iedere maand heb je plaats om neer te pennen welke personen je wilt contacteren, wat je graag zou willen doen en wat je zeker niet mag vergeten. Op het einde van de maand maak je telkens de balans op: welke doelen heb je behaald? Wat kan volgende maand beter? Per week is er dan weer ruimte voorzien om zowel je privé- als professionele to do’s op te schrijven. In het weekoverzicht moet je naar mijn gevoel wel iets té veel invullen. Behalve de to-dolijstjes kun je hier je wekelijkse focuspunten, je mindset en het leukste moment van de week opschrijven. Om heel eerlijk te zijn laat ik deze vakjes meestal open.’

‘Nog leuke extra’s zijn de contactenlijst, notitiepagina’s, maanstanden en feestdagen die je helemaal achteraan terugvindt. De SuccesPlanner staat daarnaast ook vol met inspirerende quotes en heeft een mooi design. Al die leuke extraatjes zorgen er natuurlijk ook wel voor dat het een groot en dik boek geworden is. De SuccesPlanner is daarom niet heel handig om mee rond te zeulen en dus eerder geschikt voor thuiswerkers met grote plannen, zoals ik!’

Succesplanner (€37) succesplanner.com

Het bericht REVIEW Eindelijk je leven op orde met de SuccesPlanner? verscheen eerst op Gezond.be.

Last van stress? De ademhalingscoach van moonbird leert je bewust adem te halen en verlaagt je stressniveau op een eenvoudige manier. Het kleine apparaatje past perfect in je handpalm en werkt puur op intuïtie. Een handleiding is er niet, knopjes evenmin. Je houdt de moonbird in je hand, kiest een oefening en ademt mee op het ritme van je draagbare ademhalingscoach. Adem in als je moonbird begint uit te zetten en adem uit als hij terug krimpt. Via de app krijg je onmiddellijk feedback en kun je ook het effect van de moonbird op je lichaam bekijken.

Het handige aan dit anti-stressmiddeltje? Je kunt het altijd en overal meenemen, gewoon in je zak of handtas.

Ademhalingscoach (€159) moonbird, verkrijgbaar in vier verschillende kleuren
Info: moonbird.life

Het bericht Vangst van de dag: de ademhalingscoach van moonbird verscheen eerst op Gezond.be.

‘Deze cijfers bevestigen nog maar eens dat de telewerkgolf het pesten zeker geen halt heeft toegeroepen’, zegt Lode Godderis, CEO van IDEWE, de grootste Belgische externe dienst voor preventie en bescherming op het werk. Vorig jaar was al te zien dat het pestgedrag tijdens de coronacrisis niet verminderde en zich verplaatste naar de digitale omgeving. En uit de laatste bevraging bij 39.792 Belgische werknemers eind 2021 werd nog eens duidelijk dat pesten op de werkvloer een ernstig probleem blijft.

Verschillende vormen

Er zijn verschillende vormen van pesten, maar twee manieren steken er bij de Belgische werknemers met kop en schouders bovenuit: informatie achterhouden die het werk bemoeilijkt (42,7% heeft er minstens af en toe last van) en roddelen (42,1%). Daarnaast heeft bijna een derde (28,1%) last van collega’s die herhaaldelijk opmerkingen maken over een vergissing. Ook digitaal blijven deze manieren van pesten aanhouden, via bijvoorbeeld Whatsapp- of Teams-groepjes.

Opvallend hier is dat mannen specifieke vormen van pestgedrag vaker ervaren dan vrouwen, zoals informatie die wordt achtergehouden (46,8% mannen tegenover 38,2% vrouwen), herhaalde opmerkingen over vergissingen (31,6% tegenover 24,3%) en grappen uithalen die onaangename verrassingen bezorgen (13,9% tegenover 6,5%). Vanwaar de verschillen in cijfers tussen mannen en vrouwen? Daar zijn meerdere verklaringen voor. Waarschijnlijk spelen het type werk en een aantal sector- en werkgerelateerde factoren hier een grote rol. Op leeftijdsvlak zijn er minder grote verschillen, al blijken werknemers die jonger zijn dan 45 wel iets vaker pestgedrag te ervaren (7,4%) dan 45-plussers (5,3%).

Oproep tot goed beleid

‘Gelukkig zijn collega’s eerder de oplossing voor pestgedrag dan de bron’, legt Lode Godderis uit. ‘Geroddel, beledigingen en uitsluiting zijn gedragingen waar je ook als niet-betrokken werknemer signalen van opvangt. En dan kun je daar op verschillende manieren mee omgaan: steun bieden aan het slachtoffer, de pesters op hun gedrag aanspreken of zelfs het topic bespreekbaar maken met de werkgever. Uiteraard is de juiste keuze afhankelijk van je eigen karakter, de aard en ernst van de situatie, de wensen en het welzijn van het slachtoffer. Ik doe daarom ook nog graag eens een warme oproep aan werkgevers om een goed welzijnsbeleid, met voldoende aandacht voor pesten, op te stellen en toe te passen.’

Voor vragen over pestgedrag op het werk en meer informatie over een welzijnsbeleid kun je terecht bij idewe.be.

Het bericht Week tegen Pesten: 6,4% van de Belgische werknemers ervaart pestgedrag verscheen eerst op Gezond.be.

