Artrose of artritis: wat is het verschil?

© istock

Artrose en reumatoïde artritis zijn twee reumatische aandoeningen maar verschillende ziekten. Reuma is een verzamelnaam voor meer dan 100 aandoeningen die problemen in en rondom het gewricht veroorzaken. En dat is ook bij artrose en reumatoïde artritis het geval. Maar wat houden beide aandoeningen nu precies in?

Artrose

Velen denken dat artrose een verouderingsproces is en dus alleen oudere mensen kan treffen. Dat is een misopvatting. Het is een reumatische ziekte die kan ontstaan na een gewrichtsontsteking of bij zwakke gewrichtsbanden maar evengoed op zichzelf voorkomt.

Bij artrose wordt de kwaliteit van het kraakbeen aangetast. Het wordt dunner en zachter waardoor het bot dat hier meteen onder ligt, beschadigd wordt. Er vormen zich ook puntige uitsteeksels aan de rand van het gewricht. Die zichtbare en voelbare knobbels die ontstaan, noemt men osteofyten. Ze beperken de bewegelijkheid van het gewricht en kunnen aanleiding geven tot zenuwknellingen, gevoelsstoornissen en krachtverlies.

Bij artrose wordt dus niet enkel het kraakbeen maar het volledige gewricht aangetast. De aandoening kan optreden in alle gewrichten. Denk maar aan de nek, onderrug, knieën, heupen, duimen, vingers en grote teen.

Artrose is een chronische ziekte die langzaam progressief verloopt. De kwaliteit van het kraakbeen gaat dus traag achteruit. Genezen lukt niet, maar er kan wel iets gedaan worden aan de klachten.  

Wat gebeurt er precies bij artrose?

In een gewricht komen altijd twee botten bij elkaar. Om die niet constant tegen elkaar te laten schuren, zitten er op de uiteindes kussentjes die de schokken opvangen. Die zijn van kraakbeen gemaakt.  

Bij artrose worden die kraakbeenkussentjes afgebroken waardoor de botten over elkaar gaan schuren. Dat maakt bewegen erg pijnlijk. Verder is stijfheid ook een veelvoorkomende klacht. In een verder stadium kan de patiënt zijn houding ook veranderen.

Hoe ontstaat artrose?

Het is niet precies bekend wat de oorzaak is van artrose. Het gaat meestal om een samenspel van verschillende factoren zoals erfelijke aanleg, geslacht, langdurige overbelasting, een zware blessure of veroudering.

Reumatoïde artritis

Reumatoïde artritis (RA) is een auto-immuunziekte. Het afweersysteem is hierbij volledig ontregeld waardoor niet enkel indringers van buiten maar ook gewrichten en  het gewrichtskapsel van het eigen lichaam opgeruimd worden. Het immuunsysteem richt zich tegen het eigen lichaam waardoor er ontstekingseiwitten vrijkomen die gewrichtsontstekingen veroorzaken.

Hoe ontstaat reumatoïde artritis?

De precieze oorzaak van een reumatische gewrichtsontsteking is nog niet bekend. Naast erfelijke factoren zijn ook omgevingsfactoren van belang. Roken is de belangrijkste risicofactor.

Wat zijn de symptomen van reumatoïde artritis?

RA kan zowel geleidelijk als plotseling ontstaan. De ontstekingen verlopen grillig waardoor het niet te voorspellen is of de ziekte in een milde of ernstige vorm aanwezig is. Een ontstoken gewricht doet pijn, is warm en gezwollen. Mensen die aan RA lijden, voelen zich ook vaak vermoeid en grieperig. Niet alleen de gewrichten maar ook de pezen, slijmbeurzen en spieren kunnen lastig beginnen doen en stram aanvoelen.