Wat is groepsimmuniteit en is het een effectieve methode tegen het coronavirus?

groepsimmuniteit-corona

“We hadden de scholen nooit mogen sluiten.” Dat zei viroloog Marc Van Ranst de afgelopen dagen in de media. Hij rekende namelijk op de kinderen voor de groepsimmuniteit: hoe meer er nu besmet zouden worden, hoe minder zieken we bij een volgende passage van corona zouden hebben. Maar wat is groepsimmuniteit precies? En is het een effectieve methode in de bestrijding van het coronavirus?

Wat is groepsimmuniteit?

Wanneer voldoende mensen in de bevolking immuniteit hebben opgebouwd tegen een virus spreek je over groepsimmuniteit. Dat wil zeggen dat het virus zich niet meer kan verspreiden en de epidemie uiteindelijk uitdooft. Je kan die immuniteit op twee manieren opbouwen: via vaccins of door zelf ziek te worden. Het coronavirus is nieuw, waardoor nog niemand antistoffen heeft aangemaakt. Een vaccin is er ook nog niet. De enige manier om voldoende weerstand te krijgen, is dan door het virus gecontroleerd te laten rondgaan bij mensen die niet tot de risicogroepen behoren. 

Bij corona moet 60 tot 70 procent van de mensen immuun zijn om de anderen te beschermen. Dat zegt epidemioloog Pierre Van Damme (UAntwerpen) in Het Nieuwsblad. “We kunnen dat berekenen op basis van het aantal mensen dat een patiënt besmet”, verklaart hij. “Bij corona is dat twee tot drie mensen. Bij de mazelen ligt die kritische drempel veel hoger, op 95 procent. Dat komt omdat een mazelenpatiënt gemiddeld zestien personen besmet. De afstand waarop je mazelen kan overdragen loopt immers op tot 20 meter, tegenover ongeveer 1,5 meter bij corona.”

Is een lockdown dan een foute methode bij de bestrijding van corona?

Volgens Van Damme is het goed om een evenwicht te zoeken tussen een volledige lockdown en de strategie van de groepsimmuniteit. “In dat opzicht is België niet zo slecht bezig”, vervolgt hij. “We zitten op de grens van twee culturen. In het noorden – Nederland, Scandinavië, Engeland – kiezen ze meer voor de strategie van de groepsimmuniteit. In het zuiden gaan ze voor de complete lockdown. Het is belangrijk dat we een evenwicht zoeken: we moeten de immuniteit laten groeien zonder onze ziekenhuizen te overbelasten. In dat opzicht zijn de strenge maatregelen dus wel perfect verdedigbaar.”

Wie moet dan besmet geraken met de virus?

Zoals Marc Van Ranst zei, is het het veiligst om de immuniteit te laten aangroeien via kinderen. Bij hen zijn er amper risico’s en geen overlijdens. Vandaar dat wetenschappers er in eerste instantie voor pleitten om de scholen gewoon open te houden. Kinderen kunnen corona wel doorgeven aan volwassenen, maar dat gaat met mondjesmaat. Aangezien kinderen minder symptomen vertonen dragen ze ook veel minder bij aan de overdracht. 

Hoe bouwen de immuniteit de komende tijd dan op?

Volgens Van Damme zullen we de Belgische maatregelen hiervoor minstens een maand of twee moeten volhouden. “De overheid volgt de situatie nauwgezet op: van dag tot dag of zelfs van uur tot uur”, klinkt het. “Het zou kunnen dat de huidige maatregelen eerst nog een beetje verscherpt zullen worden om zo snel mogelijk uit de fase van de exponentiële groei van besmettingen te geraken. Maar binnen afzienbare tijd kan de aanpak op bepaalde vlakken ook weer versoepelen. We moeten de epidemie toelaten, maar op een gecontroleerde manier. Dat is een proces dat we over een paar maanden moeten trekken.”