Waar vroeger een terugkeer naar de werkvloer na borstkanker zo goed als onmogelijk leek, is die realiteit vandaag helemaal anders. Daarom is een goede opvolging en optimale communicatie tussen alle actoren – zowel de werkgever en leidinggevenden als zorgverleners, de patiënt zelf en collega’s – van cruciaal belang. Ellen Caers begeleidt met Rentree al jaren werknemers in hun terugkeer naar het werk na kanker. Zij deelt vijf tips om dat proces zo vlot mogelijk te laten verlopen:

1. Onderhoud contact

‘Het is belangrijk om contact te houden met een collega die geconfronteerd wordt met kanker, zowel tijdens de behandeling als bij de revalidatie. Zorg dat de persoon in kwestie zich niet vergeten voelt en nog betrokken is bij wat er in het bedrijf speelt. Ook een kaartje of bloemen sturen kan al enorm veel deugd doen. Vraag aan de werknemer wie contact mag opnemen en wanneer dat kan. Informeer het team over de situatie en vraag ook aan hen hoe zij contact willen houden. Een warm contact met duidelijke afspraken is dus zowel de persoon met kanker als het team belangrijk.’

2. Bereid de terugkomst voor

‘Zowel werkgever, werknemer als collega’s hebben vragen en bezorgdheden en zoeken naar handvaten om re-integratie op een haalbare en gezonde manier aan te pakken. Bespreek duidelijk wanneer de persoon met kanker zou willen en kunnen terugkeren. Op welke manier is dat mogelijk? Welke zorgen zijn er? Naar welke taken kijkt die persoon uit en welke taken zou hij of zij liever niet meer uitvoeren? In deze fase kun je altijd de hulp inschakelen van een arbeidscoach of begeleiders van Rentree.’

3. Volg de werkhervatting op

‘Ga op de eerste dag van terugkomst eens horen hoe het was. Tijdens de eerste dagen en weken wordt zichtbaar hoeveel het werk van de persoon in kwestie vraagt. Als er dan geschakeld moet worden naar een ander schema of takenpakket, is het fijn als er iemand luistert. Voor een persoon met kanker is het belangrijk dat er ook voldoende rust wordt ingebouwd.’

4. Informeer het team

‘In iedere stap van het proces is het belangrijk om het volledige team te informeren. Welke uren komt de zieke collega werken? Welke taken zal hij of zij uitvoeren? Mogen de andere werknemers vragen stellen over de ziekte? Of wil die persoon daar op het werk niet mee geconfronteerd worden? Door deze vragen te beantwoorden hoeven er geen misverstanden te ontstaan. Ooit zag ik een mooi voorbeeld van informeren. Een vrouw die terugkwam na haar kankerbehandeling had haar collega’s getrakteerd op een stuk fruit met daarbij een kaartje. Daarop stond beschreven hoe de ziekte haar veranderd had en op welke manier ze terug aan het werk ging. Zo wist meteen iedereen waaraan ze zich konden verwachten.’

5. Start met een re-integratiebeleid

‘Stel een re-integratiebeleid op: dan hoeven er geen onzekerheden te ontstaan en weet iedereen wat er moet gebeuren. De zieke persoon weet zo ook bij wie hij terecht kan met vragen of zorgen. Ook voor collega’s die in de toekomst te maken krijgen met kanker kan dit handig zijn.’

Het bericht 5 tips om een collega met kanker te ondersteunen verscheen eerst op Gezond.be.

We tekenen 1960. In de Verenigde Staten komt de eerste anticonceptiepil op de markt. Vier jaar later wordt ‘de pil’ ook geïntroduceerd in de Lage Landen. ‘Dat heeft de aanzet gegeven tot een heleboel veranderingen in de maatschappij en in de rolverdeling tussen man en vrouw’, aldus macro-econoom en socioloog Frits Bosch, auteur van het boek ‘Feminisme op de werkvloer’. ‘Door de pil kregen vrouwen de mogelijkheid om de komst van een baby te sturen. Daardoor konden ze ook meer buitenshuis werken. Het gevolg? Vrouwen werden veel zelfstandiger en kregen hun eigen inkomen. En zodra een vrouw haar eigen broek kan ophouden, is ze ook in staat sneller afscheid te nemen van haar echtgenoot als het privé niet langer goed gaat. Dat zien we in het sindsdien enorm toegenomen aantal koppels die uit elkaar gaan. Bij ons in Nederland eindigt ondertussen zelfs meer dan 50% van de huwelijken in een echtscheiding.’

Flexwerk

‘Vrouwen werken steeds meer’, vervolgt Bosch. ‘Hun dagelijkse werktijd begint in de buurt van die van mannen te komen, zij het wel dat vrouwen vaker geneigd zijn om te flexwerken en dus kiezen voor pakweg een vier-vijfdenregeling. Heel wat vrouwen denken: laat mannen maar 24 uur op 24 druk zijn. Wij vinden het prettiger om flexwerk te doen en ondertussen voor onze kinderen te zorgen en ons sociaal leven op gang te houden. Dat heeft niks te maken met het patriarchaat of het glazen plafond. Je ziet bovendien – ondanks het feit dat ze meer flexwerken – dat vrouwen de maatschappelijke ladder steeds sneller beklimmen. Ik zou het zelfs een stormachtige beklimming durven te noemen, want vrouwen nemen in diverse sectoren zelfs de bovenhand. Bij de ambtenarij in Nederland verdienen ze ondertussen meer dan mannen. Ze presteren beter aan de universiteit, vooral in de social science-vakken. Daardoor komen ze in de ambtenarij eerder aan de bak. Ook zonder het vrouwenquotum.’

