Hormonale veranderingen en vetopslag

In de overgang vermindert de productie van de vrouwelijke geslachtshormonen oestrogeen en progesteron. Oestrogeen speelt een belangrijke rol in het reguleren van de vetverdeling in het lichaam. Voor de menopauze zorgt dit hormoon ervoor dat vet zich voornamelijk op de heupen en dijen ophoopt. Wanneer de productie van oestrogeen afneemt, verandert de manier waarop het lichaam vet opslaat. Het vet verplaatst zich steeds vaker naar de buikstreek, waar het als viscerale vetcellen om de organen heen wordt opgeslagen.
Visceraal vet is niet zomaar een ongewenste ophoping van vet; het wordt geassocieerd met een verhoogd risico op metabole aandoeningen zoals hart- en vaatziekten en diabetes type 2. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat deze vetten in de buikstreek meer invloed hebben op de gezondheid dan vet op andere delen van het lichaam*. Daarom is het belangrijk om te begrijpen waarom dit gebeurt en hoe we het kunnen beheersen.

De rol van vetweefsel in de productie van oestrogeen

Nadat de eierstokken stoppen met de productie van oestrogeen, neemt het vetweefsel een cruciale rol op zich. Vetcellen bevatten een eiwit dat testosteron omzet in oestrogeen**. Dit proces helpt het lichaam om, zelfs na de menopauze, een zekere hoeveelheid oestrogeen te blijven produceren. Dit is belangrijk voor het behoud van vele lichaamsfuncties, van botgezondheid tot cardiovasculaire bescherming. Maar deze hormonale productie gaat vaak hand in hand met een toename van de vetopslag, vooral in de buikstreek, waar de vetcellen het meeste oestrogeen kunnen produceren.

Het effect van cortisol en insuline op vetopslag

Naast de hormonale veranderingen die de vetverdeling beïnvloeden, speelt ook het stresshormoon cortisol een rol in de vetopslag tijdens de menopauze. Het verhogen van cortisol, bijvoorbeeld door chronische stress, kan de insulinegevoeligheid verminderen***. Insuline is een hormoon dat helpt bij het reguleren van de bloedsuikerspiegel, maar wanneer de gevoeligheid voor insuline afneemt, kan dit leiden tot een verhoogde vetopslag, vooral rond de buik.
Daarnaast wordt het metabolisme na de menopauze vaak trager, waardoor het lichaam minder calorieën verbrandt in rust. Dit, in combinatie met verhoogde cortisolspiegels, kan bijdragen aan een toename van buikvet.

Enkele tips om een buikje te vermijden

Nu we begrijpen waarom vet zich vaak rond de buik ophoopt tijdens en na de menopauze, is het tijd om te kijken naar enkele bewezen strategieën om dit proces te beheersen.

1. Gezonde voeding
   Het kiezen van de juiste voedingsmiddelen is essentieel om vetopslag te beperken. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat een voedingspatroon met een lage glycemische index helpt om de insulinegevoeligheid te verbeteren en vetopslag te verminderen. Vermijd snelle koolhydraten zoals suiker en witte bloem, die de bloedsuikerspiegel snel verhogen. Focus op gezonde eiwitten, vetten en een ruime inname van groenten, fruit en volkorenproducten.
2. Regelmatige lichaamsbeweging
   Beweging is cruciaal voor het behoud van een gezond gewicht. Zowel krachttraining als cardio-oefeningen zijn effectief in het verminderen van buikvet. Krachttraining helpt om spiermassa te behouden, wat van groot belang is omdat spierweefsel de stofwisseling verhoogt en vetverbranding stimuleert.
3. Stressmanagement
   Het verminderen van stress is niet alleen belangrijk voor de geestelijke gezondheid, maar ook voor de fysieke gezondheid. Hoge cortisolniveaus kunnen leiden tot verhoogde vetopslag, vooral rond de buik. Stressverminderingstechnieken zoals meditatie, yoga en mindfulness kunnen helpen om de negatieve effecten van cortisol te verminderen.
4. Voldoende hydratatie
   Voldoende water drinken is essentieel voor het metabolisme en kan helpen bij het beheersen van het gewicht. Water speelt een belangrijke rol in het transporteren van voedingsstoffen en het afvoeren van afvalstoffen uit het lichaam. Zorg ervoor dat je dagelijks voldoende water drinkt om je metabolisme te ondersteunen.

Conclusie

Een klein buikje na de menopauze is niet ongewoon en kan een belangrijk signaal zijn van hormonale veranderingen in het lichaam. Het is echter niet alleen een kwestie van uiterlijk, maar heeft ook invloed op de gezondheid op lange termijn. Door gezond te eten, regelmatig te bewegen, stress te verminderen en goed voor je lichaam te zorgen, kun je de vetopslag in de buikstreek beheersen en je gezondheid beschermen tegen de risico’s die samenhangen met buikvet. Onthoud: een gezonde levensstijl is het beste wapen tegen een ongewild buikje!

* J.-P. (2012). Body fat distribution and risk of cardiovascular disease: An update. Circulation, 126(10), 1301-1313. https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.111.067264

** R. J., Brodie, H., Simpson, E. R., Siiteri, P. K., & Brodie, A. (2009). History of aromatase: Saga of an important biological mediator and therapeutic target. Endocrine Reviews, 30(4), 343-375. https://doi.org/10.1210/er.2008-0016

*** Champaneri, S., Xu, X., Carnethon, M. R., Bertoni, A. G., Seeman, T., DeSantis, A. S., & Golden, S. H. (2013). Diurnal salivary cortisol and urinary catecholamines are associated with diabetes mellitus: The Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis. Psychoneuroendocrinology, 38(7), 1423-1432. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22209664/

Het bericht Van heupen naar buik: wat je moet weten over vetopslag na de menopauze verscheen eerst op Gezond.be.

Een lichaam is gemaakt om te bewegen

Beweging is essentieel om het lichaam gezond te houden. Het vermindert overgewicht en verbetert de lichaamssamenstelling, bloedsuiker- en vetgehaltes. Het zorgt bovendien voor een betere insulinegevoeligheid, gezondheid van de bloedvaten en vermindert ontstekingsreacties.

Door krachttraining te doen, verhoog je jouw spiermassa en daarmee ook je rustmetabolisme. Met meer bewegen zoals fietsen en wandelen kom je al een heel eind, maar probeer ook wekelijks aan duursport te doen, zoals zwemmen, lopen of roeien. Vermijd om doorheen de dag langdurig te zitten door tussenin al wandelend te bellen of enkele desk exercises te doen.
Inspiratie vind je hier:
– Kan je 180 calorieën verbranden zonder je bureau te verlaten?
– 5 oefeningen die je achter je bureau kan doen

Het lichaam vullen én voeden

Een te laag vetpercentage kan menopauzale klachten verergeren, dus let op met heel strikte diëten. Zorg dat je de voorkeur geeft aan eiwitten uit mager vlees, magere of vette vis en magere zuivelproducten. Ze onderhouden de spieren en zorgen voor een goede werking van je lichamelijke processen.

Door gezonde vetten toe te voegen, voorzie je je lichaam van gezonde vetzuren en duurzame energie. Ze verlagen de slechte cholesterol, verhogen de goede cholesterol en zijn goed tegen ontstekingen. Avocado’s, noten, zaden, pitten, olijven en vette vis zijn ideale toevoegingen aan jouw voedingspatroon.

Kies vooral voor complexe koolhydraten. Ze geven je langdurig energie en bevatten ook belangrijke voedingsstoffen zoals vitamines, mineralen en vezels. Vervang bewerkte producten door hun vezelrijke varianten en kies dagelijks één koolhydraatarme maaltijd. Zo kan je een heerlijke én verzadigende salade maken van verschillende rauwe en bereide groenten, een stukje gebraden kip, halve avocado en een dressing van walnootolie.

De lever speelt niet alleen een belangrijke rol in het zuiveren van je lichaam, maar ook in je hormoonhuishouding. Verminder de belasting door zo weinig mogelijk alcohol te drinken, beperk eieren tot een vijftal per week en kies voornamelijk biologische voeding om pesticiden te vermijden.

Preventie is meer dan ooit belangrijk

Naarmate je ouder wordt, stijgt het risico op het ontwikkelen van ouderdomsziekten en tumoren. Het vroegtijdig opsporen van deze ziekten kan een behandeling minder zwaar maken.

Laat elke 3 jaar een mammografie en uitstrijkje uitvoeren en ga jaarlijks langs bij de huisarts voor je cholesterol- en suikerwaarden. Tijdens de overgang zijn er grote schommelingen in oestrogeen en progesteron. Hierdoor is de overgang jammer genoeg niet zomaar vast te stellen via het bloed. Twijfel je of jouw klachten afkomstig zijn van de overgang, laat dan zeker jouw schildklier controleren, aangezien de overgangssymptomen kunnen overlappen met deze van een trage schildklier.

Supersupplementen?

Supplementen kunnen helpen om de overgangsklachten te verminderen, maar weet dat deze onvoldoende zijn als je je levensstijl niet mee aanpast.
– Calcium en vitamine D kunnen jouw botten beschermen tegen botontkalking.
– Omega-3 vetzuren ondersteunen de gezondheid van je hart en bloedvaten.
– Een vitamine-B complex kan jouw energielevels stabiliseren en stressimpact verminderen.
– Magnesium kan helpen tegen spierpijn en –spanning, alsook jouw slaapkwaliteit verbeteren.

Hormonen, hoe zit dat nu?

Hormonen werden jarenlang als iets slechts beschouwd, als medicatie die het risico op hormoongevoelige kankers zou verhogen. Tegenwoordig wordt er meer gebruik gemaakt van bio-identieke hormoonsubstitutie die het risico hierop niet alleen niet verhoogt, maar zelfs bescherming biedt ertegen. Hormoonsubstitutietherapie (HST) is in de overgang niet voor iedereen nodig, maar weet dat levensstijl en suppletie soms onvoldoende zijn, waardoor HST wél interessant wordt.

Door af te stemmen met een gespecialiseerd arts krijg je enkel de doses toegediend die voor jou nodig zijn om klachten te onderdrukken en preventief te werken tegen ziekten op lange termijn. Afhankelijk van jouw klachten zijn verschillende hormonen, doseringen en toedieningswijzen geschikt. Laat je dus goed begeleiden.

Leestip

Prof. Dr. Herman Depypere is gynaecoloog en verbonden aan de Universiteit Gent. Hij is gespecialiseerd in de menopauze en doet zelf onderzoek naar het effect van bio-identieke hormoonsubstitutie.
Onlangs schreef hij het boek ‘Hoe blijf ik gezond tijdens de menopauze?’, een uitgebreid werk met duidelijke informatie en tips voor wie zich liever eerst wat inleest alvorens bij de dokter aan te kloppen.

‘Hoe blijf ik gezond tijdens de menopauze’ is uitgegeven bij Borgerhoff & Lamberigts en kost 29,99 euro.

Het bericht Hoe blijf ik gezond doorheen de overgang en menopauze? verscheen eerst op Gezond.be.

‘De menopauze is de periode waarin je menstruele cyclus stopt en je van een vruchtbare in een onvruchtbare vrouw verandert’, vertelt Leen Steyaert, menopauzeconsulent en auteur van boeken als Stralend door de menopauze en Jouw menopauzeplan. ‘Daardoor heeft deze periode een grote impact op je lichaam, zowel fysiek als mentaal.’ De menopauze ontstaat door het plots wegvallen van de vrouwelijke hormonen, legt Herman Depypere, Kliniekhoofd UZ Gent en menopauzespecialist, uit. ‘De cellen die rond de eicellen zitten, maken de vrouwelijke hormonen oestradiol en progesteron aan. Als de reserve van eicellen op is, dan stopt ook de productie van die hormonen. Het aantal eicellen ligt vast van bij de geboorte en is bij iedere vrouw hetzelfde. In de prehistorie leefden we maar twintig tot vijfentwintig jaar. Zowel bij vrouwen als bij mannen werden er dus voldoende hormonen geproduceerd. Nu is dat anders, we steken de natuur voorbij. Rond je vijftigste zijn je eicellen op en kom je terecht in de menopauze. Vrouwen leven daardoor meer dan één derde van hun leven in een situatie die de natuur niet heeft voorzien.’

Peri-, pre-, post- of menopauze?

Technisch gezien duurt de menopauze welgeteld één dag. Toch duren de klachten veel langer. Hoe komt dat? Leen Steyaert: ‘Eerst heb je de premenopauze. Dat is de periode zo’n vijf tot tien jaar voor de menopauze, waarin je vaak al klachten krijgt. De premenopauze is niet zo makkelijk te herkennen. Vrouwen worden bij de dokter dan bijvoorbeeld met een antidepressivum naar huis gestuurd, terwijl het eigenlijk hun hormonen zijn die voor ongemakken zorgen.’ Volgens professor Depypere verstrijken er gemiddeld acht maanden vanaf de eerste symptomen tot de officiële diagnose. Maar liefst één op drie vrouwen doet aan zelfdiagnose, door bij haar dokter de menopauze aan te halen als mogelijke boosdoener van de klachten.

‘Rond je vijftigste levensjaar tuimel je dan in je echte menopauze. Officieel is dat de eerste dag van je allerlaatste menstruatie. Wil je het over de periode rond je menopauze hebben, dan gebruiken we de term perimenopauze’, aldus Leen Steyaert. ‘Bepaalde vrouwen zijn rond hun 56ste nog steeds ongesteld, anderen zitten op hun 45ste al in de menopauze’, vult professor Depypere aan. ‘Is je moeder heel vroeg in de menopauze gegaan, dan mag je verwachten dat dat bij jou ook het geval zal zijn. De puberteit en de menopauze zijn echter twee aparte systemen. Het is dus niet zo dat je vroeg in de menopauze zult belanden als je als tiener vroeg je maandstonden kreeg. En als je als tiener veel last had van acne en pijnlijke maandstonden, wil dat ook niet per se zeggen dat je in de menopauze veel klachten zult hebben.’

‘Nadien volgt de postmenopauze, of de periode waarin een vrouw niet meer vruchtbaar is’, vervolgt Leen Steyaert. ‘Die verschillende fasen noemen we samen de overgang. Soms kom je ook de term ‘omgekeerde puberteit’ tegen. De vergelijking is terecht. Tijdens de puberteit verander je van een onvruchtbaar meisje in een vruchtbare vrouw, tijdens de menopauze gebeurt het omgekeerde. Alle lichamelijke en mentale klachten die daarbij horen, worden bij pubers algemeen aanvaard. We spreken niet voor niets over de apenjaren. Tijdens de menopauze zorgen onze hormonen voor minstens even veel moeilijkheden, maar dat is minder geweten. Vaak treden er in deze periode ook identiteitscrisissen op. Wil ik nog in die relatie blijven? Doe ik mijn job nog graag? Ben ik wel gelukkig? De menopauze is het ideale moment om daar bij stil te staan.’

Dit mag je verwachten

‘Je lichaam is volledig in evenwicht door de verschillende hormonen die het produceert en plots vallen er tijdens de menopauze een aantal heel belangrijke weg’, legt professor Depypere uit. ‘Het is daardoor dat veel vrouwen klachten ervaren. Vergis je niet: hormonen zijn niet alleen nuttig voor onze voortplanting, ze hebben een heel brede impact. Zo regelen ze bijvoorbeeld ook je botaanmaak, de kwaliteit van je huid, de dikte van je blaas, je spiersterkte, je haargroei en je cholesterol. Er wordt dus heel veel teweeggebracht door het wegvallen van dat oestradiol en progesteron. Stijfheid van de gewrichten, vermoeidheid, slecht slapen, libidoverlies, gewichtstoename rond de buik en warmteopwellingen; dat zijn de voornaamste ongemakken die aan de menopauze gelinkt worden.’

