Is de Kleur van Ogen Erfelijk? Blauwe of Bruine Ogen?

kleur-van-ogen-erfelijk-blauwe-bruine-ogen.jpg

Donker haar en lichtgekleurde ogen, of juist licht haar met donkere ogen, het is één van de zeven schoonheden. Nu kun je aan je haarkleur nog wat doen, maar de kleur van je ogen staat vast bij je geboorte. En ja, door gebruik te maken van gekleurde contactlenzen kun je ook daar verandering in brengen. Maar het vergt toch wat meer dan een kleurspoeling in je haar. Maar hoe zit het nu met de kleur van je ogen? Waarom heeft de één blauwe ogen en de ander bruine ogen? En zijn er ook mensen met twee verschillende kleuren ogen? In dit artikel gaan we er dieper op in.

De meeste mensen hebben bruine ogen

Kijkend naar de westerse bevolking komen bruine ogen het meest voor. Daarna volgt de groep mensen met blauwe ogen. Mensen met groene of grijze ogen zijn het minst vertegenwoordigd. Soms is de kleur niet helemaal duidelijk, er zijn veel mensen die een oogkleur hebben die niet goed definieerbaar is. Het houdt dan het midden tussen groen en blauw of groen dat neigt naar grijs. Een duidelijke oogkleur komt natuurlijk ook voor. Er zijn mensen met overduidelijk bruine, blauwe of groene ogen.

Erfelijkheid speelt zeker een rol

De kleur van je ogen is zeker afhankelijk van erfelijkheid. Daarbij speelt uiteraard de kleur van de ogen van je ouders een belangrijke rol. Maar recent onderzoek heeft aangetoond dat ook de oogkleur van grootouders en verdere voorouders een rol speelt. De kleur van je ogen is afhankelijk van meerdere genen.

Dominante kopieën

Je kunt aan de hand van de oogkleuren van de ouders min of meer berekenen welke kleuren de ogen van hun kinderen zullen krijgen. Daarbij speelt een rol dat sommige kleuren dominant zijn. Bruin is het meest dominant, blauw het minst, groen zit daar tussenin. Van iedere kleur moet een kind twee kopieën hebben om die kleur te kunnen krijgen. Dus wanneer een moeder aan haar kinderen blauw en groen doorgeeft, en de vader tweemaal groen, dan kan dat leiden tot de volgende oogkleuren van de kinderen:

  • 75% kans op bruine ogen
  • 20% kans op groene ogen
  • 5% kans op blauwe ogen

Zowel bij mensen als ook bij zoogdieren zoals onder andere onze huiskat, hebben pasgeborenen altijd blauwe ogen. Het pigment moet zich namelijk nog vormen. Na verloop van tijd verdwijnt in veel gevallen de blauwe oogkleur om plaats te maken voor de definitieve kleur. Soms kan het geruime tijd duren voordat de oogkleur definitief is.

Blauwe ogen als gevolg van defecte genen

Blauwe ogen heb je dus bij je geboorte. Als je ogen niet verkleuren naarmate de tijd verstrijkt, wijst dit op defecte genen, het benodigde pigment wordt niet aangemaakt om je ogen een andere kleur dan blauw te geven. Niet dat dit een probleem is, maar blauwe ogen hebben dus geen pigment. Dit komt ook bij dieren voor. Er zijn katten met blauwe ogen, ook bij hen is het pigment om de ogen te laten verkleuren, dat meestal rond de zes weken gebeurt, niet aanwezig. Bij witte katten komt dit het meest voor. Helaas is het bij deze katten zo dat ze vaak een- of tweezijdig doof zijn. Dit speelt bij mensen gelukkig geen rol.

Heeft straks iedereen bruine ogen?

Om bruine ogen te krijgen heb je maar één bruine ogen gen nodig, hetzij van je vader of van je moeder. Bruin is immers dominant boven andere kleuren. Betekent dit nu dat er straks alleen nog mensen zijn met bruine ogen en dat de andere kleuren uitsterven? Omdat het defecte gen niet schadelijk is, blijft het naast het complete gen gewoon bestaan. De kleurverdeling van de ogen blijft daardoor min of meer constant. Het zal dus niet zo zijn dat straks iedereen bruine ogen heeft omdat het defecte gen dat blauwe ogen “veroorzaakt” zou moeten worden uitgebannen.

De theorie achter grijze ogen

Grijs is geen kleur die door pigment op zich wordt bepaald zoals groen of bruin. Waarom er dan toch mensen zijn met grijze ogen is ook onderzocht. De theorie hierachter is dat het pigment wel aanwezig is maar “klontert” waardoor het een grijze kleur geeft, mede afhankelijk van hoe het licht in de ogen valt.

Twee verschillende oogkleuren

Het komt bij mensen ook voor dat ze twee verschillende oogkleuren hebben. Ook een aantal beroemdheden als Mila Kunis en Jayne Seymour hebben twee verschillende kleuren ogen. De bekendste celeb met twee verschillende oogkleuren was ongetwijfeld David Bowie. Zijn rechteroog is blauw. Waarschijnlijk betekent dit dat de kleur van zijn blauwe oog wordt veroorzaakt door een defect gen. Dat maakt het natuurlijk wat minder sexy, dus zijn fans zullen deze theorie waarschijnlijk niet willen horen.