Marginalisering van de man  

Dat vrouwenquotum is een minimumaantal van door vrouwen te bekleden topfuncties in bedrijven, de politiek of andere hooggeplaatste functies. In 1994 werden in België seksequota ingevoerd in de politiek. Zo moeten kieslijsten sindsdien even veel mannen als vrouwen tellen. In 2013 werd in ons land ook een vrouwenquotum ingevoerd voor federale topambtenaren. Dat quotum stelt dat één op de drie overheidsbestuurders vrouw moet zijn. Bovendien werd bepaald dat raden van bestuur van beursgenoteerde bedrijven tegen 2017 voor minstens een derde uit vrouwen moesten bestaan. Kleinere beursgenoteerde bedrijven kregen uitstel tot 2019. En hoewel Bosch een groot voorstander is van de emancipatie van vrouwen, is hij géén fan van deze quota. ‘Dat komt omdat ze mannen discrimineren’, legt hij uit. ‘Voorstanders van het vrouwenquotum zeggen: ‘Bij gelijke kandidaten, wordt er ‘gewoon’ gekozen voor een vrouw.’ Het probleem is dat er geen profielen bestaan die éxact gelijk zijn. De opleiding is anders, de betrokkenheid, het talent, de ambitie. We moeten kijken naar de kandidaten zelf, niet naar hun geslacht.’ Vindt Bosch dan dat mannen tegenwoordig gemarginaliseerd worden op de werkvloer? ‘Absoluut’, klinkt het overtuigd. ‘Als vrouwen in quota naar voren worden getrokken, worden mannen sowieso gemarginaliseerd. Neem nu de Technische Universiteit Eindhoven. Die zette twee jaar geleden 150 vacatures open, enkel en alleen voor vrouwen. En hoewel ik het er helemaal mee eens ben dat vrouwen gelijke kansen moeten krijgen op de arbeidsmarkt, vind ik mannen helemaal uitsluiten foute boel. De trend is naar mijn mening wat te hard aan het doorslaan naar de andere kant.’

Testosteron  

Bosch wijst bovendien ook op het feit dat vrouwen niet alleen qua uiterlijk verschillen van mannen. ‘Uit onderzoek blijkt dat er ook mentale verschillen zijn’, legt hij uit. ‘Zo hebben mannen veel meer testosteron dan vrouwen. Dat is het mannelijke geslachtshormoon dat er onder andere voor zorgt dat mannen vaker risico’s nemen dan vrouwen. Het gevolg daarvan is dat mannen ook eerder naar riskante jobs neigen dan vrouwen. In raden van bestuur zie je vrouwen inderdaad minder vaak naar voor komen, net omdat er in die jobs meer risico genomen moet worden.’ In andere jobs, bijvoorbeeld in de communicatie en de financiële sector, staan vrouwen dan weer wél – pun intended – hun mannetje.

Loonkloof  

En hoe zit het volgens Bosch dan met de loonkloof tussen mannen en vrouwen? ‘Die loonkloof is inderdaad een steeds weerkerend issue’, aldus Bosch. ‘Vrouwen zouden minder verdienen dan mannen. Dat is echter lastig te bewijzen. Zoals ik eerder in dit interview al zei, doen vrouwen meer aan flexwerk. En als je parttime werkt, ga je automatisch minder verdienen. Bovendien is het nu eenmaal zo dat enkel vrouwen kinderen kunnen baren. En als je kinderen baart, ben je een tijdlang van de werkvloer verstoken. Dat verlies in inkomen van vrouwen ten opzichte van mannen wordt ook weleens de child penalty genoemd. Vrouwen mét kinderen zouden overigens ook minder verdienen dan vrouwen zonder kinderen. Die child penalty doet zich inderdaad voor. Dat is bewezen. De vraag is: blijven vrouwen bij gelijke werkzaamheden, gelijk aantal uren en gelijke ambitie nog steeds achter qua verdienste? Zoals ik al zei: dat is heel erg lastig te bewijzen …’

Meer lezen? ‘Feminisme op de werkvloer’ door Frits Bosch (Brave New Books, € 25)

Het bericht European unequal Pay Day: verdienen vrouwen écht nog altijd minder dan mannen? verscheen eerst op Gezond.be.

1. Goede afspraken maken goede vrienden collega’s

‘De coronacrisis zorgde ervoor dat de grens tussen werk en privé vervaagde. Door te telewerken kregen veel werknemers meer vrijheid en tijd, de grootste angst die vandaag leeft is om die terug te verliezen. Heel veel hangt af van het maken van de juiste afspraken. Niet alleen op bedrijfsniveau, maar ook binnen kleinere teams. Bespreek met je leidinggevende wanneer je op het werk verwacht wordt. Wil hij of zij dat je er bent op vaste dagen? Of hangt het af van eventuele vergaderingen? Duidelijke afspraken zorgen ervoor dat je je work-lifebalance kunt behouden.’

2. Leer nee te zeggen

‘September is het perfecte moment om ook met jezelf nieuwe afspraken te maken. Leer bijvoorbeeld wat vaker ‘neen’ te zeggen. Een meeting om 8u ’s ochtends? Dat kon toen je van thuis uit werkte, maar nu je je kinderen naar school moet brengen, is het niet meer haalbaar. Zeg dat op een respectvolle manier. ‘Ik heb jouw uitnodiging voor die meeting om 8u gezien, maar dat gaat voor mij niet lukken. Ik kan voor 9u geen afspraken inplannen.’ Je hoeft je daarvoor ook niet te excuseren.’ 

3. Multitasken is not done

‘Multitasken blijft een grote valkuil, vooral voor taken die focus vereisen. Als je je auto parkeert op een kleine parkeerplaats, zet je automatisch ook je radio stiller. Waarom? Omdat ons brein het niet aankan dat we tegelijkertijd parkeren én naar de radio luisteren. Leer dus om efficiënter om te gaan met je tijd. Plan taken die een zekere focus vereisen in en werk ze af voor je aan iets anders begint.’ 