‘Die klachten kunnen twee tot vijf jaar aanhouden’, vult Steyaert aan. ‘Maar er zijn uitzonderingen. De ene vrouw heeft tien jaar klachten, de andere merkt er niets van.’ Toch weten we dat de menopauze bij de meerderheid van de Belgische vrouwen niet onopgemerkt voorbijgaat, zo vertelt Depypere: ‘Uit een enquête die we in 2016 uitvoerden, blijkt dat 77% van de Belgische vrouwen klachten ondervindt. Bijna een vierde – de overige 23%, dus – van alle vrouwen meldt geen problemen. Maar ook bij vrouwen die geen klachten hebben, vinden er behind the scenes lichamelijke veranderingen plaats. Zo zijn de botaanmaak en botafbraak niet meer in evenwicht. Osteoporose (een chronische aandoening die de botten zwakker maakt, nvdr.) geeft bijvoorbeeld geen klachten tot je van een trapje springt en opeens je heup breekt. Het is dus belangrijk om die zaken ook in het achterhoofd te houden.’

Dit kun je er aan doen

‘Er zijn honderdeneen dingen die je kunt doen om je klachten tegen te gaan’, vertelt Steyaert. ‘Het belangrijkste? Je levensstijl aanpassen, en dan vooral beginnen met gezond te eten. Gezond eten is gezond leven. Drink voldoende water, let op met suiker en alcohol en probeer ook genoeg te bewegen. Als je daarmee begint, kunnen er al heel veel klachten verdwijnen. Weet je niet goed waar te beginnen? Laat je dan begeleiden.’ Professor Depypere bevestigt: ‘Enorm belangrijk in deze periode is je levenshygiëne. Als gynaecoloog sta ik erop dat mijn patiënten niet te veel verzwaren en – zoals Leen al aanhaalde – meer bewegen. De juiste levensstijl – op gewicht blijven, bewegen en zeker niet roken – is van cruciaal belang.’

Zijn er ook geneesmiddelen die de klachten kunnen verlichten? Gelukkig wel, aldus professor Depypere: ‘Bio-identieke hormonen hebben exact dezelfde samenstelling als de natuurlijke hormonen die ons lichaam aanmaakt. Door deze hormonen in te nemen, raakt het vrouwelijk lichaam weer in evenwicht en vervagen veel klachten. We hebben al zestig jaar ervaring met die therapie. Natuurlijk stonden de eerste vervanghormonen nog niet op punt, maar na al die jaren onderzoek kennen we de voor- én de nadelen. Zo zijn ze goed voor je huid en haar, maar ook voor hart- en bloedvaten en voor je botten. Het is ook een totaal ander hormoon dan de pil. De pil is een synthetisch hormoon. Enorm krachtig, met alle gevolgen van dien voor je lichaam. Er bestaan ook alternatieve manieren om klachten tegen te gaan. Zo zouden soja- en bonenextracten helpen, maar de effecten zijn veel minder bewezen en vaak zijn het nog dure producten ook.’

Last but not least

Klachten hier, klachten daar. Allemaal goed en wel, maar zijn er eigenlijk ook voordelen verbonden aan de menopauze? ‘Natuurlijk’, zegt Depypere overtuigd. ‘Het grootste voordeel is dat de menstruatie wegblijft. De vrouw komt in een periode waarin ze heel wat ervaring en bagage heeft. Ik merk dat veel vrouwen het als een positieve periode ervaren. We mogen vooral niet vergeten dat de overgang meer dan een derde van ons leven in beslag neemt. Eens je een goede balans hebt gevonden, wordt het een zeer leuke fase in je leven!’

Het bericht Niet bang van de overgang: twee experten vertellen hoe je stralend de menopauze doorkomt verscheen eerst op Gezond.be.

Gedurende een zwangerschap is het oestrogeenniveau hoog en verdwijnen hoofdpijn en migraine aanvallen vaak. 

Omdat de overgang en menopauze  gekenmerkt worden door sterke hormonale schommelingen en een laag oestrogeenniveau kan migraine of hevige hoofdpijn dus ook toenemen naarmate de menopauze nadert. Vrouwen die nooit last gehad hebben van hoofdpijn kunnen ineens hormonale hoofdpijn krijgen.

Toename in frequentie of voor het eerst

Bij vrouwen met eerdere migraine of hevige hoofdpijn kan de frequentie toenemen, andere vrouwen krijgen in de premenopauze hun eerste migraineaanval. Andere overgangsklachten (slecht slapen, stress, vermoeidheid) kunnen triggers zijn tot hevige hoofdpijn of een migraineaanval.

Andere oorzaken

Migraine of hevige hoofdpijn kan tevens uitgelokt worden door bepaalde voedingsmiddelen (caffeïne, chocolade, bepaalde kaassoorten, alcohol, smaakversterkers, sulfieten, nitrieten…). Een schommelende bloedsuikerspiegel, hoge bloeddruk, stress, overgewicht, lekkende darmsyndroom, een traagwerkende schildklier… kunnen ook aan de basis liggen van migraine.

Maar ook het frequent gebruik van pijnstillers of andere geneesmiddelen kan een invloed hebben en meer hevige hoofdpijn of migraine uitlokken.

Na de menopauze neemt migraine vaak sterk af of verdwijnt het helemaal.

Tips tegen hoofdpijn tijdens de menopauze

• Hou een migrainedagboek bij om het type hoofdpijn of migraine (spanningshoofdpijn, clusterhoofdpijn, hormoon hoofdpijn, hoofdpijn door overgebruik medicatie…) en mogelijke triggers in kaart te brengen. Wat triggers zijn voor de ene kan preventie zijn voor de andere. Chocolade en caffeïne kunnen bijvoorbeeld 2 verschillende effecten geven. Aan de hand van een dagboek kan je deze triggers in kaart brengen. Op deze manier kan je vaak de frequentie  en de sterkte van de aanvallen verminderen.
• Hou een menstruatiekalender bij (tijdens je vruchtbare periode en je overgangsjaren).
• Drink voldoende water, vochttekort lokt hoofdpijn uit.
• Zorg voor een evenwichtige voeding (en dus stabiele bloedsuikerspiegel).
• Detox je lever.
• Verminder stress door middel van yoga, ademhalingsoefeningen, acupunctuur, gedragstherapie, mindfulness…
• Neem eens een wisseldouche: afwisselend van warm naar koud.
• Zorg voor voldoende beweging, beweging geeft meer zuurstof in je lichaam en hoofd.
• Neem voedingssupplementen of suppletie (vitamine B, magnesium, co-enzym Q10, Rhodialo rosea…) enkel op advies. Zelf aan de slag gaan met vanalles kan je hormonen nog meer uit balans brengen en nog meer hoofdpijn uitlokken. Vraag advies aan je menopauzeconsulente!
• Op doktersadvies (huisarts, gynaecoloog, neuroloog) hormonale substitutietherapie, NSAID’s, specifieke anti-migraine medicatie, …

Je vindt een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be. Bekijk zeker ook Chris Van Gavers eigen website www.menobalans.be en www.cura-mc.be voor een afspraak 24/7!

Als menopauzeconsulent begeleidt Chris Van Gaver vrouwen voor, tijdens én na de natuurlijke of kunstmatige menopauze. Met een persoonlijke aanpak die rekening houdt met de persoonlijke, familiale en gynaecologische voorgeschiedenis tracht Chris samen met haar cliënte het beste uit deze nieuwe levensfase te halen. Indien nodig verwijst ze haar cliënten door naar een gynaecoloog, huisarts, endocrinoloog, seksuoloog, kinesist, diëtist… 

Het bericht Is er een link tussen hoofdpijn en menopauze? verscheen eerst op Gezond.be.

De ziekte ontwikkelt zich zeer traag en in verschillende stadia. De cellen van de baarmoederhals vertonen lang voor de diagnose afwijkingen.

In vele gevallen ligt het Humaan Papilloma Virus of kortweg HPV aan de basis. HPV is een seksueel overdraagbaar virus, 80-85% van alle vrouwen komt ooit in contact met het virus.

In de meeste gevallen reageert het lichaam door de aanmaak van antilichamen en heb je er geen verdere last van. Wanneer dit niet gebeurt blijf je met het virus besmet en kunnen de cellen ter hoogte van de baarmoederhals woekeren en een gezwel vormen. Dit voorstadium kan jaren duren.

Het actief opsporen van afwijkende cellen is dus uiterst belangrijk want de prognose is veel beter als het virus in een vroeg stadium ontdekt en behandeld wordt.

Bevolkingsonderzoek

Het Vlaams Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker richt zich op alle vrouwen tussen 25-64 jaar.

Concreet geeft het Bevolkingsonderzoek vrouwen de kans om elke drie jaar een uitstrijkje te nemen. Het onderzoek van het uitstrijkje is meestal gratis, als vrouw betaal je alleen de consultatie bij gynaecoloog of huisarts (waarvan een deel terugbetaald wordt door het ziekenfonds).

Ook na de menopauze is het uiterst belangrijk om deel te nemen aan dit onderzoek en om de 3 jaar een uitstrijkje te laten nemen. Na de menopauze valt de kans op zwangerschap wel weg, maar je dient je wel te beschermen tegen SOA’s, vooral bij wisselende seksuele contacten.  Veilig vrijen blijft dus ook na de menopauze uiterst belangrijk.

Neem zeker ook contact op met je arts bij volgende klachten:

• Bloedverlies na de menopauze
• Bloedverlies tijdens of na het vrijen
• Ongewone vaginale afscheiding

De Vlaamse overheid en het Centrum voor Kankeropsporing zetten baarmoederhalskanker in de maand mei in de kijker.

Maak nu je afspraak bij je arts indien het 3 jaar geleden in dat je een uitstrijkje liet nemen!

Bron: https://baarmoederhalskanker.bevolkingsonderzoek.be/nl/home

Als menopauzeconsulent begeleidt Chris Van Gaver vrouwen voor, tijdens én na de natuurlijke of kunstmatige menopauze. Met een persoonlijke aanpak die rekening houdt met de persoonlijke, familiale en gynaecologische voorgeschiedenis tracht Chris samen met haar cliënte het beste uit deze nieuwe levensfase te halen. Indien nodig verwijst ze haar cliënten door naar een gynaecoloog, huisarts, endocrinoloog, seksuoloog, kinesist, diëtist… 

Zelf nood aan persoonlijke begeleiding? Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be.

Bekijk zeker ook Chris Van Gavers eigen website www.menobalans.be en www.cura-mc.be voor een afspraak 24/7!

Het bericht Het belang van een uitstrijkje, ook na de menopauze verscheen eerst op Gezond.be.

Oestrogenen opgeslagen in vetcellen

Vetweefsel neemt deze taak voor een stukje over. Ze produceren oestrogenen en slaan ze op in de vetcellen, meestal ter hoogte van de buik.  Maar ook je bijnieren kunnen onder invloed van aromatase, een enzym, testosteron omzetten tot oestrogeen. Op deze manier legt het lichaam in het vetweefsel een reserve van hormonen aan ter hoogte van de buik. Het zorgt ervoor dat je minder overgangsklachten ervaart en het beschermt je tegen mogelijke gezondheidsrisico’s ten gevolge van de menopauze.

Tips om een buikje te vermijden

• Eet blijvend minder grote doch evenwichtige en gezonde porties
• Vermijd snelle koolhydraten 
• Eet gezonde eiwitten en gezonde vetten
• Eet voldoende groenten, fruit, volkorengranen, noten, pitten en zaden
• Drink voldoende water 
• Beweeg dagelijks
• Positieve mind-set

Je vindt een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be. Bekijk zeker ook Chris Van Gavers eigen website www.menobalans.be en www.cura-mc.be voor een afspraak 24/7!

Als menopauzeconsulent begeleidt Chris Van Gaver vrouwen voor, tijdens én na de natuurlijke of kunstmatige menopauze. Met een persoonlijke aanpak die rekening houdt met de persoonlijke, familiale en gynaecologische voorgeschiedenis tracht Chris samen met haar cliënte het beste uit deze nieuwe levensfase te halen. Indien nodig verwijst ze haar cliënten door naar een gynaecoloog, huisarts, endocrinoloog, seksuoloog, kinesist, diëtist… 

Het bericht Een klein buikje tijdens de overgang of na de menopauze? Niet leuk maar toch belangrijk! verscheen eerst op Gezond.be.

Menopauzeklachten na jarenlange verwaarlozing

Vele menopauzeklachten zijn het echter het resultaat van jarenlange verwaarlozing van de eigen gezondheid door slechte en ongezonde voeding, weinig beweging, roken, alcohol, stress… Vandaar dat ook bij de menopauze preventie ongelofelijk belangrijk blijft.

Voorlichting

Zoals moeders hun dochters seksuele voorlichting geven aan het begin van de puberteit, zouden jonge vrouwen (én hun partner) vanaf 40-45 jaar voorlichting moeten krijgen over de overgang en de menopauze, de symptomen van (vroegtijdige) menopauze, preventieve maatregelen, mogelijke behandelmethoden, gevolgen van aanhoudende hormonale disbalans…

Voorkomen van gezondheidsrisico’s

Preventie is ook vooral belangrijk om mogelijke gezondheidsrisico’s (osteoporose, diabetes, ziekten van hart- en bloedvaten…) ten gevolge van de menopauze te minimaliseren of te voorkomen.

Preventieve begeleidingssessie bij menopauzeconsulente

Wil je voorkomen dat je lichaam en je hormonen volledig uitgeput raken? Maak nu dan een afspraak voor een preventieve begeleidingssessie bij je menopauzeconsulente!

Je vindt een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be. Bekijk zeker ook Chris Van Gavers eigen website www.menobalans.be en www.cura-mc.be voor een afspraak 24/7!

Als menopauzeconsulent begeleidt Chris Van Gaver vrouwen voor, tijdens én na de natuurlijke of kunstmatige menopauze. Met een persoonlijke aanpak die rekening houdt met de persoonlijke, familiale en gynaecologische voorgeschiedenis tracht Chris samen met haar cliënte het beste uit deze nieuwe levensfase te halen. Indien nodig verwijst ze haar cliënten door naar een gynaecoloog, huisarts, endocrinoloog, seksuoloog, kinesist, diëtist… 

Het bericht Het belang van preventie bij menopauze: “Wacht niet tot je lichaam volledig uitgeput is” verscheen eerst op Gezond.be.

September, hét moment om nieuwe doelen te stellen

Tegelijk worden de dagen steeds korter en loert de herfst om de hoek. Vandaar dat september het ideale moment is om nieuwe, maar vooral realistische doelen te stellen. Het stellen van een nieuw doel werkt namelijk motiverend, het geeft je energie. Je zal je aandacht richten op het bereiken van dat doel en daardoor minder energie verspillen aan zaken die onbelangrijk zijn (energievreters).

Vergeet januari

De meeste mensen starten meestal in januari met nieuwe voornemens en doelen. Wanneer je nieuwe doelen stelt in september ervaar je geen druk van buitenaf. Je kan rustig de tijd nemen om te brainstormen en voor jezelf uit te maken wat je wil veranderen en vooral wat het einddoel is of wat je wil bereiken.

Hoe bepaal je je doelen? 

Een goed doel is iets wat je écht wil, iets wat je zelf wil bereiken.

