Wie mag aan wie geven?

Er zijn vier grote bloedgroepen: A, B, AB en 0. Wist je trouwens dat die laatste ‘nul’ is en geen ‘O’? De bloedgroepen verwijzen naar de antigenen die in het bloed zitten. Zo heb je bloed met antigeen A, met antigeen B en met een mengeling van A en B. Bloedgroep 0 wil zeggen dat er geen A of B antigenen in het bloed voorkomen. Krijg je bloed toegediend met een antigeen dat je zelf niet hebt? Dan kan je lichaam deze als vijandig beschouwen en ze aanvallen. Omdat 0 geen antigenen bevatten, kunnen zij aan alle bloedgroepen doneren. Bloedgroep AB kan dan weer bloed van iedere groep ontvangen omdat zij zowel A als B antigenen in hun bloed hebben.

Een tweede antigeen dat in je bloed kan voorkomen is het D-antigeen. Ben je drager van dit antigeen, dan ben je resuspositief en krijg je een plusje achter je bloedgroep. Komt dit antigeen niet in je bloed voor, dan ben je resusnegatief en krijg je een minnetje achter je bloedgroep. Ben je positief, dan kun je bloed krijgen met D-antigenen én zonder D-antigenen (dus van zowel positieve als negatieve bloedgroepen). Heb je geen D-antigenen dan mag je ook geen bloed krijgen waar ze wel in zitten (dus niet van positieve groepen). Omdat bloedgroep 0- geen enkel antigeen in het bloed heeft, mogen deze personen aan alle andere bloedgroepen doneren. Maar dat wil ook zeggen dat ze enkel 0- mogen krijgen.

Wil je weten hoe het zit met de voorraad van jouw bloedgroep en aan wie jij mag doneren? Neem dan een kijkje op www.rodekruis.be.

Waar moet je op letten als je gaat doneren?

Bloed doneren duurt niet zo lang (de afname duurt gemiddeld negen minuten), maar je moet wel met enkele zaken rekening houden. Eerst en vooral mag je niet jonger dan 18 en ouder dan 66 jaar oud zijn. Wil je vaker bloed geven? Let dan op dat er minstens twee maanden tussen iedere donatie zit. Ook als je net een operatie of kijkonderzoek hebt gehad, mag je niet meteen terug bloed geven. Daarnaast moet je ook rekening houden met zwangerschap, medicatie, tatoeages, buitenlandse reizen, tandartsbezoek, ziekte en seksuele partners. Sowieso moet je bij iedere bloedafname een medische vragenlijst invullen. Nadien bekijk je die samen met een dokter en neemt hij ook nog je je bloeddruk, pols en gewicht. Wil je weten of je in aanmerking komt om bloed te geven? Dan kun je via deze link een test doen.

Hoe kun je nog helpen?

Behalve bloed kun je ook plasma en bloedplaatjes doneren. Die mag je zelfs om de twee weken geven. De afnam van plasma duurt iets langer (gemiddeld tussen 30 en 45 minuten). Plasma is nodig voor patiënten die ernstige stollingsstoornissen hebben door massaal bloedverlies of door bloedziekten. Ook baby’s met ernstige geelzucht hebben soms plasma nodig.

Bloedplaatjes zijn dan weer noodzakelijk voor patiënten met leukemie of kankerpatiënten die chemotherapie krijgen. Ze zorgen er onder andere voor dat je bloed kan stollen. Een volwassene beschikt over zo’n 150 tot 400 miljard bloedplaatjes per liter bloed, we kunnen er dus wel wat missen. Maar bloedplaatjes hebben een korte houdbaarheidsdatum en de voorraad op peil houden is daarom niet evident. Bloedplaatjes doneren duurt daarnaast ook langer (60 tot soms 90 minuten) en kan enkel in bepaalde donorcentra (in Brugge, Edegem, Genk, Gent, Leuven en Mechelen). Je kunt pas bloedplaatjes doneren als je minstens één keer bloed gegeven hebt.

Meteen een afspraak maken om te doneren kan via donorportaal.rodekruis.be.

Het bericht Bloed geven doet leven, maar hoe zat dat nu weer juist? verscheen eerst op Gezond.be.

Wat houdt een te lage bloeddruk hebben in?

Een lage bloeddruk hebben, is op zich geen probleem. Sterker nog: het is vaak een gezond teken. Alleen wanneer de lage bloeddruk een gevolg is van een onderliggend medisch probleem, zoals bloedverlies, is het zorgwekkend. Er is nooit een bepalende grens getrokken die zegt wanneer een bloeddruk té laag is.