4. Ademen en sporten

‘Als je stress voelt op het werk, dan is er maar één manier om je hartslag terug naar beneden te halen: bewust en rustig ademhalen. Ten tweede – en dat is ook wetenschappelijk bewezen – moeten we allemaal wat meer sporten en bewegen. Misschien heeft COVID-19 jou ook doen inzien dat een half uurtje wandelen al kan helpen? Tegenwoordig vind je op verschillende yogaplatformen ook heel veel korte online lesjes. Gebruik die om op het werk weer even helemaal zen te worden.’

5. Zelfkennis is het begin van alle wijsheid

‘Jezelf goed kennen en weten wanneer je het meest efficiënt bent, is belangrijk om je werk goed te doen. Plan je taken en dagindeling daar ook naar. Ben je bijvoorbeeld een ochtendmens? Dan is het geen goed idee om ’s avonds nog twee uur lang door te werken.’ 

6. Een goede nachtrust

‘Iets waar we volgens mij meer belang aan moeten hechten, is de kwaliteit van onze slaap. Tijdens de crisis moesten we plots niet meer om zes uur in de auto zitten en konden we langer slapen. Dat we nu terug meer onderweg zijn naar het werk, is vermoeiend. Ga daarom op tijd slapen en bouw je slaaproutine weer op. Begin met elke dag je wekker een kwartiertje vroeger te zetten. Stress wordt heel snel verhoogd door een slechte nachtrust. Maak dus gezonde keuzes voor jezelf.’ 

7. Me-time

‘Probeer jezelf vaker op één te zetten. Maak tijd vrij in je agenda om over jezelf en je toekomst na te denken. Waar zie je jezelf binnen vijf jaar? Wat heb je nodig om die wens te vervullen? Welke opleidingen kan je volgen? Welke boeken wil je lezen? Plan dus voldoende tijd in voor jezelf.’

8. Houd werk en privé gescheiden

‘Hoe sterk jij werk en privé gescheiden wilt houden, is heel persoonlijk. Maak voor jezelf eerst uit hoe belangrijk die scheiding voor jou is. Volgens mij is daar nog een generationeel verschil in en kunnen jongere mensen die blend veel beter aan. Daarnaast hangt veel af van hoe je privéleven eruit ziet. Heb je bijvoorbeeld kinderen? Hoeveel slaap heb je nodig? Heb je belangrijke deadlines? Dan is het zeker oké af en toe wat langer door te werken. Maar dat moet wel altijd een uitzondering blijven. Werk je iedere avond nog uren door, dan is er toch wel een probleem. Noteer eerst voor jezelf enkele regels en respecteer die dan ook.’

9. Reflecteren kun je leren

‘Noteer voor jezelf hoe je in een stresssituatie terecht bent gekomen. Niet alleen in je hoofd, maar ook op papier. Ik gebruik heel graag de GDD-tool. Stel jezelf iedere vrijdag drie vragen: Wat was goed aan deze week (Good)? Wat ging er moeilijker (Difficult)? En wat kan er volgende week anders (Different)? Zo kun de week nadien bewuster starten. Bekijk na een aantal weken eens of er geen patroon in te vinden is. Want als je zegt: ‘Ik heb stress’, wat houdt dan dan juist in? De grootste valkuil is het veralgemenen. Door op deze vragen te antwoorden, geef je jezelf wat meer context en is het ook gemakkelijker om oplossingen te vinden.’ 

Hélène Feuillat is carrièrecoach en geeft softskillstrainingen in een werkgerelateerde context. Meer info op helenefeuillat.com.

Het bericht Back to work: 9 tips om stress te vermijden verscheen eerst op Gezond.be.

Bij de werkgevers geeft nochtans 93 procent aan zijn best te doen om het moraal van het personeel op te krikken. Acerta, die de rondvraag organiseerde in samenwerking met Stepstone, meent dat de terugkeermomenten naar kantoor kunnen aangegrepen worden om het verschil in perceptie weg te werken.

‘Ze zaten voorheen niet de hele dag achter hun scherm’

Mentaal welzijn is sinds de coronapandemie, waarbij veel werknemers gedwongen werden om thuis te werken, een belangrijk item geworden. Uit een bevraging vorige maand van de Antwerp Management School en de UGent bleek al dat meer dan de helft van de werknemers in Vlaanderen aangaf zich mentaal niet goed te voelen. Een kwart zegt aan Acerta dat zijn werkgever het afgelopen jaar helemaal geen actie heeft ondernomen om het mentaal welzijn van het personeel te bevorderen. Bijna één op de vijf vreest voor een burn-out.

Acerta merkt op dat door het vele thuiswerk heel wat werknemers hun structuur kwijt zijn. ‘Ze zaten voorheen niet de hele dag achter hun scherm, wat voor nogal wat mensen vandaag wel de realiteit is. Vóór corona was er de informele babbel aan de koffiemachine, een rit naar een klant… dat is nu grotendeels weg. Informatie stroomt nu ook continu binnen en langs verschillende, soms nieuwe kanalen: Teams, WhatsApp, e-mail¿ Bedrijven mogen daar niet blind voor zijn. Het is tijd om weer wat meer duidelijkheid te scheppen en houvast te creëren in overleg met de medewerker”, pleit het HR-bedrijf.

Deconnecteren

Werknemers vragen vooral duidelijke communicatie van hun baas (49 procent), gevolgd door concrete acties voor een goede balans tussen werk en privé (42 procent). Ze ervaren door het vele thuiswerk meer autonomie, maar weten niet altijd hoe daarmee om te gaan.

