Acne - Last van puisten?

Acne is geen aandoening op zich maar wel een verzameling van een aantal, onderling verschillende aandoeningen van de huid, die je allemaal kunt herkennen aan de kenmerkende puistjes

Acne vulgaris ofwel jeugdpuistjes

Acne vulgaris, in de volksmond waarschijnlijk beter bekend als jeugdpuistjes, is de vorm die het meest op de schouders, de nek, de armen en het gezicht voorkomt. Bij deze vorm van acne is er sprake van een overmatige talgproductie die ertoe leidt dat er mee-eters ontstaan. In de uitgezette, en verstopte, talgklieren vindt je de Propionibacterium acnes bacterie. Deze bacterie is verantwoordelijk voor de irriterende stoffen die ontstekingsverschijnselen veroorzaken. De typische rode puistjes verschijnen pas na een infectie met de Staphylococcus aureus bacterie. Deze bacterie is eveneens de veroorzaker van puisten en abcessen, die gevuld zijn met etter, op de gezichtshuid en de rug. 

Wie krijgt acne?

De verschijnselen van acne zal in de regel beginnen aan het begin van de puberteit. Jongens en mannen, die last hebben van acne, vertonen meestal veel heftiger symptomen dan meisjes en vrouwen die aan deze aandoening lijden. De overmatige productie van talg wordt immers door de mannelijke hormonen, ofwel androgenen, gestimuleerd.

Bij meisjes kunnen al rond hun achtste levensjaar de eerste verschijnselen van acne zichtbaar worden. Bij de meeste jongens zullen de puistjes daarentegen pas rond hun veertiende verjaardag zich aandienen. Zowel hormonen als een bepaalde erfelijke aanleg kunnen bij het ontstaan van acne een essentiële rol spelen. De klachten van acne zijn in de regel het hevigst tussen je zestiende en negentiende levensjaar. 

Na die periode ben je in veel gevallen van de symptomen van acne verlost. Helaas geldt dit niet voor iedereen: soms kan acne tot na het dertigste levensjaar nog voor klachten zorgen. Iemand die erg veel last van acne heeft gehad, zal daar vaak voor de rest van zijn, of haar, leven littekens aan overhouden. De huid zal dan namelijk zijn ontsierd door putjes en onregelmatigheden.

Hoe ga je met acne om?

Acne kan vaak goed worden behandeld en is in sommige gevallen zelfs te voorkomen. Hoewel de huisarts dikwijls al erg veel kan doen, kan het soms nodig zijn om een doorverwijzing naar een dermatoloog of een schoonheidsspecialiste te vragen. 

Hormonen zijn in de meeste gevallen, samen met erfelijke factoren, de belangrijkste oorzaak van acne. Als je last hebt van acne dan is je huid vaak vet en/of glimmend als gevolg van een verhoogde talgproductie. Dit overschot aan talg kan tot verstoppingen van de talgklieren leiden en erg eenvoudig ontstekingen veroorzaken. Zeker wanneer het huidweefsel reeds is beschadigd door het uitknijpen van de puistjes.

Behandelen van acne

Als je last hebt van een middelmatige, of een zware, vorm van acne dan kan een behandeling door een dermatoloog (huidarts) noodzakelijk zijn. Deze specialist zal, afhankelijk van de ernst van de acne, uiteenlopende therapieën of medicijnen voor kunnen stellen. 

De eerste stap in de behandeling van acne zal vaak bestaan uit het gebruik van lokale middelen, zoals Ph-neutrale- en anti-comedogene gels, tonics en cleansers. Deze middelen kunnen eventueel gecombineerd worden gebruikt met:

  • Benzoylperoxide (gaat ontstekingen en de vorming van mee-eters tegen).
  • Antibiotica (als lotion of zalf),
  • Retinoïden: preparaten die bestaan uit vitamine A-zuur.
  • Soms kunnen (jonge) vrouwen kunnen, mits ze niet zwanger willen worden, baat hebben bij het gebruik van een speciale anticonceptiepil.

Een andere hedendaagse behandeling die voor acne toe kan worden gepast is de zogenaamde liposomale fotodynamische therapie. Bij deze therapie zal de acne eerst lichtgevoelig worden gemaakt met 5-aminolevulinezuur in liposomen om vervolgens met een speciale lamp de aangedane huid te behandelen. Deze behandeling boekt goede resultaten en de risico’s op ernstige bijwerkingen zijn te verwaarlozen. Deze therapie dient overigens niet te worden verward met lichttherapie (die overigens ook voor de behandeling van acne in kan worden gezet).

Weetjes over acne

  • Acne kan het zelfbeeld van een patiënt ernstige schade toebrengen en zelfs negatieve sociale gevolgen met zich meebrengen.
  • Door puistjes, met de vingers of nagels, uit te knijpen kunnen er soms erg lelijke littekens achterblijven. Bacteriën, die op de handen en onder de nagels zitten, kunnen immers voor ontstekingen zorgen.
  • Bij de apotheek, schoonheidsspecialist en drogist zijn speciale instrumentjes te koop waarmee je puistjes veiliger kunt uitknijpen.
  • Het uitknijpen van puistjes moet je overigens altijd zoveel mogelijk beperken, bijvoorbeeld één keer in de week, of door een schoonheidsspecialiste worden uitgevoerd.
  • Hoewel speciale reinigingsmiddelen en peelings de klachten van acne kunnen verminderen, kunnen deze producten ook de talgklieren irriteren en op die manier de aandoening alleen maar erger maken.
  • Zonlicht kan, mits je dit gematigd tot je huid door laat dringen, in de regel een positief effect op acne hebben.
  • Sommige mensen die lijden aan acne hebben veel baat bij het consumeren van producten waarin antioxidanten zitten, bijvoorbeeld groene thee en bepaalde soorten verse groenten.