Tijdens de menopauze is regelmatig bewegen bijvoorbeeld zeer belangrijk omwille van een verschillende factoren. Bovendien is het de ideale manier om osteoporose, ziekten van hart- en bloedvaten, burn out, gewichtsverlies… te voorkomen of te minimaliseren. (Meer) bewegen (wandelen, fietsen, zwemmen, dansen…) zou dus een zeer goed doel kunnen zijn. Maak je doel meteen concreet, bijvoorbeeld ‘3x per week bewegen’. Het zal je zoveel voordelen opleveren!

1 doel per keer 

Je hebt het meeste kans op slagen als je 1 realistisch doel per keer stelt. Leg de lat voor jezelf niet te hoog want dit werkt frustrerend. Leg de lat ook niet te laag want dit gaat al snel vervelen.

Het kan ook zeer motiverend zijn om samen met een vriendin of collega een doel te stellen en er dan samen voor te gaan.

Zeker van belang tijdens de menopauze

De menopauze is hét moment om je ‘oude ik’ en ‘oude patronen’ los te laten en nieuwe doelen te stellen. Als menopauzeconsulente begeleid ik dames bij het stellen en bereiken van nieuwe doelen. Dat kan gaan van gewichtsverlies, bewegingsadvies tot het aanbieden van nieuwe ’tools’ om deze levensfase ten volle te benutten.

Dus… daag jezelf uit en ga ervoor. Stel een doel en start in september. Op die manier heb je al een paar maanden voorsprong op de nieuwe voornemens die meestal pas aan het begin van een nieuw jaar gesteld worden!

Als menopauzeconsulent begeleidt Chris Van Gaver vrouwen voor, tijdens én na de natuurlijke of kunstmatige menopauze. Met een persoonlijke aanpak die rekening houdt met de persoonlijke, familiale en gynaecologische voorgeschiedenis tracht Chris samen met haar cliënte het beste uit deze nieuwe levensfase te halen. Indien nodig verwijst ze haar cliënten door naar een gynaecoloog, huisarts, endocrinoloog, seksuoloog, kinesist, diëtist… 

Zelf nood aan persoonlijke begeleiding? Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be. Bekijk zeker ook Chris Van Gavers eigen website www.menobalans.be en www.cura-mc.be voor een afspraak 24/7!

Het bericht Daarom is september het ideale moment om nieuwe doelen te stellen (ook in de menopauze) verscheen eerst op Gezond.be.

Tips om je hoofd en lichaam koel te houden: 

• Zorg dat je steeds water bij hebt en drink voldoende. Vermijd alcohol en gesuikerde dranken.
• Eet lichtverteerbare voeding.
• Gebruik een goede zonnecrème (UVA en UVB) met hoge beschermingsfactor.
• Zoek koele plekken op en blijf tussen 11-17u uit de zon.
• Draag lichte kleding (bijvoorbeeld linnen) in lichte kleuren.
• Zet een zonnehoed of pet op.
• Neem regelmatig een frisse douche.
• Vermijd zware inspanning op de warmste momenten van de dag.
• Neem regelmatig rustpauzes en doe rustige admehalingsoefeningen.
• Verplaats buitenactiviteiten naar koelere plekken binnenshuis.
• Zet je ramen open als het s’avonds koeler is.

Opvliegers tijdens in dit warme weer? Vermijd de triggers!

Opvliegers tijdens deze hete dagen en nachten… Zeker geen pretje! Probeer daarom de triggers zoveel mogelijk te vermijden. 

De belangrijkste triggers zijn:

• Uitdroging
• Suikers
• Alcohol
• Cafeïne
• Pikante voeding
• Overgewicht
• Roken
• Stress
• Deshydratatie of uitdroging
• Xeno-oestrogenen in je voeding en omgeving. Xeno-oesgtrogenen zijn geen hormonen maar stoffen in onze omgeving die zich gedragen zoals hormonen. Xeno-oestrogenen zijn ‘hormoonverstorende stoffen’. Xeno-oestrogenen zitten onder andere in plastic, bestrijdingsmiddelen, schoonmaakproducten, verzorgingsproducten, bepaalde voeding, medicatie… 

Als menopauzeconsulent begeleidt Chris Van Gaver vrouwen voor, tijdens én na de natuurlijke of kunstmatige menopauze. Met een persoonlijke aanpak die rekening houdt met de persoonlijke, familiale en gynaecologische voorgeschiedenis tracht Chris samen met haar cliënte het beste uit deze nieuwe levensfase te halen. Indien nodig verwijst ze haar cliënten door naar een gynaecoloog, huisarts, endocrinoloog, seksuoloog, kinesist, diëtist… 

Zelf nood aan persoonlijke begeleiding? Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be. Bekijk zeker ook Chris Van Gavers eigen website www.menobalans.be en www.cura-mc.be voor een afspraak 24/7!

Bron: Chris Van Gaver, menopauzeconsulent – www.menobalans.be

Het bericht De beste tips om je hoofd en lichaam koel te houden bij warm weer (ook in de menopauze) verscheen eerst op Gezond.be.

Het belang van de juiste vitamines en mineralen

Tijdens de menopauze is gezonde en evenwichtige voeding één van de drie peilers om je lichaam en je hormonen terug in balans te brengen. Een gezond voedingspatroon met de juiste vitamines en mineralen zijn naast voldoende beweging en een positieve mindset dé ingrediënten voor het voorkomen of minimaliseren van menopauzeklachten.

En het hoeft niet altijd super ingewikkeld te zijn: een simpele lunch met watermeloen, komkommer en feta of gewoon watermeloen uit het vuistje op een hete zomerdag. 

De gezondheidsvoordelen van watermeloen

Wist je bovendien dat watermeloen ook tal van gezondheidsvoordelen heeft? Ontdek ze hieronder: 

1. Positieve invloed op je hart en bloedvaten. 
2. Het is ontstekingsremmend en rijk aan antioxidanten.
3. Watermeloen zet je vetverbranding in gang.
4. Watermeloen ondersteunt de werking van je nieren.
5. Het bevat kalium en dat is belangrijk voor een goede functie van je spieren en zenuwen.
6. Watermeloen versterkt je immuniteit en voorkomt schade aan je cellen door het hoog gehalte aan Vitamine C. 
7. Watermeloen bevat beta-caroteen wat in je lichaam wordt omgezet tot vitamine A. Vitamine A is belangrijk voor het onderhoud van een gezonde huid, botten, tanden, slijmvliezen en het beschermt je tegen nachtblindheid. 
8. Watermeloen is alkalisch, ideaal voor een goed zuur/base evenwicht.
9. Watermeloen is laag in calorieën.
10. Watermeloen heef een iets hogere glycemische index, maar die heeft een minimale invloed op je bloedsuikerspiegel. Watermeloen is dus ook geschikt voor diabetici maar uiteraard met mate!

Kortom… Niets dan voordelen! Geniet ervan!

Als menopauzeconsulent begeleidt Chris Van Gaver vrouwen voor, tijdens én na de natuurlijke of kunstmatige menopauze. Met een persoonlijke aanpak die rekening houdt met de persoonlijke, familiale en gynaecologische voorgeschiedenis tracht Chris samen met haar cliënte het beste uit deze nieuwe levensfase te halen. Indien nodig verwijst ze haar cliënten door naar een gynaecoloog, huisarts, endocrinoloog, seksuoloog, kinesist, diëtist… 

Zelf nood aan persoonlijke begeleiding? Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be. Bekijk zeker ook Chris Van Gaver haar eigen website www.menobalans.be en www.cura-mc.be voor een afspraak 24/7!

Het bericht 10 voordelen van watermeloen (ook tijdens de menopauze) verscheen eerst op Gezond.be.

Escherichia coli, een bacterie die normaal gezien in de darm aanwezig is, is meestal de boosdoener van de urineweginfecties. Deze bacterie gaan vanuit het anale gebied via de plasbuis naar de blaas. Een blaasontsteking kan ook ontstaan door verzuring van het lichaam, urine.

Symptomen blaasontsteking

De blaasontsteking uit zich in de volgende symptomen:

• Pijn in de onderbuik.
• Vaak plassen.
• Aandrang om te plassen, maar telkens een paar druppels. 
• Irriterend of branderig gevoel bij het plassen. 
• Soms bevat de urine sporen van bloed (hematurie) of wordt ze troebel. 

Een blaasontsteking wordt gewoonlijk behandeld met antibiotica, maar ze kan verschillende keren per jaar terugkomen. In dat geval spreekt men van terugkerende of recidiverende blaasontsteking.

Advies en behandeling

• Veel drinken.
• Cranberries
• Veeg na het plassen steeds van voren naar achteren schoon.
• Klein wasje en plasje na coïtus.
• Vermijd strakke kleding en draag katoenen ondergoed.
• Vermijd het continu dragen van inlegkruisjes!
• Vermijd sterk geparfumeerde toiletartikelen.
• Correct zuur/base evenwicht.
• Antibiotica op doktersadvies

Chris Van Gaver begeleidt als menopauzeconsulent vrouwen voor, tijdens én na de natuurlijke of kunstmatige menopauze. Met een persoonlijke aanpak tracht ze samen met haar cliënte het beste uit deze nieuwe levensfase te halen. Indien nodig verwijst ze haar cliënten door naar een gynaecoloog, huisarts, endocrinoloog, seksuoloog, kinesist, diëtist… 

Zelf nood aan persoonlijke begeleiding? Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be. Bekijk zeker ook Chris Van Gavers eigen website www.menobalans.be en www.cura-mc.be voor een afspraak 24/7.

Het bericht Waarom komen blaasinfecties vaker voor tijdens de menopauze? verscheen eerst op Gezond.be.

Pijn

Oestrogeen houdt het vaginale slijmvlies gezond, goed doorbloed en stevig. Door de veranderende hormoonbalans (onder andere daling oestrogeen) zal de wand van de vagina droger, dunner, brozer en gevoeliger worden. Sommige vrouwen ervaren jeuk of branderigheid. Tijdens het vrijen kunner er kleine bloedende scheurtjes ontstaan. Door de droogte neemt ook de natuurlijke bescherming af waardoor er meer kans is op vaginale infecties en schimmels.

Pijn en seksualiteit zijn een slechte combinatie. Door de angst voor pijn ga je verkrampen waardoor het vrijen nog pijnlijker wordt en de zin in seks zal verdwijnen. De seksuele activiteiten worden in vele gevallen verminderd of zelfs stopgezet waardoor er een vicieuze cirkel ontstaat. Bij minder of geen seks zullen de vaginale klachten nog verder toenemen.

Verminderd libido

Tijdens de menopauze daalt de aanmaak van testosteron in de eierstokken (er wordt er wel nog geproduceerd in bijnier) waardoor het libido (zin in seks) kan dalen. Andere menopauzeklachten zoals stemmingswisselingen, slaapproblemen, vermoeidheid kunnen ook een negatieve invloed hebben op het libido.

Onzekerheid

Het lichaam en het beeld dat vrouwen van zichzelf hebben, kan door de menopauze ook veranderen. Hierdoor voelen sommige vrouwen zich niet meer aantrekkelijk en willen ze niet meer aangeraakt worden.

Tips

• Praat erover met je partner. Als dit moeilijk ligt kan je ook samen op consultatie gaan bij je menopauzeconsulent.
• Je menopauzeconsulent zal je allerhande tips geven: glijmiddelen, supplementen zoals Omega 7 (positieve invloed op het slijmvlies), voeding met positieve invloed op onder andere het libido, bekkenbodemspieroefeningen, hulpmiddelen, relaxatie-oefeningen…
• De beste bescherming is een actief seksleven, regelmatig vrijen helpt je vagina gezond en ‘in shape’ te houden. Pijn moet ten alle tijde vermeden worden!
• Neem je tijd! Het voorspel wordt zeer belangrijk. Maak het gezellig, geef elkaar eerst een massage, doe vooral de dingen die jullie leuk vinden… Het vaginale opwindingsvocht dat vrijkomt bij seksuele stimulatie verandert niet tijdens de menopauze (staat los van de oestrogeenproductie). Het is meer afhankelijk van tijd, situatie en stimulatie. Geen nood, mannen worden hier ook regelmatig mee geconfronteerd…
• Lifestyle (voeding, beweging, positieve mindset)
• Gebruik een glijmiddel dat bij je past (ovules, crème, gel). Laat je hierbij adviseren.
• Indien nodig zal je menopauzeconsulent je doorverwijzen naar een arts of gynaecoloog (lokale hormoontherapie onder de vorm van ovules, gel, hormonale substitutietherapie, vaginale lasertherapie)…

Vaginale problematiek heeft een grote invloed op het ‘vrouw’ zijn,  het zelfbeeld of de relatie met de partner. Het komt voornamelijk voor na de menopauzedag, in de postmenopauzale fase (zie het artikel Typische en atypische menopauzesymptomen voor meer info). In tegenstelling tot de meeste menopauzeklachten kan het met de jaren toenemen. Vroegtijdige detectie, diagnose en start van een behandeling zijn daarom uiterst belangrijk.

Chris Van Gaver begeleidt als menopauzeconsulent vrouwen voor, tijdens én na de natuurlijke of kunstmatige menopauze. Met een persoonlijke aanpak tracht ze samen met haar cliënte het beste uit deze nieuwe levensfase te halen. Indien nodig verwijst ze haar cliënten door naar een gynaecoloog, huisarts, endocrinoloog, seksuoloog, kinesist, diëtist… 

Zelf nood aan persoonlijke begeleiding? Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be. Bekijk zeker ook Chris Van Gavers eigen website www.menobalans.be.

Het bericht Wat met seksualiteit tijdens de menopauze? verscheen eerst op Gezond.be.

Vertraagde stofwisseling

Naarmate je ouder wordt zal ook je stofwissling vertragen, je krijgt meer vet dan spiermassa en je zal minder actief worden. Voeg hier nog je schommelende hormoonspiegel met stemmingswisselingen, slaapproblemen en opvliegers aan toe en je weet het al… Als je je voedings- en bewegingsschema niet aanpast, zal het steeds moeilijker worden om gewicht te verliezen en zullen de kilo’s eraan vliegen. 

Tips

Het effect van vertraging van je stofwisseling door het natuurlijk verouderingsproces kan je voorkomen door volgende tips:

• Eet voldoende eiwitrijke voeding. Eiwitten hebben een positieve invloed op je verbranding (het zal je verbranding in ‘gang’ houden). Tevens zorgen eiwitten voor het behoud van je spiermassa. Gebruik gezonde vetten en beperk koolhydraten.
• Eet blijvend minder grote porties maar toch voldoende en vaker. Vijf kleinere porties verspreid over een dag zal je verbranding constant houden. Te weinig en onregelmatig eten zal je stofwisseling nog meer vertragen.
• Vermijd crashdiëten. Het snelle afvallen bij crashdiëten gaat ten koste van je spiermassa én je stofwisseling. Bij een crashdieet zal je lichaam tijdelijk minder calorieën vebranden dan voor je dieet. Na het crashdieet zal je veel sneller aankomen dan voordien.
• Drink groene thee, het is een krachtig antioxidant en het verhoogt je verbranding (door de aanwezigheid van caffeïne).  Door het drinken van groene thee zullen je afvalstoffen in je lichaam tevens verminderen. Drink vooral biologische groene thee en max. 4 kopjes/dag.
• Beweeg dagelijks én voldoende. Krachttraining (weerstandstraining) heeft een positieve invloed op de opbouw van de spieren (het vergroot je spiervezels) én het versnelt je stofwisseling. Je spiermassa vergroot en je vetmassa neemt af.
• Intervaltraining. Je vetverbranding én dus ook je stofwisseling kan gestimuleerd worden door intensieve oefeningen af te wisselen met korte rustperiodes. Door het “nabrand effect” blijf je tot 14u na je training calorieën verbranden. Je kan het toepassen bij alle sporten die je doet (bv lopen, zwemmen…). Het is geschikt voor alle leeftijden en elk conditieniveau doch bij hartproblemen, gewrichtsproblemen of hoge bloeddruk raadpleeg je best eerst een arts. Vergeet uiteraard je ‘warming-up’ en ‘cooling-down’ niet!
• Slaap voldoende. Een verstoord slaappatroon of gebrek aan slaap zal je stofwisseling nog meer vertragen en tast je koolhydraatverwerking aan.