De meeste dokters spreken hier pas over als de patiënt er daadwerkelijk klachten aan overhoudt. Sommigen noemen een bloeddruk te laag wanneer de bovendruk beneden de 110 ligt en de onderdruk beneden de 70 bij mannen, of de onderdruk beneden de 100 en de onderdruk beneden de 60 bij vrouwen.

De zogenoemde bovendruk zorgt ervoor dat het hart bloed in de vaten pompt, de onderdruk zorgt net voor ontspanning bij het hart, dat zich dan weer kan vullen met bloed. De genoemde getallen rondom die druk staan voor millimeter kwikdruk-waardes (mmHg-waardes). Als deze waardes dus even wat lager liggen, hoeft dat nog niet meteen een probleem te zijn. Zo hebben erg gezonde personen, zoals sporters, vaak een lagere bloeddruk omdat hun hart beter gewend is aan fysieke inspanningen en dus per hartslag efficiënter bloed kan rondpompen.

Oorzaken

Het hebben van een lage bloeddruk kan verschillende oorzaken hebben. Dit zijn de mogelijkheden:

• Een tekort aan zout en vocht
• Bloedverlies (bijvoorbeeld bij heftige menstruatie of een bloeding in het maag-darmkanaal)
• Uitdroging (bijvoorbeeld na meermaals overgeven, hevig zweten, bij diarree of flinke brandwonden)
• Maag-darminfecties
• Tijdens zwangerschap
• Medicijngebruik (bijvoorbeeld juist door medicijnen tegen een hoge bloeddruk)
• Hartritmestoornissen
• Zenuw- of hormoonproblemen (bijvoorbeeld een tekort aan stresshormonen of een verstoorde bloeddrukregulatie na lange suikerziekte of bij de ziekte van Parkinson)

Symptomen van een te lage bloeddruk

Pas als je echt last krijgt van bijkomende klachten door een lage bloeddruk, kan een medische behandeling goed zijn. Een lage bloeddruk kan namelijk een indicatie zijn voor een ernstig onderliggend probleem. De mogelijke symptomen zijn:

• Een duizelig gevoel nadat je bent opgestaan
• Een licht gevoel in je hoofd
• Flauwvallen (ook wel syncope genoemd)
• Een onwel gevoel
• Een bleek en wit uiterlijk
• Een verandering van mentale status (bijvoorbeeld van optimaal geconcentreerd plots naar verward)
• Misselijkheid
• Een plotse verandering tussen het warm hebben en het koud hebben

Het lichte, duizelige gevoel in je hoofd komt doordat niet alle delen van het lichaam voldoende bloed aangevoerd krijgen door de te lage bloeddruk. De hersenen ervaren daarvan het snelst de gevolgen: zij krijgen gedurende een zeer korte periode te weinig zuurstof, waardoor de genoemde klachten ontstaan.

Mogelijke achterliggende problemen

Zoals gezegd is een lage bloeddruk niet meteen problematisch, maar wel als het een gevolg is van een dieperliggende complicatie. Het gaat dan vooral om plotse, acute dalingen van de bloeddruk. Dit kan gebeuren bij ernstig bloedverlies: de druk daalt dan door een tekort aan bloed in de vaten.

Een acute verlaging kan ook optreden bij infecties zoals een bloedvergiftiging, na een zware allergische reactie of bij serieuze problemen met het hart, zoals een infarct of ritmestoornissen.

Hoe kun je een te lage bloeddruk verhelpen?

Als je langer dan vijf dagen rondloopt met een te lage bloeddruk, is het verstandig om een arts in te schakelen. Zo kan er gekeken worden naar de oorzaak van de hypotensie. Ook als je last krijgt van de genoemde symptomen, zoals duizeligheid en een licht gevoel in je hoofd, is het aan te raden een arts te raadplegen.

Andere mensen inlichten over je te lage bloeddruk is soms ook handig, omdat zij dan weten wat er aan de hand is als je misschien wel flauwvalt. Zij kunnen eten of drinken voor je halen zodat je bloeddruk weer zal stijgen en je je weer beter gaat voelen.

Kun je een te lage bloeddruk voorkomen?

Om een te lage bloeddruk te voorkomen is het goed om te zorgen dat je genoeg drinkt, en voldoende zout binnenkrijgt. Zout zorgt ervoor dat het lichaam het vocht beter vasthoudt: dit heeft het lichaam namelijk hard nodig om goed te kunnen functioneren.

Verder helpt het vermijden van stress, op tijd gaan slapen, veel te bewegen en gezond te eten en drinken. Voor een relatief klein bedrag kan je een goedgekeurde bloeddrukmeter in huis halen om het zelf te kunnen controleren. Hierbij is er de keuze uit een bovenarm bloeddrukmeter of een polsbloeddrukmeter.