‘Het is bijvoorbeeld niet voor iedereen duidelijk wanneer ze kunnen deconnecteren van thuiswerk. Duidelijke communicatie zou een hulp zijn’, zegt Acerta. ‘Een duidelijk beleid rond werktijden en meetings kan al een heel verschil maken.’

De bevraging van Acerta en StepStone dateert van maart bij meer dan 3.000 werknemers, van wie meer dan 83 procent bedienden.

Het bericht Nieuwe rondvraag van Acerta en Stepstone: ‘Bedrijven moeten meer aandacht schenken aan mentaal welzijn werknemers’ verscheen eerst op Gezond.be.

De cijfers van IDEWE tonen aan dat van thuis uit werken tot verschillende klachten kan
leiden. Opvallend: 50% van de thuiswerkers heeft last van uitputting en meer dan de helft van
de respondenten krijgt te maken met rug- en nekpijn. Maar ook angstgevoelens (20%), stress
(16%) en een negatieve invloed van werk op privé (15%) komen vrij vaak voor. Lode
Godderis, CEO van IDEWE, verklaart: ‘De oorzaak daarvan ligt bij verschillende aspecten
die met thuiswerk gepaard gaan. De veel langere schermtijd bijvoorbeeld, nu al onze
contacten via videocalls verlopen, maakt de werkweek mentaal erg uitputtend. En rug- en
nekklachten zijn typisch voor een verkeerde zithouding op de thuiswerkplekken, die niet
volledig aan onze ideale houding zijn aangepast. Via een online tool stelden we vast dat
72% van de thuiswerkers zijn of haar werkplek verkeerd inricht, met nekklachten tot gevolg. De lange isolatie kan dan weer angstgevoelens en stress opwekken, terwijl het wegvallen van de fysieke woon-
werkafstand oorzaak nummer één is van een slechtere mentale balans op dat vlak. Dat zijn
nochtans grotendeels dingen die op te lossen zijn, waardoor telewerk wél een positief verhaal
kan zijn.’

Voorbereiding is key

Moeten we ‘hybride werken’ dan simpelweg van de tafel vegen? Lode Godderis: ‘We zijn
absoluut voorstander van hybride werken. Alleen kunnen we niet naast de gigantische
psychosociale en fysieke impact van een jaar telewerk kijken. Belgische werkgevers en
werknemers hebben enorme inspanningen geleverd om de boel draaiende te houden en velen
zitten op hun tandvlees. En dus is het heel belangrijk dat werkgevers het hybride werken
vooral slím aanpakken. Nu telewerk een langetermijnrealiteit wordt, zijn punten als de
inrichting van de thuiswerkplek en de juiste professionele en menselijke omgang met de
telewerker belangrijker dan ooit. Daarnaast mogen werkgevers er niet zomaar van uitgaan dat
hybride werken meteen terug business as usual wordt. Na zo’n ingrijpende pandemie denken
dat alle werknemers zomaar terug naar kantoor wíllen komen, is niet realistisch. En van de
werknemers die dat willen, mogen we niet verwachten dat ze na een jaar telewerk meteen
terug op kantoor kúnnen functioneren zoals vroeger. Enkel wie nu al voorbereidingen treft
voor een toekomstbestendige post-coronaworkplace, garandeert maximaal het welzijn van
zijn medewerkers.’

Het bericht Nieuw onderzoek: een op twee thuiswerkers is uitgeput verscheen eerst op Gezond.be.

De cijfers liegen niet: pesten op het werk blijft een probleem in ons land. Preventiedienst IDEWE noteerde afgelopen jaar een even groot aandeel conflictdossiers en pestdossiers als in 2019. Samen goed voor meer dan de helft (54,5%) van de meldingen. ‘Dat toont aan dat de digitalisering van ons werk en het feit dat we veel minder in groep samen zijn, het pestgedrag niet doen afnemen’, vertelt Hilde De Man, verantwoordelijke psychosociaal welzijn bij IDEWE. ‘Het is gelukkig wel iets waar we samen aan kunnen werken, bijvoorbeeld door het onderwerp tijdens deze Vlaamse Week Tegen Pesten voldoende aandacht te geven.’

Whatsapp-roddels

De huidige werksituatie blijkt de ideale bron voor spanningen en pestgedrag. De traditionele manier van pesten verplaatst zich nu gewoon naar een digitale context. Roddels tijdens de lunch worden nu bijvoorbeeld in Whatsapp- of Teams-gesprekken gedeeld. Opvallend is dat er ook een nieuwe vorm van pesten ontstaan is door de coronacrisis. Hilde De Man: ‘We zien bijvoorbeeld dat mensen worden aangepakt omdat ze andere waarden en normen hanteren rond de maatregelen. Er is ook wederzijds onbegrip tussen mensen die wel en niet willen en/of mogen thuiswerken. Soms worden collega’s die terugkeren uit quarantaine boos bekeken of zelfs gemeden. Ook zijn er gevallen van bewust hoesten of spuwen bekend. Anderen melden dan weer dat ze last hebben van het controlegedrag van de leidinggevende tijdens het telewerken.’

Krijg je zelf soms te maken met pestgedrag of merk je dat er binnen je team gepest wordt? Je vindt meer info en hulp op www.idewe.be of www.kieskleurtegenpesten.be.

Het bericht VLAAMSE WEEK TEGEN PESTEN Thuiswerk zorgt niét voor minder pesterijen op het werk. Integendeel! verscheen eerst op Gezond.be.

