Depressie na een Operatie: Hoe mee Omgaan?

depressie-na-operatie-hoe-mee-omgaan.jpg

Na een operatie wil je het liefst je normale leven weer zo snel mogelijk oppakken. Soms gaat dit echter niet zo makkelijk als gehoopt en komen er depressieve gevoelens naar boven. Het genezingsproces vraagt soms flink wat tijd, zeker na een zware operatie kun je nog een flinke tijd last hebben van de nasleep van deze operatie. Het genezingsproces gaat vaak ‘twee stappen vooruit, eentje achteruit’. Hoewel dit zeker niet is wat je als patiënt hoopt, ben je absoluut niet de enige. Ook als partner sta je niet alleen. Het eventuele voorkomen van een depressie na een operatie en de bijbehorende klachten zijn bekend en worden gelukkig serieus genomen.

Lichamelijk en geestelijk herstel

Naast herstel op lichamelijk vlak moet je zelf ook op geestelijk vlak herstellen. Je lijf is vaak verzwakt na een operatie. Hierdoor ben je in de herstellende fase extra vatbaar voor allerlei infecties en verkoudheden. Dit kan ook op geestelijk vlak zijn weerslag hebben, je wilt immers weer zo snel mogelijk op de been zijn. Depressieve gevoelens na een operatie zijn dus niet vreemd en komen relatief veel voor. Als de depressie serieuze vormen aan begint te nemen dan is het verstandig contact op te nemen met de behandelend arts. Ook dergelijke klachten kunnen horen bij het genezingsproces en hier moet serieus mee omgesprongen worden. 

Traumatische ervaring

Depressie na een operatie kan verschillende oorzaken hebben. Een operatie kan in meer of mindere mate een traumatische ervaring zijn voor je zijn. Ben je plotseling opgenomen na een hartaanval of een zwaar ongeluk? Dan heb je je niet kunnen voorbereiden op je ziekenhuisopname en moet je soms door een soort rouwproces heen om te verwerken wat je hebt meegemaakt en wat je eventueel bent kwijtgeraakt. Je hebt tijd nodig om alles een plek te geven. Heb je een intensieve ingreep als een hartklepoperatie achter de rug? Ook na een dergelijk operaties komen neerslachtige gevoelens of een echte depressie voor. In beide gevallen kan dit de eerste dagen te maken hebben met de narcose en de lichamelijke ongemakken na de operatie. Later kan dit ook een meer existentiële oorzaak hebben door alle verwarrende gevoelens en emoties die voor en rond de operatie meespelen.

Heftige emoties na een operatie

De emoties na een goed geslaagde operatie zijn vaak overwegend positief en optimistisch. Je bent immers herstellende, de operatie is goed gelukt en je kunt weer vooruit. Dit geldt zeker ook voor de naasten van de patiënt. Toch is soms de wetenschap dat de operatie technisch geslaagd is niet voldoende. Na een intensieve operatie kan het zijn dat je als patiënt het idee hebt dat je extra tijd hebt gekregen. Voor sommige mensen zorgt deze wetenschap voor verwarrende gevoelens. Daarnaast kan het herstelproces zowel zichtbaar als onzichtbaar soms nog een hele tijd duren en kan de periode van revalidatie erg zwaar zijn.

Gevoelens van de partner

Onbegrip voor de negatieve emoties van de patiënt vanuit de omgeving kan meespelen in de depressieve gevoelens. De omgeving is opgelucht over het slagen van de operatie en maken de ongemakken van hun partner, vriend of familielid zelf niet lichamelijk mee. Daarnaast komt het ook voor dat de directe omgeving te bezorgd is, waardoor de patiënt zich verstikt en schuldig voelt. Heb je zelf een partner die een heftige operatie heeft ondergaan? Veel praten over deze sentimenten kan zowel de patiënt als de omgeving helpen. 

Vertrouwen in het eigen lichaam terugwinnen

Daarnaast is het belangrijk dat de geopereerde weer vertrouwen krijgt in zijn eigen lichaam. Dit vertrouwen is soms flink geschaad door de reden van de operatie. Bij een hartoperatie zijn patiënten soms het vertrouwen in het functioneren van het eigen lichaam kwijt. Zeker als er een lange aanloopperiode aan de operatie vooraf ging. Na een ongeval, zeker bij jonge mensen, speelt soms juist de kwetsbaarheid van het bijna verloren leven mee bij depressieve gevoelens na operatie. Het terugwinnen van dit vertrouwen in je lijf en je leven hoort bij het proces, maar dit kost soms flink wat tijd.

Nieuwe levenskeuzes

Bij een positieve kijk op het herwonnen leven na een ingrijpende operatie hoort soms ook het maken van (nieuwe) levenskeuzes. Is het maken van nieuwe keuzes en het inslaan van nieuwe wegen nodig? Om de operatie te verwerken en om te gaan met de gevoelens en gedachtes over eventuele nieuwe levenskeuze is het praten met familie en vrienden aan te raden. Juist ook sociale contacten kunnen erg belangrijk zijn in de herstellende fase. 

Een echte depressie voorkomen of aanpakken

Als er stemmingswisselingen en verwarring blijven optreden dan is het verstandig om contact op te nemen met de behandelend arts zodat een echte depressie kan worden voorkomen. De arts kan vervolgens doorverwijzen naar een psycholoog. Mochten de volgende punten voorkomen dan is het raadzaam om een specialist in te schakelen: