Wat houdt een Klompvoet in?

wat-houdt-klompvoet.jpg

Klompvoet

Een klompvoet is een aangeboren afwijking die bij ongeveer een op de achthonderd tot duizend pasgeboren kindjes voorkomt. Doordat de spieren en pezen in het onderbeen anders zijn gegroeid, is er een vervorming van de voet ontstaan. Een kindje kan twee klompvoetjes hebben, maar kan ook een eenzijdige klompvoet hebben. Hierbij is de ene voet normaal en de andere een klompvoet. Klompvoetjes komt vaker voor bij jongens dan bij meisjes.

Vier afwijkingen

Een klompvoet kent in principe vier afwijkingen. Deze zijn de cavus (holvoet), de adductus (banaanvorm), varus (kanteling) en equinus (spits). Het zijn verschillende afwijkingen die zo goed mogelijk verholpen worden. Echter zit er ook altijd verschil in de soorten klompvoetjes. De gradatie van de ernst kan verschillen. Sommige klompvoetjes zijn soepeler en daardoor beter te behandelen dan andere.

Waar komt de naam vandaan?

De naam klompvoet geeft nog weleens verwarring. Met name mensen die er nog niet eerder mee te maken hebben gehad, stellen zich bijvoorbeeld een vormloos klompje voet voor. Eigenlijk betekent de benaming dat de voet verkeerd is gegroeid. De naam komt van het Engelse woord ‘clubfoot’, oftewel de vorm van een golfclub. Een klompvoetje ziet er namelijk, qua stand van de voet, een beetje uit als de vorm van een golfclub. Vroeger werd het ook wel ‘paardenvoet’ of ‘horrelvoet’ genoemd.

Oorzaak van een klompvoet?

De precieze oorzaak van klompvoeten is niet (altijd) bekend. Erfelijke factoren kunnen bij deze aandoening een rol spelen. Het kan ook komen doordat de baby een rare houding heeft gehad in de buik, doordat het klem heeft gezeten. Ook een stuitligging of bij twee- of drielingen kan een baby, tevens door te weinig ruimte, een klompvoet krijgen. In dit geval zijn ze vaak gemakkelijk recht te zetten. Als jouw baby een klompvoet heeft, is er slechts vijf procent kans dat je volgende kindje deze aandoening ook zal hebben. In de meeste gevallen is bij de twintig weken echo al te zien als een voet of beide voetjes een afwijking hebben.

Behandeling voor een klompvoet

Een klompvoet is niet te genezen, maar wordt zodanig behandeld dat de voet zo goed mogelijk in de juiste stand staat, zodat een kind zo goed en normaal mogelijk kan functioneren. Het behandelen van een klompvoetje moet dan ook zo snel mogelijk beginnen. Het beste is om binnen vierentwintig uur tot een week na de geboorte met de behandeling te beginnen. Om ervoor te zorgen dat de voet in de juiste stand komt, wordt het voetje de eerste maanden met de hand soepel en los gemaakt. Dit is voor je kindje pijnloos. Vervolgens wordt de voet in gips, tape of soepel kunststof materiaal (softcast) gezet, zodat de stand van de voet goed komt te staan.

Verdere behandeling

Door meerdere malen de voet te masseren en vast te zetten komt de voet langzamerhand in de juiste stand. Na drie tot vier maanden wordt er een röntgenfoto gemaakt om te kijken hoe de stand van de voet precies is. Bij ongeveer een derde van de kinderen is de stand van de voet in dit stadium goed. Om de voetjes goed te houden, krijgt de voet vervolgens een spalkje ter extra ondersteuning. Indien de voet nog niet goed staat, moet er een operatie plaatsvinden. Na de operatie is er nog weer gips of spalkjes nodig. Spalkjes moeten de hele dag gedragen worden tot ongeveer het vierde of vijfde levensjaar. Wanneer een kind goed kan staan en lopen, kunnen de spalkjes alleen ’s nachts gedragen worden. Eventueel zijn er nog wel aangepaste schoenen nodig.

Altijd een lichte afwijking

De voet zal altijd iets afwijken. Als iemand een klompvoet heeft gehad is dit met name te zien aan de voeten en de onderbenen. Het kan zijn dat deze kleiner en korter en dunner zijn dan normaal, omdat de kuitspieren klein zijn. Dit is een gevolg van de klompvoetafwijking. Daarnaast kan er sprake zijn van plompe hielen en is de enkel niet zo soepel als bij een normale voet. Met de juiste behandeling kunnen de meeste kinderen zich goed ontwikkelen en deelnemen aan verschillende activiteiten, zoals sporten.

Omgaan met een klompvoetje

Een kind blijft onder controle tot het voetskelet volledig is uitgegroeid. Dit is ongeveer rond het veertiende levensjaar. Indien de stand van de voet goed is, hoeft er geen speciale schoen gedragen te worden. Wel is het raadzaam om schoenen met een stevige hiel aan te schaffen. Staan de voorvoeten naar binnen? Dan kan je kind anti-adductieschoenen krijgen. Dit zijn speciale schoenen waarbij de neuzen naar buiten toe wijzen. Deze worden tot ongeveer drie tot vier jaar gedragen. Het kan zijn dat een klompvoetje op latere leeftijd weer terugkomt en de voet weer verkeerd gaat staan. In dat geval is er nieuwe behandeling nodig.