Koffiepauze

Meredith Van Overloop: “Creëer een permanente online meetingroom, en noem die “De koffiemachine”. Telkens wanneer je thuis een kop koffie neemt, kan je hier ook even terecht voor een informele babbel met je collega’s.” 

Lunchtime

“Organiseer één keer per week een online lunchmoment met het hele team. Spreek af dat er geen operationele zaken worden besproken, en dat iedereen de kans krijgt om te zeggen hoe hij of zij zich voelt.”

Aan de Slack!

“Met chattools zoals Slack kan je ook buiten Zoom-meetings veel contact hebben met elkaar. Je kan er bovendien kanalen in creëeren. Via de professionele kanalen kunnen kleine strubbelingen en misverstanden tussen mensen opgelost worden.  Moedig je collega’s aan om meer met elkaar in overleg te gaan. Op Slack kan je ook ludieke kanalen creëeren, zoals bijvoorbeeld ‘Onze huisdieren’, waarop iedereen foto’s kan posten van zijn of haar – juist – huisdieren. Het delen van persoonlijke zaken zorgt ervoor dat we elkaar als mensen blijven zien.”

Effe bellen?

“Je kan elkaar ook nog steeds ‘ouderwets’ telefoneren. Spreek de persoon aan met wie je een spanningsveld voelt en zeg dat je graag de lucht wil klaren en jullie relatie wil verbeteren. Spreek vervolgens af dat je elkaar wekelijks belt, totdat jullie beiden het gevoel hebben dat het contact opnieuw vlot verloopt.”

Spotify

“Maak met het hele team een afspeellijst op Spotify en begin elke Zoom-meeting door een van de liedjes af te spelen.”

Whoop whoop-days

“Kom een keer per maand met de hele afdeling of het hele bedrijf gedurende een half uur online samen. Jarigen, jubilea … worden tijdens dat half uur gevierd. Zorg ervoor dat het leuk is om deel te nemen. Bijvoorbeeld met een rad van fortuin, cadeautjes die worden uitgedeeld, een quiz, een leuk filmpje …”

Luister naar elkaar!

“Denk samen na over hoe jullie je onderlinge communicatie willen verbeteren. Leg het probleem op de tafel. Als iedereen er vanop een afstand naar kan kijken, komen er vast wel constructieve ideeën uit de bus.”

Het bericht Spanning op de digitale werkvloer? De jobcoach geeft tips voor een betere communicatie én meer verbinding verscheen eerst op Gezond.be.

1. Evalueer

“Die eerste lockdown heeft ons echt overvallen, maar ondertussen hebben we al iets meer ervaring met telewerken”, vertelt Sara Van Wesenbeeck, professional organizer, life & businesscoach en oprichtster van Barking Dogs. “Het is dan ook het uitgelezen moment om te evalueren hoe dat in maart en april verliep. We doen maar voort zoals we toen deden, maar zijn er geen onderliggende frustraties waar we aan kunnen werken? Zet voor jezelf eens op een rij wat je nu écht nodig hebt om de situatie te optimaliseren. Misschien kan je nog wel een extra tafeltje gebruiken? Of heb je nood aan betere afspraken met de andere gezinsleden? Het is altijd goed om stil te staan bij de huidige situatie en werkpunten. Bespreek daarom ook met je collega’s hoe jullie het als team verder zullen aanpakken.”

2. Work-life balans 

“Dé valkuil van telewerken is het niet goed bewaken van je work-life balans. Je werk en privé komen plots heel dicht bij elkaar te staan en de grens tussen de twee vervaagt snel. Door duidelijke afspraken te maken en je daar ook aan te houden bewaak je die grens. Bespreek daarom met je partner, kinderen of huisgenoten wat je nodig hebt om goed te kunnen werken, wat je werktijden zijn, wanneer zij jou mogen storen en hoe vaak dat kan. Maar doe ook hetzelfde met je collega’s. Als iedereen ’s avonds nog mails rondstuurt, dan voel je je al snel verplicht om dat ook te doen. Maak daarover duidelijke afspraken met je werkgever. Tracht zoveel mogelijk te werken tijdens de kantooruren en avondwerk, als het kan, te vermijden. Door hierover duidelijkheid te scheppen valt er ook een grote druk van je schouders.”

3. Planning

“Maak voor jezelf een duidelijk en gedetailleerd werkschema. Hoe ga je je dag en het werk indelen? Probeer je zo veel mogelijk te houden aan de routine die je voor COVID-19 had. Thuis is het veel gemakkelijker om je bureau te verlaten dan op je werk, plan daarom ook je pauzes op voorhand in. Het positieve aan telewerken is dat je die pauzes, in tegenstelling tot op kantoor, nu zelf kan invullen. Anderzijds moet je er ook voor zorgen dat je wel écht pauze neemt en niet achter je computer blijft zitten. Sla je middagpauze niet over en zet in je planning ook minstens één concentratie-uur. Dat wil zeggen dat je tijdens dat uur niet gestoord mag worden om je taken echt afgewerkt te krijgen. Leg daarom ook alles wat je dan kan afleiden ver weg.”

