Aangeboren penisafwijking

Inhoud

Een aangeboren penisafwijking kan verschillende vormen aannemen. Zo kan een penis niet goed of helemaal niet aan zijn gelegd. Een aangeboren penisafwijking die relatief vaak waar wordt genomen is hypospadie. 

Hypospadie

Hypospadie wil zeggen dat er sprake is van een aangeboren afwijking waarbij de urinebuis van de man niet aan de top van de penis uitmondt, maar naar buitenkomt aan de onderzijde van de eikel of zelfs op een plek ergens halverwege de penis. Hoe verder de opening van de urinebuis naar beneden zit, dus in de richting van de balzak, hoe krommer de penis van vorm zal zijn. Hypospadie komt bij 1 op de 200 à 300 jongens voor en is dus niet bepaald een zeldzame aandoening. Overigens is over de oorzaak van deze aangeboren penisafwijking in de meeste gevallen (nog) niet veel bekend.

Risicofactoren voor het ontstaan van hypospadie

Uit wetenschappelijk onderzoek is vast komen te staan dat bepaalde risicofactoren kunnen leiden tot het ontstaan van een aangeboren penisafwijking zoals hypospadie. De kans op hypospadie zal onder andere groter worden op het moment dat:

  • de vader geboren is met een hypospadie,
  • de vader minder vruchtbaar is,
  • de vader bepaalde medicijnen gebruikt,
  • de vader, drie maanden voor de conceptie, bloot heeft gestaan aan pesticiden,
  • het kind een laag geboortegeboorte heeft,
  • de moeder een zogenaamde DES-dochter is,
  • door het ondergaan van een vruchtbaarheidsbehandeling,
  • een twee- of meerlingenzwangerschap,
  • roken tijdens de zwangerschap,
  • het slikken van ijzerpreparaten gedurende de zwangerschap.

Door dit wetenschappelijk onderzoek wordt verder de gedachten ondersteund dat erfelijke aanleg, een minder goed werkende placenta en factoren die de hormoonhuishouding in de war sturen van invloed zijn op het ontstaan van een hypospadie. Ook is uit wetenschappelijk onderzoek vast komen te staan dat er vandaag de dag steeds meer jongetjes ter wereld komen met een aangeboren penisafwijking (ongeveer 1 op de 200).

Het behandelen van een aangeboren penisafwijking

Het gros van de jongens die geboren worden met hypospadie zullen rond de 7 tot de 10 maanden een operatieve ingreep dienen te ondergaan. De reden voor een dergelijke operatie is dat de penis dan voldoende is ontwikkeld om een ingreep te laten slagen. Op een jonge leeftijd opereren heeft als voordeel dat de ingreep is voltooid voordat het kind het verband zal leggen tussen het zijn van een jongen en het hebben van een penis. Bovendien zal de penis op deze leeftijd nauwelijks groeien waardoor het herstel na de operatie beter zal verlopen. Als bijkomstig voordeel van een operatie op jonge leeftijd kan worden genoemd dat het jongetje na de ingreep, al dan niet met een nabehandeling met behulp van een blaaskatheter, spontaan zal gaan plassen. Indien de operatie bij een vijfjarige zou plaatsvinden dan kan het kind het plassen soms dagen tegenhouden.

Voor het herstellen van de urinebuis wordt, in sommige gevallen, gebruikgemaakt van de voorhuid. Bij lichtere vormen van hypospadie, waarbij geen sprake is van een kromstand, zijn er behalve moeilijker richten tijdens het plassen en een afwijkend cosmetisch aspect, geen significante gevolgen te noemen met betrekking tot bijvoorbeeld seksualiteit. 

Ernstige vormen, zeker als die gepaard gaan met een ernstige kromming van de penis, hebben echter wel een uitgebreide correctie nodig om een normaal seksueel functioneren mogelijk te maken. Circa vijftig procent van de gevallen van hypospadie kan door middel van een dagbehandeling gecorrigeerd worden. Bij een ernstige vorm kan tot tien dagen na ingreep een blaaskatheter nodig zijn om de urine af te voeren.

Complicaties na een operatieve correctie

Om een aangeboren penisafwijking te corrigeren zijn er plastisch chirurgen nodig die eveneens gespecialiseerd zijn in kinderurologie. Desondanks kunnen er tijdens een corrigerende ingreep van een aangeboren penisafwijking altijd complicaties ontstaan. Hierbij kun je onder andere denken aan:

  • een kleine lekkage,
  • een te nauw urinegaatje,
  • een ontstane littekenrand.

Gelukkig zijn dit soort complicaties meestal gemakkelijk door middel van een dagbehandeling te corrigeren.

Een groeiachterstand van de penis

Door een stoornis in de ontwikkeling kan het voorkomen dat een penis een achterstand oploopt in de groei en daardoor kleiner dan normaal zal blijven. Over het algemeen zal een kleinere penis echter niet voor (seksuele) problemen zorgen. Wel kan het gebeuren dat een man zich er minderwaardig door gaat voelen. Per persoon zal dan bekeken dienen te worden of er een cosmetische operatie mogelijk is om de lengte van de penis te vergroten.