Waarom je misschien minder goed smeert dan je denkt…

Over geen enkel onderwerp binnen de huidverzorging bestaat zoveel verwarring als over het smeren van zonnebrandcrème.

Het gevolg? Liggend op ons handdoekje in de zon lopen we misschien nog wel meer schade op dan wanneer we ons niet ingesmeerd hadden. We blijven simpelweg te lang in de zon liggen omdat we denken dat we beschermd zijn, maar zijn dat niet. Een vals gevoel van veiligheid dus!

Welke factor?

SPF staat voor Sun Protection Factor. Op dit moment kan in Europa de SPF bepaald worden wanneer het op ten minste 10 personen is getest.

Wat er gebeurt tijdens zo’n test:

  • Per cm² huid wordt 2 milligram van de zonnebrandcrème gesmeerd.
  • De SPF wordt berekend aan de hand van de minimale erytheemdosis (MED), ofwel hoeveel energie nodig is per cm² om minimale roodheid te veroorzaken.
  • Door de MED van de beschermde huid te delen door de MED van een stukje onbeschermde huid kan de SPF bepaald worden.

Een stukje onbeschermde huid met huidtype 2 heeft over het algemeen 200 joule nodig om minimale roodheid te veroorzaken.

Met een SPF 15 op kleurt het stukje beschermde huid dus pas rood na een UVB-straling van 3000 joule. Ofwel: je kan 15 keer langer in de zon blijven dan normaal.

Het testen van de SPF is niet erg nauwkeurig en wordt door commerciële bureaus gedaan. Dat de uitslagen niet altijd even betrouwbaar zijn lijkt me eigenlijk een ‘logisch’ gevolg.  

Er wordt momenteel onderzoek gedaan in Frankrijk waar ik heel blij van word. Ze zijn namelijk een nieuwe manier aan het valideren om de SPF-classificatie van zonnebrandcrèmes te beoordelen. Nog even geduld dus!

Onthoud wel: geen enkel product beschermt volledig tegen zonschade. Ook niet een SPF 50. Ga ervan uit dat:

  • Wanneer je een SPF 15 kiest, je voor ongeveer 93-94% beschermd wordt.
  • Een SPF 30 beschermt je voor ongeveer 97%.
  • Een SPF 50 met nog 1 -2% meer dan SPF 30.

Waar moet ik tegen beschermen?

De SPF op de verpakking zegt wat over de bescherming tegen UVB-schade maar niet veel over de UVA-schade. Let er daarom op dat een zonnebrandcrème zowel tegen UVB als tegen UVA-straling beschermt.

Door UVA-straling verbrand je niet. Je krijgt dus ook geen waarschuwing van je huid. Maar UVA-stralen zijn zo mogelijk nog schadelijker dan UVB-stralen. Ze dringen dieper door in de huid, waar ze het DNA beschadigen en veroudering versnellen. Het bindweefsel wordt aangetast en de elasticiteit van de huid wordt minder. Ook verhogen UVA-stralen het risico op het krijgen van huidkanker.

Kort kunnen we dit ezelsbruggetje onthouden : UVA= A van Aging, dus zorgt voor de veroudering van de huid. UVB= B van Burning; zorgt voor het bruinen of verbranden van de huid. 

Zonlicht bevat 20 keer meer UVA- dan UVB-straling. Volgens de nieuwe regelgeving moet de UVA beschermingsfactor minstens 1/3 van de UVB beschermingsfactor zijn. Producten die hieraan voldoen hebben een cirkel met UVA erin op de verpakking. Helaas houdt nog niet iedere producent zich hier aan. Zeker in Amerika zijn nog veel producten op de markt die nauwelijks UVA-bescherming geven en dat terwijl UVA-straling nog veel schadelijker voor de huid is dan UVB-straling. Het ene product met een SPF 30 kan je huid dus veel beter beschermen dan het andere product.

Ook interessant om te weten: er komt steeds meer bewijs dat niet alleen UV-straling, maar ook infrarode straling schadelijk is. Infrarode straling zorgt voor vorming van vrije radicalen en beschadigt het collageen. Zonfilters kunnen niets doen tegen deze straling maar antioxidanten wel. Om de schade die toch ontstaat te beperken is het verstandig om antioxidanten op je huid aan te brengen.

Manier van smeren

Met in het achterhoofd dat 2 milligram per cm² getest wordt, is het dus belangrijk dat je zelf ook die hoeveelheid smeert om die factor te krijgen.