Als je stofwisseling sneller werkt zal je lichaam efficiënter vet en calorieën verbranden waardoor je minder makkelijk zal aankomen.

Menopauzeconsulent informeert én motiveert

Als menopauzeconsulent is het belangrijk vrouwen te informeren en te motiveren, want vele menopauzeklachten (waaronder gewichtstoename) ontstaan door foutieve voeding en een ongezonde levensstijl. Het op punt zetten van je stofwisseling zal al een eerste stap zijn om een te grote gewichtstoename te beperken.

In de begeleiding van vrouwen rond de periode van de menopauze zal de invloed van de hormonale disbalans op het gewicht van de vrouw een belangrijke plaats innemen om complicaties ten gevolge van verhoogde gewichtstoename of obesitas te voorkomen. 

De touwtjes in eigen handen nemen, stress aanpakken en loslaten, bewegen en kiezen voor gezonde én hoogwaardige voeding (met voldoende vitamines en mineralen) en je verbranding constant houden of versnellen vormen een sterk fundament voor deze nieuwe fase! 

Zelf nood aan persoonlijke begeleiding? Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be. Bekijk zeker ook Chris Van Gavers website www.menobalans.be voor meer info!

Het bericht Gewichtstoename door de menopauze enerzijds en vertraging metabolisme anderzijds verscheen eerst op Gezond.be.

1 jaar niet gemenstrueerd

Een vrouw is officieel in de menopauze wanneer ze gedurende 1 jaar niet meer gemenstrueerd heeft. Dat weet je dus eigenlijk pas 1 jaar later. Als er sprake is van een behandeling of aandoening kan je direct in de menopauze komen, dus van de ene dag op de andere. In normale omstandigheden wordt de menopauze voorafgegaan door een overgangsfase. Dat is een periode die 6 à 10 jaar kan duren en gekenmerkt wordt door hormonale schommelingen die allerlei klachten en reacties teweeg kunnen brengen.

Op basis van een bloedonderzoek kan men je hormoonspiegels controleren doch deze testen zijn niet 100% betrouwbaar. De hormonale balans verschilt van vrouw tot vrouw en van dag tot dag. Een uitgebreid onderzoek kan wel nuttig zijn om andere pathologie uit te sluiten zoals schildklierpathologie, diabetes…

De belangrijkste indicatoren zullen vooral vanuit jezelf komen: je klachten (fysisch en psychisch) maar vooral je menstruatiepatroon zijn hierbij een belangrijke parameter.

Pilgebruik en bloedonderzoek

Een bloedonderzoek is niet nuttig als je de anticonceptiepil neemt, de hormonen in de pil geven afwijkende resultaten (waardoor ze dus onbetrouwbaar zijn). Je dient minstens 2 maanden gestopt te zijn met de pil vooraal je een bloedafname laat uitvoeren. Het stoppen met de pil geeft je dikwijls al meer duidelijkheid over de fase waarin je je bevindt (wel of geen klachten, wel of geen menstruatie). Als je al bio-identieke medicatie gebruikt ter behandeling van overgangsklachten is een bloedafname ook niet nuttig.

Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be. Bekijk zeker ook Chris’ website www.menobalans.be voor meer info!

Het bericht Lezersvraag: Hoe weet ik zeker dat ik in de menopauze ben? verscheen eerst op Gezond.be.

De te vroege menopauze of “POF”

Sommige vrouwen komen na een operatie, behandeling, bepaalde medicatie, genetische afwijking of ziekte al op een jongere leeftijd in de menopauze.

“POF” of “Prematuur Ovarieel Falen” of letterlijk vertaald “prematuur” of “te vroeg”, “ovarieel” of “eierstok”, “falen” of “ermee ophouden, gestopt”.

De “te vroege menopauze” of “POF” is het uitblijven van de menstruatie (langer dan 4 maand) voor het 40^e levensjaar (terwijl de menstruatie daarvoor altijd normaal geweest is). Een operatie of een behandeling kunnen de oorzaak zijn van deze onnatuurlijke of te vroege menopauze. Bij 1% van de vrouwen is de voorraad van de eicellen sterk afgenomen waardoor ze in een vervroegde overgang komen. Bij vrouwen -30jaar komt dit voor bij ongeveer 1/1000 vrouwen. Het gevolg is afname van de hormonale activiteit van de eierstokken en uitval van de voortplantingsfunctie. Chromosomale afwijkingen of afwijkingen in het immuunsysteem kunnen aan de basis liggen van deze vervroegde overgang maar dikwijls is de oorzaak ervan niet duidelijk.

“POF” leidt dikwijls tot klachten van opvliegers en nachtelijke transpiratie en er bestaat een verhoogd risico op osteoporose.

Oorzaken

“POF” kan verschillende oorzaken hebben:

• Iatrogeen: onnatuurlijke menopauze of kunstmatige menopauze door bestraling of chemotherapie, verwijdering van de eierstokken…
• Enzymafwijkingen
• Erfelijke chromosoomafwijkingen bv. Syndroom van Turner
• Erfelijk DNA-afwijkingen
• Erfelijk familiaal
• Auto-immuun ziekten zoals: diabetes type I, schildklierpathologie, ziekten van de bijnieren en reuma.
• Idiopathisch: bij het overgrote deel van de vrouwen met “POF” wordt geen duidelijke oorzaak gevonden.

Onnatuurlijke of kunstmatige menopauze door een operatie of een behandeling.

De werking van de eierstokken wordt tijdelijk (vb door bestralingen, chemotherapie) of definitief (vb door chirurgische wegname van de eierstokken) stilgelegd waardoor de vrouwen niet geleidelijk maar zeer abrupt in de menopauze of beter gezegd in een menopauzale toestand gegooid worden.

Door de plotse daling van de oestrogeenproductie krijgt het lichaam geen tijd om te wennen aan de hormonale veranderingen waardoor de klachten die de vrouw ondervindt veel heviger kunnen zijn dan bij een natuurlijke menopauze. Dit alles gebeurt meestal in een periode waarbij emoties al zeer zwaar op de proef gesteld worden.

Afhankelijk van de aandoening of behandeling, de leeftijd van de vrouw en de vruchtbaarheid voorafgaand aan de behandeling kan deze onnatuurlijke menopauze definitief of tijdelijk zijn. 

Klachten

De eerste klachten die bij een onnatuurlijke menopauze optreden zijn meestal hevige opvliegers en hevig (nachtelijk) zweten. Hartkloppingen (ook in rust), hoofdpijn, duizeligheid, onderhuidse tintelingen, vaginale droogte en extreme vermoeidheid zijn klachten die tevens snel optreden. Door de emotionele rollercoaster manifesteren prikkelbaarheid, verlies van eetlust, libidoverlies en slapeloosheid zich nog meer. Vrouwen geven dan ook dikwijls hun lichaam de schuld dat het hen in de steek gelaten heeft. Indien de vrouw nog een kinderwens had, kan de verwerking extra moeilijk zijn.

Wanneer de vrouw op zeer jonge leeftijd (-40jaar) in de menopauze komt, kan het risico op osteoporose, dementie en ziekten van hart- en bloedvaten toenemen doordat ze minder lang het hormoon oestrogeen (wat een beschermende functie heeft) aangemaakt hebben.

Tips

Om de risico’s van oa osteoporose en hartziekten zo klein mogelijk te houden, is een gezonde levensstijl zeer belangrijk:

• Gezonde voeding (speciale aandacht naar voeding die botontkalking beperkt zoals groene bladgroenten, peulvruchten, noten, zaden, vijgen, abrikozen…)
• Beweging (wandelen, fietsen, zwemmen…
• Voorkomen van overmatige gewichtstoename, gewicht onder controle houden!
• Matige alcoholconsumptie
• Rookstop!
• Stressreductie en ontspanning (bijvoorbeeld yoga, ademhalingstechnieken, relaxatie…)
• Reguliere behandelmethoden (hormonaal, niet-hormonaal): afhankelijk van de situatie en altijd in samenspraak met de behandelende arts. Voor- en nadelen dienen nauwkeurig afgewogen te worden (gezondheidswinst). Indien er na een botdensitometrie (controle van de botdichtheid) sprake is van een verhoogde botafbraak zal men hiervoor een behandeling opstarten.
• Complementaire behandelmethoden zoals acupunctuur, kruiden (salie, monnikspeper, maca, Siberische ginseng…) steeds onder begeleiding van bijvoorbeeld een menopauzeconsulente.

Daarbij zijn het erkennen van klachten, praten (met partner, arts, psychologe, seksuoloog, menopauzeconsulente, familie, vrienden) en contact leggen met lotgenoten zeer belangrijk in het verwerkingsproces.

De menopauzeconsulente begeleidt zowel vrouwen die op een natuurlijke als op een te vroege/onnatuurlijke manier in de menopauze gekomen zijn. We werken multidisciplinair samen met de gynaecoloog, oncoloog, borstverpleegkundige, psycholoog… Als menopauzeconsulente geven we neutrale en objectieve informatie en kunnen we een grote ondersteuning zijn voor de vrouw, haar partner en de familie.

Leestip

Van Kasteren Y. Te jong voor de overgang. Leiden: Barabinsk, 1999.

Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be

Bekijk zeker ook Chris’ website www.menobalans.be voor meer info!

Het bericht Lezersvraag: Wat als je door ziekte/operatie vroeger dan normaal in menopauze komt? verscheen eerst op Gezond.be.

Het antwoord van menopauzeconsulente Chris Van Gaver: 

De overgang met daarin de perimenopauze, menopauzedag en postmenopauze duurt gemiddeld 6-10jaar. Omdat de duur en de leeftijd waarin men in de overgang en menopauze komt genetisch bepaald is, afhankelijk is van de individuele hormoonhuishouding en van de manier hoe je er als vrouw mee omgaat, bestaat er geen éénduidig antwoord hoelang deze periode nu precies start en duurt. Alles hangt af van de tijd die het lichaam nodig heeft om terug in balans te komen.

Gemiddeld start de overgang rond het 45^e levensjaar. Er is geen maandelijkse eisprong meer, de menstruatiecyclus wordt onregelmatiger en er kunnen overgangsklachten optreden.

De gemiddelde leeftijd waarop de meeste vrouwen hun menopauzedag (de dag dat je gedurende 1 jaar géén menstruatie meer gehad hebt) hebben is 51,4 jaar. Vanaf dan gaat de postmenopauze is. Deze fase begint na de laatste menstruatie en eindigt met de dood. De levensverwachting van de vrouw is ongeveer 84 jaar waardoor de postmenopauzale fase gezien kan worden als één van de langste fasen in het leven van de vrouw.

Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be

Bekijk zeker ook Chris’ website www.menobalans.be voor meer info!

Het bericht Lezersvraag: Waarom verschilt de duur van de menopauze zo van vrouw tot vrouw? verscheen eerst op Gezond.be.

Wat doet een menopauzeconsulent?

Menopauzeconsulent is een vrij nieuw beroep in Vlaanderen waardoor ze als beroepsgroep nog maar beperkt aanwezig is in de gezondheidszorg. Menopauzeconsulenten begeleiden vrouwen op een persoonlijke en uiterst professionele manier doorheen de verschillende fasen van de menopauze. Dit vergt een diepgaande kennis van de fysiologie en de pathologie van de vrouw in het algemeen en van de menopauze in het bijzonder. De menopauze is immers een proces waarin lage hormoonspiegels diverse symptomen, klachten, reacties en gevoelens kan uitlokken.

Het belang van een menopauzeconsulent

Momenteel bedraagt de levensverwachting van de vrouw in België 83 jaar waardoor ze meer dan een derde van haar leven in de menopauze doorbrengt. Dit onderlijnt de nood aan een professionele begeleiding door een menopauzeconsulent. Ons doel is informeren, adviseren, taboes doorbreken en preventief werken om latere gezondheidsrisico’s (osteoporose, diabetes, hart- en vaatziekten, depressies,…) ten gevolge van de menopauze te voorkomen. Uit een Nederlands onderzoek “The impact of menopausal symptoms on work ability” (Geukes, 2012) blijkt namelijk dat een derde van het ziekteverzuim bij vrouwen van 45+ gerelateerd is aan menopauzale klachten (slapeloosheid, opvliegers, depressie, gewrichtsklachten,burn-out…).In onze gezondheidseconomie kan preventie voor een belangrijk terugverdieneffect zorgen!

Op de Wereld Menopauzedag, 18 oktober 2017, organiseren we op verschillende locaties in Vlaanderen de “MENOPAUZE POP-UP”.

Verdere informatie zal te vinden zijn op onze nieuwe website www.menofocus.be of op onze Facebook-pagina menofocus. Via het mailadres contact@menofocus.be kan u de vereniging bereiken. 

Bron: Chris Van Gaver, menopauzeconsulent – www.menobalans.be

Het bericht Opstart Vereniging Belgische Menopauzeconsulenten verscheen eerst op Gezond.be.

Wanneer vindt de menopauze plaats?

De leeftijd waarop vrouwen in de overgang raken verschilt echter enorm, dit is niet leeftijdsgebonden zoals veel mensen denken. Gemiddeld raken vrouwen in de overgang rond hun vijftigste levensjaar. Dit kan echter ook jaren eerder zijn en de eerste verschijnselen van menopauze kunnen ook vervroegd optreden. In uitzonderlijke gevallen raken vrouwen veel eerder in de overgang door verwijdering van de eierstokken of een borstkankerbehandeling. Helaas horen bij de overgang ook verschillende lichamelijke en geestelijke klachten waardoor vrouwen in de overgang vaak letterlijk en figuurlijk minder lekker in hun vel zitten.

De menopauze, een lastige periode

Tijdens de overgang verandert de hormonale balans van het lichaam door de afname van de aanmaak van progesteron en oestrogeen. Ook tijdens je pubertijd en tijdens een zwangerschap verandert deze hormonale balans, de menopauze is hier qua hormoonschommelingen gelijk aan. De gehele overgang duurt tussen de vier en de tien jaar en bestaat uit verschillende fasen. De menopauze is de laatste fase van de overgang. Nadat de allerlaatste menstruatie heeft plaatsgevonden stabiliseert de hormoonspiegel weer en verdwijnen de klachten langzaam. Voor veel vrouwen is deze overgang een lastige periode. Met het einde van haar vruchtbare periode sluit ze een tijdperk in haar leven definities af. Veel vrouwen voelen zich oud en praten niet graag over hun klachten. De overgang is hierdoor helaas nog steeds niet volledig uit de taboesfeer.

Hoe kom ik erachter of ik in de overgang ben?

