De belangrijkste feiten over je gewrichten op een rij

© istock

Gewrichten zorgen ervoor dat jij je kunt buigen, draaien en strekken. Zonder gewrichten zou je zo stijf zijn als een plank. Helaas kampen velen onder ons op regelmatige basis met gewrichtsproblemen. Bij sommigen verdwijnen de klachten als ze even bewegen, anderen hebben er de hele dag last van. De meeste gewrichtsklachten kunnen vaak moeilijk verholpen worden. De beste remedie blijft dan ook gewrichtsproblemen vermijden.

Lees in onderstaand artikel alles wat je moet weten over de scharnieren van je lichaam.

Wat is de functie van gewrichten?

Gewrichten vormen de schakels tussen twee bewegende beenderen. Elke gewricht bestaat uit meerdere elementen die bewegen mogelijk maken. Tussen het bot en het gewricht zit een laagje kraakbeen dat zorgt voor schokdemping en de nodige glijding. Het gewrichtskapsel zorgt ervoor dat de twee botten, die door een gewricht in verbinding staan, bij elkaar gehouden worden. Het zit als een zak om het gewricht heen. Daarnaast produceert het gewrichtskapsel ook gewrichtssmeer dat de beweging vlot doet verlopen. Je kunt het vergelijken met olie die we gebruiken om piepende scharnieren van een deur te smeren.

Verschillende soorten gewrichten

Op basis van de manier van bewegen die ze toelaten, onderscheiden we drie verschillende soorten gewrichten: kogel-, rol- en scharniergewrichten.

  • Kogelgewrichten laten beweging in alle richtingen toe en zitten in je schouders en bekken. Het is dankzij dit type gewrichten dat je jouw armen en benen vrij kunt bewegen.
  • Scharniergewrichten laten beweging in één richting toe. Ze zitten onder andere in je ellebogen, knieën en vingerkootjes.
  • Rolgewrichten zitten in de onderarmen en laten de ellepijp en het spaakbeen om elkaar heen draaien. Zonder deze gewrichten zou je jouw handen niet kunnen draaien.

Oorzaken gewrichtsproblemen

Gewrichtsproblemen beginnen wanneer het beschermende laagje kraakbeen afbrokkelt. Het kraakbeen bevat geen zenuwuiteinden waardoor het afbrokkelen op zich geen pijn doet. De pijn die je ervaart, is de reactie van je lichaam op de aftakeling: het gewrichtsvlies en de pezen, die wel voorzien zijn van pijnreceptoren, ontsteken. Gewrichtsproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben:

Slijtage

Vooral oudere mensen worden geconfronteerd met slijtage van het kraakbeen of artrose. Dat is een puur mechanisch probleem. Doordat we rechtop lopen, belasten we onze heupen en knieën waardoor het kraakbeen afbrokkelt. Artrose kan vermeden worden door regelmatig te bewegen zonder je lichaam te overbelasten. Denk maar aan wandelen, fietsen of zwemmen.

Ongevallen

Maar ook jongere mensen kunnen door een gewrichtsbreuk te kampen krijgen met slijtage van het kraakbeen. Een goede conditie verkleint de kans op blessures.

Ziektes

Reumatoïde artritis, lupus, jicht, psoriasis artritis en spondylitisch ankylosans zijn aandoeningen die aanleiding geven tot afbraak van het laagje kraakbeen. Het zijn auto-immuunziekten die moeilijk te vermijden vallen. Een actieve en gezonde levensstijl kunnen het risico op deze systeemaandoeningen wel verkleinen.

Overbelasting

Het overbelasten van de pezen, door eenzelfde beweging constant te herhalen, kan pijnlijke gewrichten opleveren. Bekende voorbeelden zijn een muisarm en tenniselleboog. Voldoende pauzes inlassen kan helpen. Voor meer informatie raden we je aan je huisarts te raadplegen.