4. Thuiskantoor

“Om efficiënt van thuis uit te werken is een goed kantoor noodzakelijk. Indien mogelijk installeer je je werkruimte in een aparte kamer. Dat zorgt ervoor dat er ook een fysieke scheiding tussen werk en privé is. ’s Avonds trek je dan de deur van je werkruimte toe en kan je vrije tijd beginnen. Heb je daar geen plaats voor? Dan is er natuurlijk niets mis met de keukentafel, zolang jij je er maar kan concentreren. Als dat het geval is, kan je best een doos of ladekast aanschaffen. Na het werk berg je dan al je materiaal en papieren hierin op zodat je je werk letterlijk kan wegzetten. Maak je werkplek ook aangenaam en inspirerend. Plaats een paar planten in je thuiskantoor, die zorgen voor extra zuurstof. Denk ook aan het ergonomische aspect van thuiswerken. Heb jij een goede bureaustoel of gebruik jij die oude keukenstoel van op zolder? Dat laatste is trouwens geen goed idee. Informeer bij je werkgever. Veel bedrijven hebben namelijk budgetten vrijgemaakt voor het inrichten van ergonomische thuiskantoren.”

5. Low-energy list

“Een low-energy list is een opsomming van taken die je kan doen wanneer je minder energie hebt of minder geconcentreerd bent. Erg nuttig voor als je moet thuiswerken met kinderen in de buurt. Met zo’n lijstje heb je toch het gevoel dat je op het einde van de dag iets gedaan hebt gekregen. Je kan hiervoor ook samenwerken met je kinderen. Spreek bijvoorbeeld af dat ze bij jou komen zitten om hun huiswerk te maken. Zo zijn jullie op hetzelfde moment aan het werk, maar zal je wel minder aandachtig kunnen doorwerken. Hoe kleiner de kinderen, hoe meer je op hun ritme leeft. Goede afspraken met je partner zijn daarom noodzakelijk. . Stel een weekschema op en verdeel de (huishoud)taken zodanig dat je elke werkdag een of meerdere momenten hebt waarop je ongestoord kan doorwerken. Soms zal er niets anders opzitten dan ’s avonds nog wat door te werken, maar tracht dit tot een minimum te beperken.” 

6. Fysieke verzorging

“Ik kan het niet genoeg herhalen, maar laat die pyjama in de kast als je aan het telewerken bent. . Kleed je alsof je écht naar het werk gaat. Ook dat zorgt voor een mentale klik tussen thuis zijn en werken. Druk ook op tijd de pauzeknop in en maak die pauzemomenten actief. Rondjes wandelen in huis of trappen op en af lopen zorgt ervoor dat je hart sneller gaat pompen en dat je hersenen gevoed worden met een extra portie zuurstof. Daardoor gaat je productiviteit omhoog. Thuis heb je het gevoel dat je je tijd sneller kwijt bent. Zorg dat je ook het einde van je werkdag vastlegt. Op het kantoor krijg je veel meer signalen dat het einde van je dag in zicht is, zoals collega’s die vertrekken. Daarom is het belangrijk om ook thuis het einde van je werkdag zichtbaar te maken. Zet bijvoorbeeld je wekker op het uur dat je stopt met werken, en houd je daar aan!”

7. Avondwerk

“Door thuis te werken denken we ook vaker: dat doe ik vanavond nog wel. We spreken hier over polluted time, letterlijk vertaald vervuilde tijd. Dat wil zeggen dat je je vrije tijd ‘vervuild’ met werkgerelateerde activiteiten. Maar dat is niet de bedoeling én het is niet gezond. We hebben onze vrije tijd namelijk nodig om onze batterijen terug op te laden. Je zou zelfs twee uur voor het slapengaan geen schermactiviteit meer mogen uitoefenen. Je hersenen worden door het blauwe licht opnieuw geactiveerd waardoor je onrustig slaapt. En een goede nachtrust is nochtans zó belangrijk om de volgende dag productief te zijn!” 

8. Sociaal contact

“Ten slotte mogen we ook het belang van het sociale contact met onze collega’s niet onderschatten. Veel mensen ervaren telewerken als eenzaam. Het is niet omdat we het ondertussen al gewoon zijn, dat we het ook leuk vinden. Ook hier weer is het belangrijk om met je collega’s enkele afspraken te maken. Start de werkdag bijvoorbeeld met een videocall. Of las, net zoals in Zweden, een Fika in. Op een vooraf gepland moment neem je een koffie- en taartpauze, samen met je collega’s, maar nu dan vanop afstand. Een Fika wordt bewust ingepland om te pauzeren en je sociale contacten te onderhouden. Informele momenten met je collega’s zorgt ervoor dat je nadien productiever kan werken.”

Het bericht Nu we weer allemaal thuiszitten: 8 tips om efficiënt te telewerken verscheen eerst op Gezond.be.

Zitten vergelijken met roken is niet helemaal correct. Rokers hebben namelijk 180% meer kans om vroeger te sterven dan niet-rokers. We hebben over langdurig zitten geen concrete cijfers daarover. Wel is geweten dat wie langer dan acht uur per dag zit, een grotere kans loopt op hart- en vaatziekten. Door lang stil te zitten aan één stuk gaat je lichaam in een soort slaapmodus. Je bloed gaat minder snel stromen waardoor je minder vet verbrandt en je suikerspiegel stijgt. Ook een hogere bloeddruk en een te hoge cholesterol kunnen de gevolgen zijn van langdurig zitten.

Gezamenlijk bewegen

Al in de vorige eeuw werd duidelijk dat langdurig zitten niet gezond kon zijn. Tijdens een onderzoek in de jaren ’50 werd de gezondheid van een aantal buschauffeurs vergeleken met die van de kaartjesknippers. Daaruit bleek dat de zittende buschauffeurs meer kans hadden op hart- en vaatziekten dan hun collega’s. Men ging er toen vanuit dat veel bewegen je een betere gezondheid oplevert. In de jaren ’80 gingen (huis)vrouwen voor de eerste keer gezamenlijk bewegen dankzij de (voor toen) moderne aerobicvideo’s van Jane Fonda. Door grondiger onderzoek in de decennia nadien weten we nu dat veel bewegen gezond is, maar ook dat langdurig zitten schadelijk is voor je gezondheid.