Met de overgang gaan ook verschillende overgangsverschijnselen gepaard. Wat zijn nu de eerste verschijnselen van de menopauze en hoe herken je deze? Een van de bekendste verschijnselen zijn de opvliegers. Hier wordt dan ook regelmatig lacherig over gedaan, ook bij de vrouw in de overgang zelf. Vage klachten als stemmingswisselingen, depressieve gevoelens, hartkloppingen en libidoverlies kunnen eventueel komen door de menopauze, maar ze kunnen uiteraard ook een andere oorzaak hebben. Rond het vijftigste levensjaar kunnen deze klachten echter inderdaad op de overgang wijzen. Met een overgangstest kan een arts de overgang aantonen door de waarden in je bloed te testen. Je kunt ook een zelftest doen om erachter te komen of je in de overgang bent, deze test kan je helpen de eerste verschijnselen van de menopauze en de bijbehorende klachten te herkennen. Zolang je echter een anticonceptiepil gebruikt hebben deze tests geen zin, ze onderdrukken de symptomen.

De eerste verschijnselen van de menopauze

Doordat de hele hormoonhuishouding van het lichaam verandert tijdens de menopauze kunnen vrouwen in de overgang last krijgen van allerlei klachten en kwalen, zowel geestelijk als lichamelijk. Naast de overbekende opvliegers kunnen vrouwen in de overgang ook last krijgen van urineverlies, bloedverlies, pijnlijke borsten. Geestelijk is het vaak een lastige periode in verband met het afsluiten van de vruchtbare periode in haar leven. Een slecht humeur, depressieve klachten of een verdwenen libido zijn geestelijke klachten waar veel vrouwen in de menopauze last van krijgen.

Slechte nachtrust, hoge bloeddruk en vergeetachtigheid

Een slechte nachtrust en een hogere bloeddruk zijn lichamelijke ongemakken waar veel vrouwen tijdens de overgang mee te maken krijgen. Ook vergeetachtigheid komt veel voor tijdens de overgang. Vooral voor vrouwen die gewend zijn alles onder controle te hebben is deze vergeetachtigheid een erg vervelend symptoom van de overgang. Het vergeten van dagelijkse kleine dingen heeft ook weer te maken met de hormonale schommelingen in het lichaam. Door de schommelingen reageert het centrale zenuwstelsel en dit resulteert in vergeetachtigheid, maar eventueel ook in verwardheid of concentratieverlies. Gelukkig zijn deze verschijnselen na de overgang weer verdwenen.

Uiterlijke verschijnselen tijdens de menopauze

Juist tijdens de overgang is het uiterlijk voor een vrouw erg belangrijk. Het verlies van de vruchtbaarheid zorgt ervoor dat veel vrouwen zich oud en overbodig voelen en last hebben van een verminderd zelfvertrouwen. Dat juist in deze periode ook verschijnselen als haaruitval, gewichtstoename en een droge huid voorkomen maakt de overgang extra vervelend. Ook al deze symptomen zijn te wijten aan die alomtegenwoordige hormonen. Doordat de aanmaak van oestrogeen vermindert, verandert ook de verbranding van het lichaamsvet. Helaas neemt ook het hongergevoel toe en vermindert de spieropbouw, dus de kans is groot dat vrouwen in de overgang aankomen. De verschijnselen van menopauze verdwijnen gelukkig na een tijdje voor een deel. Nadat de allerlaatste menstruatie achter de rug is verdwijnen veel van de overgangsklachten in zijn geheel.

Het bericht Wat zijn de Eerste Verschijnselen van de Menopauze? verscheen eerst op Gezond.be.

Je kunt jouw hormoonniveau weer in balans brengen door kunstmatige hormonen te nemen, maar veel vrouwen vinden dit geen prettig idee. Gelukkig is er ook een natuurlijke behandeling voor de verstoorde hormoonbalans en de bijbehorende overgangsklachten, namelijk met een monnikspeper extract. Meer over de behandeling van overgangsklachten met een monnikspeper extract, lees je op deze pagina.

Monnikspeper

De monnikspeper is een helende plant die ook wel de kuisheidsboom wordt genoemd. De plant groeit in landen rond de Middellandse Zee, in Centraal-Azië en in Noord-Amerika. De paarse plant produceert vruchten, die een beetje op bessen lijken en gedroogd gebruikt worden voor verschillende doeleinden. Zijn de bessen gedroogd, dan lijken ze een beetje op pepers. Daarom worden de vruchten van de boom ook wel monnikspeperbessen of monnikspepers genoemd.

In Europa en Noord-Amerika wordt monnikspeper al meer dan 2000 jaar gebruikt als zogenoemd fytotherapeuticum. Zo wordt het kruid bijvoorbeeld gebruikt bij spijsverteringsklachten en acne, maar ook bij klachten die veroorzaakt worden door een verstoorde hormoonbalans. Denk hierbij ook aan de verschillende overgangsklachten.

De werking van monnikspeper extract

Uit diverse onderzoeken is gebleken dat de monnikspeperbes een sterk harmoniserende invloed heeft op de hormoonhuishouding van het lichaam. De bessen werken vooral sterk op de hormoonhuishouding in het vrouwelijk lichaam en daarom worden de vruchten veel gebruikt bij klachten die door een verstoorde hormoonhuishouding veroorzaakt worden. Denk hierbij aan menstruatieklachten en PMS-klachten, maar ook overgangsklachten.

Door monnikspeper extract te gebruiken, kun je bepaalde overgangsklachten flink verminderen. Het gaat om klachten waaronder hoofdpijn, stemmingswisselingen, depressieve gevoelens, angsten, slapeloosheid, opvliegers en zweetaanvallen. Door dit natuurlijke extract dagelijks te gebruiken, kom je jouw overgang dan ook veel prettiger en bovendien vlotter door.

Een natuurlijke behandeling van overgangsklachten

Een monnikspeper extract wordt van natuurlijke monnikspeperbessen gemaakt. Dit betekent dat een behandeling met dit extract volledig natuurlijk is, zonder chemische toevoegingen om de overgangsklachten te verminderen. Dit maakt het extract ideaal voor vrouwen die hun overgangsklachten willen verminderen, maar geen kunstmatige hormonen of andere chemische middelen willen gebruiken om van hun klachten af te komen.

Het bericht Monnikspeper extract verlicht overgangsklachten verscheen eerst op Gezond.be.

Mogelijke klachten of symptomen van droge slijmvliezen

• Droge of tranende ogen, branderigheid
• Korstjes in de neus
• Droge mond, continue dorstgevoel, veranderende smaak, gevoeliger voor infecties, branderig gevoel, terugtrekkend tandvlees, loskomende tanden door verlies van botdichtheid in de kaak
• Vaginale jeuk, branderigheid, pijn bij het vrijen, vaginale (schimmel) infecties

Tips

Bij een evenwichtige voeding met een correcte vocht- en hormoonbalans zal men deze overgangsklachten onder controle kunnen houden of eventueel kunnen verhelpen.

1. Om een goede conditie van de slijmvliezen te behouden is de inname van goede vetzuren (noten, zaden, vette vis), duindoornbesolie, teunisbloemolie, Borage-olie aan te raden.
2. Verder zijn antioxidanten (te vinden in felgekleurde groenten en fruit) en vitamines A, C, E, zink (zeevruchten, vlees, vis, peulvruchten, …), selenium (vis, volkorenproducten, koolsoorten, …) en caroteen (wortelen, pompoen, paprika’s, bieten, asperges, avocado’s, …) belangrijk omwille van hun beschermende functie in het lichaam. Antioxidanten geven ons immuunsysteem een boost en helpen ons lichaam gezond te houden. Blauwe bessen, granaatappel, kurkuma, groene thee, gojibessen bevatten alvast een grote hoeveelheid aan antioxidanten.
3. Bij vaginale droogte is het belangrijk om seksueel actief te blijven. Bespreek het daarom met je partner. Een ontspannend voorspel, fijne seks maar ook bekkenbodemspieroefeningen houden je vagina soepel, goed doorbloed en vochtig. Zorg er vooral voor dat je geen pijn ervaart want dit kan zorgen voor een vicieuze cirkel. Je raakt minder opgewonden en minder vochtig als je pijn verwacht. Uit angst kan het zijn dat je je bekkenbodemspieren onbewust aanspant waardoor de klachten nog zullen toenemen. Maak gebruik van een glijmiddel waarbij je je beiden goed voelt en neem vooral tijd!

Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be

Bekijk zeker ook Chris’ website www.menobalans.be voor meer info!

Het bericht Droge slijmvliezen? Een typisch Menopauzesymptoom verscheen eerst op Gezond.be.

Ik post deze info omdat ik meermaals tijdens menopauzeconsulten de vraag krijg of mannen ook in de p(m)enopauze komen… van dames maar ook van de partners die samen met hun vrouw op consult komen.
Bij de menopauze denken we steevast aan vrouwen… Maar ook mannen komen in de overgang.

Hormonale veranderingen zijn een natuurlijk onderdeel van het natuurlijk verouderingsproces bij vrouwen én mannen. In tegenstelling tot de snelle afname van hormonen bij vrouwen in de menopauze, verandert de mannelijke hormoonspiegel geleidelijk.

Bij mannen wordt deze periode, de mannelijke menopauze, de “penopauze” of de “andropauze” genoemd. Het is ook voor mannen belangrijk de tekens en symptomen te herkennen en behandelingsopties af te wegen.

Bij mannen daalt het testosteronniveau jaarlijks met 1% vanaf 30jr. Deze geleidelijke daling gebeurt echter over een periode van vele jaren (in tegenstelling tot de snelle daling bij vrouwen) en de gevolgen zijn ook niet altijd even duidelijk. Tussen de 40 en 70 jaar ervaart 12%van de mannen lichamelijke klachten als gevolg van de deze testosterondaling. Mannen kunnen ook last hebben van opvliegers, zweetaanvallen, een lager libido, plotse sombere buien, verminderde spierkracht of minder energie.

Sedentair gedrag (té weinig beweging), roken, alcoholgebruik en gewichtstoename zijn allemaal factoren die de symptomen kunnen doen verergeren. Schildklierproblemen, depressies, slaapapneu, bijwerkingen van medicatie kunnen ook een invloed hebben op het testosteronniveau en klachten veroorzaken.

Tips

• Gezonde lifestyle (voor oa het behoud van kracht, energie en spiermassa). Heeft tevens een positieve invloed op stemming en slaap.
• Sporten / beweging
• Minder roken of nog beter algemene rookstop
• Zoek zeker professionele hulp bij depressie, neerslachtigheid (dikwijls zoeken mannen hun soelaas in alcohol en dat is uiteraard niet ok)
• Gebruik “nooit” op eigen houtje kruidensuppletie of online aangekochte medicatie (kan uiterst gevaarlijk zijn)!

Raadpleeg bij klachten, symptomen of vragen de huisarts, uroloog of androloog of vraag advies aan je menopauzeconsulente. Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be

Bekijk zeker ook Chris’ website www.menobalans.be voor meer info!

Het bericht Ook mannen kunnen in de m(p)enopauze belanden verscheen eerst op Gezond.be.

Tijdens de prémenopauze treden er ten gevolge van een verminderde afscheiding van deze hormonen, wijzigingen op in de cyclus waardoor er meer (al dan niet met klonters) of minder bloedverlies ervaren wordt, de maandstonden minder lang of langer duren, de maandelijkse menstruaties overgeslagen worden, …

Het kan echter een tijdje duren voor deze verschillen duidelijker worden.

De dag dat je gedurende één jaar geen bloedverlies meer hebt gehad is je “menopauzedag”. De voorraad eicellen is nu volledig uitgeput, de aanmaak van oa oestrogeen en progesteron ter hoogte van de eileiders stopt. Vanaf nu ben je in de postmenopauze.

Bloedverlies na de menopauze

Indien er bloedverlies optreedt na de menopauze dien je contact op te nemen met je huisarts, gynaecoloog. Meestal is de oorzaak onschuldig en gaat het om een vaginale infectie, een goedaardige poliep of een lichte verwonding van de vaginawand na het vrijen (de vaginawand is dunner en kwetsbaarder geworden) maar het is toch belangrijk dat je dit laat nakijken, ook al is het bloedverlies terug spontaan gestopt.

Bij bloedingen na de menopauze dien je ALTIJD contact op te nemen met je huisarts of gynaecoloog!

Tijdens het menopauzeconsult wordt de menstruatiecyclus, het al dan niet hebben van bloedverlies en andere vaginale problematiek zoals vaginale droogte uitgebreid besproken. Indien nodig zal de menopauzeconsulent je doorverwijzen naar een arts.

Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be

Bekijk zeker ook Chris’ website www.menobalans.be voor meer info!

Het bericht Verandering in je menstruatiecyclus? Een typisch menopauzesymptoom verscheen eerst op Gezond.be.

De premenopauze start wanneer de voorraad van de eicellen zodanig is afgenomen dat de eierstokken minder oestrogeen en progesteron gaan produceren. Er is geen maandelijkse eisprong meer, de menstruatiecyclus wordt onregelmatig, er kunnen overgangsklachten optreden. Als de voorraad eicellen volledig uitgeput is, stopt de aanmaak van oestrogeen en progesteron in de eierstokken. Er is geen menstruele cyclus en dus ook geen menstruatie meer. Als je een jaar geen menstruatie meer gehad hebt, kan je er zeker van zijn dat je je menopauze dag gehad hebt. De menopauze duurt dus eigenlijk maar 1 dag. Vanaf die dag gaat de periode van de postmenopauze in, de langste periode in het leven van de vrouw. Tijdens deze periode moet het lichaam wennen aan de nieuwe hormoonspiegels. Als het lichaam een nieuw hormonaal evenwicht gevonden heeft zullen de overgangsklachten (meestal) langzaam verdwijnen. Tijdens deze periode wordt het vooral belangrijk om mogelijke gezondheidsrisico’s zoals ziekten van hart en bloedvaten, osteoporose, diabetes type 2, … te voorkomen of te minimaliseren.

Het onderscheid tussen typische en atypische menopauze symptomen

Tijdens de overgang en menopauze kan je dus door de afname van de oestrogeenproductie in je eierstokken of ovaria een heleboel klachten ondervinden.

Deze klachten worden opgedeeld in typische en atypische klachten of symptomen.

Typische menopauzeklachten (3)

• Veranderingen in de menstruatiecyclus
• Droge slijmvliezen zoals ogen, neus, mond, vagina
• Nachtelijk transpireren en/of opvliegers, vapeurs

Atypische menopauzeklachten

• Vermoeidheid, lusteloosheid
• Spierklachten, kuitkrampen, rusteloze benen, zware benen, gewrichtsklachten, …
• Veranderingen in het slaappatroon, slapeloosheid, slecht inslapen
• Stemmingswisselingen, huilbuien
• Depressie, angst, paniek
• Verlies van libido (geen zin in vrijen)
• Blaasinfecties, urine incontinentie
• Duizeligheid, hoofdpijn, migraine
• Hartkloppingen
• Pijnlijke borsten
• Vochtretentie
• Haaruitval
• Gebrek aan eetlust, overeten, gewichtstoename (tragere stofwisseling), verandering van je vetverdeling en van je figuur (appel-peer)
• Huidproblemen (droge of vette huid, puistjes, jeuk, …)
• Vergeetachtigheid, concentratieproblemen, “mist” in je hoofd
• …..

Vanuit mijn ervaring als menopauzeconsulente merk ik op dat er ook vrouwen zijn die aangeven dat ze geen klachten of symptomen hebben ten gevolge van de overgang en/of de menopauze. Klachten worden echter voor een groot deel gelinkt aan opvliegers. Geen opvliegers … geen klachten?

Tijdens het eerste menopauzeconsult doe ik een uitgebreide bevraging aan de hand van een (internationaal erkende) vragenlijst. Bij het overlopen van deze lijst geven vrouwen zelf een score aan hun klachten. Het gebeurt regelmatig dat vrouwen zich tijdens deze bevraging bewust worden dat ze toch nog andere klachten hebben maar deze nooit gelinkt hebben aan de overgang en/of menopauze. Daarnaast is er ook dikwijls sprake van een domino-effect waarbij een bepaalde klacht een andere kan uitlokken of in de hand kan werken.

