Spiervermoeidheid: wat is het, hoe kan je het voorkomen en welke behandelingen zijn mogelijk?

Spiervermoeidheid is een vaak voorkomend en vrij vervelend probleem bij heel wat sporters: tijdens een lichamelijke inspanning raken je spieren vermoeid en voelen ze plots als spaghetti aan. Je hebt het gevoel dat je spieren je eigen gewicht niet meer kunnen dragen, met alle gevolgen van dien voor je sportprestatie.

Maar wat zorgt er eigenlijk voor dat spiervermoeidheid optreedt? En wat kan je eraan doen?

Wat is spiervermoeidheid?

Spieren die aan het werk worden gezet, verbranden energie, meer bepaald suikers. Om die suikers te kunnen verbranden, is er zuurstof nodig. Zuurstof zet suikers namelijk om in koolzuurgas en water.

Wanneer de lichamelijke belasting echter te zwaar is en niet voldoende zuurstof kan worden aangevoerd om die suikers af te breken, treedt anaerobe glycolyse op. Dit houdt in dat suikers zonder de tussenkomst van zuurstof onmiddellijk worden omgezet in melkzuur. Dit zuur hoopt zich op in onze spieren en zorgt voor spierpijn en spiervermoeidheid.

Wat zijn de oorzaken en hoe kan je het voorkomen?

Spiervermoeidheid kent verschillende mogelijke oorzaken. Het kan hierbij gaan om omgevingsfactoren of om diverse aandoeningen. Door met deze factoren rekening te houden, kan je vermoeide spieren grotendeels voorkomen, of toch in zekere mate beperken.

Onvoldoende opwarmen

Wanneer je spieren plots blootgesteld worden aan een grote fysieke inspanning, schrikken ze en krijgen ze niet de kans zich op te warmen. Ons lichaam krijgt niet de tijd om meer bloed naar onze spieren te pompen, waardoor een zuurstoftekort optreedt en melkzuur zich opstapelt. Goed opwarmen en stretchen voor een lichamelijke inspanning is dus de boodschap!

Mineraaltekorten

Het is belangrijk dat sporters voldoende mineralen en vitaminen binnenkrijgen. Een tekort is nefast voor een goede spierfunctie en leidt tot spiervermoeidheid en spierkrampen. Het innemen van voedingssupplementen en het eten van volkoren producten kan de prestaties van een sporter al aanzienlijk verbeteren.

Bepaalde aandoeningen

Er bestaan een aantal aandoeningen die spiervermoeidheid tot gevolg hebben. Zo is Myasthenia gravis een neuromusculaire aandoening waarbij de communicatie tussen zenuwcellen en spieren niet optimaal verloopt, met spierzwakte van de skeletspieren tot gevolg. Hier bestaat wel medicatie voor.

Een andere aandoening is Paramyotonia congenita. Hierbij krijgen vooral kinderen en jongvolwassenen last van aanvallen van spierzwakte en spierstijfheid. Koude is bij deze ziekte een bekende risicofactor die aanvallen kan uitlokken, dus is het belangrijk om je warm te kleden en altijd goed op te warmen voor het sporten.

Welke behandelingen bestaan er?

In de meeste gevallen is spiervermoeidheid niet zo ernstig, en kan rust al heel wat soelaas bieden.

Daarnaast bestaan er heel wat natuurlijke middelen die spiervermoeidheid tegengaan. Zo heeft gember pijnstillende en ontstekingsremmende eigenschappen, en bevatten ananassen het spierontspannend enzym ‘bromelaïne’.

Verder zijn er ook een aantal gels op de markt die de strijd met spiervermoeidheid aanbinden. Arnigel van Boiron is bijvoorbeeld een homeopathisch middel dat niet alleen werkt tegen spiervermoeidheid, maar ook tegen blauwe plekken en kneuzingen.

Tot slot helpen ook massages, specifieke oefeningen en de juiste training tegen vermoeidheid van de spieren.