Gedurende de spijsvertering zal er door je galblaas galvloeistof af worden gegeven aan je dunne darm zodat de vetten die zich in het eten bevinden verteerd kunnen worden. Op het moment dat er zich in de gal echter kristallen ontwikkelen, kunnen er galstenen ontstaan.
De werking van de galblaas
Je lever produceert constant gal waarin zich zogenaamde galzouten bevinden. Je galblaas is een orgaantje, met de vorm van een peer, dat onder je lever ligt en dienst doet als opslagplaats voor gal. Deze gal wordt vanuit je lever langs galgangen aangevoerd. Via andere galwegen zal de gal voortdurend gal af worden gegeven aan je twaalfvingerige darm. Op het ogenblik dat je vettig voedsel hebt gegeten, zal de galblaas samentrekken en er gal naar de darm worden geperst zodat de spijsvertering van vetten in gang kan worden gezet.
Het ontstaan van galstenen
In bepaalde gevallen kan het gebeuren dat de geconcentreerde gal in je galblaas gaat kristalliseren. Het gevolg daarvan is dat er zich kleine kristallen zullen gaan vormen. Na verloop van tijd kunnen deze echter uitgroeien tot aanzienlijke galstenen die bovendien klem kunnen komen te zitten in de galblaasuitgang of in een galweg.
Je galweg zal in een dergelijke situatie samen gaan trekken in een poging om de galsteen uit te drijven. Dergelijke samentrekking heeft een aanval van hevige stekende pijn tot gevolg. Indien je galgang helemaal is afgesloten, zal de gal zich ophopen in je lever en vervolgens af worden gegeven aan je bloed. Je lichaam zal dan dus het de gal opslaan waardoor er geelzucht ontstaat. Bovendien kunnen bacteriën vanuit je darm in je galwegen belanden en een ontsteking veroorzaken. Je wordt daardoor ernstig ziek en krijgt te maken met een sterk verhoogde lichaamstemperatuur (hoge koorts).
Symptomen van een galsteenaanval
Het hebben van galstenen is een fenomeen dat vrij vaak voorkomt, niet iedereen heeft echter klachten. Dikwijls zal een galsteen dan ook per toeval aan het licht komen. Galstenen die zich in je galblaas bevinden, zorgen doorgaans voor weinig, tot zelfs helemaal geen klachten. Vaak ontstaat er pas pijn wanneer de galsteen klem komt te zitten in een galgang.
De krampende pijn die dan kan ontstaan is hevig en dient zich in de vorm van aanvallen aan. Je galblaas gaat immers samentrekken om op die manier te proberen de galgang weer vrij te krijgen en de doorstroming van gal weer op gang te brengen. Een dergelijke pijnaanval, (galkoliek) kan één tot wel vier uur aan blijven houden. Indien de versperring niet op wordt geheven, kunnen zowel de galblaas als de galwegen gaan ontsteken.
De meest voorkomende symptomen bij een galsteenaanval zijn:
- pijn, die aanvalsgewijs optreedt, rechtsboven in je buik,
- een gevoel van misselijkheid,
- overgeven,
- geelzucht (geen verkleuring van de huid en het oogwit),
- een pijn die langs de rechterzijde uitstraalt naar je rug of schouderblad
- bewegingsdrang gedurende een aanval,
- veranderde ontlasting.
Verandering ontlasting
Normaal komt een gedeelte van de gal via je darmen in je ontlasting terecht en heeft deze de typische bruine kleur. Indien er als gevolg van een belemmering geen gal meer in je darmen komt dan zal je ontlasting erg licht van kleur worden. Ontkleurde (witgele) ontlasting is dan ook een duidelijk teken dat er iets niet in orde is in je lichaam.
Wie krijgt te maken met galsteenaanvallen?
Elk mens kan te maken krijgen met galsteenaanvallen. Wel dient te worden vermeld dat deze aanvallen vaker voorkomen bij vrouwen (tussen de 35 en de 55 jaar) die te kampen hebben met overgewicht. Circa een kwart van alle mensen die ouder zijn dan vijftig jaar heeft (meestal zonder daar iets van te merken) galstenen.
Naar de dokter
Meestal lukt het je galwegen om binnen een paar uur een galsteentje uit te drijven naar je darmen. Bij een galsteenaanval kun je dan ook het beste een houding te zoeken waarin je de minste klachten hebt. Je dient wel een arts te raadplegen wanneer je een pijnstiller wilt gaan gebruiken. Indien er echter andere klachten bijkomen, zoals geelzucht, koorts of aanhoudende aanvallen van pijn dan zal je arts meestal besluiten je door te verwijzen naar een ziekenhuis.
In het ziekenhuis zal er doorgaans een zogenaamde ERCP (voluit: endoscopische retrograde cholangiopancreaticografie) uit worden gevoerd om je galblaas en eventuele galstenen in beeld te brengen. Bij dit onderzoek wordt een flexibel kijkbuisje langs je mond, slokdarm en maag naar de uitgang van de galwegen in je twaalfvingerige darm gevoerd. Deze uitgang zal dan doorgaans een beetje wijder worden gemaakt om de galsteen eenvoudiger af te kunnen voeren.
In sommige gevallen kan een galsteentje zelfs tijdens het onderzoek worden weggenomen. De verwijderde galstenen zullen echter in alle gevallen worden onderzocht. Wanneer er meerdere galstenen aanwezig zijn, zal soms worden besloten om je galblaas door middel van een operatieve ingreep (vaak is dit een kijkoperatie) weg te nemen.