De gegevens vanuit de vragenlijst bepalen samen met oa de medische en gynaecologische voorgeschiedenis van de vrouw én haar persoonlijke voorkeur voor welke aanpak gekozen wordt. Bij elke cliënt is het telkens opnieuw puzzelen, elke vrouw is uniek dus elke menopauze is dat ook.

De menopauze gaat dus veel verder dan enkel het verlies van je vruchtbaarheid en je jeugdigheid.

Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be

Bekijk zeker ook Chris’ website www.menobalans.be voor meer info!

Het bericht De typische & atypische Menopauze Klachten & Symptomen verscheen eerst op Gezond.be.

Eet de juiste voedingsmiddelen

Gezonde voeding is heel belangrijk tijdens de overgang. Het verhoogt je weerstand en kan eventuele klachten verminderen. Vermijd overmatig gebruik van conserveringsmiddelen, cafeïne, theïne, suiker, alcohol, pittige en hete kruiden. Door deze voeding te vermijden of verminderen zal het aantal opvliegers en de misselijkheid verminderen en de nachtrust verbeteren.

Het voedsel dat het beste werkt tegen overgangsklachten zijn groenten, fruit, vis, noten, honing en granen.

Beweeg voldoende

Tijdens de overgang gebeuren er heel wat hormonale veranderingen. Zo kan het zijn dat je je niet zo lekker in je vel voelt. Je bent geneigd op de bank neer te ploffen na een lange werkdag en hier niet meer vanaf te komen. Het is verleidelijk om het lekker rustig aan te doen als je in de overgang zit, maar het is beter om juist voldoende te bewegen. Dit is niet alleen goed voor de extra overgangskilo’s waar veel dames mee te maken krijgen, maar ook voor het energieniveau. Maak iedere avond een korte avondwandeling, fiets naar je werk en gebruik wat vaker de trap in plaats van de lift of de roltrap en je merkt vanzelf dat je je veel beter voelt.

Wij raden aan om 3 keer per week te sporten. Zorg dan wel voor een gebalanceerd dieet met voldoende eiwitten om je spiermassa te behouden. Tijdens de overgang gaat je spiervolume soms sneller achteruit als je dieet niet ideaal is.

Ontspan

Stress heeft een negatieve invloed op je lichaam. Een ontspannen levenshouding kan je een eind op weg helpen. Heb je al gedacht aan yoga of meditatie?

46% van de vrouwen heeft last van slapeloosheid en vermoeidheid. Dit komt omdat je bioritme verandert. Hierdoor kan je moeite hebben om in slaap te vallen, door te slapen of uit te slapen. Door dit slaapgebrek ben je de volgende dag extra vermoeid, prikkelbaar of sneller afgeleid. Een tip? Las elke avond voor het slapengaan een ontspanmoment in. Zo kom je volledig tot rust vlak voordat je gaat slapen en zal je sneller in slaap vallen.

Vermijd stress

37% van de vrouwen heeft last van stemmingswisselingen en prikkelbaarheid. Het ene moment lijk je gelukkig terwijl je het volgende moment alles heel zwart kan zien. Of raak je ook heel snel geïrriteerd? Op zo’n momenten is het voor jou en je omgeving goed om te weten dat je prikkelbaarheid voornamelijk veroorzaakt wordt door de overgang en dat het dus niet direct iets met hen te maken heeft. Wanneer je voelt dat je prikkelbaar wordt, probeer dan zoveel mogelijk stress te vermijden. Vooral ademhalingsoefeningen kunnen erg nuttig zijn. Haal diep adem en focus je een minuut enkel op je ademhaling. Je zal stress en irritaties voelen wegebben uit je lichaam, waardoor je de wereld weer een beetje beter aankan.

Het bericht Een vlotte overgang? Het kan! verscheen eerst op Gezond.be.

De menopauze

De menopauze is een fysiologisch proces dat deel uitmaakt van het natuurlijke verouderingsproces van de vrouw. Het is een fase waarin lage hormoonspiegels een aantal symptomen, klachten, reacties en gevoelens kan uitlokken.

Het is een geleidelijk proces dat de volgende fasen kent:

• De premenopauze
• De menopauze
• De postmenopauze

100% van de vrouwen komt in de overgang en de menopauze en 60-80% van de vrouwen heeft symptomen, klachten, reacties ten gevolge van de hormonale disbalans die de menopauze met zich meebrengt.

Omdat de levensverwachting van de Belgische vrouw momenteel 83 jaar is, brengt zij 1/3 van haar leven door in de postmenopauze, de fase na de allerlaatste menstruatie. Het is belangrijk dat zij deze periode ook kwalitatief kan doorbrengen. Vandaar het belang om aandacht te besteden aan een optimale levenskwaliteit.

Natuurlijke of kunstmatige menopauze

De leeftijd waarop de natuurlijke overgang en menopauze optreedt is voor een gedeelte genetisch bepaald en bevindt zich voor het merendeel van de Westerse vrouwen tussen de leeftijd van 45-55 jaar.

Bepaalde chirurgische ingrepen, dysfuncties en/of behandelingen (zoals chemotherapie, bestralingen) kunnen vrouwen ook al op een jongere leeftijd in een menopauze toestand brengen. De menopauzeconsulent begeleidt zowel vrouwen die op een natuurlijke als op een kunstmatige manier in de menopauze gekomen zijn.

Verloop van een consultatie bij de menopauzeconsulent

• Een uitgebreide intake, anamnese.
• Nuttige informatie over de overgangsfasen en de menopauze op een manier die open- minded en taboedoorbrekend is.
• Het in kaart brengen van de specifieke fase waarin de cliënt zich op dat moment bevindt.
• Een health check (controle bloeddruk, gewicht, …).
• Het opstellen van een individueel behandelingsplan (rekening houdend met de persoonlijke voorkeuren van de cliënt).
• Informeren en adviseren over mogelijke behandelingen zoals hormonale substitutietherapie, natuurlijke supplementen, therapieën, … (reguliere en complementaire behandelingen).
• Informatie, voorlichting betreffende de individuele levensstijl zoals voeding, beweging, stress, seksualiteit, ….
• Bepalen en belichten van mogelijke risicoprofielen (osteoporose, diabetes type 2, ziekten van hart en bloedvaten, kanker, …), informatie en preventie.
• Aanbieden van mogelijkheden en “tools” om die nieuwe levensfase ten volle te benutten.
• Bescherming en preventie tegen werkverzuim ten gevolge van overgangsklachten.
• Multidisciplinair samenwerken en indien nodig doorverwijzen naar gynaecoloog, huisarts, uroloog, endocrinoloog, seksuoloog, diëtist, kinesist, osteopaat, loopbaancoach, …

Een begeleidingstraject bestaat meestal uit 3 sessies. Naast individuele consultaties geeft de menopauzeconsulent ook workshops, infosessies, presentaties en lezingen. De menopauzeconsulent tracht ook jonge vrouwen (35-40jr) te sensibiliseren en ze bewust te maken van het belang van preventie “voor” de menopauzeleeftijd om zo mogelijke overgangs- en menopauzeklachten te vermijden, te minimaliseren.

Vind een menopauzeconsulente bij jou in de buurt via  www.menofocus.be

Bekijk zeker ook Chris’ website www.menobalans.be voor meer info!

Het bericht Op consultatie bij de menopauzeconsulent verscheen eerst op Gezond.be.

Planten om de overgangsklachten te verlichten

Bepaalde overgangsklachten zijn prima te verlichten door natuurlijke planten te gebruiken. Er zijn heel wat natuurlijke middelen voorhanden maar niet alles werkt voor elke vrouw. Het is een beetje zoeken naar het kruid dat het best op uw opvliegers inspeelt.

Heb je bijvoorbeeld last van slapeloosheid door de overgang, dan kun je planten als sint-janskruid, citroenmelisse, salie en dong quai gebruiken. Deze planten helpen je gemakkelijker in slaap te komen en beter door te slapen in de nacht. Je kunt de planten gebruiken in de maaltijden die je eet, maar het is gemakkelijker om de plantjes in thee te doen. Door kruidenthee te drinken, krijg je gegarandeerd voldoende gezonde planten om de overgangsklachten te verminderen. Daarnaast weet je op deze manier zeker dat je voldoende drinkt, wat weer goed is voor het bestrijden van overgangsklachten als opvliegers en hoofdpijn.

Javaanse nierthee

Veel vrouwen in de overgang consumeren drankjes op basis van Javaanse nierthee , een helende plant die bij allerlei kwaaltjes van pas komt. Extracten van deze plant zorgt er niet alleen voor dat je sneller en dieper slaapt, maar ook dat je rustiger wordt. Heb je veel last van stemmingswisselingen, depressieve gevoelens en angsten door de overgang, dan zijn producten op basis van de Javaanse nierthee zeker een aanrader. Daar komt nog bij dat klachten als opvliegers en hoofdpijn ook kunnen verminderen. De Javaanse nierthee zorgt namelijk voor een goede vochtbalans van je lichaam. De plant uit Java (Indonesië) is daarom ook zeer geschikt voor mensen met nier- en blaasziekten.

Monnikspeper

Tot slot kun je ook monnikspeper gebruiken om de overgangsklachten op een natuurlijke manier te verlichten.  De meeste vrouwen hebben er in de overgang meer last van: het vasthouden van vocht. Monnikspeper gaat dat tegen. Uit onderzoek naar de werkzame bestanddelen blijkt het de symptomen van nervositeit, overmatige bloedingen en wisselende stemmingen tijdens de menstruatie en de overgang te verminderen.

Maïsstempels

Ook maïsstempels zijn hydraterend en zorgen voor een goede vochtbalans. Stempels van de vrouwelijke maïsplant bevatten salicylzuur, een antioxidant met een milde zuurbalans om je gewrichten soepel te houden. Bijkomend zorgt deze plant, oorspronkelijk uit Mexico, ervoor dat dat blaasontstekingen minder vaak voorkomen doordat het op een natuurlijke wijze vochtafdrijvend werkt. Hierdoor heeft ook veel voordelen voor mensen met nierproblemen.

Teunisbloem zaad olie

Eén van onze lezers merkte ons op dat ook teunisbloem zaad olie erg goed kan helpen. Deze olie van teunisbloem zaad is te koop bij de meeste apothekers.

Het bericht De overgangsklachten natuurlijk verlichten? verscheen eerst op Gezond.be.

Soms wordt er gesproken van een menopauze bij mannen, maar bestaat dit? En zo ja, wat betekent dit voor de man?

De penopauze of andropauze

Een man heeft geen eierstokken en kan dus geen menopauze ervaren. Echter hebben sommige mannen rond dezelfde leeftijd (veertig à vijftig jaar) een aantal klachten die we tot in zekere mate kunnen vergelijken met de menopauze, al zijn de oorzaken hiervan natuurlijk niet gelijk.

Een man is na zijn vijftigste nog gewoon vruchtbaar (tenzij er een onderliggende aandoening is bijvoorbeeld die de man onvruchtbaar maakt). Echter kan het hebben van seksuele relaties moeilijker worden omdat het langer duurt een erectie te krijgen. Ook de hoeveelheid sperma tijdens een zaadlozing wordt minder en het kan langer duren om hierna een nieuwe erectie te krijgen.

Tijdens het ouder worden neemt het testosterongehalte af, dit is op zich geen probleem en een heel natuurlijk proces. Echter kunnen er klachten ontstaan, vooral bij mannen ouder dan 40. Wanneer er een hormoon tekort is, ontstaan de klachten waar we het hierboven over hadden, dit wordt vaak de penopauze genoemd.

Testosteron heeft echter niet alleen invloed op het geslachtsorgaan. Zo kunnen dus ook de volgende klachten ontstaan tijdens de andropauze:

• Minder vitaliteit
• Afname van het libido
• Minder spierkracht
• Meer buikvet
• Lusteloosheid
• Slecht slapen
• Bloedarmoede
• Osteoporose
• Depressie
• Stemmingswisselingen
• Vermoeidheid

Veel van deze klachten komen ook voor bij vrouwen in de overgang, vandaar dat er vaak wordt gesproken van de menopauze voor mannen. Ook gaat het bij beiden om klachten die ontstaan door een verandering in de hoeveelheid hormonen.

Wat te doen tegen een tekort aan testosteron?

Heb je last van de hierboven genoemde klachten en denk je dat een hormoon tekort de oorzaak kan zijn? Ga dan langs je huisarts en vertel precies waar je last van hebt en wat er veranderd is aan je lichaam en je mentale staat. Als na onderzoek blijkt dat je klachten worden veroorzaakt door een tekort aan testosteron kan je huisarts je medicijnen geven. Het gaat hier om injecties, tabletten of een gel die aan te brengen is op de huid.

Wanneer je last hebt van erectie problemen zijn hier ook hulpmiddelen voor, een arts kan je hier meer informatie en tips over geven om deze goed en zonder risico te gebruiken.

Is de penopauze hetzelfde als de midlifecrisis?

Vaak worden deze twee samen genoemd, alsof ze hetzelfde zijn. Echter is dit niet waar. Een midlifecrisis kan optreden op ongeveer dezelfde leeftijd als de andopauze of penopauze, maar deze worden niet door dezelfde factoren veroorzaakt. Een midlifecrisis komt ook voor bij mannen die absoluut geen tekort aan testosteron hebben en wordt meestal veroorzaakt door stress en andere psychologische oorzaken.

Het bericht Menopauze bij mannen verscheen eerst op Gezond.be.

Wat zijn de klachten tijdens de menopauze?

Één van de meest bekende klachten tijdens de menopauze is het last hebben van opvliegers. Maar ook een droge huid, slapeloosheid en stemmingswisselingen horen voor veel vrouwen bij de overgang.

Omdat je metabolisme trager wordt bestaat er tevens de kans dat je aankomt, dit kan makkelijk 1 à 2 kilo per jaar zijn.

Een aantal andere mogelijke klachten zijn:

• Droge vagina
• Haar uitval
• Duizeligheid
• Hoofdpijn
• Incontinentie
• Misselijkheid
• Snel paniekerig worden
• Angstig zijn
• Concentratie problemen

Er zijn nog meer klachten die samengaan met de veranderingen in je hormoon balans, je gynaecoloog of huisarts kan je hier meer over vertellen.

Hoe kun je zorgeloos de menopauze in?

Omdat de kans groot is dat je last krijgt van een aantal klachten is het belangrijk het er met je omgeving over te hebben; vertel over de veranderingen die er in je lichaam plaatsvinden. Wanneer men begrijpt waarom je stemmingswisselingen hebt bijvoorbeeld voorkomt dit onbegrip en onnodige ruzies. Ook is het fijn dat mensen het begrijpen als je een dag in bed wil blijven liggen omdat je je niet lekker voelt, of waarom je opeens rood aanloopt en begint te zweten tijdens het avondeten.

Sommige vrouwen krijgen weinig klachten tijdens de menopauze, ze kunnen dus normaal door gaan met hun leven zonder al te veel van de overgang te merken. Echter krijgen de meeste vrouwen aardig wat klachten die soms veel invloed hebben op het dagelijks leven. Zo zijn opvliegers erg lastig als je op je werk zit en stemmingswisselingen zijn natuurlijk ook niet fijn. Er zijn een aantal dingen die je kunt doen die de klachten kunnen verminderen, echter bestaat er geen wondermiddel.

