Gezwollen ooglid: oorzaak, symptomen en tips

Een gezwollen ooglid kan heel pijnlijk zijn.
© istock

Last van een gezwollen ooglid? Of de zwelling nu geleidelijk of in alle hevigheid opkwam: gezwollen oogleden zien er niet uit en kunnen pijnlijk zijn. Wij zetten de verschillende oorzaken van irritatie op een rijtje. We maken daarbij een onderscheid tussen pijnlijke en niet-pijnlijke zwellingen. Voor meer informatie raden we je aan een (oog)arts te raadplegen.

Pijnlijk gezwollen ooglid: oorzaken

Conjunctivitis

Conjunctivitis is jargon voor ontstoken bindvlies of slijmvlies van het oog. Het meest voorkomende symptoom is dat je oog helemaal rood kleurt. Je oogwit is bedekt met bindvlies (conjunctiva in de medische wereld) dat heel veel bloedvaatjes bevat. In het geval van een bindvliesontsteking zetten die dunne bloedvaatjes uit waardoor je oog rood wordt.

Er kunnen verschillende oorzaken van conjunctivitis zijn. In de meeste gevallen is een infectie met een virus of een bacterie de boosdoener. Verder kunnen ook irriterende stoffen die in de lucht hangen of een allergie – zoals hooikoorts – aan de basis liggen. Ongeacht wat de oorzaak is, zijn de symptomen gelijkaardig: rode ogen, een brandend gevoel en gezwollen oogleden.

Orbitale cellulitis

Een orbitale cellulitis is een ernstige infectie van de dieper gelegen weefsels in de oogkas. De klachten zijn erg pijnlijk: het ooglid kleurt rood en zwelt op en de bewegelijkheid van het oog vermindert. Verder kan er ook gezichtsverlies en abcesvorming optreden. Ten slotte kan een orbitale cellulitis ook koorts, tandpijn, moeheid en sinusitis met zich meebrengen.

Mogelijke oorzaken zijn een neusbijholteontsteking, een ontstoken traanzak of een tandwortelontsteking. De aandoening komt vaker voor in de winter omdat er dan meer mensen getroffen worden door een neusbijholteontsteking. Vermoed je dat je een orbitale cellulitis hebt? Raadpleeg dan zo snel mogelijk een arts.

Blefaritis

Indien je blefaritis hebt, zijn de talgklieren of ooglidranden van je ooglid ontstoken. Er zijn twee soorten blefaritis: anterieure en posterieure blefaritis. Bij een anterieure ooglidrandontsteking zijn de ooglidranden ontstoken, bij een posterieure zijn de afvoergangen van de talgkliertjes ontstoken. De bacteriën maken stof aan die het oog irriteren. Ontstoken talgklieren produceren bovendien te veel of te weinig talg, waardoor je een branderig gevoel kunt ervaren.

Wat de precieze oorzaak is van een ooglidrandontsteking, is nog niet duidelijk. Ontstoken oogleden zijn hinderlijk en vaak pijnlijk, maar meestal onschuldig. Vooral mensen met huidaandoeningen – zoals eczeem, acne en rosacea – krijgen te kampen met blefaritis. Symptomen zijn jeukende of tranende ogen, wazig zicht, rode en geïrriteerde ooglidranden en  korstjes tussen de wimpers. De oogarts kan door middel van een oogonderzoek de diagnose van blefaritis vaststellen.

Behandeling

Ondanks dat blefaritis dikwijls een onschuldige aandoening is, wil je er toch zo snel mogelijk komaf mee maken. Dat kan door dagelijks met warme oogkompressen je oogleden met kleine cirkelvormige bewegingen te masseren. Die zorgen ervoor dat de talg in de talgkliertjes en de korstjes tussen de wimpers zachter worden waardoor ze gemakkelijker te verwijderen zijn. Doe dit minstens driemaal per dag gedurende acht à tien minuten. Bij anterieure blefaritis maak je je oogleden nadien schoon met een oogkompres op kamertemperatuur.

Kamillosan Ofta zijn doordrenkte oogkompressen met kamille-extracten die je oogleden reinigen en hydrateren. Het kompres warm je op door het in de verpakking drie à vijf minuten onder te dompelen in warm water. De klachten zouden na een paar dagen moeten verdwijnen. Het is echter belangrijk dat je ook daarna minstens eenmaal per dag warme oogkompressen op je oogleden blijft leggen. Doe je dit niet is de kans groot dat je oogleden opnieuw opzwellen.

Niet-pijnlijk gezwollen ooglid: oorzaken

Verkeerde slaaphouding

Slaap je vaak zonder kussen? Als je hoofd volledig platligt tijdens het slapen, kan er zich vocht opbouwen in de huid rond je ogen. Probeer je hoofd eens iets hoger te leggen zodat je nek ook ondersteund is. De kans is groot dat je ’s ochtends opstaat zonder gezwollen oogleden. Een andere optie is dat je ’s ochtends, gedurende tien minuten, warme oogkompressen op je gesloten oogleden legt om de zwelling te laten verdwijnen.

Onevenwichtig voedingspatroon

Eet je vaak zoutrijk en drink je graag een glas? Alcohol en zout houden water vast waardoor je oogleden snel opgezwollen kunnen geraken. Beperk je alcoholconsumptie en eet gezond, gevarieerd en vers. Zorg dat je dagelijks voldoende antioxidanten eet en drink minstens twee liter water per dag. Groenten, fruit, noten, pitten, zaden en pure chocolade zijn voedingsmiddelen die rijk zijn aan antioxidanten.

Contactlenzen

Gezwollen oogleden kunnen veroorzaakt worden doordat je contactlenzen je ogen irriteren. Zorg ervoor dat je comfortabele exemplaren draagt. Maak je contactlenzen op regelmatige basis schoon en draag ze zeker niet langer dan de maximale draagtijd. Gun je ogen ook af en te eens rust door bijvoorbeeld een dag per week je bril te dragen. Last van droge ogen? Bevochtig ze dan een aantal keer doorheen de dag met druppels. Voor meer informatie raden we je aan contact op te nemen met je opticien.

Gezwollen ooglid door make-up

Restjes make-up die in je ogen terechtkomen, kunnen infecties of irritaties veroorzaken. Laat je make-up dus nooit de hele nacht opzitten. Maak er een avondritueel van om je voor het slapengaan grondig te ontschminken. Dep voorzichtig je ogen schoon met oogkompressen op kamertemperatuur. Jouw ogen en huid zullen je op lange termijn dankbaar zijn.

Uv-straling

Het dragen van een zonnebril is belangrijk om je ogen en je oogleden te beschermen. Draag niet alleen in de zomer, maar ook in de herfst, winter en lente een zonnebril met uv-bescherming. Merk op dat de kleur van de glazen niets zegt over de bescherming. Let erop dat er UV-400 op je zonnebril staat. Alleen zo ben je zeker dat je bril de schadelijke uv-stralen grotendeels afblokt. Voor meer info raden we je aan je opticien te raadplegen.

Gezwollen ooglid door allergie

Je oogleden kunnen opzwellen omdat je in aanraking komt met een stof waar je allergisch voor bent. Om te weten te komen voor wat je precies allergisch bent, raden we je aan een arts te raadplegen. Probeer sowieso niet in je ogen te wrijven. Je weet nooit wat er aan je vingers hangt en je maakt er de zwelling alleen maar erger mee. Een koud oogkompres kan de zwelling wel verminderen.