Ons lichaam is niet gemaakt om uren aan een stuk te zitten. Onze voorouders in de prehistorie waren constant in beweging. Ze gingen jagen, zochten naar eten of verhuisden hun hele hebben en houden naar gunstigere gebieden. Tegenwoordig brengen we onze werkdag achter een bureau door, verplaatsen we ons al zittend met de auto of trein om daarna languit in de zetel te ploffen. Gemiddeld zitten we zo’n 8,3 uur per dag (slapen niet meegerekend). Bij werknemers met een zittend beroep (bijna de helft van alle Belgen) loopt dat al gemakkelijk op tot 9 uur per dag.

10.000 stappen

Er is in de 21^e eeuw al druk gezocht naar oplossing om een zittende werkdag tegen te gaan. Een walkdesk waar je tegelijk aan wandelt en werkt, een zitbal ter vervanging van de bureaustoel of stretch breaks op het werk lijken in theorie mooie initiatieven maar zijn dat in praktijk niet altijd. Volgens experten is het bevorderlijker om ieder half uur eens recht te staan en ook tijdens je vrije tijd minder te zitten. Volgens het Vlaams Instituut Gezond Leven zou je minstens 150 minuten per week ‘matig intensief’ moeten bewegen. Dat kan gaan van stevig wandelen of fietsen tot zwemmen en zelfs in de tuin werken. Hoe meer je beweegt, hoe beter natuurlijk. Je kan je bewegingen ook in stappen tellen en dan is 10.000 per dag ideaal. Dus sta maar recht en begin te wandelen als je dit artikel al zittend aan het lezen was!

We hebben het in onze nieuwe podcastaflevering ‘Moet je sporten om gezond te zijn?’ over voldoende bewegen en het belang ervan. Benieuwd? Beluister de volledige aflevering hieronder.

Het bericht Lang stilzitten is dodelijk verscheen eerst op Gezond.be.

Voedingsbodem voor kwalen

De vakantie zit erop, de zonnige dagen liggen achter de rug en de hoeveelheid werk begint zich opnieuw op te stapelen. In het najaar neemt werkgerelateerde stress vaak snel weer de bovenhand. Om een beter zicht te krijgen op de oorzaken hiervan voerde Mensura, de externe dienst voor preventie en bescherming op het werk, een grootschalig onderzoek. Over een periode van drie jaar bevroegen ze online ruim 28.000 werknemers naar de mate waarin zij werkgerelateerde stress ervoeren.

“Het aantal werknemers dat substantieel stress ervaart blijkt hoog, gemiddeld 55%”, vertelt Bart Vriesacker, stressexpert bij Mensura. “Dat hoeft niet alarmerend te zijn: stress is niet per definitie negatief. Maar als ook het omgaan ermee problematisch is, wordt het een voedingsbodem voor kleine of grotere kwalen. Denk maar aan overspannen zijn, lichamelijke ongemakken, tot zelfs burn-out.”

Niet-leidinggevenden worstelen meer met stress

Ongeveer 60% van de leidinggevenden geeft aan matig tot zeer gestresseerd te zijn. Bij niet-leidinggevenden – zowel arbeiders als bedienden – is dat net geen 50%. Maar op het vlak van omgaan met werkstress, blijkt net het omgekeerde. Zo’n 4 op 5 leidinggevenden (81%) beweren meestal tot altijd op een gezonde manier met hun stressniveau te kunnen omgaan. Bij niet-leidinggevenden is dat minder het geval: bijna 1 op 4 (24%) geeft te kennen soms tot nooit gezond met werkstress om te kunnen.

“Dat verschil heeft vooral met controle te maken”, vervolgt Vriesacker. “Sturende functies hebben meer sleutels in handen om met hun stress om te gaan, zoals autonomie. Inspraak hebben in wie wat wanneer doet en hoe dat moet gebeuren zijn belangrijke buffers tegen stress.”

Belangrijkste stressfactoren

Het onderzoek peilde ook naar stressoren en stressbuffers. Mentale belasting door de werkinhoud (zoals de nood aan concentratie) scoort het hoogst als stressfactor. Daarna volgen werkdruk en emotionele belasting door het werk (emoties veroorzaakt door de aard van het werk en professionele contacten). Ook de moeilijkheidsgraad van het werk en de sfeer op de werkvloer spelen een rol in de stressbeleving.

“Werksfeer is water én vuur voor stressbeleving”, legt Vriesacker uit. “Een collegiale omgeving waar collega’s bijspringen voor elkaar helpt stress te kanaliseren. Maar het omgekeerde is ook waar: een toxische omgeving waar het principe ‘ieder voor zich’ geldt, is een vliegwiel voor druk en spanningen.”

Belangrijkste stressbuffers

Te lange blootstelling aan hevige stress, is nefast voor de mentale en de fysieke gezondheid en kan op termijn een oorzaak van uitval worden. Daarom is het als bedrijf belangrijk om actie te ondernemen om overtollige of aanhoudende druk te verlichten of weg te nemen. Volgens de respondenten zijn heldere werkprocedures en een duidelijke manier van werken de voornaamste stressbuffer. Ook (een zekere mate van) vrijheid en zelfstandigheid om het werk zelf te organiseren en beslissingen te nemen, speelt een belangrijke rol. Een derde stressbuffer is de steun en waardering van een leidinggevende

Het bericht Grootschalig onderzoek: 1 op 4 Belgen kan moeilijk om met stress op het werk verscheen eerst op Gezond.be.