Schokkend maar waar: gemiddeld smeren mensen maar 0,5-1 mg per cm2. Dit betekent dat er van je SPF 30 een magere SPF van 9 – 16 overblijft

Het is ook niet gek, die 2 milligram per cm² bijna niet weg te smeren. Houd dus altijd in je achterhoofd dat je waarschijnlijk minder goed beschermd bent dan je denkt.

SPF poeders

Het is helemaal erg met poeders met SPF. Hiervan wordt nog geen 10e van de hoeveelheid gebruikt die je zou moeten gebruiken om de SPF te bereiken.

Bedenk dus goed dat wanneer je vertrouwt op de SPF in je foundation of BB cream je nooit de SPF bereikt die het belooft: dit zou betekenen dat je een plamuurlaag moet aanbrengen.

Mijn advies, smeer je altijd in met een apart zonproduct als de UV index 3 of hoger is. Dat is grofweg van april tot en met september. En natuurlijk elke twee uur opnieuw smeren…

Wat voor zonnebrandcrème

Ik vind het echt vreselijk dat er nog steeds zo veel producten met slechte zonfilters op de markt zijn. Over veiligheid ga ik het een andere keer hebben, ik wil het nu wel hebben over filters die geïnactiveerd worden door zonlicht.

Hoe gek het ook klinkt, een aantal filters kunnen slecht tegen de zon en combinaties van bepaalde filters kunnen zelfs helemaal niet tegen de zon. Die zullen je huid na enkele uren (of weken in je badkamerkastje) dan ook nog maar nauwelijks beschermen.

Vaak zijn dat juist de UVA-filters en daar merk je dus niets van want je verbrandt immers niet. De combinatie avobenzone en octinoxate is hier een mooi voorbeeld van. En laat die combinatie nu net in die ene all-day sunscreen zitten!

Opgelet voor fototoxische stoffen

Let er op dat je als je in de zon bent, zogenaamde fototoxische stoffen vermijdt. Dat zijn stoffen die in combinatie met zon zonschade kunnen versnellen zonder dat je dat direct aan de huid merkt. Je kunt er ook lelijke pigmentvlekken aan over houden.

Stoffen die dit kunnen doen (en die helaas ook vaak in zonnebrandcrèmes zitten) zijn:

  • Geurstoffen/parfum
  • Kleurstoffen
  • Plantextracten/oliën (zoals citrus, sinaasappel, bergamot, mandarijn, grapefruit, limoen, lavendel, rozemarijn, vijg, angelica, st johns wort, tea tree en ginger)
  • Oxybenzone (gek genoeg een zonfilter)

Houdbaarheid

Voor zonnebrandcrèmes geldt dat er een ‘open pot’-symbool vermeld moet staan op de verpakking. Dat betekent dat een product gesloten minimaal 30 maanden houdbaar is. Als het product open is geweest is het product het aantal maanden houdbaar dat naast of op het ‘open pot’ symbool genoemd staat. Maar: er is wel een belangrijke opmerking, deze houdbaarheidsaanduiding gaat over de kans op besmetting van het product en de stabiliteit van de crème, maar niet zo zeer over de werking van de zonfilters.

Zeker van bepaalde chemische filters neemt de werking sterk af en ik raad dan ook aan om voor de zekerheid elk jaar een nieuwe zonnebrandcrème te kopen. De kans op een verminderde werking van een product is extra groot bij verhitting en blootstelling aan licht (en dat is onvermijdelijk wanneer je je fles meeneemt op vakantie naar een zonnig oord). Elk jaar een vers product dus!

In mijn ebook De zon op onze huid kan je hierover veel meer lezen. Ook in het boek Huidverjonging op maat kan je een totaalaanpak voor een stralende huid terugvinden.

Met een eigen skincare clinic in Oostende en haar  boek Huidverjonging op maat wordt Karoline Van de Mergel in de skincare wereld gezien als een pro in haar vak. Karoline voorziet de Gezond.be-lezers van vele tips en weetjes over de huid en hoe je die optimaal kan verzorgen. Meer weten over Karoline de huidtherapie die ze aanbiedt en permanente ontharing? Bekijk dan zeker eens de site van Beautyfulskin! Ontdek hier ook meer over haar boek Huidverjonging op maatEen boek vol tips en weetjes, nuttige informatie, oefeningen en recepten.