Samengevat: wees niet meteen bang als je even een te lage bloeddruk hebt. Het kan juist zelfs een teken zijn dat je hart gezond is. Pas als de lage bloeddruk langer dan vijf dagen aanhoudt, of als je last krijgt van bijkomende klachten zoals duizeligheid of zelfs flauwvallen, is het goed een arts te raadplegen. De arts kan dan op zoek gaan naar de exacte oorzaak van de hypotensie.

Het bericht Wat moet je doen tegen een te lage bloeddruk? verscheen eerst op Gezond.be.

Wie heeft klachten van een lage bloeddruk?

Voor we starten met het opsommen van de lage bloeddruk symptomen, is het belangrijk om eerst te vermelden dat lang niet iedereen met een lage bloeddruk te maken krijgt met de symptomen van een lage bloeddruk. De meeste mensen hebben namelijk een lage bloeddruk zonder dat zij ooit ook maar één van de symptomen van een lage bloeddruk ervaren. Hierdoor hebben veel mensen met een lage bloeddruk niet in de gaten dat zij daadwerkelijk een lage bloeddruk hebben, tot een arts hen dit vertelt. De bloeddruk verandert ook in de loop van de zwangerschap, maar is volstrekt normaal en is niet gevaarlijk.

Als je geen last hebt van de symptomen van een lage bloeddruk, is er niets aan de hand. In dit geval is de lage bloeddruk namelijk niet gevaarlijk voor jouw lichaam. Krijg je wel te maken met één of meerdere van onderstaande symptomen van een lage bloeddruk, dan is het verstandig om een arts te raadplegen. In dit geval kan de lage bloeddruk namelijk wel een gevaar vormen voor jouw lichaam. In onderstaande tekst lees je op welke symptomen of klachten je moet letten.

Wat zijn de symptomen bij een lage bloeddruk?

Er zijn enkele symptomen aan te wijzen bij een lage bloeddruk. De meest voorkomende symptomen waar mensen met een lage bloeddruk mee kampen, zijn de volgende:

• Duizeligheid
• Vermoeidheid
• Hoofdpijn
• Neiging tot flauwvallen of daadwerkelijk flauwvallen
• Sufheid
• Ijzertekort
• Sterretjes zien bij het opstaan
• Flauwte voelen, zonder duidelijke reden
• Zwart voor je ogen zien bij lang stilstaan, tijd doorbrengen in een warme ruimte
• Stress

Bij de meeste mensen met een lage bloeddruk treden bovenstaande symptomen plotseling op, bijvoorbeeld bij het opstaan uit een stoel of het opstaan uit bed. Zo kun je bij het opstaan uit een stoel of het opstaan uit bed ineens gevoelens van duizeligheid, vermoeidheid of sufheid voelen en kun je ook sterretjes voor je ogen zien bij het opstaan. Daarnaast vallen mensen met een lage bloeddruk soms plotseling flauw. Dit komt omdat er te weinig bloed door de aderen stroomt om je hersenen en longen van bloed te voorzien. Tot slot hebben veel mensen met een lage bloeddruk te maken met abnormale vermoeidheid of een gevoel van loomheid. Hoewel je dit niet meteen in verband brengt met een lage bloeddruk, is het toch belangrijk om bij een aanhoudende vermoeidheid of een aanhoudend gevoel van loomheid je huisarts te raadplegen. Ook door ijzertekort kan je bloeddruk omlaag gaan.

Als je last hebt van duizeligheid, bijvoorbeeld na het opstaan uit een stoel, is het verstandig om weer even te gaan zitten om tot rust te komen. Ben je flauwgevallen? Dan kun je het best even rust nemen, zodat je lichaam daarna weer voldoende kracht heeft om het bloed door je aders te laten pompen.

Wanneer naar de huisarts gaan met een lage bloeddruk?

Zoals al eerder vermeld, heeft niet iedereen met een lage bloeddruk last van bovenstaande symptomen. Het is dan ook niet altijd nodig om een arts te raadplegen bij een lage bloeddruk. Heb je echter te maken met een constant lage bloeddruk en heb je altijd last van (één van) bovenstaande symptomen? Dan is het wel aan te raden om even langs je huisarts te gaan. Zo kun je samen met je huisarts naar eventuele oplossingen om de lage bloeddruk te verhogen, zodat je in de toekomst minder last hebt van de symptomen van lage bloeddruk.

Het bericht Symptomen van een lage bloeddruk verscheen eerst op Gezond.be.