Beenmergontsteking

Beenmerg, ofwel de medulla ossium, is een rode, sponsachtige substantie die in het de kern van beenderenzit. In het bijzonder in het borstbeen, het bekken, de ruggenwervels en de ribben bevindt zich deze stof. Van beenmerg kan verder worden gezegd dat het een essentiële stof is bij de vorming van botweefsel.

Bij een heleboel mensen zal beenmerg echter direct associatie oproepen met (multipotente) stamcellen. Deze stamcellen zitten namelijk in het beenmerg en kunnen bloedcellen produceren:

• witte bloedcellen. ofwel leukocyten,
• rode bloedcellen, ofwel erytrocyten,
• bloedplaatjes, ofwel trombocyten.

Het proces waarbij bloedcellen worden gemaakt staat ook bekend als hematopoëse. In het midden van een bot bevindt zich een holte, de zogenaamde mergholte (in de medische wereld ook cavum medullare genoemd). Deze mergholte is gevuld met een bloedvatennetwerk met verspreid daartussen uiteenlopende cellen die met elkaar het rode merg (medulla ossium rubra) vormen en vooral hematopoëtische cellen. Deze cellen maken in het bijzonder rode- en witte bloedcellen en bloedplaatjes aan. Daarnaast is het beenmerg opgebouwd uit het gele merg (medulla ossium flava)dat uit vetcellen bestaat (adipocyten).

Wat is een beenmergontsteking?

Een ontsteking van het beenmerg wordt in de medische wereld ook vaak aangeduid als osteomyelitis. In een dergelijke situatie is het bot of het beenmerg ontstoken. In de regel is deze ontsteking het gevolg van een bacteriële infectie. Er kunnen verschillende bacteriën de veroorzaker zijn van een beenmergontsteking, zoals:

• Staphylococcus aureus,
• Mycobacteriën,
• Escherichia coli.

Tevens kan een Salmonella-bacteriëmie (een fenomeen waarbij bacteriën zich in de bloedbaan bevinden) de oorzaak zijn van plaatselijke schade als gevolg van een ontsteking van het beenmerg.

Wat gebeurt er bij een beenmergontsteking?

De beenmergontsteking is in de regel het geval bij een verminderde afweer van het lichaam. Op het ogenblik dat een bot is aangedaan dan zal het beenmerg gaan opzwellen en voor problemen zorgen. De bloedvaten die zich in het bot bevinden zullen dan namelijk af worden gekneld en de bloedtoevoer belemmeren. Als delen van het bot geen bloed aangevoerd krijgt dan kan het afsterven en vervolgens losraken.

In het gebied rond de aangedane delen van het bot kan de infectie zich gaan verspreiden en kunnen er zich abcessen gaan vormen. Een ontsteking van het beenmerg is dan ook een ernstige aandoening die tamelijk gemakkelijk tot functieverlies van het aangedane lichaamsdeel kan leiden.

Oorzaken van een beenmergontsteking

Een ontsteking van het beenmerg kan het gevolg zijn van besmetting die afkomstig is uit:

• het bloed,
• geïnfecteerd weefsel uit de nabijheid van het beenmerg,
• een rechtstreekse infectie, bijvoorbeeld na chirurgisch ingrijpen of na een open botbreuk,
• intraveneus druggebruik (hierbij worden drugs in de bloedvaten gespoten) verhoogt de gevoeligheid voor beenmergontsteking in de ruggenwervels.

Gevolgen van beenmergontsteking

Een onbehandelde (acute) ontsteking van het beenmerg kan overgaan in een chronische vorm. Deze chronische beenmergontsteking wordt in de medische wereld ook dikwijls aangeduid met de term chronische recurrente multifocale osteomyelitis, afgekort tot CRMO.

Behandelen van een beenmergontsteking

Om een ontsteking van het beenmerg te kunnen behandelen dient er eerst bepaald te worden waardoor deze aandoening is veroorzaakt. De behandeling zal dan bestaan uit het aanpakken van de veroorzaker. In de meeste gevallen betekent dit dat er een specifiek antibioticum intraveneus toe wordt gediend (vaak door middel van een infuus).

Op het moment dat een ontsteking van het beenmerg het gevolg is van een andere infectie en weefsel inmiddels af is gestorven dan zal in de regel alleen een operatie nog baat hebben. Er zal dan namelijk dood weefsel weg worden genomen. In een heleboel gevallen zal eveneens drainage van abcessen noodzakelijk blijken te zijn. In bepaalde gevallen zullen er dan kralensnoeren met antibiotica in de wond achter worden gelaten om lokaal, en door de duur van een langere tijd, een hoge concentratie antibioticum te gebruiken. Bij een chronische ontsteking van het6 beenmerg kan zogenaamde hyperbare geneeskunde eveneens een optie zijn. Deze hyperbare geneeskunde zal met behulp van atmosferische druk op het organisme de ziekte te lijf gaan.

Verwekkers van beenmergontsteking

Niet in alle gevallen zal er één en dezelfde ziekteverwekker de oorzaak zijn van het ontstaan van een ontsteking van het beenmerg. Op verschillende leeftijden kan er een andere ziekteverwekker de veroorzaker van deze ontsteking zijn.

• Pasgeboren baby’s tot 4 maanden:
  • Staphylococcus aureus bacterie,
  • Verschillende soorten Enterobacter bacteriën,
  • Streptokokken uit de groepen A en B.
• Kinderen van 4 maanden tot 4 jaar:
  • Staphylococcus aureus bacterie,
  • Streptokokken uit de groep A,
  • Verschillende soorten Enterobacter bacteriën,
  • Haemophilus influenzae,
• Kinderen en jongvolwassenen:
  • Staphylococcus aureus bacterie,
  • Streptokokken uit de groep A,
  • Verschillende stammen van de Enterobacter bacterie,
  • Haemophilus influenzae,
• Volwassenen:
  • Staphylococcus aureus bacterie,

en in sommige gevallen ook:

• Enterobacter bacteriën,
• Streptokokken bacteriën.