Hypermobiliteit is een erfelijke bindweefselafwijking van je pezen en gewrichtsbanden. Door hypermobiliteit zullen deze banden en pezen minder steun gaan bieden waardoor je gewrichten niet alleen instabiel maar ook overbeweeglijk (hypermobiel) worden. Als gevolg van deze aandoening kunnen vrij eenvoudig volledige- of gedeeltelijke ontwrichtingen ontstaan. Om het stabiliteitsgebrek te compenseren zullen je spieren een deel van de taak van de banden en pezen overnemen en moeten om die reden harder werken. Er zal dan echter eerder overbelasting op de loer liggen.
Wat is bekend over hypermobiliteit?
Hypermobiliteit is vandaag de dag nog een tamelijk onbekende chronische aandoening. Om die reden is nog niet veel bekend over het aantal mensen dat last heeft van deze aandoening. Wel is staat vast dat hypermobiliteit vaker bij vrouwen dan bij mannen voorkomt. Verder wordt de aandoening meer gezien bij hebben mensen van Aziatische- en Afrikaanse afkomst dan bij mensen met een blanke huid. Over de erfelijkheid van hypermobiliteit is al evenmin veel te zeggen. Wel is vast komen te staan dat een ouder met hypermobiliteit een vergrote kans heeft op het krijgen van een kind met deze aandoening, in bepaalde families is deze kans zelfs tot 50 procent hoger.
Hypermobiliteit kan niet alleen bij kinderen maar ook op volwassen leeftijd ontstaan. Je kunt echter klachten hebben die sterk uiteenlopen in de duur, van twee weken tot wel 45 jaar. De symptomen van hypermobiliteit kunnen op iedere leeftijd optreden, maar zullen in het gros van alle gevallen voor de vijftiende verjaardag zich manifesteren. Kortom: hypermobiliteit zal sterk verschillen van persoon tot persoon.
Het stellen van de diagnose
Het stellen van de diagnose is niet eenvoudig en zal gebeuren door te kijken of er afwijkingen zichtbaar zijn op bijvoorbeeld röntgenfoto’s of in de uitkomsten van laboratoriumonderzoeken. Op het moment dat je lijdt aan hypermobiliteit dan zullen er echter geen afwijkingen aan licht komen.
Symptomen van hypermobiliteit
Er zijn diverse vormen van hypermobiliteit. Zo kan het gebeuren dat je één of meerdere hypermobiele gewrichten hebt, maar geen klachten hebt. Indien je wel last hebt van de symptomen van hypermobiliteit dan wordt er vaak gesproken van het hypermobiliteitssyndroom, ofwel HMS.
De meest voorkomende symptomen zijn:
Bij hypermobiliteit krijg je last van je bewegingsapparaat door de extreme soepelheid van de banden. Aanvankelijk zul je vaak vage klachten krijgen, zoals: pijn in je gewrichten en spieren. Vervolgens zullen ook vaak lage rugklachten optreden en nog later kun je pijn krijgen bij het traplopen of andere activiteiten waar je knieën en enkels bij worden belast. Uiteindelijk zullen doorgaans op meerdere plaatsen klachten optreden, zo kunnen:
- gewrichten op gaan zwellen door vochtophoping (oedeem),
- het eenvoudiger uit de kom schieten van gewrichten (zoals je knie) in vergelijking tot bij personen die geen last hebben van hypermobiliteit.
Gevolgen van hypermobiliteit
Indien je last hebt van te soepele bekkenbanden dan kun je pijnklachten ontwikkelen die aan bekkeninstabiliteit doen denken, zoals:
- pijn in je onderrug,
- pijn in je stuitje,
- pijn als je opstaat.
Soms heb je constant klachten omdat de banden overbelast zijn, maar het kan ook zo zijn dat je zo nu en dan acute klachten krijgt die slecht van korte duur zijn.
Hypermobiliteit bij jonge kinderen zal een verhoogde kans op een heupluxatie met zich meebrengen. Heupluxatie wil zeggen dat de kop van het dijbeen slecht in de kom van de heup zit. Hierdoor zullen deze kinderen zich motorisch dikwijls een beetje trager ontwikkelen dan kinderen zonder deze aandoening. Ze kunnen bijvoorbeeld een beetje later gaan lopen. Voor de derde verjaardag zal deze motorische achterstand echter weer volledig zijn ingehaald.
Hypermobiliteit geeft doorgaans geen ernstige problemen al kun je wel last hebben van gewrichten die extra gevoelig zijn voor overbelasting. Daarnaast loop je een wat groter risico op verstuikingen van je enkels, ellebogen of schouders als je grote bewegingen maakt. Door hypermobiliteit is verder de kans op een kleine houdingsafwijking in je wervelkolom (scoliose) groter en kun je last krijgen van bijvoorbeeld nek- of rugpijn.
Bij bepaalde beroepsgroepen en de uitoefening van sommige hobby’s is hypermobiliteit juist als een voordeel te beschouwen. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan: balletdansen of turnen. Deze beroepsgroepen zijn dan ook vaak volop vertegenwoordigd door personen die lijden aan deze aandoening.
Het stellen van de diagnose
De diagnose hypermobiliteit kan worden gesteld aan de hand van een aantal testen, zoals:
- je pinken kunnen 90 graden of verder overstrekken,
- je kunt je duimen tegen je voorarm leggen,
- je ellebogen kunnen ongeveer 10 graden overstrekken,
- je knieën kunnen ongeveer 10 graden overstrekken,
- je kunt vooroverbuigen en je handen plat op de grond leggen zonder je knieën te buigen.
Wanneer je vijf van deze acties kunt uitvoeren dan kan er worden gesproken van hypermobiliteit.