Omdat je tijdens de menopauze en de jaren hiervoor flink aan kunt komen, is het belangrijk genoeg te bewegen en vooral veel water te drinken. Door elke dag te bewegen, en een paar keer in de week (licht) te sporten kunnen je klachten zoals opvliegers verminderen. Ook verklein je de kans op osteoporose als je er voor zorgt dat je niet de hele dag op een stoel zit. Neem bijvoorbeeld de fiets naar je werk, ga een stukje wandelen met je gezin of een vriendin, alle kleine beetjes helpen. Gezond eten is natuurlijk ook belangrijk, vermijd fast food en grote hoeveelheden suiker. Krijg je tijdens een stemmingswisseling bijvoorbeeld opeens lekkere trek? Neem dan een stukje pure chocola in plaats van een zak chips. Of neem wat rauwkost met houmous. Er zijn genoeg gezonde snacks die er voor zorgen dat je je vol voelt.

Ook kun je het beste alcohol en cafeïne vermijden, deze kunnen namelijk je opvliegers verergeren en invloed hebben op je stemming. Probeer dus zo gezond mogelijk te leven, je zult je al snel een stuk beter voelen. Om je stofwisseling (metabolisme) op pijl te houden kun je beter meerdere kleine porties per dag eten in plaats van drie grote maaltijden. Dit zorgt er tevens voor dat je bloedsuiker spiegel stabiel blijft waardoor je geen trek krijgt in zoete dingen en niet in een dip raakt tijdens de dag. Het is even wennen om je eet patroon te veranderen, maar je zult er profijt van hebben.

Wanneer je klachten je wel erg zwaar lijken of wanneer deze er voor zorgen dat je niet meer kunt werken bijvoorbeeld kun je het beste je arts raadplegen. Deze kan kijken of er een andere oorzaak dan de overgang voor je klachten is.

Het bericht Zorgeloos de menopauze in verscheen eerst op Gezond.be.

Hoe kun je merken dat de overgang er aan komt?

Er zijn meerdere dingen die er op wijzen dat de menopauze eraan komt. Ten eerste weet je dat je rond je 50ste in de overgang zult gaan, tenzij de overgang eerder begint, zoals bij sommige vrouwen het geval is. Maar de klachten die met de menopauze gepaard gaan treden in de meeste gevallen op voor de vruchtbare periode totaal over is.

Elke vrouw ervaart de menopauze anders, en de klachten en de frequentie hiervan zullen dan ook verschillen. Ten eerste krijgen vrouwen een onregelmatige menstruatie, hiernaast kun je ook last krijgen van opvliegers, vermoeidheid, gewichtstoename en stemmingswisselingen bijvoorbeeld. Op de volgende lijst staan een aantal klachten die in verband staan met de veranderingen van je lichaam in deze periode. Het kan zo zijn dat je maar een aantal klachten hiervan hebt, of er erg weinig van merkt.

Veel voorkomende klachten / symptomen zijn

• Minder libido
• Vaginale droogheid
• Uitvallen van het haar
• Moeite met concentreren
• Slecht slapen
• Duizelig zijn
• Angstig zijn
• Je opgeblazen voelen
• Prikkelbaar zijn
• Hoofdpijn hebben
• Droge huid hebben
• Misselijk zijn
• Veel zweten (vooral tijdens de nacht)
• Snel ik paniek raken
• Pijnlijk of bloedend tandvlees
• Andere lichaamsgeur krijgen
• Incontinentie

Hiernaast kun je ook last hebben van andere symptomen, ieder lichaam reageert namelijk anders op de hormoon veranderingen.

Opvliegers

Één van de meest bekende symptomen van de menopauze is het hebben van opvliegers. Dit is vaak ook het eerste waar men aan denkt als het gaat over klachten tijdens de overgang. Het merendeel van alle vrouwen in de overgang heeft last van het plotseling warm krijgen. Soms valt de opvlieger mee en zul je alleen wat rode wangen krijgen, maar is sommige gevallen kun je flink gaan zweten. Opvliegers kunnen zowel overdag als ’s nachts plaatsvinden.

Je kunt er weinig aan doen, ga rustig zitten en neem een slok fris water terwijl je wacht tot je opvlieger over is. Vergeet niet dat bijna alle vrouwen hier in hun leven mee te maken krijgen, dus schaam je vooral niet. Het is heel normaal dat je lichaam zo reageert op de veranderingen die plaatsvinden tijdens deze periode van je leven.

Stemmingswisselingen

Ook dit is een bekend symptoom of klacht van de overgang. Je kunt van erg blij tot zeer triest gaan in een paar minuten. Het is dan ook niet zeldzaam dat een vrouw tijdens de menopauze zonder reden in tranen uitbarst. Het is niet altijd makkelijk hiermee om te gaan, omdat je je stemming niet onder controle hebt. Zorg ervoor dat je familie en vrienden weten dan je in de overgang zit en dat dat de reden is voor je stemmingswisselingen. Dit kan misverstanden en eventuele ruzies voorkomen waardoor je minder gestrest zult zijn.

Depressie en angst

De overgang kan emotioneel zwaar zijn voor een vrouw, ten eerste omdat het het einde van de vruchtbare periode betekent en ten tweede omdat de klachten erg zwaar en vermoeiend kunnen zijn, zowel lichamelijk als mentaal. Angst en depressie zijn daarom klachten die vaak optreden wanneer je je minder zeker voelt (omdat je opeens een opvlieger krijgt op je werk bijvoorbeeld) of wanneer je last hebt van stemmingswisselingen.

Wanneer je je depressief of angstig voelt is het belangrijk hier met iemand over te praten. Leg aan je partner uit hoe je je voelt en vraag je huisarts om advies. Het is in veel gevallen mogelijk over deze gevoelens heen te komen als je goed geholpen wordt.

Het bericht Symptomen menopauze verscheen eerst op Gezond.be.

Een arts of specialist kan je een aantal tips geven om beter met je klachten om te gaan waardoor deze minder invloed zullen hebben op je dagelijks leven. Ook het praten met je omgeving en met andere vrouwen in de overgang helpt vaak, vooral op psychisch gebied, om goed door de menopauze heen te komen.

Wat gebeurt er tijdens de jaren voor de overgang?

De menopauze begint vaak rond het 50ste jaar, echter zijn er tijdens de jaren ervoor al een aantal veranderingen te merken. Bij de meeste vrouwen begint de perimenopauze rond hun 45ste, dit is de overgang tussen de vruchtbare periode en de menopauze.

Tijdens de perimenopauze begint te hormoon balans te schommelen waardoor er al een aantal lichamelijke en psychische klachten op kunnen treden. Zo zal de ongesteldheid minder gelijk zijn en kunnen ook de eerste (lichte) opvliegers optreden. Ook bestaat er de mogelijkheid dat je minder of juist meer zin krijgt in seksueel contact. Veel klachten die tijdens de menopauze voorkomen kunnen dus al een paar jaar van te voren beginnen, al is dit vaak in lichtere maten en minder frequent.

De vruchtbaarheid begint te verminderen rond de 37 jaar, echter kun je alsnog zwanger worden. Overleg dus met een arts wat het voorbehoedmiddel is dat je het beste kunt gebruiken. Een zwangerschap kan na deze leeftijd sneller voor complicaties zorgen, en ook spontane miskramen zijn geen uitzondering.

De gevolgen van de menopauze

De menopauze betekent het einde van de vruchtbare periode voor een vrouw, ze kan dus geen kinderen meer krijgen. De eierstokken produceren minder hormonen waardoor er verschillende klachten kunnen ontstaan. Naast lichamelijke gevolgen zijn er ook psychische gevolgen, die het dagelijks leven soms zwaar maken voor een vrouw in de overgang.

Ten eerste de lichamelijke gevolgen van de menopauze. Hier volgt een lijst met klachten die bij veel vrouwen voor komen, echter kan het zijn dat je bijna nergens last van krijgt en zorgeloos door je menopauze gaat.

Veel voorkomende lichamelijke klachten zijn

• Opvliegers
• Nachtelijk zweten
• Slecht slapen
• Misselijkheid
• Hoofdpijn
• Incontinentie
• Duizeligheid
• Vaginale droogheid
• Minder of juist meer libido
• Droge huid
• Opgeblazen gevoel
• Gewichtstoename

De psychische gevolgen zijn vaak wat moeilijker te herkennen, en vooral moeilijker te begrijpen voor de omgeving. Het gaat hier vooral om stemmingswisselingen, snel in paniek raken en concentratie problemen. Heb je hier last van? Leg dan aan je omgeving uit dat dit komt omdat je in de overgang bent, er over praten voorkomt onnodige problemen zoals ruzie door onbegrip.

Schaam je niet als je lichamelijke of psychische klachten hebt, ook wanneer deze voor de menopauze al beginnen. Het is heel natuurlijk en elke vrouw zal door de overgang gaan. Door er over te praten zullen mensen begrijpen wat er met je lichaam gebeurt en je zult hiermee vervelende opmerkingen of vragen voorkomen.

Het bericht Gevolgen van de menopauze verscheen eerst op Gezond.be.

Veel vrouwen balen ervan, maar komen vaak aan in de menopauze. Kilootjes die er eenmaal bij zijn gekomen, zijn erg moeilijk weer weg te krijgen. Wat je beter kunt doen, is voorkomen dat je aankomt tijdens de menopauze door je actief in te zetten om op je huidige gewicht te blijven.

Gewichtstoename tijdens de overgang

Wat je ook doet, je lichaam verandert tijdens de menopauze. De meeste vrouwen komen zo’n 4 à 5 kg aan. Je lichaam wil zo veel mogelijk oestrogenen opsparen en plant deze neer in lichaamsvet. Daardoor is het moeilijk om tijdens de overgang kilo’s kwijt te raken; je lichaam wilt dat vet bijhouden om oestrogenen op te slaan. Na de overgang zal je merken dat het eenvoudiger is om je lichaamsgewicht onder controle te houden.

Pas tijdens je overgang je voeding aan. Kies voor zoveel mogelijk verse en onbewerkte voedingsmiddelen.

Beweeg

Beweeg iedere dag minimum een half uurtje. Beweging is altijd al belangrijk geweest, maar in de menopauze heb je nog een beetje extra beweging nodig om te voorkomen dat je aankomt. Fietsen, yoga, pilates, gewichtjes heffen en nordic walking zijn goede bewegingsvormen voor vrouwen in de menopauze.

Gezond eetpatroon

De sleutel tot het behouden van je gewicht tijdens de menopauze is de combinatie van bewegen en gezond eten. Eet veel fruit, neem voldoende groenten per dag en maak menopauzerecepten om de aanvullende klachten van de menopauze te verminderen of zelfs helemaal te laten verdwijnen. Er zijn bepaalde voedingsmiddelen die goed tegen de klachten van de menopauze werken (vette vis, groene bladgroente, lijnzaad, peulvruchten, et cetera).

Vermijd zoveel mogelijk alcohol, koffie en zuivel. Deze kunnen alsook een negatief effect hebben op je overgangsproces.

Voldoende slaap

Om op gewicht te blijven, is het ook belangrijk dat je voldoende slaapt. In je lichaam heb je verschillende hormonen die een invloed hebben op je eetlust en slaap-waakritme. Ghreline zorgt ervoor dat je hersenen een seintje krijgen dat je moet eten en leptine geef juist aan dat je moet stoppen. Als je te weinig slaapt, maakt je lichaam meer ghreline aan en minder leptine. Hierdoor heb je sneller honger en een minder voldaan gevoel. Voor het lichaam is het dus belangrijk dat je een goede nachtrust krijgt en goed slapen heeft vooral te maken met regelmaat en routine.

A. Vogel geeft gratis tips en advies over de menopauze. Klik hier.

Het bericht Hoe gewichtstoename tijdens de menopauze voorkomen? verscheen eerst op Gezond.be.

Doorheen de jaren is je lichaam uiteraard flink veranderd. Oefeningen die je vroeger probleemloos kon uitvoeren, doen je nu misschien naar adem snakken of zijn simpelweg pijnlijk. Tijd voor een aangepaste sportroutine dus.

1. Zoek een sport die je leuk vindt.

Probeer minimum een half uurtje per dag te bewegen. Zie het niet als een straf, maar zoek een activiteit die je leuk vindt. Zo vermijd je niet alleen extra kilo’s en alle bijhorende risico’s, maar hou je ook je bloeddruk op peil.

2. Opbouwen

Begin met enkele lichte oefeningen en bouw deze steeds verder uit. Ga telkens ietsje verder wanneer je merkt dat je lichaam het aankan. Gun je lichaam tijd om te wennen.

Het wordt voornamelijk aangeraden om te sporten in lichte mate. Te intensief sporten veroorzaakt enorme vetbranding waardoor je net minder oestrogeen overhoudt, met meer overgangsklachten als gevolg. Korte, intensieve krachtoefeningen kunnen wel gedaan worden. Het is een goede manier om fysieke veroudering af te remmen.

3. Stel realistische doelen

Tijdens de menopauze is het vaak moeilijk om je gewicht onder controle te houden. Fysieke veranderingen hebben alsook een effect op je gemoedstoestand. Stel daarom realistische doelen. Begin met je gewicht onder controle te houden door gezonde voeding en beweging. Als je dat lukt, streef dan naar gewichtsafname.

4. Versterk je spieren

Train je spieren. Vanaf je 30^ste beginnen ze in te krimpen. Door gewichten te gebruiken houd je je spieren sterk en flexibel. Doe simpele oefeningen waarbij je jezelf niet gaat overbelasten. Bouw het op.

5.  Sport met een vriendin

Veel mensen hebben moeite om een sport vol te houden. Je leven is al druk en gevuld met verplichtingen. Door samen te sporten, wordt het leuker om actief bezig te zijn en laat je minder snel een work-out schieten. Een ander voordeel van sporten met iemand is dat je van tevoren het sporten ingepland hebt zodat je ruim van tevoren weet wanneer je gaat sporten. Doordat de andere persoon op je wacht, ben je verplicht om op te komen dagen.

6. Overdrijf niet

Dagelijks bewegen zoals een wandeling of fietsen is goed, maar het is ook goed om iedere week een rustdag in te plannen. Deze dag hoef je niet extra te bewegen en geef je jouw lichaam de kans uit te rusten. Erg belangrijk, want de overgang kost al genoeg energie.

7. Denk aan later

Je botdichtheid neemt af rond je 35ste. Dit kan ervoor zorgen dat je op latere leeftijd sneller botbreuken oploopt en te maken krijgen met osteoporose.

Door voldoende te bewegen ga je je botsterkte verhogen. Het wordt aanbevolen om minstens 30 minuten per dag in beweging te zijn. Dit betekent niet dat je moet sporten. Het kan reeds voldoende zijn om te wandelen. Wandelen is de ideale activiteit om osteoporose te voorkomen. Het belast de onderste ledematen, de heupen en de rug, zodat het bot daar wordt versterkt. Dit zijn de plaatsen waar we ook de meeste breuken zien ten gevolge van osteoporose.

8.  Hou je vorderingen in de gaten

Hoe meer je gaat sporten, hoe gemakkelijker het gaat en hoe beter je de resultaten van het sporten ziet. Houd je vorderingen in de gaten en je hebt meteen motivatie om vol te houden. 

9. Beloon jezelf

Geef jezelf een beloning als je goed bezig bent. Dat motiveert. Door jezelf af en toe iets te gunnen, voel je je beter in je vel en kun je elke uitdaging aan.

