Alles wat je moet weten over Klompvoet

alles-wat-je-moet-weten-over-klompvoet.jpg

Elk jaar worden in Nederland tussen de 210 en 280 kinderen geboren met een klompvoetje. Dat zijn er aardig wat. Wil je weten wat een klompvoetje is en of het al zichtbaar is op de echo? Lees dan verder.

Wat is een klompvoet?

Veel mensen zien bij het woord klompvoet een voetje voor zich dat misvormt is of een stompje vormt. Niet is echter minder waar. Een klompvoetje is een voetje dat alle onderdelen heeft die een normale voet ook heeft, zoals tenen en een hak. Wat is er dan wel aan de hand? De afwijking bestaat uit drie verschillende onderdelen:

  • Equinus- of spitsstand: de voet staat naar beneden gekanteld, met de bovenkant van de voet in meer of mindere mate naar beneden wijzend
  • Varusstand: de voet kantelt naar binnen
  • Adductiestand: de voorvoet buigt ook nog eens naar binnen, waardoor een soort kommavorm ontstaat

De afwijking bevindt zich in het voetje zelf, doordat verschillende onderdelen zijn verdikt, maar deze begint ook al hoger. Onder de knie zijn de spieren en pezen in de kuit al onderontwikkeld en verkort.

Je zult je vast afvragen waar de naam klompvoetje vandaan komt, aangezien het voetje geen klompje vormt, maar een doodnormale voet is die vooral qua stand afwijkt. De naam is eigenlijk een verbastering van het Engelse ‘clubfoot’, wat is afgeleid van een golfclub. Dat lijkt erg op hoe de stand van het voetje ten opzichte van het been eruitziet. 

Is het te zien op een echo?

Als een klompvoet al zo vroeg in de zwangerschap ontstaat, zou het toch mogelijk moeten zijn om deze ruim voor de geboorte op de echo al te kunnen zien, zou je zeggen. Dat kan inderdaad het geval zijn. Meestal is dat voor het eerst bij de 20-weken echo. Dat komt doordat op dat moment alles aan de baby in je buik extra goed wordt nagekeken op eventuele afwijkingen. Alle organen worden dan extra goed bekeken en de vingertjes en teentjes worden geteld. Het kan zijn dat het dan ook al opvalt dat de stand van de voet niet klopt. Het kan ook zijn dat je verloskundige toevallig een afwijking ziet tijdens een echo. In dit geval zal deze je doorsturen voor een extra controle-echo om dit definitief te kunnen vaststellen.

Ernst van het klompvoetje

Er zijn gradaties in de ernst van de klompvoet; het ene voetje is soepeler en makkelijker te behandelen dan het andere. Daarom wordt elke voet nauwkeurig onderzocht om de juiste behandeling te bepalen. De ernst van de aandoening kan ook medebepalen hoe goed het klompvoetje te zien is op de echo en of deze dus wordt herkend. Als een voetje nog enigszins soepel is, kan het zijn dat de stand van de voet niet heel erg afwijkt van normaal. Dit terwijl een klompvoetje natuurlijk gemakkelijker te zien is wanneer de voet ernstig gekanteld is.

Andere factoren die herkenning vanaf een echo kunnen beïnvloeden

Er zijn nog een aantal andere factoren die herkenning van een klompvoetje tijdens een echo kunnen beïnvloeden. Zo is de ligging van het kind belangrijk, want dit bepaalt hoe de echoscopiste op de voet kijkt. Van de ene kant is een afwijking als deze duidelijker te zien dan van een andere kant. Het kan ook zijn dat je kindje net zo ligt, dat het voetje überhaupt niet helemaal goed te zien is.

De echoscopiste zal altijd proberen alle belangrijke onderdelen van het lichaam goed in beeld te krijgen voordat je naar huis gaat, maar een baby wil helaas niet altijd even goed meewerken. Als alles er goed uit lijkt te zien, en het voetje is maar even in beeld geweest, kan een echoscopiste hiermee akkoord gaan. Vooral omdat een klompvoet alle onderdelen heeft die een normale voet ook heeft.

Verder kan de kwaliteit van het echoapparaat meetellen. De ene instelling heeft een beter echoapparaat dan de andere. Met het apparaat van een gespecialiseerd ziekenhuis kunnen bijvoorbeeld veel scherpere en duidelijkere echo’s worden gemaakt dan in een geboortecentrum. Daarom wordt je ook altijd naar het juiste ziekenhuis gestuurd als in een echocentrum een mogelijke afwijking wordt gezien bij het baby’tje.

Ook kan de ervaring van de echoscopiste van belang zijn. Een echoscopiste die al vaker een klompvoetje heeft gezien, zal deze eerder herkennen dan een echoscopiste die hier nog nooit mee te maken heeft gehad.

Wat als een klompvoet wordt geconstateerd?

Wanneer al voor de geboorte van je kind duidelijk is dat het een klompvoetje heeft, dan wordt je meteen doorgestuurd naar een kinderorthopedische chirurg. Als de afwijking op de echo te zien is, heb je deze orthopedisch chirurg dus meestal al gesproken voordat je kind geboren wordt. Na de geboorte ga je dan een traject in voor nader onderzoek en behandeling. Wanneer pas bij de geboorte wordt vastgesteld dat je kind een klompvoetje heeft, wordt je na de geboorte meteen doorgestuurd naar de kinderorthopedische chirurg. Ook dan wordt er nader onderzoek gedaan en zo nodig een behandeling aangeboden.