10. Je voeding

Je wordt niet alleen fit door te bewegen, maar ook door gezond te eten. Eet voldoende fruit, zorg ervoor dat je voldoende groenten eet en denk ook aan omega 3 (vette vis). Omega 3 werkt namelijk goed tegen overgangsklachten, waaronder stemmingswisselingen, opvliegers en depressieve gevoelens. 

A. Vogel geeft gratis tips en advies over de menopauze. Klik hier.

Het bericht 10 tips om fit te blijven tijdens de menopauze verscheen eerst op Gezond.be.

De overgang

De menopauze is een periode die gekenmerkt wordt door verandering. Als we het hebben over de overgang, hebben we het over de hele periode waarin je als vrouw de overstap maakt van een vruchtbare naar een onvruchtbare periode. Het is een geleidelijk proces waarin de duur en de leeftijd van elke vrouw verschilt. De gemiddelde duur is 4 jaar en bij de meeste vrouwen komt het voor tussen hun 45^ste en 60^ste levensjaar.

De laatste menstruatie wordt de menopauze genoemd, de periode hierna de postmenopauze. Na de menopauze is een vrouw niet meer vruchtbaar, doordat het proces van maandelijkse rijping van een eicel in de eierstokken is gestopt.

De overgang heeft heel wat gevolgen voor de vrouw. Naast emotionele schommelingen, komen er ook heel vaak lichamelijke klachten voor. Ongeveer 2/3^de  van de vrouwen krijgt dan te maken met overgangsklachten: stemmingswisselingen, opvliegers, nachtelijk zweten, gewichtstoename etc. Maar de overgang is dus voor elke vrouw uniek en ook de intensiteit van de klachten kan verschillen.

Als je veel last hebt van lichamelijke kwaaltjes, kunnen onderstaande tips je zeker helpen:

1. Koelelementen

Als je een opvlieger hebt, is het belangrijk om snel en effectief af te koelen. De beste manier om dit snel en eenvoudig te doen, is door een koelelement te gebruiken. Heb je vooral last van opvliegers in de nacht? Dan leg je een koelelement onder je kussen, zodat je altijd iets hebt om jezelf mee af te koelen als je het warm krijgt.

2. Beweging

In de overgang heb je vaak een gebrek aan energie, waardoor je je moe voelt. Eens je de 40 voorbij bent, is het ook steeds moeilijker om in vorm te blijven. Enkel op je voeding letten volstaat niet altijd. Om opvliegers tijdens de overgang te bestrijden, is het belangrijk om je oestrogeenlevels op peil te houden. Vaak wordt er hiervoor gebruik gemaakt van hormoonsubstitutietherapie. Veel vrouwen staan hier echter weigerachtig tegenover en bovendien veroorzaakt dit dikwijls bijwerkingen zoals hoofdpijn en hartklachten. In dat geval kan sporten ook een oplossing voor je bieden. Doe dit wel in lichte mate. Te intensief sporten veroorzaakt enorme vetbranding waardoor je net minder oestrogeen overhoudt, met meer overgangsklachten als gevolg.

Naast een positief effect op je opvliegers, zou beweging ook je humeur en libido verbeteren. Redenen genoeg om een nieuwe sportoutfit aan te schaffen dus!

3. Ontspanning

Veel vrouwen in de overgang hebben moeite om in slaap te komen. Wat goed helpt, is om je voor het slapengaan even helemaal te ontspannen. Ga bijvoorbeeld in bad, lees een mooi boek of mediteer voor je gaat slapen. Zo ga je ontspannen het bed in. Stress zorgt er overigens voor dat overgangsklachten zoals opvliegers, hoofdpijn, slapeloosheid… toenemen. Hoe meer stress, hoe erger je klachten. Probeer daarom stress te vermijden en zoveel mogelijk te ontspannen.

4. Peulvruchten

De meest ergerlijke overgangsklachten zijn doorgaans te wijten aan een oestrogeentekort. Een dieet dat rijk is aan fyto-oestrogenen kan deze klachten verlichten. Zet regelmatig sojabonen, kikkererwten en linzen op het menu.

Eet ook peulvruchten. Peulvruchten zijn rijk aan foliumzuur, magnesium, kalium, ijzer en vitamine B en werken bovendien erg goed tegen overgangsklachten. Verwerk peulvruchten net wat vaker in je maaltijden en je voelt je beduidend beter.

5. Lijnzaad

Lijnzaad werkt erg goed tegen vaginale droogheid omdat er lignanen in lijnzaad zitten. Dit is een vorm van fyto-oestrogenen, die goed helpen tegen diverse overgangsklachten en vooral de vaginale droogheid flink verminderen. De hoge concentratie aan essentiële vetzuren in lijnzaad kan deze problemen voorkomen.

6. Groene bladgroenten

Groene bladgroenten zitten vol met calcium en magnesium. Dat is goed voor je botten en kan tevens helpen bij overgangsklachten zoals migraine, depressie en angstgevoelens.

7. Vette vis

Vette vis is niet alleen lekker, maar ook goed tegen stemmingswisselingen, opvliegers en depressieve gevoelens. Eet twee keer per week vette vis als zalm, makreel of haring en je overgangsklachten worden een stuk minder heftig.

8. Rustdag

De overgang eist veel van je lichaam. Om ervoor te zorgen dat je er zonder problemen doorheen komt, is het goed om iedere week een rustdag in te plannen. Op deze dag hoef je niet de hele tijd in bed te liggen, maar geef je je lichaam wel rust om de overgang goed door te komen.

Voedingssupplementen

Je lichaam heeft tijdens de overgang ook heel wat vitamines nodig. Ze geven je voldoende energie om de overgangsklachten aan te pakken. Ook als je gezond en evenwichtig eet, kan het nog altijd zijn dat je een tekort hebt aan vitamines. Voedingssupplementen (link naar Famosan producten) kunnen soelaas bieden.

A. Vogel geeft gratis tips en advies over de menopauze. Klik hier.

Het bericht 8 natuurlijke tips bij de overgang verscheen eerst op Gezond.be.

Hoe komt dat er zoveel onwetendheid over de menopauze bestaat?

Sonja Kimpen: ‘Elke vrouw beleeft haar menopauze anders. De klachten zijn vaak onbestemd en verschillen van vrouw tot vrouw, waardoor ze door dokters niet altijd herkend worden als symptomen van de menopauze. Dan zie je dat vrouwen met hormonaal bepaalde stemmingswisselingen het etiket ‘depressief’ krijgen en behandeld worden met antidepressiva, of dat ze slaappillen krijgen om beter te kunnen slapen. Dat is verschrikkelijk jammer. En als de klachten wél opgepikt worden, krijgen vrouwen van hun arts heel vaak een mening in plaats van objectieve medisch advies. Ik mis vandaag de dag het gehele plaatje. Volgens mij zijn vrouwen meer gebaat bij een synergetische aanpak dan bij een ‘klachtenbehandeling’. Het belangrijkste wat ze nodig hebben is inzicht in het proces naar een nieuw hormonaal, mentaal en fysiek evenwicht dat voor hen werkt.’

Je gebruikt in je boek zelfs een nieuw woord voor de menopauze: de no-meno

Sonja Kimpen: ‘ Woorden hebben biochemische krachten. Ik pas die wetenschap in al mijn boeken toe, en ook in dit boek. Tijdens het schrijven van dit boek kwam ik hoe langer hoe meer tot het besef dat we dringend een nieuwe, hedendaagse terminologie nodig hebben en dat er meer dan ooit behoefte is aan een positieve, down to earth vrouwenboodschap over een fit en energiek leven tussen je vijftigste en je honderste.’

‘Bedenk dat wij de eerste generatie vrouwen zijn die uitzicht hebben op een leven van honderd jaar. De tijd van ons leven na de menopauze is even lang als of langer dan die tussen je twintig en vijftig. Als wij als vrouwelijke pioniers onze  dochters kunnen laten zien dat vitaliteit meer met levensstijl te maken heeft dan met hormonale schommelingen, dan dragen we onmiskenbaar bij aan de algemene fysieke, mentale en sociale gezondheid van de volgende generatie. Ik hoop dat wij de eerste generatie zijn voor wie de menopauze geen taboe meer is, of een bron van allerlei vervelende klachten en kwaaltjes, maar als de start van een nieuwe, boeiende levensperiode vol potentieel om te gebruiken! En kijk eens wat je in de afgelopen 30 jaar hebt gerealiseerd! Het is een fundamenteel verschil of je vertrekt met een klachtenpatroon of met een positief verwachtingspatroon. Uiteraard vertrekt mijn boek vanuit het laatste.’

Je bent nu zelf 50. Hoe heb jij zelf de menopauze ervaren?

Sonja Kimpen: ‘Ik heb uiteraard het voordeel dat ik door mijn vak goed geïnformeerd ben, en dat ik kan bogen op een gezonde levensstijl. Dat scheelt heel wat! Het moeilijkst vond ik de vertraging van mijn metabolisme, want ik merk dat ik nu toch meer moeite moet doen om mijn lijf in vorm te houden en dat ik nog niet hetzelfde resultaat bereik. Voor mijn vijfenveertigste kon ik af en toe nog wat creatiever omspringen met mijn voedings-en beweegprincipes, maar dat wordt nu onmiddellijk afgestraft. Ik heb aan den lijven ondervonden hoe groot de impact van krachttraining is op mijn vorm en op het stabiel houden van mijn vetpercentage.  Voor de maaltijden heb ik mijn porties moeten aanpassen. Ik slaap wel meer dan vroeger, maar ook minder goed. Maar ik focus niet op mijn klachten, liever op waarvan ik wel geniet en wat ik wel kan.

Het klinkt hard, maar de menopauze is hét moment dat je als vrouw kunt worden afgestraft voor een ongezonde levensstijl. Je veroudert veel sneller als je je lichamelijke en mentale conditie niet onderhoudt. Zeker na je veertigste wreekt zich dat. Het goede nieuws is dat het nooit te laat is om er iets aan te doen. Een lichaam wil graag vitaal zijn, maar daarvoor moet je het natuurlijk geven wat het nodig heeft. Het effect van beweging, gezonde voeding en inzicht in je eigen denken is immens groot: als je ervoor gaat, zal je lichaam je dankbaar zijn en zal jij je veel energieker voelen reeds binnen de 8 weken!’

Je legt sterk de nadruk op een visie voor de volgende 50 jaar?

Sonja Kimpen: ‘Dat klopt. Als je ervan uit gaat dat de menopauze het einde betekent van je leven als vrouw, dat het van dan af alleen maar bergaf kan gaan, dan zul je vanzelf ook de nadruk leggen op je klachten en op de rimpels en andere verouderingsverschijnselen die opduiken. Op die manier word je niet alleen voor jezelf, maar ook voor je omgeving snel oud. Tot enkele eeuwen geleden viel de menopauze misschien samen met het levenseinde, omdat de levensverwachting veel lager was. Nu worden vrouwen gemakkelijk 100 jaar, dus na de menopauze ligt nog een mooie tweede levenshelft. Die moet je wel inplannen en invullen door voor jezelf doelen te stellen. Als je je pensioen ziet als een streefdoel en een eindpunt, zul je vermoedelijk een saai leven krijgen.

Het blijft de kunst om elk jaar opnieuw je realisaties te evalueren, en te plannen wat je nog allemaal kunt doen om je dromen te verwezenlijken. Zelf maak ik al langer dan dertig jaar de balans op tussen wat ik op dat moment gedaan wilde hebben en wat ik effectief gedaan had. En toen ik onlangs nadacht over wat ik gerealiseerd had tussen mijn vijfentwintigste en mijn vijfenvijftigste was ik best tevreden. Ik besefte ook dat ik misschien opnieuw dertig jaar te gaan heb en dat ik dus nog eens zoveel kan doen, mét meer ervaring. Als alles een beetje meezit heeft elke vrouw na 50 nog veel mooie jaren voor de boeg. Daarom heb ik in mijn boek voor de lezer een uitgebreid actieplan uitgewerkt, met heel veel concrete tips om hen te stimuleren de tweede helft van hun leven optimaal vorm te geven en zoveel mogelijk te genieten.’

Boek ‘Me? No-pauze!’

Het boek “Me? No-pauze!” kan je voor slechts €22,50 kopen op de website van Sonja Kimpen.

Volg Sonja Kimpen ook op Facebook en ontvang elke dag een extra tip! »

Het bericht Een andere kijk op de menopauze – Sonja Kimpen verscheen eerst op Gezond.be.

1. Evenwichtig eten

Om af te vallen tijdens de menopauze, is het belangrijk om even stil te staan bij de calorie-inname. Je moet evenwichtiger eten, de calorie-inname minderen en deze beperken tot tussen de 1200 en 1500 calorieën per dag. Eet ook voornamelijk producten met veel voedingsstoffen en vezels en let op met alcohol en cafeïne. Voorbeelden van goede voedingsmiddelen zijn fruit, groenten, noten, mager vlees, bonen, volkoren producten, vis en magere melkproducten. Vergeet niet om gevarieerd te eten, het helpt je om je energie-inname te beheersen.

2. Meer bewegen

Afvallen doe je nu eenmaal door gezond te eten en voldoende te bewegen. Ook in de menopauze is dit uiterst belangrijk. Tijdens de menopauze ben je rapper moe, je uithoudingsvermogen neemt af, gewrichten gaan pijn doen … De verleiding is dan groot om minder te bewegen, maar dit zijn net de redenen om juist wel meer te bewegen. Probeer om dagelijks 30 minuten te bewegen om de nodige calorieën te verbranden en je stofwisseling te stimuleren. Maak een wandeling, fietstocht of ga een middag tuinieren. Probeer ook om voldoende krachtoefeningen te doen.

Als je te weinig of niet sport, kan dit volgende gevolgen hebben:

• Slijtage aan je gewrichten (artrose)
• Kans op osteoporose waarbij botten hun stevigheid verliezen
• Ouderdomskwaaltjes

3. Doorzettingsvermogen

Afvallen of je lichaam behouden tijdens de menopauze vergt veel doorzettingsvermogen. Je moet hard werken om af te vallen en er bestaat helaas geen wondermiddeltje waardoor je eenvoudig kan afvallen. Een hoog doorzettingsvermogen is dus van cruciaal belang.

4. Voldoende slaap

Voldoende slaap is belangrijk voor je gezondheid. Het helpt je afvallen en zorgt ervoor dat je overtollig buikvet kwijtraakt. Wanneer je geen voldoende slaap hebt, zal je rapper grijpen naar ongezonde snacks en suiker. Vervolgens heeft dit dan weer een invloed op het stress hormoon.

5. Minder suiker

Suiker is dé vijand, de consumptie van suiker wordt opgeslagen in vet en wordt rechtstreeks getransporteerd naar de buik. Zo gaat het verliezen van buikvet natuurlijk moeizamer.

6. Hydrateer de huid

De huid wordt droger en minder strak na de menopauze. Het is daarom belangrijk om je huid elke dag te hydrateren met een crème die bij jouw huidtype past. Zo kan je uitdroging en verslapping van de huid voorkomen.

7. Leven zonder stress

Doe eens aan yoga, het helpt stress te reduceren en maakt je spieren en gewrichten sterker. Je kan bijvoorbeeld ook je tijdsindeling beter organiseren en je dag beter plannen. Maak af en toe ook eens tijd voor jezelf, ga een ontspannend boek lezen, neem een bad, luister naar muziek, maak een wandeling …

Het is absoluut mogelijk om tijdens de menopauze jouw figuur te behouden, met een gezonde leefstijl en voldoende beweging kom je al heel ver.

Het bericht Zo blijf je fit tijdens de menopauze verscheen eerst op Gezond.be.